Đề cương Lịch Sử Tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam

* Mục tiêu về kiến thức: - Sinh viên có thể tổng quan lịch sử tư tưởng Việt nam, các trào lưu tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam từ thời tiền sử, sơ sử đến giữa thế kỷ XX - Nắm được

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

HÀ NỘI – 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Khoa Triết học - Bộ môn Lịch sử Triết học

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG VÀ TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC VIỆT NAM

1 Thông tin về giảng viên

1.1 Trần Thị Hạnh

- Chức danh: giảng viên chính

- Học vị : tiến sĩ

- Thời gian và địa điểm làm việc : phòng Bộ môn, khoa Triết học, tầng 4 nhà

B, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

- Điện thoại: 0982348871

- E-mail: tranthihanhtriethoc@gmail.com

-Các hướng nghiên cứu chính:

+ Lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam

+Lịch sử triết học phương Đông

+ Lịch sử triết học

+ Tư tưởng Hồ Chí Minh

1.2 Đỗ thị Hòa Hới

- Chức danh: giảng viên chính

- Học hàm, học vị: tiến sĩ, phó giáo sư

- Thời gian và địa điểm làm việc : phòng Bộ môn, khoa Triết học, tầng 4 nhà

B, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

- Điện thoại: 0983015308

- Các hướng nghiên cứu chính:

+ Lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam

+ Lịch sử triết học Phương Đông

+ Tôn giáo học

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam

- Mã môn học: PHI 2011

- Số tín chỉ: 4

- Môn học : bắt buộc

- Các môn tiên quyết : Lịch sử triết học phương Đông cổ - trung đại

- Các môn kế tiếp : các môn thuộc chuyên ngành Lịch sử triết học

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động”

+ Nghe giảng lý thuyết : 52 tiết + Thảo luận : 8 tiết

Địa chỉ: Khoa Triết học, tầng 4 nhà B, trường ĐHKHXH và Nhân văn,

336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

3 Mục tiêu và chuẩn đầu ra của môn học

3.1 Mục tiêu chung:

Trang bị cho sinh viên những tri thức về sự hình thành, đặc điểm và quá trìnhphát triển của tư tưởng triết học Việt Nam từ sơ sử đến đầu thế kỷ XX, từ đó thấyđược giá trị và ảnh hưởng của nó đến sự phát triển của lịch sử, xã hội Việt Nam

* Mục tiêu về kiến thức:

- Sinh viên có thể tổng quan lịch sử tư tưởng Việt nam, các trào lưu tư tưởng

và tư tưởng triết học Việt Nam từ thời tiền sử, sơ sử đến giữa thế kỷ XX

- Nắm được nội dung tư tưởng chủ yếu của các nhà tư tưởng tiêu biểu, các tácphẩm chính

- Làm rõ được nguồn gốc ra đời, quá trình hình thành, phát triển và xu hướngvận động của những trào lưu chính của lịch sử tư tưởng Việt Nam trong tiến trìnhphát triển lịch sử tư tưởng triết học phương Đông, thế giới

- Phân tích được những đóng góp và hạn chế của các trào lưu tư tưởng triếthọc Việt Nam từ lập trường triết học mác xít

- Hiều được sự đa dạng, phong phú, sinh động, sáng tạo của các quan niệm,các cách tiếp cận trong di sản tư tưởng Việt Nam vị trí của chúng trong lịch sử triếthọc phương Đông

* Mục tiêu về kỹ năng:

- Nắm được quy trình phân tích, phê phán, đánh giá một trào lưu tư

tưởng triết học trong lịch sử triết học Nắm được phương pháp sosánh, đánh giá các hệ thống quan điểm, tư tưởng

- Nắm được phương pháp đọc, nghiên cứu, chú giải các văn bản nguyên

tác của lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam

- Nắm được thuật ngữ và các cách diễn đạt ngôn ngữ chuyên biệt của

triết học phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng

- Nắm được kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng trình bày tư tưởng

của mình bằng các kỹ thuật dễ tiếp cận đối với giảng đường

- Nắm được kỹ năng tìm kiếm, khai thác, lựa chọn tư liệu trên các tài

liệu nguyên tác, tài liệu tham khảo, giáo trình, bài giảng, các sách công

cụ, các tài liệu trên internet và thư viện điện tử về triết học

* Mục tiêu về thái độ người học:

- Có được hứng thú, sự say mê triết học, niềm tự hào dân tộc

- Có được tư duy độc lập, khách quan, khoa học Có quan điểm xem xét

toàn diện, quan điểm lịch sử cụ thể, quan điểm phát triển, quan điểmthực tiễn

- Nhận ra được cách nhìn nhận siêu hình, phiến diện, chủ quan, áp đặt

đối với một hiện tượng xã hội, văn hóa hay với một tư tưởng triết họcmới lạ

- Thấy được vai trò, vị thế của triết học Việt Nam đối với lịch sử tư

tưởng nhân loại cũng như đối với đời sống xã hội đương đại

3.2 Mục tiêu chi tiết của môn học

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng

Chương I

Vị trí, đối

I.A.1 Nêu được đốitượng nghiên cứu củamôn lịch sử tư tưởngViệt Nam

I.B.1 Hiểu được lịch sửnghiên cứu lịch sử tư tưởngViệt Nam, phạm vi nghiêncứu lịch sử tư tưởng Việt

I.C.1 Phân biệtđược ranh giới giữađối tượng nghiêncứu của lịch sử tư

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng tượng,

sử tư tưởng Việt Nam

Nam hiện nay

I.B.2 Phân tích được nhữnghạn chế của phương pháp tiếpcận siêu hình đối với lịch sử

tư tưởng Việt Nam I.B.3 Chỉ ra được thực chất vàđiểm mạnh của phương pháptiếp cận biện chứng, quanđiểm toàn diện, quan điểmlịch sử cụ thể so với phươngpháp siêu hình

tưởng Việt Nam vàlịch sử tư tưởng triếthọc Việt Nam

II.A.2 Nắm được cácnguồn thông tin vềngười Việt thời tiền,

sơ sử từ khảo cồ học,văn học dân gianII.A3 Nêu được mốcđánh dấu sự hìnhthành, phát triển củacộng đồng người Việt

cổ qua các thời kỳlịch sử

II.A4 Nêu ra những

II.B.1 Vẽ sơ đồ khái quát lịch

sử phát triển của cộng đồngngười Việt từ tiền sử đếntrước thời Bắc thuộc

II.B.2 Phân tích được nhữngđiều kiện thuận lợi và khókhăn cho việc hình thành vàphát triển của cộng đồng dântộc, cho sự hình thành , pháttriển của tư tưởng nói chung

và tư triết học nói riêngII.B.3 Phân tích được nộidung trong kết cấu tư tưởng II.B.4 Chứng minh đượcphong cách tư duy lưỡng hợplưỡng phân của người ViệtII.B.4 Phân tích được vai trò

II.C.1 Đánh giá cácnền văn hóa khảo

cổ và vai trò của nótrong việc nghiêncứu lịch sử tư tưởngngười Việt thời kỳtiền, sơ sử

II C 3 Đánh giá sựgiống nhau và khácnhau về văn hóagiữa cộng đồngVăn Lang, Âu Lạcvới cộng đồng BáchViệt

II.C.4 Đánh giá vaitrò của đặc trưngvăn hóa, tư tưởng ,

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng

thành tựu của cácthời kỳ văn hóa, đặcbiệt là thời kỳ vănhóa Đông sơn

I.A.5 Nêu kết cấu củalịch sử tư tưởng ViệtNam thời sơ sử

của kết cấu và đặc điểmphong cách tư duy thời kỳ nàytrong sự phát triển của tưtưởng người Việt

phong cách tư duyđối với sự phát triểncủa tư tưởng ViệtNam trong lịch sử

III.A.2 Nêu đượccác âm mưu, thủđoạn xâm lược,đồng hóa ngườiViệt của người Hánđặc biệt trong vănhóa, tư tưởng

III.A.3 Khái quátđược các chủ trươngđấu tranh chốngBắc thuộc, chốngđồng hóa của ngườiViệt

III.A.4 Nêu đượcthời gian, địa điểm,các sự kiện chủ yếucủa quá trình Phật

III.B.1 Phân tích được nhữngđiều kiện khách quan và chủquan của việc các triều đạiphong kiến Trung Hoa đô hộViệt Nam, đồng hóa ngườiViệt

III.B.2 Phân tích được nhữngbiểu hiện, nội dung của ý thức– tư tưởng về cộng đồngngười Việt và chủ quyền đấtnước

III.B.3 Chỉ ra được nội dung

tư tưởng chủ yếu của Phậtgiáo ở Việt Nam

III.B.4 Chỉ ra được nội dung

tư tưởng chủ yếu của Nhogiáo ở Việt Nam

III.B.5 Phân tích được kết cấu

tư tưởng của người Việt

III.C.1 Phân tíchđược cuộc đấutranh và hội nhậpgiữa các nền vănhóa tạo ra xu hướngchống đồng hóa,tiếp thu, biến đổi,phát triển văn hóa,

tư tưởng III.C.3 Đánh gíađược sự phát triểncủa ý thức cộngđồng dân tộc độclập, tự chủ sau côngnguyên

III.C.4 Đánh gíađược tư tưởng triếthọc của Nho sĩngười Việt

III.C.5 Đánh giáđược tư tưởng triết

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng

giáo du nhập vàonước ta

III.A.5 Nêu đượcthời gian, địa điểm,các sự kiện chủ yếucủa quá trình Nhogiáo du nhập vàonước ta

III.A.6 Nêu đượcthời gian, địa điểm,các sự kiện chủ yếucủa quá trình Đạogiáo du nhập vàonước ta

học của các sư tăng.III.C.5 So sánhđược sự tương đồng

và dị biệt trong cấutrúc hệ tư tưởng củangười Việt vớingười Hán đươngthời

IV.A.2 Nêu được kếtcấu của hệ tư tưởngtrong giai đoạn hìnhthành, phát triển củachế độ phong kiến IV.A.3 Nêu được đặcđiểm của tư tưởngViệt Nam thời kỳ độclập, tự chủ của chế độphong kiến

IV.B.1 Chỉ ra được sự pháttriển của tư tưởng chính trị, xãhội

IV.B.2 Phân tích được sự pháttriển mới về nội dung của tưtưởng chính trị, các giá trị đạođức, quan niệm nhân sinh

IV.B.3 Phân tích được nộidung tư tưởng triết học Phậtgiáo thời Lý- Trần: thế giớiquan, nhân sinh quan

IV.B.5 Phân tích sự phát triển

và nội dung tư tưởng của Nhogiáo thời Lý – Trần – Hồ

IV.C.1 Đánh giáchung về sự pháttriển của tư tưởngViệt Nam thời kỳđộc lập, tự chủ củachế độ phong kiến IV.C.2 Đánh giáđược vị trí, vai tròcủa tư tưởng triếthọc Phật giáo ViệtNam

IV.C.3 Đánh giá vaitrò, vị trí của tưtưởng triết học Nho

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng

IV.A.4 Nêu tên và tưtưởng chủ yếu củamột số nhà tư tưởngtiêu biểu

IV.B.6 Phân tích nội dung tưtưởng triết học của Nho giáothời Lê sơ

IV.B.7 Phân tích nội dung tưtưởng chủ yếu của NguyễnTrãi

IV.B.8 Phân tích nội dung chủyếu của tư tưởng Lê ThánhTông

giáo Việt Nam IV.C.4 So sánh quátrình phát triển củaNho - Phật – Đạo

và đánh giá sự dungthông tư tưởngNho- Phật – Đạo IV.C.5 Đánh giá vaitrò của cấu trúc vàđặc điểm tư tưởngtriết học thời kỳ nàytrong tiến trình pháttriển của lịch sử tưtưởng Việt Nam,giá trị và hạn chế IV.C.6 Đánh giá tưtưởng Nguyễn Trãi,

V.A.2 Chỉ ra các giaiđoạn chủ yếu trongquá trình khủnghoảng chính trị củachế độ phong kiến

V.B.1 Phân tích được nguyênnhân của khủng hoảng chínhtrị

V.B.2 Phân tích được sự suythoái của giáo dục, khoa cử,đạo đức Nho giáo

V.B.3 Phân tích được quátrình chấn hưng của Phật giáo

V.B.4 Phân tích được nộidung của quá trình dung

V.C.1 Nhận định,đánh giá được vềkhủng hoảng tưtưởng chính trị, đạođức, pháp quyền.V.C.2 Đánh giáđược mục đích, bảnchất của quá trìnhdung thông tamgiáo thời kỳ này

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng Nam từ thế

tư tưởng Việt Nam

thông tam giáo

V.B.5 Phân tích được quátrình du nhập và ảnh hưởng tưtưởng, văn hóa của đạo Thiênchúa ở Việt Nam

V.B.6 Phân tích được nộidung tư tưởng chủ yếu củamột số nhà tư tưởng : NguyễnBỉnh Khiêm, Nguyễn Dữ,Phùng Khắc Khoan, Lê QuýĐôn, Ngô Thì Nhậm

V.C.3 Đánh giáđược tư tưởng thời

kỳ này trong tiếntrình chung của lịch

sử tư tưởng ViệtNam

VI.A.2 Chỉ ra sựthay đổi cơ cấuchính trị kinh tế xãhội Việt Nam saukhi thực dân Phápxâm lược

VI.A.3 Nêu đượckết cấu và đặc điểm

VI.B.4 Phân tích cuộc đấutranh tư tưởng gi ữa “thủcựu” và “duy tân”

VI.B.5 Phân tích cuộc đấutranh giữa “chủ chiến” và

“chủ hoà”

VI.C.1 Đánh giáđược thành tựu, hạnchế của các chủtrương, chính sáchchính trị, kinh tếvăn hoá, tư tưởngcủa triều Nguyễn.VI.C.2 Chứngminh được sự bấtlực của ý thức hệNho giáo trướcnhiệm vụ lịch sửcủa dân tộc

VI.C.3 Đánh giáđược giá trị và hạnchế của tư tưởngcanh tân, vai trò

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng

VI.B.6 Phân tích rõ sự ra đời

và nội dung tư tưởng chủyếu của tư tưởng canh tâncuối thế kỷ 19

VI.B.7 Phân tích được nộidung tư tưởng của các nhà

tư tưởng tiêu biểu : MinhMệnh, Tự Đức, NguyễnĐức Đạt, Nguyễn Trường

xã hội Việt Nam đầuthế kỷ XX

VII.A.2 Nêu đượcnhững đặc điểm cơbản của tình hìnhchính trị, kinh tếtrong khu vực và trênthế giới đầu thế kỷXX: Trung Quốc,Nhật bản, hệ thống tưbản thực dân đế quốc

VII.A.3 Hệ thống kếtcấu tư tưởng ViệtNam giai đoạn này

VII.B.2 Phân tích rõ sự phânhóa về đội ngũ cũng như về tưtưởng của các Nho sĩ Việt Nam VII.B.3 Phân tích được vấn đề

tư tưởng và chính trị tranhluận “ cầu viện và tự lực”,

“bạo động và cải lương”,

“quân chủ và dân chủ”

VII.B.4 Phân tích nội dung tưtưởng của Phan Bội Châu,Phan Chu Trinh, Huỳnh ThúcKháng

VII.B.5 Phân tích tư tưởng

VII.C.1 Đánh giáđược tổng quan tìnhhình chính trị, kinh

tế, xã hội , văn hóa,

tư tưởng Việt Namđầu thế kỷ XXVII.C.2 Nhận định,đánh giá về quátrình chuyển biến tưtưởng của các Nho

sĩ yêu nước VII.C.3 Nhận định,đánh giá về sự dunhập và ảnh hưởngcủa tư tưởng tư sảngiai đoạn trước vàsau chiến tranh thếgiới thứ I ở Việt

Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1 (A) Nhớ

Bậc 2 (B) Hiểu

Bậc 3 (C) Tổng hợp, đánh giá, vận dụng

và phát triển của hệ ýthức tư sản vào ViệtNam

của các nhà tư tưởng theo chủnghĩa dân tộc cải lương: PhạmQuỳnh, Bùi Quang ChiêuVII.B.6 Phân tích tư tưởngcủa các nhà tư tưởng theo chủnghĩa dân tộc cách mạng VII.B.7 Phân tích các vấn đề

tư tưởng đặt ra do sự chấnhưng của các tôn giáo

Nam VII.C.3 Đánh giáđiều kiện kháchquan và chủ quantạo ra sự thất bạicủa hệ ý thức tư sảntrước nhiệm vụ lịch

sử của dân tộcVII.C.4 Phân tíchđược những giá trị

tư tưởng tư tưởngtriết học của hệ ýthức tư sản đối vớitiến trình lịch sử tưtưởng Việt Nam

4 Tóm tắt nội dung môn học

Môn lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam cung cấp cho sinh viênnhững kiến thức cơ bản về lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam (từ thời cổđại đến đầu thế kỷ XX)

Mỗi dân tộc có những đặc điểm tư duy tư tưởng riêng Những đặc điểm tư duy

tư tưởng của một dân tộc là được quy định bởi lịch sử dân tộc đó Trong lịch sử cũngnhư trong thời đại ngày nay, lịch sử tư tưởng Việt Nam đã và cần được nghiên cứu,giảng dạy, phát triển giúp dân tộc chúng ta hội nhập và phát triển văn hoá tư tưởng

Lịch sử tư tưởng Việt Nam không phải là lịch sử tư tưởng nói chung, cũngkhông phải là lịch sử của các tư tưởng trong hệ ý thức mà cơ bản là lịch sử tư tưởngtriết học và những tư tưởng có quan hệ mật thiết với tư tưởng triết học Việt Namtrong lịch sử tuy triết học khong phát triển mạnh mẽ nhưng đã có tư tưởng triết họccủa mình Tư tưởng này được xem xét, hệ thống hóa và trình bày theo sự phát triển

của lịch sử, qua những điều kiện hình thành và các giai đoạn phát triển ; nội dung vàđặc điểm tư tưởng của các giai đoạn; những giá trị tích cực và hạn chế của lịch sử tưtưởng và tư tưởng triết học Việt Nam: giai đoạn tiền, sơ sử; giai đoạn đấu tranhchống Bắc thuộc; giai đoạn xây dựng và phát triển của chế độ phong kiến ; giai đoạnkhung rhoảng của chế độ phong kiến ; giai đoạn triều Nguyễn ( từ 1802 đến 1945).

Về kết cấu tư tưởng, lịch sử tư tưởng Việt Nam được kết cấu bởi quá trình tiếp biến

từ tư tưởng bản địa với các hệ tư tưởng, tôn giáo ngoại lai, cấu trúc thành kết cấu hệ

tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam mới, cấu trúc thành hệ thống khái niệm cógía trị mới, nội sinh hóa các yếu tố ngoại sinh Các giá trị tư tưởng bản địa, bền vữngnhư: tư tưởng yêu nước, ý thức cộng đồng đoàn kết, phong cách tư duy lưỡng hợp,lưỡng phân, linh hoạt luôn đi cùng các khái niệm có giá trị mới như nhân nghĩa,trung hiếu, bản thể, thế gian, sinh tử, mệnh, giải thoát, dân chủ, bình đẳng, tự do, độclập…Hệ tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam vẫn tiếp tục được bổ sung nghiêncứu và phát triển

5 Nội dung chi tiết môn học

Chương I: Vị trí, đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của lịch sử

tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam

1.1 Lịch sử nghiên cứu lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam

1.2 Vị trí của lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam trong hệ thống tưduy lý luận Việt Nam

1.3 Đối tượng nghiên cứu của lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết học Việt Nam 1.4 Phương pháp tiếp cân và nghiên cứu, học tập lịch sử tư tưởng và tư tưởngtriết học Việt Nam

1.5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu, học tập lịch sử tư tưởng và tư tưởng triết họcViệt Nam

Chương II: Tư tưởng người Việt thời kỳ tiền, sơ sử

2.1 Điều kiện tự nhiên, xã hội của cộng đồng người Việt thời tiền sử, sơ sử qua phân tích tài liệu lịch sử

2.2 Tư duy của người tiền sử

2.3 Tư tưởng của cư dân buổi đầu dựng nước : tư duy về vũ trụ, tư tưởng vềcộng đồng, quốc gia, tư tưởng thẩm mỹ, tư tưởng quân sự, tư tưởng tôn giáo,tín ngưỡng.

2.4 Kết luận về kết cấu tư tưởng và đặc điểm chung

Chương III: Tư tưởng triết học của người Việt từ thế kỷ II trước công nguyên đến thế kỷ X sau công nguyên (thời kỳ chống Bắc thuộc giành độc lập)

3.1 Bối cảnh lịch sử và những khuynh hướng phát triển của tư duy

3.2 Những vấn đề triết học cơ bản trong cuộc đấu tranh và hội nhập giữa cácnền văn hóa Ấn – Việt, Hoa- Việt

3.2.1 Ý thức- tư tưởng về cộng đồng người Việt và chủ quyền đất nước3.2.2 Ý thức đạo đức và quan niệm nhân sinh

3.2.3 Tư tưởng triết học của các sư tăng 3.2.4 Tư tưởng triết học của các Nho sĩ người Việt3.3 Kết luận về kết cấu và đặc điểm của tư tưởng triết học của cộng đồnggnười Việt thời kỳ chống Bắc thuộc Các giá trị tiếp biến tư tưởng

Chương IV: Tư tưởng triết học Việt Nam từ thế kỷ X đến thế kỷ XV ( thời Ngô – Đinh– Lê – Lý – Trần – Lê sơ)

4.1 Bối cảnh lịch sử, sự thay đổi của những điều kiện chính trị, kinh tế , xã hội

từ năm 905 đến 1527

4.2 Sự phát triển của tư tưởng chính trị, xã hội :

4.2.1 Tư tưởng về quốc gia độc lập, có chủ quyền4.2.2 Tư tưởng về chiến tranh giữ nước

4.2.3 Tư tưởng về xây dựng nhà nước phong kiến 4.3 Sự phát triển của các quan niệm đạo đức, nhân sinh

4.3.1 Tư tưởng yêu nước, thương dân4.3.2 Các giá trị đạo đức đã được tiếp biến: trung – hiếu, nhân nghĩa,anh hùng, sỉ- nhục, từ-bi-hỉ-xả…

4.4 Tư tưởng triết học của các thiền sư thời Lý- Trần:

4.4.1 Tư tưởng cơ bản về thế giới4.4.2 Tư tưởng về nhân sinh4.4.3 Tư tưởng dung thông tam giáo

4.5 Nho giáo và những quan niệm triết học về xã hội và con người

4.5.1 Nho giáo và sự phát triển của tư tưởng chính trị-xã hội thời Trần – Lê sơ

Lý-4.5.2 Quan niệm về Trời và mệnh trời4.5.3 Quan niệm về con người lý tưởng, xã hội lý tưởng 4.5.4 Cuộc đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực của Phật giáo ởcuối thời Trần

4.6 Tư tưởng cơ bản của Trần Thái Tông, Trần Quốc Tuấn, Tuệ trung Thượng

Sĩ, Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông

Chương V: Tư tưởng triết học Việt Nam từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII (thời kỳ khủng hoảng, chia cắt của nhà nước phong kiến)

5.1 Khái quát quá trình khủng hoảng chính trị, xã hội từ giữa thế kỷ 16 đến hếtthế kỷ 18

5.2 Quá trình khủng hoảng của ý thức hệ phong kiến trước sự chuyển biến củachính trị, xã hội

5.3 Quá trình dung thông tam giáo

Chương VI: Tư tưởng triết học Việt Nam thế kỷ XIX

6.1 Đặc điểm chính trị, kinh tế, xã hội thế kỷ 19

6.1.1 Chính trị, kinh tế, xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỷ 19

6.1.2 Chính trị, xã hội Việt Nam nửa cuối thế kỷ 19, từ khi thực dân Pháp xâmlược

6.2 Tư tưởng Nho giáo triều Nguyễn

6.3 Cuộc đấu tranh tư tưởng diễn ra giữa:

6.3.1 Chính đạo và Tà giáo 6.3.2 Thủ cựu và Duy tân 6.3.3 Chủ chiến và Chủ hòa

6.4 Tư tưởng canh tân cuối thế kỷ XIX: nguyên nhân xuất hiện và nội dungchủ yếu

6.5 Tư tưởng cơ bản của Tự Đức, Minh Mệnh

6.6 Tư tưởng cơ bản của Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch

6.7 Đặc điểm cơ bản, nội dung tư tưởng chủ yếu của lịch sử tư tưởng ViệtNam thế kỷ XIX

Chương VII: Tư tưởng triết học Việt Nam trong 30 năm đầu thế kỷ XX

7.1 Đặc điểm chính trị, kinh tế , văn hóa, xã hội Việt Nam trong 30 năm đầuthế kỷ XX

7.2 Quá trình phân hóa về đội ngũ và tư tưởng của Nho sĩ Việt Nam

7.3 Cuộc tranh luận xung quanh những vấn đề chính trị và tư tưởng : cầu viện

và tự lực, quân chủ và dân chủ…

7.4 Tư tưởng cơ bản của Phân Bội Châu, Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng7.5 Tư tưởng cơ bản của các nhà tư tưởng theo chủ nghĩa dân tộc cải lương:Phạm Quỳnh, Bùi Quang Chiêu

7.6 Tư tưởng cơ bản của các nhà tư tưởng theo chủ nghĩa dân tộc các mạng7.7 Tư tưởng cơ bản của Nguyễn An Ninh

7.8 Nguyên nhân thất bại và bất lực của ý thức hệ tư sản trước nhiệm vụ lịch

sử dân tộc ; giá trị tư tưởng , giá trị triết học của ý thức hệ tư sản đối với tiến trìnhlịch sử tư tưởng Việt Nam

6.2 Học liệu tham khảo

6 Nguyễn Thanh Bình- Học thuyết chính trị -xã hội của Nho giáo về conngười và ảnh hưởng của nó trong việc xây dựng con người ở Việt Nam hiệnnay( từ thế kỷ XI đến nửa đầu thế kỷ XI X)- Luận án tiến sĩ triết học , Đại họcKhoa học xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia Hà Nội 2005

7- Hoàng văn Cảnh- Về ảnh hưởng của Phật giáo đối với tư tưởng NguyễnTrãi (qua một số bài thơ chữ Hán và chữ Nôm)- Tạp chí triết học số 7(125)tháng 10- 2001, tr 21-23

8 Trương Văn Chung- Tìm hiểu tư tưởng Thiền học của Ngô Thì Nhậm- Tạpchí triết học số 1(140) tháng 1 năm 2003, tr 30-36

9 Phan Bội Châu toàn tập- Nhà xuất bản Thuận Hóa- Huế 1990

10 Trương Bá Cần- Nguyễn Trường Tộ- con người và di thảo, Nhà xuấtbản thành phố Hồ Chí Minh 1988

11- Lâm Thị Mỹ Dung- Thời đại đồ đồng- giáo trinh chuyên đề-Nhà xuất bảnĐại học Quốc gia Hà Nội 2005

12.Nguyễn Đăng Duy - Phật giáo với văn hóa Việt Nam , Nhà xuất bản HàNội 1999

13.Đại học Quốc gia Hà Nội – Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn– Lý Công Uẩn và vương triều Lý- Kỷ yếu hội thảo khoa học kỷ niệm 990năm Thăng Long-Hà Nội – Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội 200114.Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn-

Lê Thánh Tông ( 1442-1497) con người và sự nghiệp- Nhà xuất bản Đạihọc Quốc gia Hà Nội, Hà Nội 1997

15.Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân

văn-Tư tưởng triết học Việt Nam trong bối cảnh du nhập các tư tưởng Tây nửa đầu thế kỷ XX- Kỷ yếu hội thảo quốc tế, Hà Nội 2005, Nhà xuấtbản Đại học Quốc gia Hà Nội , Hà Nội 2006

Đông-16.Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân Tân thư và xã hội Việt Nam cuối XI X đầu thế kỷ XX, Nhà xuất bản chínhtrị quốc gia, Hà Nội 1997

văn-17.Phan Đại Doãn - Mấy vấn đề về văn hóa làng xã Việt Nam trong lịch Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội 2004

sử-18.Phan Đại Doãn - Một số vấn đề về Nho giáo Việt Nam – Nhà xuất bảnchính trị quốc gia, Hà Nội 1998

19.Võ Thị Dung - Góp phần tìm hiểu tư tưởng nhân văn của các nhà Khai sángPháp và ảnh hưởng của nó đến các nhà yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX.-Luận án tiến sĩ triết học, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, trườngđại học Khoa học xã hội và Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh 2002

20.Lê Quý Đôn toàn tập, 3 tập ( phủ biên tạp lục), nxb Khoa học xã hội , Hànội 1977

21.Trần Hương Giang – Đặc trưng của hai quá trình dung thông tam giáotrong tư tưởng Việt Nam thế kỷ XI- XIV và thế kỷ XVI- XVIII- khóa luậntốt nghiệp cử nhân triết học khóa 2001-2005

22 Trần Thị Hạnh – Quá trình chuyển biến tư tưởng của Nho sĩ Việt Namtrong 30 năm đầu thế kỷ XX – nhà xuất bản CTQG 2012

23 Trần Thị Hạnh- Tư tưởng người Việt Nam thời kỳ tiền sử, sơ sử qua di tíchkhảo cổ học- Đề tài CB.03.29- Đại học Quốc gia Hà Nội 2004

24.Trần Thị Hạnh- Tư tưởng yêu nước của Huỳnh Thúc Kháng- Luận vănThạc sĩ ngành triết học – Đại học Quốc gia Hà Nội , trường đại học Khoahọc xã hội và Nhân văn Hà Nội 2004

25.Trần Thị Hạnh - Tư tưởng yêu nước của Huỳnh Thúc Kháng trong thời kỳtham gia chính quyền cách mạng (1945-1947) Hội nghị Khoa học nữ lầnthứ 9, Hà Nội tháng 11 năm 2004, trang 358-372 Nhà xuất bản Đại họcQuốc gia Hà Nội, 2005

26.Trần Thị Hạnh - Tư tưởng yêu nước theo khuynh hướng duy tân của HuỳnhThúc Kháng Kỉ yếu hội thảo Tư tưởng triết học Việt Nam trong bối cảnh

du nhập các tư tưởng Đông – Tây, trang 171-191 Nhà xuất bản Đại họcQuốc gia Hà Nội, 2006

27.Trần Thị Hạnh - Quá trình truyền bá Thiên chúa giáo vào Việt Nam từ thế

kỷ XVI đến thế kỷ XIX (viết chung với Trần Thị Thúy Ngọc) In trong sách