Bia là một loại nước uống chứa cồn được sản xuất bằng quá trình lên men của đường lơ lửng trong môi trường lỏng và nó không được chưng cất sau khi lên men. Hoặc bia là loại nước giải khát có độ cồn
Trang 1CHỦ ĐỀ 2: MALT VÀ BIA
BÀI BÁO CÁO MÔN CÔNG NGHỆ ĐỒ UỐNG
Trang 2NHÓM 2: THÀNH VIÊN
CÁI THỊ KIỀU ÁITRƯƠNG MỸ DI UỆUNGUYỄN THỊ KIM NGÂN LĂNG THỊ BÍCH TUYỀNTRẦN NGỌC THẮNG
Trang 4Company Logo
Bia là một loại nước uống chứa cồn được sản xuất bằng quá trình lên men của
đường lơ lửng trong môi trường lỏng và
nó không được chưng cất sau khi lên men.Hoặc bia là loại nước giải khát có độ cồnthấp, bọt mịn xốp và có hương vị đặc trưng của hoa houblon
Công dụng của bia:
-CO2 hòa tan trong bia có tác dụng
giải nhiệt nhanh
-hỗ trợ cho quá trình tiêu hóa
-lượng vitamin khá phong phú (chủ yếu là vitamin nhóm B như vitamin B1, B2, PP )
Trang 5Việc kiểm định hóa học các bình gốm cổ phát hiện ra rằng bia
(tương tự như rượu
vang) đã được sản xuất khoảng 7.000 năm trước ở khu vực ngày
nay là Iran
Lưỡng Hà, chứng cứ lâu đời nhất về bia được cho là bức vẽ 6.000 năm tuổi
của người Sumeria
BIA TRỞ THÀNH THIẾT YẾU ĐỐI VỚI
NỀN VĂN MINH TRỒNG NGŨ CỐC
Trang 6Lịch sử hình thành và phát triển
Tại châu Âu, trong thời Trung cổ, bia chủ yếu được sản xuất trong gia đình
Vào thế kỷ 14 và 15, việc sản xuất bia đã dần dần chuyển từ hoạt động gia đình sang hoạt động thủ công, với các quán bia và tu viện sản xuất bia
Với sự phát minh ra động cơ hơi nước năm 1765, dẫn đến công nghiệp hóa
sản xuất bia
Ngày nay, công nghiệp bia là công việc kinh doanh khổng lồ toàn
cầu
Trang 7CÁC LOẠI BIA
Lager
Lager là loại bia được tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới lên men chìm,ở nhiệt
độ 7-12 C, v sau đó được lên men thứ cấp lâu ở 0-4 C Trong giai đoạn lên men thứ cấp, lager được làm trong và chín.
Kiểu bia lai hay bia hỗn hợp sử dụng các nguyên liệu và công nghệ hiện đại thay
Hỗn hợp Ale
Hỗn hợp với một số loại phụ gia từ hoa quả hay rau củ có thể lên men trong quá trình lên men, tạo ra chất lượng hài hòa một cách rõ nét.
Rau quả,cỏ
Là bất kỳ loại bia nào mà mạch nha của nó đã
được hun
Trang 8Nguyên liệu
- Hàm lượng muối cacbonat không quá 50mg/l.
- Hàm lượng muối Mg không quá 100mg/l.
- Hàm lượng muối Clorua 75 150 mg/l.
- Hàm lượng muối CaSO4 130 200mg/l
- Hàm lượng Fe 2+ không quá 0,3mg/l.
- Khí NH3 và các muối NO3- , NO2- : không có.
- Vi sinh vật không quá 100 tế bào /ml.
- E.coli, coliform: không có.
Trang 9Là hạt đại mạch nảy mầm ở điều kiện nhân tạo, thành phần chính là glucid và protein
Là hạt đại mạch nảy mầm ở điều kiện nhân tạo, thành phần chính là glucid và protein
Phải chọn đại mạch chứa ít protein, làm ướt
và nẩy mầm ở điều kiện thích hợp và thông gió tốt
Không thể sử dụng malt vừa sấy xong mà phải quá trình bảo quản
Không thể sử dụng malt vừa sấy xong mà phải quá trình bảo quản
Trang 10Cấu tạo hạt đại mạch
Vỏ:
Vỏ hạt từ ngoài vào trong được chia làm ba lớp:
vỏ trấu, vỏ lụa và vỏ alơron
Dưới lớp vỏ trấu là vỏ quả,dưới lớp vỏ quả là vỏ
hạt
Nội nhũ:
Là phần lớn nhất đồng thời là phần giá trị nhất
của hạt
Hầu hết chất dinh dưỡng tập trung tại đây, là
nguồn cung cấp chủ yếu chất hòa tan vào dịch
đường.
Phôi:
Là phần sống của hạt
Đây là trạm hoạt hóa và là nhà máy sản xuất
enzym, nên nếu thiếu nó thì cơ sở lý thuyết của
quá trình sản xuất malt coi như sụp đổ.
Trang 11Nguyên liệu Houblon
Góp phần tạo mùi đặc trưng cho bia Chỉ sử dụng hoa cái trong quá trình sản xuất bia
Trang 12Nguyên liệu Houblon
Đặc tính của hoa houblon
a Chất đắng
Là thành phần có giá trị nhất, có vai trò to lớn trong việc tạo ra vị đắng dịu cho bia
Tạo ra đặc tính cảm quan rất đặc biệt của bia
Thành phần chất đắng trong hoa bia
Trang 13Nguyên liệu Houblon
B Tinh dầu thơm
Là những chất lỏng trong suốt màu vàng hoặc
không màu, tinh dầu thơm có mùi thơm rất mạnh
Khi hoà tan vào trong dung dịch đường, chúng
tồn tại trong bia và tạo ra cho bia một mùi thơm đặc
Trang 14Nguyên liệu Houblon
Là dạng hoa khô bị nghiền mịn, đem
ép (α – axit chiếm khoảng 8%)α – axit chiếm khoảng 8%)
Hoa trích ly
Là hỗn hợp các chất đắng được chiêt tách từ hoa và đem cô đặc lại
Trang 15Nhóm nấm men nổi với các
đặc tính :
- Nhiệt độ lên men: 10 25 o C
- Lên men mạnh, quá trình
lên men xảy ra trên bề mặt
của môi trường.
- Khi quá trình lên men kết
thúc, các tế bào kết chùm,
chuỗi, tạo thành lớp dày
trên bề mặt cùng với bọt
bia, bia tự trong chậm.
- Khả năng lên men đừơng
tam (rafinase) kém (chỉ đạt
33%).
Men bia
Nhóm nấm men chìm với các đặc tính:
- Nhiệt độ lên men:0 10 o C
- Quá trình xảy ra trong lòng môi trừơng nên khả năng lên men tốt.
- Có khả năng lên men hoàn toàn (vì có thể lên men đường rafinosse hoàn toàn).
- Khi lên men xong, các tế bào kết thành chùm hoặc chuỗi kết lắng xuống đáy thùng lên men rất nhanh, nhờ vậy bia chóng tự trong hơn hên men nổi.
Trang 16Nguyên liệu Thế liệu
Thế liệu phải dồi dào nguồn glucid mà từ đó dưới tác dụng của enzyme trong malt,
glucid của thế liệu sẽ chuyển hóa thành đường hòa tan Vì vậy các loại ngũ cốc được chọn làm thế liệu trong sản xuất bia.
Khi sử dụng thế liệu chất lượng của thế liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp dến chất lượng bia (màu sắc, mùi vị).
Trang 17QUY TRÌNH SẢN XUẤT MALT
Mục đích và ý nghĩa Mục đích
Quá trình ươm đại mạch theo
phương pháp nhân tạo,với nững điều kiện kỹ thuật được kiểm soát chặt
chẽ, nhằm đảm bảo sự phân giải nội chất của hạt và tích tụ enzym một
cách ôn hoà
Loại bỏ những hạt lép, rửa sạch bụi
và một số côn trùng bám trên hạt
Trang 18QUY TRÌNH SẢN XUẤT MALT
MỤC ĐÍCH VÀ Ý NGHĨA Ý NGHĨA
Các quá trình sinh hóa hình thành các hợp chất hữu cơ mới trong hạt malt, từ đó tác động lên màu, mùi, vị của malt và cuối cùng
tham gia vào quá trình định hình mùi vị, màu sắc của bia
Trang 19QUY TRÌNH SẢN XUẤT MALT SƠ ĐỒ QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ
Trang 20QUY TRÌNH SẢN XUẤT MALT GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
1.Quạt sạch, tách tạp chất, phân loại:
Loại bỏ tạp chất như đá sỏi, rác, hạt lép có trong đại mạch và phân loại theo kích thước để chúng
hút nước và nảy mầm theo cùng chế độ
- Đại mạch sau khi đạt độ chín kỹ thuật được thu hoạch và đưa vào các kho chứa riêng biệt, loại bỏ các tạp chất rồi được phân loại để đảm bảo cho hạt nảy mầm đồng đều về chất lượng
- Nguyên tắc phân loại:
Theo chiều rộngTheo chiều dày Theo chiều dài
Trang 21QUY TRÌNH SẢN XUẤT MALT GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
2 Ngâm hạt
Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình ngâm hạt
- Nhiệt độ nước ngâm
- Oxy trong nước ngâm
- Thành phần hóa học và cấu trúc của
các thành phần hóa học có trong hạt
Các phương pháp ngâm
- Ngâm liên tục trong nước
- Ngâm trong nước và không khí gián đoạn
- Ngâm trong luồng nước và không khí liên tục
- Ngâm bằng phương pháp tưới phun
Trang 22QUY TRÌNH SẢN XUẤT MALT GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
3 Lên mầm
Phương pháp ươm mầm
Ươm mầm không thông gió
Ươm mầm thông gió
4 Sấy malt
Mục đích: tách nước để sản phẩm dễ vận
chuyển và bảo quản, tiếp tục quá trình
thủy phân các chất cao phân tử, tạo
melanoidin, diệt vi sinh vật bám vào hạt
Những biến đổi trong malt khi sấy:
Giai đoạn sinh lý:
Giai đoạn sinh-hóa
Giai đoạn hóa học
Trang 23QUY TRÌNH SẢN XUẤT MALT GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
5 Tách mầm, rễ malt
Mục đích: loại bỏ phần hút ẩm mạnh, ngăn ngừa sự
hút ẩm trở lại sau khi sấy
Quá trình tách mầm và rễ phải được tiến hành ngay
sau khi malt vừa ra khỏi lò sấy
6 Đánh bóng malt
Mục đích: làm cho các hạt Malt trở nên bóng đẹp
hơn
Không được thực hiện trước khi tách rễ, mà được
làm trước khi nghiền malt
Trang 25QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
1 Nghiền nguyên liệu
Mục đích:Nghiền hạt thành nhiều mảnh, tăng diện tích tiếp xúc với
nước
Khi nghiền, vỏ malt được giữ càng nguyên càng tốt
Phương pháp nghiền: nghiền thô và nghiền ướt
Trang 26QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
2 Hồ hóa và đường hóa
Hồ hóa và đường hóa giúp tạo điều kiện
thích hợp về nhiệt độ và pH của môi trường
để hệ enzym thủy phân trong malt chuyển
hóa các hợp chất cao phân tử thành các sản
phẩm thấp phân tử, hòa tan bền vững, tạo
thành chất chiết của dịch đường
Khi sử dụng thế liệu với hàm lượng
cao (α – axit chiếm khoảng 8%)>30%), phải bổ sung chế phẩm enzym
từ bên ngoài, hỗ trợ cho quá trình thủy phân đạt
yêu cầu
Trang 27QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
3 Lọc bã
Mục đích là tách pha lỏng khỏi dịch
cháo
Quá trình lọc:
Lọc hỗn hợp thủy phân thu
được nước nha đầu
Dùng nước nóng rữa bã rồi lọc
thu được nước nha cuối
Thiết bị: Thùng lọc đáy bằng, máy
lọc ép khung bản, ép vít, ly tâm, …
Trang 28QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
4 Nấu dịch đường với hoa houblon
Mục đích: Ổn định thành phần của dịch đường,
tạo cho bia có mùi vị của hoa houblon
Làm cho dịch đường có nồng độ thích hợp với yêu
cầu của mỗi loại bia
Làm keo tụ phần lớn protein bất ổn định cùng với
những thành phần không hòa tan của hoa
houblon
Hòa tan các thành phần chất trong hoa vào dịch
đường
Chất đắng: hòa tan rất kém trong nước
Tinh dầu: giúp cho bia có mùi thơm dễ chịu
Chất chát: và những chất chứa nito trong
dịch đường chính là nguyên nhân làm cho
bia thành phẩm bị đục
Trang 29QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
Trang 30QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
Lên men chính gồm 4 giai đoạn:
Giai đoạn 1: 2 ngày đầu tiên, nấm men
sinh trưởng và phát triển
Giai đoạn 2: 2 ngày kế tiếp.chuyển từ
lên men hiếu khí sang lên men kị khí
Giai đoạn 3: 23 ngày tiếp theo Giai
đoạn này, sự lên men xảy ra mãnh liệt nhất
Giai đoạn 4: 12 ngày cuối cùng
Cường độ lên men yếu dần
Trang 31QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
Lên men chính
Những biến đổi trong quá trình lên men
Sinh lý: Rõ ở giai đoạn đầu Thực chất đây
là giai đoạn lên mem hiếu khí
Sinh hóa: tăng mạnh dần ở giai đoạn thứ 2,
cuối giai đoạn lên men hiếu khí chuyển sang
lên men kị khí
Các phương pháp lên men:
Lên men chìm: sử dụng chủng nấm men
Saccharomyces carlbergensis
Lên men nổi: sử dụng Saccharomyces
cerevisiae
Trang 32QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
7 Lên men phụ và làm chín
bia(tàng trữ bia)
Mục đích: Lên men tiếp phần đường
còn lại sau lên men chính, nhưng lên
men với tốc độ chậm
Làm chín bia là quá trình khử diaxetil
xuống dưới hàm lượng 0,2 mg/l, khử
rượu bậc cao, aldehit, bão hòa CO2,
tạo este và các sản phẩm khác
Trang 33QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
8 Lọc bia
Mục đích:
Làm cho bia có độ trong sáng
đúng yêu cầu chất lượng Tách
triệt để các phần tử rắn lắng,
khuyếch tán trong bia
Làm ổn định, tăng độ bền vững
sinh hóa học cho bia
Loại bỏ hầu hết các vi sinh vật
Trang 34QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
10 Đóng gói bao bì
Mục đích: Dễ vận chuyển đến
người tiêu dùng và dễ bảo quản
Hệ thống chiết chai:
Máy súc rửa chai
Bộ phận kiểm tra chai sạch
Các bao bì: Chai thủy tinh, lon kim loại
hoặc hộp với dung lượng khác nhau
Trang 35QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA GIẢI THÍCH QUY TRÌNH
11 Thanh trùng bia
Mục đích:
Diệt nấm men trong bia để ổn định
thành phần sinh học và tăng thời
gian bảo quản
Các chế độ thanh trùng:
Trước khi chiết vào chai: thời
hạn lưu trữ 13 tuần
Sau khi chiết vào bao bì: thời
hạn sử dụng và lưu trữ kéo dài
Trang 36QUY TRÌNH SẢN XUẤT BIA CHỈ TIÊU CẢM QUAN
Các chỉ tiêu cảm quan:
Màu sắc: Vàng rơm, óng ánh
Độ trong: Trong suốt
Hương: Thơm dịu, đặc trưng
của hoa houblon
Vị: Đắng dịu, đặc trưng của hoa houblon
Trạng thái bọt: Trắng, mịn
Thời gian giữ bọt: 515 phút
Các chỉ tiêu hóa – lý của bia:
Hàm lượng chất hòa tan ban đầu
của dịch đường: 1013,5% trọng lượng
Hàm lượng chất hòa tan còn
dư: 34,7% trọng lượng
Độ lên men biểu kiến: 6575%