Bác Hồ, Người là niềm tin thiết tha nhất, trong lòng dân và trong trái tim nhân loại

“Bác Hồ, Người là niềm tin thiết tha nhất, trong lòng dân và trong trái tim nhân loại”. Lời bài hát này từ bao nhiêu năm vẫn làm tất cả những con dân chân chính của nước Việt phải xúc động. Không phải dân tộc nào thời đại nào cũng may mắn có được một vị lãnh tụ mang tình yêu bao la đến như thế tới muôn nhà. Hồ Chí Minh là người đã tạo ra và là hiện thân của quá trình gặp gỡ lịch sử giữa một dân tộc là dân tộc VN, một thời đại là thời đại quá độ trên toàn thế giới từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, mở đầu bằng cách mạng tháng Mười Nga và được soi sáng bởi chủ nghĩa Mác – Lê nin, làm nên một sự nghiệp là sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, dân chủ nhân dân tiến lên cánh mạng xã hội chủ nghĩa ở VN tiêu biểu cho sự vùng lên của các dân tộc thuộc thế giới thứ ba, góp phần to lớn vào sự nghiệp hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội trên thế giới.

LỜI MỞ ĐẦU

Cùng với xu thế của thời đại và thế giới thì việc chuyển sang nền kinh

tế thị trường của Việt Nam là tất yếu Vào cuối những năm của thập kỷ 70 vàđầu những năm của thập kỷ 80 khi mà sự khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam đãlên đến đỉnh điểm Trước tình hình này Đảng và Nhà nước ta đã quyết địnhchuyển đổi nền kinh tế đất nước từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sangnền kinh tế thị trường, mà điểm mốc là Đại hội Đảng VI năm 1986

Nền kinh tế thị trường tuy là một nền kinh tế phát triển nhất cho đếnnay với rất nhiều mặt ưu điểm Tuy nhiên trong quá trình chuyển sang nềnkinh tế thị trường thì nước ta không thể tránh khỏi được những khó khăn.Theo quan điểm Triết học duy vật biện chứng thì bất cứ một sự vật, hiệntượng nào cũng chứa đựng trong nó những mâu thuẫn của những mặt đối lập

Do vậy, nền kinh tế thị trường Việt Nam cũng phát sinh trong lòng nó nhữngmâu thuẫn Trước hết đó là mâu thuẫn của sự ra đời có chế mới và sự tồn tạicủa cơ chế cũ, mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển với kiến trúc thượng tầng vềmặt chính trị, pháp lý, quan điểm, tư tưởng Mâu thuẫn giữa tính tự phát của

sự phát triển kinh tế thị trường (theo chủ nghĩa Tư bản) với định hướng xã hộichủ nghĩa Mâu thuẫn giữa các mặt tích cực và tiêu cực của nền kinh tế thịtrường

Những mâu thuẫn này đang từng ngày, từng giờ xảy ra trong nền kinh

tế thị trường Việc nhận thức rõ những mâu thuẫn này và giải quyết chúng cóvai trò vô cùng cần thiết để thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam phát triển Đây lànhiệm vụ quan trọng hàng đầu đối với Đảng và Nhà nước

Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này, bằng những kiến thức

đã tiếp thu được trong học kỳ vừa qua, em đã chọn đề tài: Mâu thuẫn biện chứng và sự vận dụng nó trong quá trình chuyển sang kinh tế thị trường

ở Việt Nam"

Do trình độ, kiến thức còn có nhiều hạn chế chắc chắn bài viết của em

sẽ không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Kính mong thầy cô và cácbạn góp ý để kiến thức của em về vấn đề này được hoàn chỉnh hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

PHẦN I QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT

mà điển hình là 3 nền triết học lớn đó là Trung Quốc, ấn Độ và Hy Lạp

Triết học Trung Hoa đã xuất hiện rất lâu vào cuối thiên niên kỷ thứ IItrước công nguyên Tuy nhiên phải đến cuối đời Xuân Thu - Chiến quốc, các

hệ thống triết học lớn của Trung Quốc mới xuất hiện Những quan điểm biệnchứng về mâu thuẫn thời kỳ này đã xuất hiện tuy còn sơ khai Ví dụ nhưtrường phái Âm - Dương, Phái Âm - Dương nhìn nhận mọi tồn tại khôngphải trong tính đồng nhất tuyệt đối cũng không phải trong sự loại trừ biệt lậpkhông thể tương đồng Trái lại tất cả bao hàm sự thống nhất của các mặt đốilập được gọi là sự thống nhất của Âm - Dương Âm - Dương là đối lập nhaunhưng là điều kiện tồn tại của nhau Hơn nữa cái nguyên lý ấy còn được giảithích theo nguyên tắc của luật phi bài trung Quy luật này thừa nhận mọi thựctại trên tinh thần biện chứng là trong cái mặt đối lập kia - ít nhất cũng ở trạngthái tiềm năng sinh thành Sang đến phái Đạo Gia mà người sáng lập là Lão

Tử, ông cũng có những tư tưởng biện chứng độc đáo về sự thống nhất biệnchứng của mặt đối lập này bao hàm khả năng của mặt đối lập Ông nói “ Có

và không tương sinh lẫn nhau, dễ và khó tạo nên nhau, ngắn và dài làm rõnhau, cao và thấp tựa vào nhau, trước và sau theo nhau” Tất cả trong đó, mỗi

mặt kia và giữa chúng cũng chỉ là tương đối “ ai cũng cho cái đẹp là đẹp do

đó sinh ra quan niệm về cái xấu, ai cũng cho điều thiện là thiện mà sinh raquan niệm về cái ác

Triết học ấn Độ thì đưa ra phạm trù “vô ngả” “vô thường” (của trườngphái Phật Quốc) “Một tồn tại“ nào đó chẳng phải là nó mà là “tổng hợp “hộihọp của những cái không phải là nó mà nhờ hội đủ nhân - duyên Trong cái

“Một“ đã bao hàm cái “Đa“, cái nhiều Không có tồn tại nào là biệt lập tuyệtđối so với tồn tại khác Tất cả đều duy nhiếp nhau, và hoà đồng với nhau.Nhưng đã như vậy thì tất yếu phải đi tới một khẳng định về lẽ vô thường Vôthường là chẳng “thường hằng“ Thường hằng là bất biến; Chẳng bất biến tức

là biến, biến tức là biến động Sinh - biến, biến - sinh; có có - không không,nay có - mai không tất cẩ đều trong quy luật nhất định Có thể nói cùng với

sự phát triển của các hình thức kinh tế - xã hội các tư tưởng Triết học về mâuthuẫn cũng ngày càng ró nét

Heraclit - nhà triết học lớn nhất của Hy Lạp cổ đại ở thời kỳ đầu của nóthì phỏng đoán rằng mâu thuẫn tồn tại trong mọi sự vật của Thế giới Theoông, các mặt đối lập gắn bó, quy định, ràng buộc với nhau: “cái lạnh nóng lên,cái nóng lạnh đi” “Cái ác làm cho cái thiện cao cả hơn” Heraclit còn khẳngđịnh vũ trụ là một thể thống nhất nhưng trong lòng nó luôn diễn ra các cuộcđấu tranh giữa các lực lượng đối lập, nhờ vậy vũ trụ tồn tại và vận động

‘Sống là chết, chết là sống, chúng sống là nhờ cái chết và chúng chết là chocái sống” Vì thế đấu tranh là ‘cha đẻ của tất cả, là ông hoàng của tất cả”

Trải qua hơn một ngàn năm đêm dài trung cổ, nền triết học thời kỳ nàychủ yếu là triết học linh viện tập trung vào cái chung và cái riêng Sang đếntriết học Tây Âu thời phục hưng và cận đại cùng với những thành tựu về khoahọc tự nhiên thì sự đấu tranh giữa triết học duy tâm và duy vật cũng diễn rahết sức gay gắt Nhưng các quan điểm của thời kỳ này vẫn rơi nhiều vào siêuhình máy móc Sang đến triết học cổ điển Đức mới thực sự bao hàm những tư

tưởng triết học tiến bộ, cách mạng và khoa học Triết học cổ điển Đức đã đạttới trình độ khái quát và tư duy trìu tượng rất cao với những hệ thống kết cấuchặt chẽ ao với những hệ thống kết cấu chặt chẽ, thể hiện một trình độ tư duytài biện thâm cao vượt xa tính trực quan siêu hình của nền triết học Anh -Pháp ở thế kỷ XVII - XVIII, do vậy các tư tưởng triết học về mâu thuẫn đã cónhững bước tiến đáng kể Đại biểu đặc trưng của triết học cổ điển Đức làHeghen Mặc dù là nhà triết học duy tâm nhưng học thuyết về bản chất và tưtưởng của Heghen về mâu thuẫn lại hết sức biện chứng Đây là một trongnhững học thuyết giá trị nhất của ông Ông coi mâu thuẫn là nguồn gốc củavận động, là nguyên lý của sự phát triển Theo ông, lúc đầu bản chất là sựđồng nhất giữa những “tính quy định” rồi trong sụ đồng nhất ấy bộc lộ ranhững khác biệt, rồi khác biệt lại chuyển thành những mặt đối lập và cuốicùng xuất hiện mâu thuẫn Song theo ông mâu thuẫn ở đây là mâu thuẫn của

“ý niệm tuyệt đối” chứ không phải của thế giới vật chất Hêghen cũng đưa ra

tư tưởng cho rằng hiện tượng và bản chất thống nhất với nhau, bản chất thểhiện ra trong hiện tượng và hiện tượng là thể hiện của bản chất Hêghen cùngphân tích một cách biện chứng khái niệm hiện thực, coi hiện thực là thốngnhất giữa bản chất với tồn tại ông phê phán quan điểm siêu hình về tất nhiên

và ngẫu nhiên, khả năng và hiện thực

Song song với những quan điểm biện chứng về mâu thuẫn, trong lịch

sử triết học cũng xuất hiện sự đấu tranh gay gắt giữa các quan điểm này vớicác quan điểm siêu hình của những nhà siêu hình học, họ phủ nhận mâu thuẫnbên trong của các sự vật và hiện tượng Theo họ sự vật là một cái gì đồngnhất, thuần tuý, không có mâu thuẫn trong bản thân nó Tư duy của người ta

về sự vật có thể còn mâu thuẫn, song như vậy thì tư duy đó sai lầm, khôngđáng tin cậy Những người theo quan điểm siêu hình chỉ thừa nhận có những

sự đối kháng, sự xung đột giữa các sự vật và hiện tượng với nhau, nhưngkhông cho đó là quy luật

2 Quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về mâu thuẫn.

Triết học cổ điển Đức đã tạo tiêu đề cơ sở lý luận trực tiếp cho sự rađời của triết học Mác Vào những năm 40 của thế kỷ XIX Nó là sự kết tinhnhững giá trị cao quý của tư duy triết học, văn hoá, lịch sử nhân loại Sự rađời của triết học Mác là một tất yếu lịch sử, phù hợp với những tiền đề kinh tế

- xã hội cũng như các tiền đề về lý luận và khoa học tự nhiên lúc bấy giờ.Phương pháp tư duy siêu hình từng thống trị trong khoa học và trong triết họcduy vật đã bị những phát minh mới nhất nửa đầu thế kỷ thứ XIX, giáng mộtđòn mạnh mẽ Nhận thức duy vật biện chứng về mâu thuẫn của chủ nghĩaMác là nhận thức đúng đắn nhất nó đã phát triển thành một quy luật - Quyluật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập - là một trong những hạt nhâncủa phép biện chứng Lê Nin viết “Có thể định nghĩa vắn tắt phép biện chứng

là học thuyết về sự thống nhất của các mặt đối lập Như thế là nắm được hạtnhân của phép biện chứng, nhưng điều đó đòi hỏi phải có những giải thích vàmột sự phát triển thêm”

Phép biện chứng duy vật khẳng định rằng, mọi sự vật và hiện tượngtrong thế giới đều tồn tại mâu thuẫn bên trong Mỗi sự vật và hiện tượng đều

là một thể thống nhất của các mặt, các thuộc tính, các khuynh hướng đối lậpnhau Những mặt này đối lập với nhau Những mặt này đối lập với nhaunhưng lại liên hệ rằng buộc nhau tạo thành mâu thuẫn

Mâu thuẫn chẳng những là một hiện tượng khách quan mà còn là mộthiện tượng phổ biến Mâu thuẫn tồn tại khách quan trong mọi và sự vật hiệntượng của giới tự nhiên, đời sống xã hội và tư duy của con người Chằngnhững mâu thuẫn tồn tại phổ biến ở mọi sự vật, hiện tượng mà còn tồn tại phổbiến trong suốt quá trình phát triển của chúng Không có sự vật nào, hiệntượng nào lại không có mâu thuẫn và không có giai đoạn nào trong sự pháttriển của mỗi sự vật, hiện tượng lại không có mâu thuẫn Mâu thuẫn này mất

đi, thì mâu thuẫn khác lại hình thành

Để chứng minh tính khách quan và phổ biến của mâu thuẫn Ăng-ghenchỉ ra rằng, ngay hình thức vận động đơn giản nhất của vật chất - vận động cơhọc, đã là một mâu thuẫn Sở dĩ sự di động một cách máy móc và đơn giản ấy

có thể thực hiện được chỉ là vì một vật trong cùng một lúc vừa là ở nơi này lạivừa ở nơi khác, vừa là ở trong cùng một chỗ duy nhất lại vừa không ở chỗ đó.Tất nhiên sự tồn tại của vật chất ở những hình thức vận động cao hơn lại càngbao hàm mâu thuẫn Ăng-ghen viết “Nếu bản thân sự di động một cách máymóc đơn giản đã chứa đựng mâu thuẫn, thì tất nhiên những hình thức vậnđộng cao hơn của vật chất và đặc biệt là sự sống hữu cơ và sự phát triển của

sự sống hữu cơ đó lại càng phải chứa đựng những mâu thuẫn, như vậy Sựsống trước hết chính là ở chỗ một sinh vật trong mỗi lúc vừa là nó nhưng lạivừa là một cái khác Như vậy, sự sống cũng là một mâu thuẫn tồn tại trongbản thân các sự vật và các quá trình, tự đề ra và tự giải quyết không ngừng, vàkhi mâu thuẫn đã hết thì sự sống cũng không còn nữa vì cái chết đã xảy đến.Cũng như chúng ta đã thấy rằng trong lĩnh vực tư duy cũng vậy, chúng takhông thể thoát khỏi mâu thuẫn; chẳng hạn như mỗi mâu thuẫn giữa năngkhiếu nhận thực vô tận ở bên trong của con người với sự tồn tại thực tế củanăng khiếu ấy trong những con người bị hạn chế bởi hoàn cảnh bên ngoài, và

bị hạn chế trong những năng khiếu nhận thức, mâu thuẫn này được giải quyếttrong sự nối tiếp của các thế hệ, sự nối tiếp đó ít ra đối với chúng ta, thực tếcũng là vô tận, và được giải quyết trong sự vận động đi lên vô tận

* Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập:

Để hiểu được nội dung quy luật, trước hết cần nắm được khái niệm

“mặt đối lập” Không nên hiểu khái niệm này một cách thô sơ, đơn giản theokiểu không có sống thì không có chết, chẳng có trên thì cũng chẳng có dưới,

có thuận lợi mới có khó khăn Khái niệm mặt đối lập trong quy luật mâuthuẫn là sự khái quát những mặt, những thuộc tính, những khuynh hướng trái ngược nhau trong một chỉnh thể làm nên một sự vật hiện tượng

Cũng không nên nhầm lẫn mặt đối lập với mâu thuẫn Mỗi mâu thuẫnphải có hai mặt đối lập, nhưng không phải bất kỳ mặt đối lập nào cũng tạothành mâu thuẫn Chỉ những mặt đối lập nào nằm trong một chỉnh thể có liên

hệ khăng khít với nhau, tác động qua lại với nhau mới tạo thành mâu thuẫn.Mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó mặt đối lập vừa thống nhất với nhau vừađấu tranh với nhau

Trong một mâu thuẫn, hai mặt đối lập có quan hệ thống nhất với nhau.Khái niệm “thống nhất” trong quy luật mâu thuẫn có ý nghĩa là hai mặt đốilập liên hệ với nhau, ràng buộc nhau và quy định nhau, mặt này lấy mặt kialàm tiền đề để tồn tại của mình Ví dụ: trong sinh vật, hai mặt đối lập đồnghoá và dị hoá thống nhất với nhau, nếu chỉ là một quá trình thì sinh vật sẽchết Trong xã hội tư bản, giai cấp tư sản và giai cấp vô sản là hai mặt đối lậpthống nhất với nhau, nếu không có giai cấp vô sản tồn tại với tư cách là mộtgiai cấp bán sức lao động cho nhà tư bản, thì cũng không có giai cấp tư sảntồn tại với tư cách là một giai cấp mua sức lao động của giai cấp vô sản đểbóc lột giá trị thặng dư

Khái niệm “thống nhất” trong quy luật mâu thuẫn còn gọi là “đồngnhất” Vì vậy “đồng nhất” và “thống nhất” trong trường hợp này là đồngnghĩa với nhau Lê Nin viết “sự đồng nhất của mặt đối lập (“sự thốngnhất”của chúng, nói như vậy có lẽ đúng hơn, tuy ở đây sự phân biệt giữa các

từ đồng nhất và thống nhất không quan trọng lắm Theo một nghĩa nào đó, cảhai đều đúng), đó là sự thừa nhận (sự tìm ra) những khuynh hướng mâu thuẫn,bài trừ lẫn nhau, đối lập, trong tất cả các hiện tượng và quá trình của giới tựnhiên (kể cả tinh thần và xã hội)

Song, khái niệm “đồng nhất” còn có một nghĩa khác dó là sự chuyểnhoá lẫn nhau giữa các mâu thuẫn Trong trường hợp này, ”đồng nhất” khôngđồng nghĩa với khái niệm thống nhất nói trên Lê-nin viết: “Phép biện chứng

là học thuyết vạch ra rằng những mặt đối lập làm thế nào mà có thể và thường

là trở thành) đồng nhất,- trong những điều kiện nào chúng là đồng nhất, bằngcách chuyển hoá lẫn nhau - tại sao lý trí con người không nên xem những mặtđối lập ấy là chết, cứng đờ, mà là sinh động, có điều kiện, năng động, chuyểnhoá lẫn nhau”.

Như vậy, theo quan điểm của phép biện chứng, sự đồng nhất khôngtách rời với sự khác nhau, sự đối lập Mỗi sự vật vưa là bản thân nó, vừa làmột cái khác với bản thân nó Trong sự đồng nhất đã bao hàm sự khác nhau,

sự đối lập Phép biện chứng đối lập với phép siêu hình Những người theoquan điểm siêu hình hiểu sự đồng nhất một cách phiến diện, cứng đờ, sự vật

là một cài gì đồng nhất thuần tuý, không có đối lập, không chuyển hoá

Trong một mâu thuẫn, sự thống nhất của các mặt đối lập không tách rời

sự đấu tranh giữa chúng Bởi vì, đây là sự thống nhất của hai mặt đối lập Haimặt đối lập này không nằm yên bên nhau, mà chúng luôn đấu tranh với nhau.Khái niệm “đấu tranh” trong quy luật mâu thuẫn, được Lê - Nin đặt trong dấungoặc kép, vì vậy không nên hiểu khái niệm “đấu tranh” theo một nghĩa đơngiản Khái niệm “đấu tranh” giữa các mặt đối lập có nghĩa là các mặt đối lậpbài trừ nhau, phủ định nhau Sự bài trừ nhau, phủ định nhau trong thế giới vậtchất được thể hiện dưới các dạng rất khác nhau Ví dụ: Sự đấu tranh giữa giaicấp tư sản và giai cấp vô sản được diễn ra dưới dạng xung đột với nhau vềmọi mặt rất gay gắt và quyết liệt chỉ có thể thông qua cách mạng xã hội bằngnhiều hình thức, kể cả bạo lực mới giải quyết được mâu thuẫn một cách cơbản Sự đấu tranh giữa hai mặt đối lập đồng hoá và dị hoá, sức hút và sức đẩy,

vi phân và tích phân thì lại diễn ra dưới tác động lẫn nhau, ảnh hưởng lẫnnhau, vv

Sự đấu tranh của các mặt đối lập là một quá trình phức tạp Quá trình

ấy có thể chia ra từng giai đoạn Mỗi giai đoạn lại có những đặc điểm riêngcủa nó Khi mới xuất hiện mâu thuẫn thường được biểu hiện ở sự khác nhaucủa hai mặt Song, không phải bất cứ sự khác nhau nào của các mặt cũng là

mâu thuẫn Chỉ có hai mặt khác nhau nào liên hệ hứu cơ với nhau trong mộtchỉnh thể và có khuynh hướng phát triển ngược nhau thì mới hình thành bướcđầu của mâu thuẫn Trong quá trình phát triển của mâu thuẫn sự khác nhau đóbiến thành sự đối lập Khi hai mặt đối lập của mâu thuẫn xung đột với nhaugay gắt, nếu có điều kiện chín muồi thì hai mặt đối lập sẽ chuyển hoà lẫnnhau, thì mâu thuẫn được giải quyết Kết quả là sự thống nhất của hai mặt đốilập cũng bị phá huỷ, sự thống nhất của hai mặt đối lập được hình thành cùngvới mâu thuẫn mới Mâu thuẫn mới này lại triển khai, phát triển và lại đượcgiải quyết làm cho sự vật mới luôn luôn xuất hiện làm cho sự vật mới thay thế

sự vật cũ Sự đấu tranh giữa hai mặt đối lập đã làm cho các sự vật không thểtồn tại một cách vĩnh viễn Vì thế, đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồngốc,là động lực bên trong của động lực và phát triển Với ý nghĩa đó Lê Ninviết “ phát triển là một cuộc đấu tranh giữa các mặt đối lập”

Bất cứ sự thống nhất của các mặt đối lập cụ thể nào cũng đều có tínhchất tạm thời, tương đối, nghĩa là tồn tại trong trạng thái đứng yên tương đốicủa các sự vật và hiện tượng Còn sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là có tínhchất tuyệt đối, nghĩa là nó phá vỡ sự ổn định dẫn đến sự chuyển hoá về vậtchất của các sự vật và hiện tuợng Tính tuyệt đối của đấu tranh giữa các mặtđối lập gắn liền với sự tự thân vận động, tự thân phát triển diễn ra khôngngừng của các sự vật và hiện tượng trong thế giới vật chất Về mối quan hệgiữa thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập, Lê Nin viết “Sự thống nhất(phù hợp, đồng nhất, tác dụng ngang nhau) của các mặt đối lập là có điều kiệntạm thời, thoáng qua, tương đối Sự đấu tranh của các mặt đối lập bài trừ lẫnnhau là tuyệt đối cũng như sự phát triển, sự vận động là tuyệt đối”

* Sự chuyển hoá của các mặt đối lập:

Về sự chuyển hoá của các mặt đối lập, Lê Nin viết “không phải chỉ là

sự thống nhất của các mặt đối lập mà còn là những chuyển hoá của mỗi quyđịnh, chất, đặc trưng, mặt, thuộc tính sang mỗi cái khác (sang cái đối lập với

nó)” Do đó, ta không nên hiểu sự chuyển hoá lẫn nhau giữa các mặt đối lậpmột cách đơn giản, máy móc, chỉ căn cứ vào hình thức bên ngoài, chỉ nói về

sự chuyển hoá của chúng Sự vật và hiện tượng trong thế giới là muôn hìnhmuôn vẻ, nên sự chuyển hoá của các mặt đối lập là rất khác nhau Ăngghen đãkhái quát rằng, những mặt đối lập của mâu thuẫn “thông qua sự đấu tranhthường xuyên của chúng và sự chuyển hoá cuối cùng của chúng từ mặt đốilập này thành mặt đối lập kia, hoặc lên những hình thức cao hơn đã quy định

sự sống của giới tụ nhiên”

Như vậy, phải căn cứ vào từng sự vật mà phân tích sự chuyển hoá củacác mặt đối lập ý kiến của Ăng ghen có nghĩa là hai mặt đối lập chuyển hoálẫn nhau hoặc cả hai chuyển thành những chất mới