Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trên địa bàn tỉnh quảng bình

Do vậy việc nghiên cứu đề tài “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011” là việc làm thiết thực

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ LAN ANH

PHÒNG NGỪA TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH

Chuyên ngành: Luật Hình sự, Tội phạm học và điều tra tội phạm

Mã số : 60 38 70

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS DƯƠNG TUYẾT MIÊN

HÀ NỘI - 2012

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Lan Anh

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH GIAI ĐOẠN 2007 - 2011 6

1.1 Thực trạng và diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn

2007 - 2011 61.1.1 Thực trạng của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 -

2011 61.1.2 Diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 221.2 Cơ cấu và tính chất của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007

- 2011 25

CHƯƠNG 2 NGUYÊN NHÂN, DỰ BÁO VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH 40

2.1 Nguyên nhân của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình 402.1.1 Nhóm nguyên nhân xuất phát từ những nhân tố tiêu cực của đời sống

xã hội 40

2.1.3 Nhóm nguyên nhân xuất phát từ phía người phạm tội 49

2.1.4 Nhóm nguyên nhân liên quan đến nạn nhân 53

2.2 Dự báo tình hình tội phạm về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2012 – 2016 55 2.3 Các biện pháp phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình 58

2.3.1 Nhóm biện pháp liên quan đến khắc phục những nhân tố tiêu cực của đời sống xã hội 58

2.3.2 Nhóm biện pháp liên quan đến khắc phục thiếu sót của cơ quan quản lý trật tự, an toàn xã hội 60

2.3.3 Nhóm biện pháp phòng ngừa liên quan đến người phạm tội 63

2.3.4 Nhóm biện pháp hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân 66

KẾT LUẬN 68 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Quảng Bình là tỉnh ven biển thuộc vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam với diện tích 8.065,27km2, dân số xấp xỉ 1 triệu người bao gồm nhiều dân tộc khác nhau như Kinh, Chứt, Bru-Vân Kiều, Khùa, Mã Liềng, Arem, có đường biên giới dài 201,87km chung với Lào; phía Bắc giáp với Hà Tĩnh, phía Nam giáp với Quảng Trị, phía Đông giáp với biển Đông

Với vị trí như vậy, Quảng Bình là tỉnh có tiềm năng lớn về khai thác khoáng sản, đặc biệt có ưu thế lớn về du lịch Thiên nhiên đã ban tặng cho tỉnh Quảng Bình Động Phong Nha và Động Thiên Đường - 2 hang động đẹp và lớn nhất thế giới, đã được tổ chức Unesco công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, hàng năm thu hút hàng triệu lượt khách du lịch trong và ngoài nước Với vị thế

có cửa khẩu, cảng biển cùng với những điều kiện thuận lợi do thiên nhiên ưu đãi trong những năm qua tỉnh Quảng Bình luôn có sự tăng trưởng kinh tế vững mạnh đóng góp vào sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Tuy nhiên, bên cạnh đời sống kinh tế đang dần được cải thiện, tình hình tội phạm và các loại tệ nạn xã hội gia tăng, đặc biệt là loại tội phạm xâm phạm tính mạng sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác, đặc biệt là tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác Đây là hệ quả của một bộ phận người trong xã hội do bản tính nóng nảy, hung bạo, thích thể hiện cái tôi, hay đàn đúm rượu chè dẫn đến mâu thuẫn, xung đột gây nên sự va chạm lẫn nhau làm ảnh hưởng đến sức khẻo của người khác Loại tội phạm này đang ngày càng phát triển, làm ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn

Để ngăn chặn tội phạm nói chung và tội phạm trộm cố ý gây thương tích nói riêng, trong những năm qua tỉnh Quảng Bình đã có rất nhiều cố gắng trong

việc đẩy lùi tội phạm bằng cách đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền giáo dục kết hợp với xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm nhằm nâng cao ý thức pháp luật trong nhân dân Mặc dù có rất nhiều cố gắng trong những năm gần đây, tội phạm cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình vẫn diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng về số vụ, số người phạm tội Chính vì vậy, việc nghiên cứu tình hình tội phạm cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình để từ đó tìm ra được nguyên nhân tội phạm đồng thời đề xuất những biện pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa là một yêu cầu bức thiết Chính vì những lý

do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc

gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong những năm gần đây, việc nghiên cứu tình hình tội phạm cố ý gây thương tích, tìm ra nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa đã và đang được nhiều cơ quan ban ngành, các tổ chức đoàn thể và các cá nhân quan tâm Đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu đến những vấn đề có liên quan đến tội phạm cố ý gây thương tích dưới góc độ tội phạm học

Về luận văn thạc sĩ luật học có các công trình sau:

+ “Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong Luật hình sự Việt Nam và đấu tranh phòng chống tội phạm này trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa” của tác giả Lê Thị Nga, luận văn thạc sĩ luật học, Hà

+ “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn” của tác giả Vi Thị Hà, luận văn

thạc sĩ luật học, Hà Nội, năm 2011

+ “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Hòa Bình” của tác giả Bùi Tiến Thành, luận

văn thạc sĩ luật học, Hà Nội, năm 2011;

Về bài viết đăng tạp chí chuyên ngành: có bài “Một số giải pháp, kiến

nghị nhằm phòng, chống tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn huyện Cai Lậy, tỉnh Kiên Giang” của tác giả

Nguyễn Thanh Bình tạp chí kiểm sát, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, số 7/2010, trang 18 – 21

Những công trình nghiên cứu trên đã đóng góp đáng kể cả về mặt lý luận

và thực tiễn trong công tác phòng, chống tội cố ý gây thương tích Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ và toàn diện dưới góc độ tội phạm học về tình hình tội phạm, các nguyên nhân, đưa ra các dự báo và các giải pháp phòng ngừa tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình Do vậy

việc nghiên cứu đề tài “Phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011” là việc làm thiết thực, góp phần làm rõ bức tranh về tình hình tội phạm

cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, nguyên nhân của tội phạm cũng như nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội này trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

3 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Luận văn được nghiên cứu dưới góc độ Tội phạm học Thời gian nghiên cứu từ năm 2007 – 2011 Các tài liệu, thông tin mà tác giả sử dụng là các số liệu của cơ quan Công an, Viện kiểm sát tỉnh Quảng Bình, số liệu của cơ quan Công

An, Viện kiểm sát tỉnh Quảng Trị, Hà Tĩnh; các bản án xét xử về tội này cũng như những bài báo, tài liệu khác có liên quan đến đề tài

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu đề tài

- Phương pháp luận: Tác giả nghiên cứu luận văn dựa trên cơ sở phương

pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng

những phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích, so sánh và mô tả bằng bảng, biểu đồ

5 Mục đích, nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài

Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở đánh giá tình hình tội phạm

về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, nguyên nhân của tội này đưa ra dự báo và các biện pháp nhằm phòng ngừa tội

cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khoẻ cho người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới

Để đạt được mục đích trên, các nhiệm vụ phải giải quyết trong luận án là: + Nghiên cứu, đánh giá tình hình tội phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình;

+ Phân tích làm rõ nguyên nhân và cơ chế tác động làm phát sinh tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình;

+ Dự báo tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới;

+ Đề xuất một số biện pháp phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

6 Những kết quả mới của luận văn nghiên cứu

Luận văn là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình dưới góc độ tội phạm học

Luận văn đưa ra một số nguyên nhân chủ yếu và các giải pháp cụ thể, có tính khả thi trong việc phòng ngừa tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, bảng viết tắt, Luận văn gồm hai chương:

Chương 1: Tình hình tội phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức

khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011

Chương 2: Nguyên nhân, dự báo và các biện pháp phòng ngừa tội cố ý gây

thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

CHƯƠNG 1 TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TỘI CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH GIAI ĐOẠN 2007 - 2011

“Tình hình tội phạm là trạng thái, xu thế vận động của (các) tội phạm (hoặc nhóm tội phạm hoặc một loại tội phạm) đã xảy ra trong đơn vị không gian và đơn

vị thời gian nhất định”[8]

Trong chương này, tác giả tập trung phân tích bốn nội dung của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011 như sau:

+ Thực trạng và diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn

1.1 Thực trạng và diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011

1.1.1 Thực trạng của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011

“Thực trạng của tình hình tội phạm là tổng hợp các số liệu về số vụ phạm tội đã xảy ra, số lượng người thực hiện các tội đó và số lượng người được xác định là nạn nhân trên một địa bàn nhất định và trong khoảng thời gian nhất định”[9]

Để có cái nhìn khách quan và tương đối toàn diện về thực trạng của tội cố

ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011, cần phải đồng thời dựa vào số liệu về tội phạm rõ và tìm hiểu về tội phạm ẩn (vì không phải mọi tội phạm xảy ra trên thực tế đều bị phát hiện và xử lý về hình sự) Trước hết chúng ta sẽ tìm hiểu về con số về tội phạm rõ

* Tội phạm rõ

Số vụ, số bị cáo đã bị xét xử về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2007 – 2011 được thống

kê như sau:

Bảng 1.1: Số vụ, bị cáo đã bị xét xử về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn

hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn Quảng Bình

Trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến 2011, Tòa án nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đã xét xử sơ thẩm tổng số 155 vụ với 225 bị cáo phạm

cố ý gây thương tích Cụ thể, Tòa án nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đã xét xử 26 vụ với 29 bị cáo năm 2007; 24 vụ với 31 bị cáo năm 2008; 33

vụ với 55 bị cáo năm 2009; 32 vụ với 45 bị cáo năm 2010; 40 vụ với 65 bị cáo

năm 2011 Trung bình mỗi năm đã xét xử 31 vụ với 45 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

Để hình dung rõ hơn về con số này, ta có thể nhìn biểu đồ dưới đây:

Biểu đồ 1.1: số vụ, số bị cáo bị xét xử về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn Quảng Bình từ năm 2007 – 2011

(Nguồn: Số liệu từ phòng tổng hợp, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình)

Để thấy rõ hơn về thực trạng của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ năm 2007 – 2011, tác giả sẽ so sánh con số về số vụ và số bị cáo phạm tội này với một số tiêu chí sau:

* So sánh số vụ và số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác với số liệu tương ứng của nhóm tội trong chương XII của BLHS - Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người

Vì tội cố ý gây thương tích nằm trong chương XII, nên tác giả so sánh con số

về số vụ và số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích với số vụ và số bị cáo phạm các tội thuộc nhóm tội xâm phạm tính mạng sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người Theo thống kê hình sự của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình, từ năm

2007 đến hết năm 2011, đã xét xử 253 vụ án với 368 bị cáo thuộc nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người Trong đó xét xử

155 vụ án với 368 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích

Bảng 1.2 Số vụ và số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích so với số vụ và số

bị cáo phạm vào nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh

dự của con người bị xét xử trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ năm 2007 –

2011 Năm Cố ý gây thương

tích

Nhóm tội xâm phạm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh

dự của con người

Tỷ lệ % giữa (1) và (3)

Tỷ lệ % giữa (2) và (4)

Số vụ

(1)

Số bị cáo (2)

Số vụ (3)

Số bị cáo (4)

Nhìn vào bảng số liệu trên cho thấy, năm 2007 trên địa bàn tỉnh Quảng Bình xét xử 56 vụ án hình sự thuộc nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người với 72 người phạm tội thì có 26 vụ với 29 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 46,4% số vụ và 40,2% số bị cáo Những năm tiếp theo, các con số tương ứng là: Năm 2008 xét xử 36 vụ với 58 bị cáo thì có 24 vụ với 31 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 66,6%

số vụ và 53,4% số bị cáo Năm 2009 xét xử 56 vụ với 92 bị cáo thì có 33 vụ với

55 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 58,9% số vụ và 59,7% số bị cáo Năm 2010 xét xử 43 vụ với 60 bị cáo thì có 32 vụ với 45 bị cáo phạm tội trộm cắp tài sản chiếm tỷ lệ 74,4% số vụ và 75% số bị cáo Năm 2011 xét xử 62

vụ với 86 bị cáo thì có 40 vụ với 65 bị cáo phạm tội trộm cắp tài sản chiếm tỷ lệ 64,5% số vụ và 75,5% số bị cáo

Biểu đồ 1.2: So sánh số bị cáo đã bị xét xử về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác với số bị cáo đã bị xét xử về tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người

trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ 2007 - 2011

45

60

65 86

Số bị cáo về tội xâm phạm tính mạng, nhân phẩm, danh dự,…

(Nguồn: Số liệu từ Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình)

Như vậy từ năm 2007 đến năm 2011 số vụ án và số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích có sự thay đổi qua các năm Sự tăng giảm tương đối đồng đều

vè cả số người lẫn số vụ Tuy nhiên đến năm 2011 có sự gia tăng đáng kể So với năm gốc (2007) tăng 14 vụ, 36 bị cáo và so với năm cận kề (2010) tăng 8 vụ,

20 bị cáo

Cũng qua bảng số liệu trên có thể thấy tỷ lệ người phạm tội cố ý gây thương tích chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng số người phạm tội thuộc nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người Trung bình các năm, tỷ lệ đều trên 60% Điều này cho thấy tội cố ý gây thương tích đóng một vai trò hết sức quan trọng, cả về số vụ và số người phạm tội trong thống kê nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người ở tỉnh Quảng Bình từ năm 2007 - 2011

* So sánh số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích với tổng số vụ, tống số

bị cáo phạm tội nói chung trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ năm 2007 – 2011

Bảng 1.3 Số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích và tổng số vụ, tổng

số bị cáo phạm tội nói chung trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ năm 2007 –

2011 Năm Cố ý gây thương tích Tội phạm nói chung Tỷ lệ % giữa

Theo dõi bảng số liệu cho ta thấy tình hình tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ năm 2007 – 2011 chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng số tội phạm nói chung Năm 2007 trên địa bàn tỉnh Quảng Bình xét xử 367 vụ án hình sự với 647 bị cáo thì có 26 vụ với 29 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 7,08% số vụ và 4,48 số bị cáo Tiếp theo các năm, thông số như sau: Năm 2008 xét xử 391 vụ với 627 bị cáo thì có 24 vụ với 31 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 6,13% số vụ và 4,94 số bị cáo Năm 2009 xét xử

437 vụ với 828 bị cáo thì có 33 vụ với 55 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 7,55% số vụ và 6,64 số bị cáo Năm 2010 xét xử 358 vụ với 624 bị cáo thì có 32 vụ với 45 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 8,93%

số vụ và 7,21 số bị cáo Năm 2011 xét xử 392 vụ với 684 bị cáo thì có 40 vụ với 65 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích chiếm tỷ lệ 10,2% số vụ và 9,5% số bị cáo

Biểu đồ 1.3 Số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác so với tổng số vụ, tổng số bị cáo phạm tội nói chung trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011

0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500

2007 2008 2009 2010 2011

Số vụ cố ý gây thương tích

Số vụ phạm tội nói chung

(Nguồn: Số liệu từ phòng tổng hợp Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình)

Từ những phân tích số liệu ở trên, đồng thời theo dõi bảng thống kê về tỷ

lệ giữa số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích với tổng số vụ, tổng số bị

cáo phạm tội nói chung, có thể đưa ra một số nhận xét sau Trong tổng số vụ án

và tổng số bị cáo phạm tội nói chung trên địa bàn tỉnh Quảng bình từ năm 2007 – 2011, tội cố ý gây thương tích chiếm một tỷ lệ tương đối: 7,96% số vụ và 6,59% số bị cáo So với các tội nằm trong bảng thống kê của tình hình tội phạm nói chung, tội cố ý gây thương tích đứng ở vị trí thứ 3 trong tổng số 344 tội danh theo quy định của Bộ luật hình sự, cả về số vụ lẫn số người phạm tội Điều này cho thấy có sự chênh lệch đáng kể giữa các tội phạm, đồng thời thấy được tình hình tội phạm ở tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn này chủ yếu là tội cố ý gây thương tích

* So sánh số vụ và số người phạm tội cố ý gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe người khác qua các giai đoạn khởi tố, truy tố, xét xử

Bảng 1.4 Số vụ và số người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác bị khởi tố, truy tố, xét xử trên địa bàn tỉnh Quảng

Số người phạm tội

So sánh các con số trong bảng trên ta thấy các thông số về số vụ, số người phạm tội trong ba giai đoạn không khớp nhau Số vụ và số người phạm tội bị khởi tố cao hơn số vụ và số người phạm tội bị truy tố, xét xử Cụ thể: năm 2007 khởi tố 51 người nhưng truy tố 31 người, chỉ xét xử 29 người Năm 2008 khởi tố

55 người, truy tố 34 người, xét xử 31 người Năm 2009 khởi tố 74 người, truy tố

65 người, xét xử 55 người Năm 2010 khởi tố 68 người, truy tố 47 người, xét xử

45 người Năm 2011 khởi tố 112 người, truy tố 71 người, xét xử 65 người

Biểu đồ 1.4 Số vụ, số người phạm tội cố ý gây thương tích tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác bị khởi tố, truy tố, xét xử trên địa bàn tỉnh

Quảng Bình từ năm 2007 – 2011

(Nguồn: Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát ND, Tòa án ND tỉnh Quảng Bình)

Nhìn vào biểu đồ 6 chúng ta thấy rằng việc xử lý đối với tội phạm cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình con số còn chưa thống nhất Số người phạm tội bị khởi tố tuy cao nhưng khi đưa ra truy tố, xét xử tỷ lệ này đã giảm xuống Nguyên nhân là do:

- Số người phạm tội cố ý gây thương tích được đình chỉ chiếm tỷ lệ đáng kể

- Do số người phạm tội cố ý gây thương tích bỏ trốn phải tạm đình chỉ do hết thời hạn điều tra mà không biết rõ người phạm tội đang ở đâu

- Việc giải quyết các vụ án của các cơ quan bảo vệ pháp luật còn chậm trễ kéo dài dẫn đến tỷ lệ án còn tồn đọng ở các giai đoạn tố tụng tương đối nhiều

Từ kết quả thống kê nêu trên cho thấy tại tỉnh Quảng Bình, tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác là một điều lo ngại

* So sánh số vụ, số người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại

cho sức khỏe người khác ở tỉnh Quảng Bình với số liệu tương ứng của cả nước

Để hiểu rõ hơn về thực trạng phạm tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, chúng ta sẽ so sánh với con số tương ứng trên địa bàn cả nước qua bảng thống kê và biểu đồ dưới đây

Bảng 1.5 Số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình và số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích trên phạm vi toàn quốc từ năm 2007 – 2011

Biểu đồ 1.5: Số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình và số vụ, số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích trên phạm vi toàn quốc từ năm 2007 – 2011

Số vụ phạm tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

Số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

Số vụ phạm tội cố ý gây thương tích trên toàn quốc

Số bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích trên toàn quốc

(Nguồn: Văn phòng tổng hợp viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình,

Nghiên cứu về thực trạng của tình hình tội phạm, ta cần tìm hiểu cả chỉ số tội phạm Trong luận văn của mình, tác giả nghiên cứu chỉ số tội phạm của tội

cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác về số vụ, số

bị cáo đã xét xử trên địa bàn tỉnh Quảng Bình so với số liệu tương ứng ở tỉnh

Biểu đồ 1.6 So sánh chỉ số tội phạm về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn

hại cho sức khỏe người khác trên địa bàn Hà Tĩnh, Quảng Bình, QuảngTrị)

Hà Tĩnh Quảng Bình Quảng Trị Chỉ số TP về số vụ Chỉ số TP về người phạm tội

(Nguồn: Số liệu từ Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình,

QuảngTrị))

Nhìn vào biểu đồ về chỉ số tội phạm nói trên, ta thấy tỉnh Hà Tĩnh có chỉ

số cao nhất từ năm 2007 – 2010 với chỉ số trung bình là 3,88 vụ, 5,21 bị cáo Mặc dù không phải là một tỉnh đông dân cư như tỉnh Hà Tĩnh, diện tích cũng nhỏ hẹp hơn nhưng với lợi thế về tiềm năng du lịch và các nguồn tài nguyên sẵn

có, kéo theo mặt trái của sự phát triển kinh tế cùng với sự hình thành của tội phạm, tỉnh Quảng Bình cũng có chỉ số tội phạm khá cao Mặt khác, so với tỉnh Quảng Trị thì chỉ số tội phạm của tỉnh Quảng Bình có tỷ lệ cao hơn Từ đó có thể thấy sự sự phức tạp của loại tội này trên địa bàn của tỉnh Quảng Bình trong những năm gần đây Tuy nhiên nhìn vào biểu đồ có thể thấy 3 tỉnh thành trên có chỉ số tội phạm xấp xỉ nhau, không có tỉnh nào có con số vượt trội

* Tội phạm ẩn

Số liệu trên cho ta thấy một phần của “bức tranh” về tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình Để đánh giá một cách tổng thể “bức tranh” về tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, ta cần tìm hiểu về tội phạm ẩn

Trên thực tế, tội phạm cố ý gây thương tích do các cơ quan bảo vệ pháp luật tỉnh Quảng Bình phát hiện, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử còn có khoảng cách rất xa so với tình hình tội phạm diễn ra trong cuộc sống Số liệu thống kê tội phạm cố ý gây thương tích nói trên chỉ là số liệu thống kê những người phạm tội đã bị xử lý hình sự, tức là tội phạm rõ Bên cạnh đó còn phải kể đến số vụ án

cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác chưa hoặc không bị các cơ quan bảo vệ pháp luật phát hiện và xử lý về hình sự - đó là tội phạm ẩn

Theo số liệu thống kê của cơ quan điều tra tỉnh Quảng Bình, trong thời gian từ năm 2007 đến 2011, có 65 trường hợp người phạm tội không bị đưa ra xét xử về hình sự mặc dù có đủ dấu hiệu phạm tội (đa phần chỉ bị xử phạt hành chính mà không bị xử lí hình sự, một số ít trường hợp được đưa ra nhắc nhở ở địa phương) Nguyên nhân dẫn đến những người này không bị xử lí hình sự là do:

+ Do nạn nhân rút đơn, xin bãi nại hoặc do nạn nhân đã đạt được thoả thuận bồi thường với người phạm tội;

+ Do bị người phạm tội hoặc gia đình người phạm tội đe doạ mà nạn nhân rút đơn;

+ Do thiếu sót hạn chế của các cơ quan bảo vệ pháp luật trong việc phát hiện, điều tra xử lý tội phạm như tinh thần đấu tranh với tội phạm chưa cao, chưa kiên quyết triệt để, thậm chí còn một số cán bộ bao che hoặc đứng ra làm trung gian hoà giải giữa gia đình người phạm tội với gia đình nạn nhân để không đưa vụ việc ra xử lí hình sự,

+ Do thái độ không đúng của người làm chứng hoặc do người làm chứng không hợp tác với các cơ quan bảo vệ pháp luật như từ chối khai báo hoặc khai báo không trung thực

Tuy nhiên, chúng ta phải nhận thức rằng, con số 65 trường hợp nói trên chỉ phản ánh phần nào tội phạm ẩn của tình hình tội phạm Còn có những vụ việc do nhiều nguyên nhân khác nhau (như nạn nhân sợ do bị đe doạ hoặc nạn nhân bị mua chuộc, nạn nhân và gia đình nạn nhân không tin tưởng cơ quan bảo

vệ pháp luật, nên không thông báo vụ việc với cơ quan có thẩm quyền), do đó

cơ quan chức năng không thể có số liệu về những vụ việc đó

Từ sự phân tích trên, chúng ta thấy rằng con số tội phạm rõ của thực trạng tình hình tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác chưa phản ánh được đầy đủ chính xác thực trạng của tình hình tội

phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà chúng ta phải kết hợp với thông số về tội phạm ẩn

* Thông số về nạn nhân

Nghiên cứu thực trạng của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, bên cạnh việc nghiên cứu tội phạm rõ, tội phạm ẩn còn cần nghiên cứu làm rõ về thông số nạn nhân của tội phạm này

“Nạn nhân của tội phạm là những cá nhân, tổ chức bị hành vi phạm tội trực tiếp xâm hại, gây ra những thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác”[9]

Do thông số về nạn nhân không có trong thống kê hình sự chính thức nên tác giả đã dựa vào 155 bản án đã xét xử có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình và thống kê được có 190 nạn nhân

+ Về nhân thân của nạn nhân ta nghiên cứu ở các khía cạnh sau:

Về giới tính của nạn nhân: có 166 nạn nhân là nam giới chiếm 87,3%, 24

nạn nhân có giới tính là nữ giới chiếm 12,7%

Điều này cho thấy nạn nhân của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình chủ yếu là nam giới Theo nghiên cứu của tác giả từ các vụ cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của người khác cho thấy, tỉ lệ nạn nhân nam giới chiếm tỉ lệ cao đối với tội này là do phần lớn nam giới có tính nóng nảy, hung hăng hơn nữ giới Một số nam giới thường sĩ diện, thích thể hiện bản thân nên trong một số trường hợp họ không kiềm chế

được, hay va chạm khi có xung đột, do đó dễ trở thành nạn nhân

Về độ tuổi của nạn nhân: Nạn nhân có độ tuổi từ 12 đến dưới 18 tuổi là

48 nạn nhân chiếm 25,2%, độ tuổi từ 18 đến dưới 30 tuổi là 117 nạn nhân chiếm 61,5%, độ tuổi từ trên 30 tuổi là 25 nạn nhân chiếm 13,3% Như vậy có thể thấy

số nạn nhân ở độ tuổi từ 18 đến dưới 30 tuổi chiếm tỉ lệ cao nhất Là nhóm người có tuổi đời còn trẻ, có nhận thức trong xã hội, tuy nhiên đây cũng là nhóm

người có sự kiềm chế bản thân còn thấp, ham chơi, thích tụ tập đông người, thích thể hiện bản thân do đó dễ trở thành nạn nhân Nạn nhân ở độ tuổi từ 12 đến dưới 18 tuổi đứng ở vị trí thứ 2, phần lớn các nạn nhân là học sinh chưa học hết chương trình phổ thông đã nghỉ học, do nghe bạn bè rủ rê, lôi kéo nên tham gia vào các vụ ẩu đả, trở thành nạn nhân Còn nạn nhân ở độ tuổi từ trên 30 trở lên trở thành nạn nhân chủ yếu là do hiểu lầm trong quan hệ nên có xích mích, xung đột bạo lực (như xích mích từ quan hệ họ hàng, hàng xóm, vợ chồng…), xâm phạm lợi ích của nhau (như lấn chiếm đất đai…), một số trường hợp trở thành nạn nhân do người phạm tội có tính hung hãn, côn đồ, đặc biệt với độ tuổi

từ 18 đến 30 là độ tuổi thường hay sử dụng rượu bia và các chất kích thích khác, họ dễ

bị tác động khi dùng các loại đó nên thường xuyên xảy ra va chạm với người khác

+ Về mối quan hệ giữa nạn nhân với người phạm tội

Về mối quan hệ giữa nạn nhân với người phạm tội, qua khảo sát 155 bản

án, tác giả thu thập được như sau: Quan hệ họ hàng (cha mẹ, con cháu, vợ chồng, cô dì, chú bác…): 10 trường hợp chiếm 6,4%; Hàng xóm, láng giềng: 21 trường hợp chiếm 13,5%; Bạn bè, đồng nghiệp: 11 trường hợp chiếm 7,1%; Không có quan hệ gì: 113 trường hợp chiếm 73%; Nạn nhân của tội này thường tập trung chủ yếu ở những đối tượng không có mối quan hệ gì với bị cáo chiếm

tỷ lệ lớn 73%

+ Về tình huống trở thành nạn nhân: Các tình huống đặc thù cơ bản trở

thành nạn nhân của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình qua khảo sát 155 bản án HSST về tội này như sau: Do sử dụng chất kích thích như bia, rượu có 42 trường hợp chiếm 27%; Do bị trả thù có 6 trường hợp chiếm 3,8%; Do thích nổi loạn, thể hiện máu anh hùng có 23 trường hợp chiếm 14,8%; Do mâu thuẫn bột phát có 63 trường hợp chiếm 40,6%; Do tranh chấp quyền lợi (ruộng đất, lối đi chung) có 1 trường

hợp chiếm 0,9%; Do cách cư xử chưa đúng của nạn nhân có 20 trường hợp

chiếm 12,9%

Thông qua việc thống kê 155 bản án hình sự sơ thẩm về tội cố ý gây thương tích ta thấy, những người dễ trở thành nạn nhân của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình tập trung chủ yếu ở 6 tình huống: do mâu thuẫn bột phát 40,6%; do sử dụng chất kích thích chiếm 27%, do thích nổi loạn thể hiện máu anh hùng chiếm 14,8%, do cách cư xử không đúng của nạn nhân chiếm 12,9%; do bị trả thù chiếm 3,8%; do tranh chấp quyền lợi (ruộng đất, lối đi chung….) chiếm 0,9%

1.1.2 Diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011

“Diễn biến của tình hình tội phạm là sự phản ánh xu hướng tăng giảm hoặc ổn định tương đối của tội phạm nói chung (hoặc của một tội hoặc nhóm tội phạm) xảy ra trong khoảng thời gian nhất định và trên địa bàn nhất định”[9]

Về diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn từ năm 2007 –

2011, nếu lấy số vụ và số người phạm tội cố ý gây thương tích bị đưa ra xét xử của năm 2007 là gốc và coi là 100% và so với các năm tiếp theo thì diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn từ năm 2007 – 2011 như sau:

Bảng 1.7 Diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình từ 2007 – 2011

(Nguồn: văn phòng tổng hợp VKS nhân dân tỉnh Quảng Bình)

Qua phân tích con số ở Bảng 1.7 ta thấy tình hình tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình có sự dao động tăng giảm không đồng đều giữa

các năm So với năm 2007, năm 2008 giảm 2 vụ (giảm 8%), nhưng lại tăng 2 người phạm tội (tăng 6%) Tuy nhiên đến năm 2009, tình hình tội cố ý gây thương tích lại tăng đồng đều cả số vụ và số người phạm tội, tăng 7 vụ (tăng 26%) với 26 người (tăng 89%) Sang năm 2010 vẫn duy trì sự gia tăng số vụ lẫn

số người, tăng 6 vụ (tăng 23%) với 16 người (tăng 55%) Đến năm 2011, tình hình tội cố ý gây thương tích có sự gia tăng đột biến, tăng 14 vụ (tăng 53%) với

65 người (tăng 124%) Sự gia tăng đột biến trong năm 2011 là dấu hiệu báo động tình hình tội cố ý gây thương tích trong các năm tiếp sau sẽ có xu hướng tăng nhanh, mặt khác với số người phạm tội lớn hơn số vụ cho thấy tội phạm này diễn ra theo hình thức đồng phạm

Để hiểu rõ hơn về diễn biến của tình hình tội trộm cắp tài sản trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011, chúng ta có thể xem biểu đồ dưới đây:

Biểu đồ 1.7 Biểu đồ diễn biến tình hình tội phạm về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011

Mặc dù diễn biến của tình hình tội phạm có sự biến động không đồng đều, sự tăng giảm giữa các năm và chênh lệch giữa số vụ, số người phạm tội trong cùng một năm Tuy nhiên nhìn nhận một cách tổng quát có thể thấy tình hình tội cố ý gây thương tích có xu hướng tăng Năm 2011 có sự gia tăng đáng

kể số vụ, số người phạm tội là mức báo động về loại tội phạm này Điều này đòi hỏi chúng ta phải tìm ra được những biện pháp hữu hiệu kịp thời ngăn chặn sự gia tăng đồng thời hạn chế đến mức tối đa tội cố ý gây thương tích trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

Biểu đồ 1.8 Biểu đồ diễn biến của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình và toàn quốc

Số vụ của toàn quốc

Quan sát biểu đồ 1.8, có thể thấy diễn biến tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

có đường diễn biến tương đồng với đường diễn biến về tình hình tội phạm này trên toàn quốc, tức là có sự tăng giảm đồng đều giữa hai đường biểu diễn qua các năm Năm 2007 đến 2008, Quảng Bình giảm kéo theo toàn quốc giảm; Năm

2009 Quảng Bình tăng kéo theo toàn quốc tăng; Năm 2010 lại cả Quảng Bình

lẫn toàn quốc đều có sự đi xuống; và đến năm 2011, 2 đường biểu diễn có sự tăng biến trở lại Điều này cho thấy, tình hình tội phạm cố ý gây thương tích ở Quảng Bình đóng góp một phần không nhỏ trong diễn biến tội phạm này trên toàn quốc, con số về số vụ, số người tội cố ý gây thương tích ở tỉnh Quảng Bình

đã thúc đẩy cho sự giảm sút và tăng nhanh trên đường biểu diễn của toàn quốc Như vậy, tỉnh Quảng Bình đã đóng góp một phần tương đối loại tội phạm này trên toàn quốc, do đó tìm ra biện pháp phòng ngừa tội phạm này không chỉ có ý nghĩa đối với tỉnh Quảng Bình nói riêng mà còn mang ý nghĩa lớn lao trong phòng ngừa tội phạm cố ý gây thương tích nói chung trên cả nước

1.2 Cơ cấu và tính chất của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn

2007 - 2011

Nghiên cứu cơ cấu, tính chất của tình hình tội phạm chính là tìm hiểu nội dung bên trong của nó Đó là những đặc điểm về chất hay còn gọi là đặc điểm bên trong của tình hình tội phạm

Trong vòng 5 năm, từ năm 2007 đến 2011, Toà án nhân dân tỉnh Quảng Bình đã xét xử 155 vụ với 225 bị cáo phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác Khi nghiên cứu cơ cấu, tính chất của tình hình tội phạm, tác giả sử dụng toàn bộ 155 bản án hình sự sơ thẩm Trước hết, tác giả nghiên cứu cơ cấu của tình hình tội phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình Việc nghiên cứu dựa trên các tiêu chí sau:

+ Cơ cấu của THTP tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011 theo loại tội

Bảng thống kê của Tòa án không thống kê về loại tội Do đó, tác giả đã tự thống kê từ 155 bản án HSST Tác giả thu được kết quả như sau:

Bảng 2.1 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo loại tội phạm Tội ít nghiêm

trọng

Tội nghiêm trọng

Tội rất nghiêm trọng

Tội đặc biệt nghiêm trọng

(Nguồn: 155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức

khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình)

Biểu đồ 2.1 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo loại tội phạm

Tội đặc biệt nghiêm trọng

(Nguồn: 155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình)

Tác giả khảo sát 155 bản án HSST với 225 bị cáo bị xét xử về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác Kết quả thu được như sau: loại tội ít nghiêm trọng theo khoản 1 Điều 104 BLHS có 49 bị cáo phạm chiếm 21,7%, loại tội nghiêm trọng theo khoản 2 Điều 104 BLHS có 135

bị cáo phạm chiếm 60%, loại tội rất nghiêm trọng theo khoản 3 Điều 104 BLHS

có 39 bị cáo phạm chiếm 17,3%, tội đặc biệt nghiêm trọng theo khoản 4 Điều

104 BLHS có 2 bị cáo phạm chiếm 1% Qua đó cho thấy số bị cáo bị truy tố về tội đặc biệt nghiêm trọng là ít hơn rất nhiều so với bị cáo bị truy tố về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng và tội rất nghiêm trọng Tội ít nghiêm trọng chỉ chiếm 21,7% vì khoản 1 Điều 104 của BLHS thuộc trường hợp truy tố có đơn yêu cầu của bị hại hoặc gia đình bị hại quy định tại Điều 105 của BLTTHS

+ Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011 theo hình thức phạm tội

Bảng 2.2 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

Theo hình thức phạm tội

Theo hình thức phạm tội thì hình thức đồng phạm chiếm tỉ lệ thấp hơn hình thức đơn lẻ với tỉ lệ 27,1% Qua nghiên cứu, tác giả nhận thấy trong các hình thức đồng phạm đối với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác thì phổ biến là đồng phạm giản đơn; đồng phạm có tổ chức chiếm tỉ lệ thấp, không đáng kể Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên thực tế chủ yếu được thực hiện dưới hình thức đơn

lẻ với 72,9%

+ Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011 theo loại chế tài hình sự đã áp dụng

Theo thống kê của văn phòng tổng hợp Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình, loại chế tài đã áp dụng đối với 225 bị cáo đã bị xét xử về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh giai đoạn

2007 – 2011 như sau: phạt tù cho hưởng án treo có 43 bị cáo; dưới 3 năm tù giam có 68 bị cáo; từ 3 năm đến dưới 7 năm có 112 bị cáo; từ 7 năm đến dưới

15 năm có 2 bị cáo

Biểu đồ 2.3 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo loại chế tài đã áp dụng

Theo loại chế tài

Từ 3 đến 7 năm tù

Từ 7 đến dưới 15 năm tù

(Nguồn: 155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức

khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình)

Qua biểu đồ trên ta thấy, mức hình phạt đã áp dụng đối với các bị cáo trên địa bàn tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn năm 2007 – 2011 chủ yếu là hình phạt

tù giam Tổng của tất cả các hình phạt tù giam chiếm 80% trên tổng số loại chế tài đã áp dụng Còn lại án treo chiếm dưới 20%

+ Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011 theo địa bàn phạm tội

Theo thống kê của Tòa án các cấp trên địa bàn tỉnh Quảng Bình thì số vụ,

số bị cáo đã xét xử theo địa bàn như sau:

Bảng 2.3 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo địa bàn phạm tội

(Nguồn: số liệu thống kê của văn phòng tổng hợp Tòa án nhân dân tỉnh

Quảng Bình)

Biểu đồ 2.4 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo địa bàn phạm tội trên địa bàn tỉnh

Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011

Theo địa bàn phạm tội

5

5,8%

Nhìn vào biểu đồ trên ta thấy, Tòa án nhân dân huyện Quảng Trạch đã xét

xử số vụ cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác cao nhất chiếm 27,7% số vụ và 24% số người, thấp nhất là huyện Quảng Ninh với tỉ

lệ 5,8% số vụ và 5,3% số người Sở dĩ huyện Quảng Trạch chiếm tỷ lệ lớn nhất tương đương số vụ và số người phạm tội lớn vì Quảng Trạch là huyện lớn nhất tỉnh Quảng Bình Có diện tích rộng nhất và tập trung đông dân cư nhất Dân cư chủ yếu là dân lao động, sống bằng nhiều ngành nghề tự do, phần đông trong số

đó là dân làm nông nên thời gian làm việc chỉ tập trung khi có vụ mùa, còn lại

họ có thời gian rãnh rỗi thực hiện các hoạt động ăn chơi, tụ tập, do đó dễ dẫn đến các vi phạm pháp luật

+ Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011 theo thời gian phạm tội

Khảo sát 155 bản án về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tác giả đã thống kê được về thời gian thực hiện tội phạm như sau:

Bảng 2.4 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo thời gian phạm tội

Từ 0 giờ đến 6

giờ

Từ 6 giờ đến 12 giờ

Từ 12 giờ đến 19 giờ

Từ 19 giờ đến 24 giờ

10,9%

45 trường hợp

29%

87 trường hợp

56,1%

(Nguồn: 155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức

khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình)

Biểu đồ 2.5 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo thời gian phạm tội

Theo thời gian phạm tội

đến xung đột cá nhân Trong khi đó thời gian phạm tội từ 0 giờ đến 6 giờ chỉ chiếm 4% với 6 trường hợp

+ Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011 theo địa điểm phạm tội

Bảng 2.5 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo địa điểm phạm tội

2011 theo địa điểm phạm tội

Theo địa điểm phạm tội 4,8%

(Nguồn:

155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe

người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình)

Nhìn vào biểu đồ có thể thấy rõ địa điểm thực hiện tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình chủ yếu được thực hiện ở ngoài đường với 59 trường hợp, chiếm 38% trên tổng

số các địa điểm thực hiện tội phạm Trong khi đó, địa điểm ít xảy ra nhất là trường học, chiếm 4,8% Do công tác quản lý, giáo dục cũng như tuần tra, giám

sát nên ở trường học rất ít trường hợp phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây

tổn hại cho sức khỏe của người khác

+ Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 – 2011 theo động cơ của người phạm tội

Tác giả khảo sát từ 155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác cho thấy động cơ của người phạm tội này rất đa dạng Ta có thể nghiên cứu theo các tiêu chí sau:

- Động cơ mâu thuẫn cá nhân, va chạm kéo dài trong sinh hoạt hàng ngày

có 70 vụ chiếm 45,1% trên tổng số vụ phạm tội

- Động cơ do bị kích động bởi các chất kích thích (rượu, bia ) có 56 vụ chiếm 36,1%

- Động cơ sĩ diện, ra oai vì muốn thể hiện cái tôi của bản thân có 20 vụ chiếm 12,9% trên tổng số vụ phạm tội

- Động cơ trả thù có 6 vụ chiếm 3,8% trên tổng số vụ phạm tội

- Động cơ do ghen tuông có 2 vụ chiếm 1,2% trên tổng số vụ phạm tội

- Động cơ hám lợi (do tranh chấp quyền lợi đất đai) có 1 vụ chiếm 0,9% trên tổng số vụ phạm tội

Theo tiêu chí động cơ phạm tội của người phạm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, ta

có thể thấy động cơ mâu thuẫn cá nhân, va chạm kéo dài trong sinh hoạt hàng ngày phổ biến nhất chiếm 45,1% Tiếp đó là động cơ bị kích động bởi các chất kích thích (rượu, bia ) có 56 vụ chiếm 36,1% trên tổng số vụ phạm tội

Biểu đồ 2.7 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo động cơ của người phạm tội

Theo Động cơ phạm tội

(Nguồn: 155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức

khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình) + Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 - 2011 theo tiêu chí người phạm tội có sử dụng hung khí nguy hiểm hay không sử dụng hung khí nguy hiểm

Biểu đồ 2.8 Cơ cấu của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007 –

2011 theo số vụ đã xét xử có sử dụng hung khí nguy hiểm và không sử dụng

hung khí nguy hiểm

Dao, kiếm, mã tấu,…

(Nguồn: 155 bản án HSST về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức

khỏe người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình)

Nhìn vào biểu đồ, các vụ án đã xét xử về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Quảng Bình chủ yếu