“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢM TỶ LỆ HỌC SINH CHƯA NGOAN”

ĐẶT VẤN ĐỀ Chắc hẳn các bạn đã biết, trong công tác chủ nhiệm thì vấn đề học sinh chưa ngoan là mối trăn trở lớn, niềm băn khoăn, có thể nói là sự nhứt nhối cho mỗi giáo viên chúng ta kh

- -SÁNG KIẾN

Đề tài:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢM TỶ LỆ HỌC SINH CHƯA NGOAN”

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

Chắc hẳn các bạn đã biết, trong công tác chủ nhiệm thì vấn đề học sinh chưa ngoan là mối trăn trở lớn, niềm băn khoăn, có thể nói là sự nhứt nhối cho mỗi giáo viên chúng ta khi gặp phải những đối tượng này Là những người đảm nhận thiên chức giáo dục, rõ ràng chúng ta phải có trách nhiệm cải tiến các em chưa ngoan, không thể để thành phần này tồn tại trong một tập thể lớp Bản thân tôi đã trải qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, đã gặp nhiều trường hợp học sinh chưa ngoan, thực trạng ban đầu của các em nay là “nhác học, đa số các em học yếu, quậy phá không chấp hành nội quy của nhà trường, đặc biệt có em rất lì đòn Với các em này thì học hay không học cũng mặc kệ, qua loa nếu ta không chú trọng vào việc uốn nắn các em thì trên đà trượt ấy các em càng tệ hại hơn, không những các em làm buồn lòng gia đình, làm ảnh hưởng đến tập thể lớp, có hại cho bản thân em mà còn là “mối đe dọa lớn cho xã hội Một tập thể tốt thì không thể tồn tại cá nhân chậm tiến gây tác hại lớn về mọi phương diện, hơn nữa “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” Chính vì vậy trong công tác chủ nhiệm tôi rất xem trọng việc giáo dục, giúp

đỡ học sinh chưa ngoan và tôi đã đạt được kết quả khả quan trong những năm học qua nên tôi mạnh dạn chọn đề tài:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢM TỈ LỆ HỌC SINH CHƯA NGOAN TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH”

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 Quan niệm về giáo dục

Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức có mục đích, có kế hoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội của loài người Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tư tưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứng

xử đúng đắn trong xã hội Khi bàn về vai trò yếu tố giáo dục trong sự phát

triển nhân cách con người, Bác Hồ đã viết trong bài thơ “Nửa đêm” (trích

“Nhật ký trong tù”):

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên”

Theo quan niệm của Hồ Chí Minh con người ta khi mới sinh ra vốn bản chất là tốt, nhưng chỉ sau do ảnh hưởng của giáo dục và môi trường sống cùng

sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau Câu nói của người xưa trong Tam Tự Kinh: “Nhân chi sơ, tính bản thiện” đã từng được Người nhắc lại nhiều lần trong các bài viết, bài nói chuyện Theo Người con người sinh ra bản chất là tốt, song trong xã hội luôn có thiện và có ác nên trong bản thân mỗi con người cũng có thiện và ác Cái ác có là do ảnh hưởng của xã hội và sự biến đổi của mỗi người Do đó, giáo dục làm một nhiệm vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện, biến đổi dần dần tính cách con người, hướng người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xây dựng một xã hội với những con người có ích và hướng thiện

Là một nhà giáo chúng ta phải có tầm hiểu biết sâu rộng trên tất cả mọi lĩnh vực thì mới có thể giáo dục học sinh một cách toàn diện, tạo ra những con người có ích cho xã hội Trong đó việc giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt là một vần đề quan trọng và cấp thiết trong thời đại hiện nay và là vấn đề khá nan giải, phức tạp và hết sức nhạy cảm Công việc này đã và đang trở thành một thách thức lớn không chỉ riêng mỗi giáo viên mà nó còn là một khó khăn cho cả Ngành giáo dục.Những năm gần đây, đất nước ta bước vào thời

kì mở cửa hội nhập, đời sống vật chất, tinh thần ngày càng được cải thiện Nhưng trong xã hội hiện nay còn tồn tại nhiều hiện tượng tiêu cực, nhiều tệ nạn xã hội như : cờ bạc, rượu chè, ma túy, văn hóa phẩm đồi trụy, bạo lực, …

đã khiến cho nhà trường nói chung và giáo viên nói riêng gặp không ít khó khăn trong việc giáo dục học sinh

Trong thời đại kinh tế thị trường như hiện nay, học sinh ở lứa tuổi THCS là một lứa tuổi rất dễ đua đòi, dễ học theo người khác và rất dễ bị sa ngã Điều đó không chỉ do sự tác động của môi trường bên ngoài mà còn chịu

ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố mà một trong những yếu tố quan trọng là tâm sinh

lý lứa tuổi học sinh THCS Bởi vì có nhiều giáo viên đảm nhiệm việc giáo dục học sinh bậc THCS cho rằng, lâu nay các nhà giáo dục mới chỉ quan tâm học sinh vào lớp một và khi học sinh chuẩn bị tốt nghiệp THPT, chưa quan tâm khi học sinh bước vào bậc THCS

Họ chưa thấy được rằng đây mới là quãng thời gian vô cùng quan trọng khi trẻ có những chuyển biến phức tạp về tâm sinh lý Lứa tuổi học sinh THCS được đánh giá là lứa tuổi có nhiều đột phá, biến chuyển tâm sinh lý khá mạnh mẽ, nó được biểu hiện một cách tập trung nổi bật giữa cái tốt và cái xấu, khi thì mạnh mẽ can trường, khi thì đua đòi, tò mò bắt chước cái tốt lẫn cái xấu,… Đây là thời kỳ phát triển phong phú, đa dạng, phức tạp nhưng vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển, hình thành nhân cách và trí tuệ của mỗi cá nhân Đây là độ tuổi chịu sự tác động mạnh của xã hội, gia đình và nhà trường mà đặc điểm nổi bật là tiếp nhận nhanh cái tốt và cái xấu, phản kháng yếu ớt trước sự tấn công của kẻ xấu nhất là những kẻ xấu mang bộ mặt lương thiện Tôi nghĩ rằng, là giáo viên ai cũng mong ước đem lại những hạnh phúc đơn sơ cho các em, những nụ cười và đôi mắt sáng sung sướng khi trẻ nhận được những thành tích trong học tập và mong ước sự nghiệp giáo dục của mình ngày một tốt đẹp hơn Để thực hiện được mong ước đó, gia đình, nhà trường và xã hội phải phối hợp chặt chẽ với nhau để cùng làm tốt công tác giáo dục học sinh nhằm ngăn chặn, hạn chế và khắc phục học sinh hư, học sinh chưa ngoan trong nhà trường Trong nhiều năm qua, không ít lần tôi đã băn khoăn, trăn trở suy nghĩ, tìm tòi nhiều giải pháp để giáo dục “ học sinh chưa ngoan về đạo đức” Sau đây tôi sẽ trình bày một số kinh nghiệm nhỏ của mình trong việc giáo dục học sinh cá biệt với mong muốn các em sẽ trở thành những người con ngoan, trò giỏi, có ích cho gia đình và cho xã hội

1.2 Vị trí - chức năng - nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm

1.2.1 Vị trí

Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách học sinh một cách toàn diện Bởi lẽ họ là người trực tiếp đảm đương vai

trò quản lý học sinh trong một lớp, trực tiếp tổ chức cho học sinh thực thi mọi yêu cầu giáo dục do nhà trường đặt ra Giáo viên chủ nhiệm được coi là “Hiệu trưởng” của một lớp, là người gần gũi học sinh nhất, hiểu rõ tâm tư tình cảm của học sinh, luôn trực tiếp uốn nắn kịp thời những hành vi sai trái của học sinh và giúp đỡ học sinh phát triển đúng hướng

1.2.2 Chức năng

Giáo viên chủ nhiệm là người có chức năng quản lý giáo dục toàn diện học sinh của lớp, quản lý và giáo dục học sinh là hai mặt thể thống nhất nó có liên kết trực tiếp với nhau Để giáo dục tốt phải quản lý tốt, quản lý tốt sẽ giúp giáo dục tốt

Biết tổ chức cho tập thể học sinh hoạt động tự quản nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, giáo viên chủ nhiệm là người cố vấn cho tập thể lớp, có nghĩa là giáo viên chủ nhiệm không trực tiếp điều khiển mà biết bồi dưỡng năng lực tự quản cho đội ngũ cán bộ lớp để cho các em trực tiếp điều hành các hoạt động chung của lớp

Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường,là người tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục… Giáo viên chủ nhiệm là người lĩnh hội những nghị quyết và tư tưởng chỉ đạo của nhà trường tới lớp chủ nhiệm Là người bảo vệ học sinh về mọi mặt một cách hợp lý, có quyền phản ánh với hiệu trưởng và nguyện vọng của học sinh để có giải pháp giải quyết phù hợp kịp thời có tác dụng giáo dục Giáo viên chủ nhiệm phải đánh giá kết quả rèn luyện của học sinh và tập thể lớp Chức năng này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng với quá trình học tập rèn luyện và phát triển nhân cách của học sinh Vì sự đánh giá khách quan chính xác và đúng mực là một trong những điều kiện quan trọng để thầy và trò điều chỉnh mục đích kế hoạch hành động cho cả lớp và cho mỗi thành viên Việc đánh giá này được thông qua nhiều kênh đánh giá: tập thể tổ, lớp đánh giá, cha mẹ học sinh, giáo viên bộ môn…

1.2.3 Nhiệm vụ

Nắm vững mục tiêu cấp học - lớp học và chương trình giáo dục dạy học của nhà trường tức là phải nắm vững các văn bản quy định của nhà nước và của bộ giáo dục - kế hoạch năm học của nhà trường về vấn đề giáo dục và dạy học Nắm vững cơ cấu tổ chức của nhà trường, nắm chắc mỗi đặc điểm của học sinh như hoàn cảnh, đặc điểm về thể chất tâm lý, tính cách và hành vi đạo đức, năng khiếu, sở thích…là hết sức quan trọng và cần thiết Nắm vững những đặc điểm trên giáo viên có thể lựa chọn những biện pháp tác động sư phạm phù hợp nhằm khơi dậy và phát huy những mặt mạnh sẵn có ở mỗi em, đồng thời hình thành và phát triển thêm những phẩm chất để xây dựng cho các em cuộc sống tâm hồn và tình cảm phong phú, có cách nghĩ trong sáng,

có tấm lòng cao cả và nhân hậu, có năng lực và sức khoẻ dồi dào để thích ứng cuộc sống độc lập và đáp ứng yêu cầu của thời đại

2 Tính mới của đề tài

Công tác chủ nhiệm là một công việc thường xuyên, khá gắn bó với người giáo viên và hầu như giáo viên dạy bộ môn nào cũng từng kinh qua công tác này Vì vậy, đối với mỗi nhà giáo trong quá trình đảm nhiệm trọng trách này đều tích lũy cho mình một số kinh nghiệm riêng Hơn nữa trong thời đại ngày nay, cùng với sự tiến bộ của xã hội, sự giao lưu văn hoá, kinh tế,… rộng rãi như đã nói ở trên thì vấn đề làm sao để đáp ứng tốt vai trò một giáo viên chủ nhiệm là vấn đề không hề cũ Kéo theo, những kinh nghiệm mà giáo viên chủ nhiệm tích luỹ được cần được quan tâm, chia sẻ, bồi dưỡng thêm nhằm mục đích làm tốt công tác chủ nhiệm, làm tốt nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân đã tin tưởng giao phó là giáo dục, rèn luyện các em ngày càng tốt hơn, giúp các

em trở thành những con người lao động “vừa hồng, vừa chuyên”, sống hoàn thiện, có ích trong tương lai

Chính vì những lẽ đó mà tôi đã dành khá nhiều thời gian, tâm sức cho công tác chủ nhiệm lớp mình Hôm nay tôi mạnh dạn trình bày đề tài “một số biện pháp giảm tỉ lệ học sinh chưa ngoan trong công tác chủ nhiệm lớp” đúc kết kinh nghiệm từ quá trình chủ nhiệm lớp của bản thân tôi trong các năm học vừa qua, đặc biệt là năm 2016 – 2017 Rất mong sự góp ý chân thành của

cấp trên cùng quý bạn đồng nghiệp để tôi ngày càng có thêm nhiều kinh nghiệm qúy báu trong công tác chủ nhiệm lớp, giúp tôi hoàn thành công tác tốt hơn và cũng là hoàn thiện bản thân mình hơn

3 Nội dung nghiên cứu

3.1 Đặc điểm tình hình

- Thuận lợi

Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của chi bộ Đảng, của Ban Giám Hiệu, của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của tất cả các ban ngành trong HĐSP nhà trường

Đội ngũ các thầy cô giáo nhiệt tình, yêu nghề và trách nhiệm cao, chuyên môn vững vàng Hầu hêt các phụ huynh học sinh đều rất quan tâm đến việc học của các em

Đội ngũ cán sự lớp tập trung những thành viên khá tích cực, ham hoạt độn

- Khó khăn

Tình hình xã hội bên ngoài nhà trường ngày một phức tạp, đã tác động không tốt đến việc giáo dục nhân cách của học sinh

Học sinh là con người dân có trình độ học vấn thấp chiếm tỉ lệ cao, kéo theo nhận thức đầu tư cho con cái học tập gần như bỏ mặc theo hướng “ học được thì cho học tiếp, không học được thì ở nhà đi biển ”

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Thực trạng

1.1 Những biểu hiện của học sinh chưa ngoan

Lứa tuổi 12 đến 15, nhiều học sinh đã bắt đầu dậy thì và có những diễn biến rất phức tạp Trong khi đó chương trình học kín mít, giáo viên thì hầu hết chỉ lo việc dạy kiến thức, cha mẹ thì có nhiều lý do để bận, … và đến một lúc nào đó nhìn lại thì thấy rằng các em đã có những biểu hiện tiêu cực Có em thì trở nên lười biếng ở tất cả các môn học hoặc một vài môn học nào đó, thường

lơ đãng trong giờ học, không chịu nghe thầy cô giảng bài, kiểm tra, thi cử thì quay cóp … Có em lại không chấp hành nội quy, không tham gia phong trào, thường xuyên đi học trễ, lừa dối cha mẹ, thầy cô, bạn bè, phát ngôn bừa bãi thiếu văn hóa, gây gỗ và đánh nhau … Những biểu hiện đó là những biểu hiện chung nhất của những em “ học sinh chưa ngoan” Ngoài ra, điều dễ nhận thấy nhất ở học sinh chưa ngoan là cách nói năng, đi đứng, ăn mặc, hành động rất khác thường ở các em và những em này thường luôn tạo sự chú ý đối với người khác Và vì thế là một giáo viên, chúng ta phải quan tâm đến những biểu hiện của học sinh để giáo dục kịp thời nhằm ngăn chặn những biểu hiện tiêu cực làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, ảnh hưởng đến phong trào thi đua của nhà trường, trật tự trị an xã hội, hạnh phúc gia đình và nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng đến tương lai tươi đẹp của chính bản thân các em

1.2 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng chưa ngoan của học sinh

1.2.1 Sự tác động của môi trường đối với học sinh THCS

- Môi trường gia đình

Môi trường gia đình bao gồm các giá trị văn hóa mà cộng đồng gia đình góp sức tạo lập, xây dựng, giữ gìn và phát triển tạo nên không gian sống riêng

để tiếp nhận hoặc từ chối các tác động xã hội Môi trường văn hóa gia đình có tính bền vững và kế thừa Môi trường gia đình góp phần rất lớn trong việc hình thành nhân cách của học sinh Môi trường gia đình tốt, có văn hóa, cha

mẹ biết quan tâm, thương yêu con cái một cách đúng mức thì sẽ tạo nên một

môi trường văn hóa lành mạnh cho các em Môi trường gia đình không bền vững, ẩn chứa nhiều yếu tố tiêu cực tất yếu dẫn đến nhận thức sai lầm, góp sức tạo ra những tính cách xấu, thiếu sức đề kháng đối với tác động xấu của

xã hội và nhà trường Cụ thể là những gia đình nào tạo ra bầu không khí phi đạo đức, thiếu lành mạnh như cha mẹ li hôn, vợ chồng mâu thuẫn với nhau, gia đình có người nghiện ngập ma túy, rượu chè, cờ bạc … thường đối xử thô bạo với các em thì tỉ lệ học sinh vi phạm nội quy, vi phạm đạo đức là rất cao Bởi vì nếu các em sống trong một gia đình bất ổn như thế thì các em sẽ cảm thấy mình ít được quan tâm, ít được giáo dục, các em sẽ cảm thấy mình mất đi chỗ dựa từ phía gia đình nên hư hỏng, sống bất cần, phó mặc cho cuộc sống, dẫn đến các em dễ sa ngã, không làm chủ được bản thân Đây là nguyên nhân

cơ bản dẫn đến sự hình thành nhân cách cho học sinh Bên cạnh đó, do địa bàn dân cư, đại bộ phận dân cư sống bằng nghề nông và chài lưới, có những gia đình vì cuộc sống quá khó khăn, thiếu thốn kinh tế nên các em phải lo toan cuộc sống bằng cách phụ bố mẹ làm một công việc gì đó để kiếm tiền, các em không có điều kiện để học tập sa sút dẫn đến chán nản lười học Mặt khác, do một số gia đình có điều kiện, kinh tế gia đình khá giả, cha mẹ chỉ biết làm ăn kiếm tiền, ít quan tâm đến việc giáo dục con cái mà chỉ bỏ tiền ra chiều theo nhu cầu không chính đáng của con cái

Chính vì sự nuông chiều quá mức của cha mẹ, chỉ biết làm cho các em thỏa mãn những tính hiếu kỳ, những ước muốn kỳ quặc … sẽ làm nảy sinh ở các em tính e ngại lao động Từ việc cha mẹ thiếu quan tâm, kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở, động viên các em trong học tập và vui chơi đã làm cho các em không rèn luyện được thói quen trong học tập, sinh hoạt tập thể Điều đó đã

vô tình tạo cho các em tính lười biếng, không chịu rèn luyện và dẫn đến có nhiều thói hư tật xấu Đặc biệt hơn cả là có những gia đình phó thác hẳn việc giáo dục con cái cho thầy cô giáo, cho nhà trường Họ cứ cho rằng đó là trách nhiệm của các thầy cô giáo nên khi xảy ra vụ việc gì họ đều đỗ lỗi cho nhà trường, đỗ lỗi cho giáo viên mà không nhận trách nhiệm về phía mình Từ đó việc giáo dục học sinh càng thêm lỏng lẻo, gia đình thiếu biện pháp giáo dục,