Cảm nhận về truyện bến quê của nguyễn minh châu

Trong đường đời cũng vậy, những danh nhân, thương gia, thi sĩ, nhà nho, nhà văn nổi tiếng cũng từng phải vất vả, hi sinh, sử dụng những kiến thức mình có nhưng không thể thiếu đi và phải luôn gắn liền với sự kiên trì, chuyên cần, sáng tạo mới có thể thành.

C m nh n v truy n B n quê c a Nguy n Minh Châu ả ậ ề ệ ế ủ ễ

Bài làm

t tên cho truy n ng n này là B n quê, i u y v a bình

th ưn g, v a có gì khác thừ ưn g Nó bình th ưn g ch : ngở ỗ ưi ta

ai ch ng có m t quê hẳ ộ ưn g, để m t i g n bó, nh t là v i ngộ đờ ắ ấ ớ ưi

ã t ng i â y i ó nhi u n m, ã l u l c, giang h Còn khác

th ưn g là ch : cái b n quê y , cái bãi b i bên kia sông màở ỗ ế ấ ồ nhân v t Nh hậ ĩ ưn g v ch a h n là n i ch n rau c t r n c aề ư ẳ ơ ồ ắ ố ủ anh ? Có l ó là quê hẽđ ưn g c a nh ng ngủ ữ ưi mà anh nhìn th y:ấ

c m t á m khách i ò , quê hả ộ đ đợ đ ưn g c a nh ng ngủ ữ ườ đi i b hayộ

d t xe p , rõ h n n a, trong s y có "m t vài t p à n bà i chắ đạ ơ ữ ốấ ộ ố đ đ ợ

v a ng ng i kháo chuy n ho c x tóc ra b t ch y" n g kia V iềđ ồ ệ ặ ổ ắ ấ đằ ớ nhân v t Nh , â y ch là m t mi n tậ ĩ đ ỉ ộ ề ưn g nh , m t m ớ ộ ơướ c xa xôi Tính bi u tể ưn g c a tác ph m, m t c i m ngh thu t bao trùmủ ẩ ộ đặ đ ể ệ ậ

c a B n quê không ch th m m trong m i chi ti t, trong cáchủ ế ỉ ấ đẫ ọ ế

d ng truy n, mà trự ệ ưc h t trong vi c l a ch n ế ệ ự ọ đề tài Chính nó

t o nên m t cách hi u a d ng, nh ng ý ngh a nhi u t ng c aạ ộ ể đ ạ ữ ĩ ề ầ ủ thiên truy n 1 Hoàn c nh s ng hi n th i c a Nh th t á ngệ ả ố ệ ờ ủ ĩ ậ đ

th ưn g Gia ì nh anh là m t gia ì nh nghèo khó Mang ti ng làđ ộ đ ế dân thành ph , nh ng n i anh không ph i là nhà cao c a r ngố ư ơ ở ả ử ộ

mà ch là c n h t p th ch t h p m t phòng, l i t n t ng hai.ỉ ă ộ ậ ể ậ ẹ ộ ạ ở ậ ầ Cái nhìn và cái nh dù có vớ ưt th i gian„ không gian n m y, nóờ đế ấ

v n tù túng trong cái khuôn viên nh bé y thôi Nhìn v bẫ ỏ ấ ợ ước

xu ng c u thang, anh ã xót xa "su t c m t ố ầ đ ố ả ộ đời ng ườ đi à n bà trên nh ng b c g mòn lõm" Nh n v anh th i con gái cònữ ậ ỗ ớđế ợ ờ

m c áo nâu, chít kh n m qu nay ã là m t ph n th thành màặ ă ỏ ạ đ ộ ụ ữ ị

cu c ộ đờ i nào có kh m khá gì h n Cái nghèo không che gi uấ ơ ấ

c c a c gia ì nh là chi c áo vá Liên m c, i u y không kh i

làm Nh ng c nhiên, bu n bã ĩ ạ ồ Đứa con trai, ni m hi v ng c a về ọ ủ ợ

ch ng anh i h c xa, t n m t thành ph phía Nam ồ đ ọ ậ ộ ố được g i trọ ở

v ph i ch ng c ng là d u hi u không vui? Cái nghèo khó, cái mề ả ă ũ ấ ệ ố

a u t "ti ng n c rót ra l n mùi thu c b c bay vào" làm cho cái

không gian ch t ch i kia càng thêm ng t ng t S th t ng t c aậ ộ ộ ạ ự ắ ặ ủ hoàn c nh khách quan ả được th hi n b ng nh ng d n nén chể ệ ằ ữ ồ ủ quan, ngòi bút miêu t tâm lí c a ngả ủ ười vi t th t là tinh t Nóế ậ ế

l ng n g chi u sâu Riêng s c kho c a mình, Nh t bi t.ắ đọ ở ề ứ ẻ ủ ĩ ự ế Tuy ngày nào c ng u ng thu c, b nh tình không thuyên gi m,ũ ố ố ệ ả hôm nay "c ng th y nh hôm qua" Nh c mình ra ũ ấ ư ấ được bên ngoài t m n m a ng n m, Nh c m th y nh mình "v a bayấ ệ đ ằ ĩ ả ấ ư ừ

c m t n a vòng trái t " L c quan, hi v ng nh Liên làm sao

c Anh ch còn bi t hài h c ù a vui ê m ê m con ng i

th c c a anh thao th c l ng nghe, cái âm thanh mà v anh giự ủ ứ ắ ợ ả

v không nghe : y là cái b t l phía bên này "cùng v i con lờ ấ ờđấ ở ớ ũ ngu n ã b t u d n v , nh ng t ng t ồ đ ắ đầ ồ ề ữ ả đấ đổ oà vào gi c ng ".ấ ủ

Có lúc Nh th ng th t gi t mình nh b m t ngón tay "Hôm nayĩ ả ố ậ ư ấ đố

ã là ngày m y r i em nh ?" Rõ ràng con ng i suy ki t v th

xác nh ng l i t nh táo, sáng su t v tinh th n trong hoàn c nh yư ạ ỉ ố ề ầ ả ấ

r t d r i vào tâm tr ng b t c, bi quan, ho c khao khát, chiêmấ ễ ơ ạ ế ắ ặ nghi m v m t cái gì l n lao thu c v chân lí 2 Sang ệ ề ộ ớ ộ ề được b ờ sông bên kia, v i Nh v a là ớ ĩ ừ ước m v a là suy ng m v cu cơ ừ ẫ ề ộ

i Tính bi u t n g t "cái bên kia sông" m ra hai t ng ý ngh a,

tr ước h t, nó là m t ế ộ ước m : con ngơ ười ta hãy i n cái "bênđ đế kia sông" c a cu c ủ ộ đời mà mình ch a t i Hình n h con sôngư ớ ả

H ng ph i ch ng là ranh gi i gi a cái th c và cái m ng mà chi cồ ả ă ớ ữ ự ộ ế

c u n i là con ò qua l i m i ngày ch có m t chuy n mà thôi.ầ ố đ ạ ỗ ỉ ộ ế

Mu n ố đến v i cái th gi i ớ ế ớ ước m kia ơ đừng có do d , vòng vèoự

mà b l Th gi i c a ỏ ỡ ế ớ ủ ước m ch ng qua ch là m t vùng nh nơ ẳ ỉ ộ ậ

th c (tâm th c) trong tứ ứ ượng tưởng c a con ngủ ười Nó tuy t íchệ đ

và hoàn m , nh ng nó ch ng là nh ng gì c th c Tuy v y, nóĩ ư ẳ ữ ụ ể ả ậ

l i là cái ích mà con ngạ đ ười ta ph i bôn t u, ki m tìm, vả ẩ ế ượt qua bao nhiêu gian truân, kh i mà ch c gì ã ổ ả ắ đ đến được V l iả ạ không đạ đế đột n chín ó c a s th ng tr m, ho c quá ngây th ,đ ủ ự ă ầ ặ ơ

người ta không sao hi u n i Ch ng h n nh Tù n, con trai anh,ể ổ ẳ ạ ư ấ

do không hi u ể được cái th gi i ế ớ ước m kia c a Nh , vâng l i bơ ủ ĩ ờ ố

mà i nh ng không h bi t vì sao nó ph i i, bên kia sông có gìđ ư ề ế ả đ ở

l ? Nó s n sàng "sà vào ám ngạ ẵ đ ười ch i phá c th trên hè" làơ ờ ế

l d nhiên Còn Nh , khi bi t th ng bé ã i, tâm h n anh tràoẽ ĩ ĩ ế ằ đ đ ồ dâng bao nhiêu náo n c Nó c ng là "m t cánh bu m v a b t gióứ ũ ộ ồ ừ ắ

c ng ph ng lên" Hình nh ă ồ ả đứa con, hình nh c a ả ủ ước v ng tọ ừ

"cái m cói r ng vành và chi c s mi màu tr ng sáo" c ch pũ ộ ế ơ ứ ứ ậ

ch n, khi là ờ đứa con, khi chính là mình, vì th Hình nh tuy t v i,ế ả ệ ờ

tr trung này là m ẻ ơ ước c a anh Mi n ủ ề đấ ất y là ước m Mi nơ ề

t y c ng g i trong Nh bao nhiêu suy ng m v cu c i có

th c Hình nh có th c v cu c ự ả ự ề ộ đời (ch không ph i danh lamứ ả

th ng c nh, nắ ả ước bi c non xanh), cu c ế ộ đời có th c y th tự ấ ậ nguyên v n, "c trong nh ng nét tiêu s " M t khi ã là cái th c,ẹ ả ữ ơ ộ đ ự

nó ôi l p v i s c u kì Nó c n đ ậ ớ ự ầ ầ đến s gi n d , h n nhiên.ự ả ị ồ

Nh ng ư để hi u ể được cu c ộ đời, người ta ph i có m t "con m tả ộ ắ xanh" nhìn nó, ph i "in gót chân kh p m i chân tr i xa l m iả ắ ọ ờ ạ ớ nhìn th y h t s giàu có l n m i v ấ ế ự ẫ ọ ẻ đẹp c a m t cái bãi b i sôngủ ộ ồ

H ng ngay b bên kia" Ý ngh : b n quê, b n ồ ờ ĩ ế ế đời, n i ngơ ười ta không t i ớ đượ đậc m màu s c tri t lí là ý ngh v con ắ ế ĩ ề đường nh nậ

th c tứ ưởng nh ã ư đ đến mà th c t còn r t xa xôi Cái ngh ch líự ế ấ ị

này không tri t lu n dài dòng, nó n m ngay trong tâm tr ng, m tế ậ ằ ạ ộ tâm tr ng giày vò mà "l i l không bao gi gi i thích h t gi a "sayạ ờ ẽ ờ ả ế ữ mê" và "ân h n, au ậ đ đớn" Tuy nhiên, đế đượn c v i cái ích y,ớ đ ấ con người h nh phúc l i theo m t cách riêng không ph i nhạ ạ ộ ả ư

"m t chú bé m i ộ ớ đẻ đ ang toét mi ng cệ ười" thích thú vì được

ch m sóc mà là m t nhà thám hi m " ang ch m rãi ă ộ ể đ ậ đặt t ngừ

bước chân lên cái m t ặ đất d p dính phù sa" trên m t mi n xa l ấ ộ ề ạ Phát hi n ra cu c ệ ộ đờ ởi chi u sâu, ề đượ đc i tìm nó, đối v i Nh làớ ĩ

m t s h i h p vô biên Hai con m t c a con ngộ ự ồ ộ ắ ủ ười say mê và

au kh y sáng lên, "long lanh" m t cách khác th ng Nh ng

ngón tay bám vào c a s nh bám vào h nh phúc c ng run lên.ử ổ ư ạ ũ Còn cánh tay g y gu c gi ra phía ngoài khuôn c a nh " angầ ộ ơ ử ư đ

kh n thi t ra hi u cho ngẩ ế ệ ười nào ó" Ngđ ười nào ó là ai ? C nđ ă

c vào v n c nh thì ngứ ă ả ườ đi ó ch c ch n là Tu n, con anh.ắ ắ ấ

Nh ng có l không ch có th , hi u l nh ti n lên còn dành choư ẽ ỉ ế ệ ệ ế

Nh , cho m i ngĩ ọ ười, cho b n ạ đọ đc ông đảo chúng ta C m t mụ ừ ơ

h "m t ngồ ộ ười nào ó" đ được hi u nh "con ngể ư ười", hi u là t t c ể ấ ả

Và ch ng ặ đường đến v i cu c ớ ộ đời nh cu c ch y ti p s c h t thư ộ ạ ế ứ ế ế

h n ệ ọ đến th h kia 3 V ngh thu t, trong quan ni m truy nế ệ ề ệ ậ ệ ề

th ng, khi nói ố đến truy n ng n, ngệ ắ ười ta ngh ngay ĩ đến c tố truy n, ngh a là m t h th ng chi ti t hành ệ ĩ ộ ệ ố ế động, t t c ấ ả được kể

l i m t cách rành m ch, th t , t o kích thích và h ng thú choạ ộ ạ ứ ự ạ ứ

người nghe B n quê ã không i theo hế đ đ ướng y Nhân v t trongấ ậ truy n, lo i truy n th s ệ ạ ệ ế ự đờ ưi t có lô gích bên trong, không hoàn toàn trùng kh p v i th gi i bên ngoài Th gi i bên trong nàyớ ớ ế ớ ế ớ

t o nên m t th m ch ng m v n b n chi u sâu, t o ạ ộ ứ ạ ầ ă ả ở ể ạ được

nh ng d âm thú v Con ngữ ư ị ườ ở đi ây là con ngườ ựi t nh n th c,ậ ứ

t ự đối tho i Vì sao loài hoa b ng l ng v n nh t nh t, s p h tạ ằ ă ố ợ ạ ắ ế

mùa sao l i ạ đậm s c h n ? " c ng ch ph i, th i ti t ã thayắ ơ ừ ũ ả ả ờ ế đ

i, ã s p l p thu r i" M t sông thì r ng ra, vòm tr i cao h n

Còn màu s c c a không gian, th i gian c l n vào gi a m v iắ ủ ờ ứ ẫ ữ ơ ớ

th c, hôm nay v i hôm qua nh m t s rự ớ ư ộ ự ượ đ ổt u i, ki m tìm "Su tế ố

i Nh ã t ng i t i không sót m t xó x nh nào trên trái t" mà

l i không ngh ra và không ạ ĩ đật chân đến "cái b bên kia sôngờ

H ng ngay trồ ước c a s nhà mình" Ý ngh y tr i tr l i nhử ổ ĩ ấ ở đ ở ạ ư

m t ti c nu i, xót xa Chính là i vào ộ ế ố đ đời s ng n i tâm c a nhânố ộ ủ

v t, Nh không kh i c m th y cô ậ ĩ ỏ ả ấ đơn, cái cô đơn v n có c a conố ủ

người M c dù ch u n v , hi v ng vào con, yêu quý m i ngặ ị ơ ợ ọ ọ ười

nh ng hình nh m ư ư ơ ước c a anh, khao khát c a anh ít ngủ ủ ười

hi u ể đượ c H lo cho anh, nh ng không ai có th tri k cùng anh.ọ ư ể ỉ

Nh nh m t k ĩ ư ộ ẻ độc hành cô đơn trên con đườ ng v n d m Tuyạ ặ

v y, ậ đượ c hi v ng, ọ ước m , ơ đượ c vui s ng ố đến phút cu i cùng,ố anh không ph i là m t con ngả ộ ười b t h nh M t phấ ạ ộ ương di nệ khác c a ngh thu t là v n ủ ệ ậ ấ đề k t c u ế ấ Ở m t truy n ng n l yộ ệ ắ ấ

c m ngh làm ph ong ti n ả ĩ ư ệ để nhân v t hi n lên ậ ệ để có nguy c t nơ ả

m n.ạ B n quê không r i vào tình tr ng trên ây nh có s k tế ơ ạ đ ờ ự ế

h p gi a chi u d c và chi u ngang c a nó N u c m ngh làợ ữ ề ọ ể ủ ế ả ĩ chi u ngang thì th i gian v n là tr c d c ề ờ ẫ ụ ọ để nh ng c m ngh yữ ả ĩ ấ bám vào M ch d c c a truy n l i khá d hình dung : Nh t tạ ọ ủ ệ ạ ễ ĩ ừ ư

th n m, nhích d n ra kh i t m n m ế ằ ầ ỏ ấ ệ đến lúc ng i ồ đượ c lên nhờ

có s giúp ự đỡ vô t c a b n tr Con thuy n t b bên kia, sangư ủ ọ ẻ ề ừ ờ quá n a sông, r i ch m m i vào ử ồ ạ ũ đất phía bên này S s p x pự ắ ế không có gì khiên cưỡng làm cho s ti p nh n thoát ra s gò bó,ự ế ậ ự