LỜI NÓI ĐẦU Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã có những bước phát triển đáng kể. Cùng với sự hội nhập nền kinh tế thế giới tạo điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế quốc nội vươn lên phát triển không ngừng, thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư trong nước và ngoài nước, tạo môi trường phát triển thuận lợi cho hàng trăm doanh nghiệp trên khắp tất cả các tỉnh thành trên cả nước. Tuy nhiên bên cạnh những tích cực trong việc phát triển kinh tế, tại nhiều tỉnh thành cũng phát sinh nhiều vấn đề đáng quan tâm tại nhiều Doanh nghiệp đóng trên địa bàn như vấn đề An toàn vệ sinh lao động, thực hiện pháp luật lao động… Đặc biệt việc thực hiện pháp luật tại các doanh nghiệp FDI còn rất lỏng lẻo và còn nhiều sai xót , do đó em chọn đề tài :”Thực trạng công tác thanh tra lao động về việc thực hiện pháp luật tại các Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (doanh nghiệp FDI) tại tỉnh Hưng Yên”làm đề tài nghiên cứu của mình. Bài tiểu luận gồm 3 chương: Chương 1 : Tổng quan về thanh tra lao động Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra lao động về việc thực hiện pháp luật tại các Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (doanh nghiệp FDI) tại tỉnh Hưng Yên. Chương 3 :Một số kiến nghị , đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra tại các doanh nghiệp FDI tại tỉnh Hưng Yên
Trang 1MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
LỜI NÓI ĐẦU
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG 1
1.1 Các khái niệm cơ bản 1
1.1.1 Thanh tra 1
1.1.2 Thanh tra Nhà nước 1
1.1.3 Thanh tra lao động 1
Căn cứ Nghị định số 39/2013/NĐ - CP, theo đó: 1
1.2 Mục đích của hoạt động thanh tra lao động 1
1.3 Nguyên tắc hoạt động của thanh tra lao động 1
1.4 Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra lao động 2
1.4.1 Chức năng của thanh tra lao động 2
1.4.2 Nhiệm vụ của thanh tra lao động 2
1.5 Cơ quan thực hiện chức năng thanh tra lao động 3
1.6 Hình thức thanh tra 3
1.7 Phương thức thanh tra 3
1.8 Nội dung hoạt động thanh tra chuyên ngành lao động 3
1.9 Đối tương thanh tra 4
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA LAO ĐỘNG VỀ VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI (FDI) TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HƯNG YÊN 5
2.1 Vài nét cơ bản về tỉnh Hưng Yên 5
2.2 Khái quát về doanh nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 5
2.3.Thự c trạng công tác thanh tra lao động về việc thực hiện pháp luật tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 6
Trang 22.3.3 Lực lượng Thanh tra Sở lao động – thương binh và xã hội Tỉnh Hưng
Yên 7
2.3.4 Trình độ chuyên môn 7
2.3.5 Phương thức thanh tra 7
2.3.6 Hình thức thanh tra 7
2.3.7 Nội dung thanh tra 7
2.3.8 Kết quả công tác thanh tra 8
2.3.8.1.Kết quả chung 8
2.3.8.2.Thanh tra lao động 8
2.3.8.3.Về kiểm tra 9
2.4 Đánh giá công tác thanh tra 10
2.4.1 Những mặt đã đạt được 10
2.4.2 Những mặt còn hạn chế 10
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THANH TRA TẠI CÁC DOANH NGHIỆP FDI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HƯNG YÊN 11
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 3DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1.BLĐTBXH : Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội
2 NĐ - CP :Nghị định - Chính phủ
3 BHXH : Bảo hiểm xã hội
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU
Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã có những bước phát triển đáng kể Cùng với sự hội nhập nền kinh tế thế giới tạo điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế quốc nội vươn lên phát triển không ngừng, thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư trong nước và ngoài nước, tạo môi trường phát triển thuận lợi cho hàng trăm doanh nghiệp trên khắp tất cả các tỉnh thành trên cả nước Tuy nhiên bên cạnh những tích cực trong việc phát triển kinh tế, tại nhiều tỉnh thành cũng phát sinh nhiều vấn đề đáng quan tâm tại nhiều Doanh nghiệp đóng trên địa bàn như vấn đề An toàn vệ sinh lao động, thực hiện pháp luật lao động… Đặc biệt việc thực hiện pháp luật tại các doanh nghiệp FDI còn rất lỏng lẻo và còn nhiều sai
xót , do đó em chọn đề tài :”Thực trạng công tác thanh tra lao động về việc thực hiện pháp luật tại các Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (doanh nghiệp FDI) tại tỉnh Hưng Yên”làm đề tài nghiên cứu của mình.
Bài tiểu luận gồm 3 chương:
Chương 1 : Tổng quan về thanh tra lao động
Chương 2: Thực trạng công tác thanh tra lao động về việc thực hiện pháp luật tại các Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (doanh nghiệp FDI) tại tỉnh Hưng Yên.
Chương 3 :Một số kiến nghị , đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra tại các doanh nghiệp FDI tại tỉnh Hưng Yên
Trang 5CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THANH TRA LAO ĐỘNG
1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1.1 Thanh tra
Thanh tra là hoạt động xem xét, kiểm tra của cơ quan nhà nước cấp trên hoặc theo sự uỷ quyền của cơ quan nhà nước cấp trên đối với cơ quan nhà nước cấp dưới (mang tính trực thuộc) và là một bộ phận của hoạt động hành pháp
1.1.2 Thanh tra Nhà nước
Theo Luật Thanh tra số 56/2010/QH12 của Quốc hội, Thanh tra Nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành
1.1.3 Thanh tra lao động
Căn cứ Nghị định số 39/2013/NĐ - CP, theo đó:
Thanh tra Lao động là tổ chức thanh tra thuộc ngành lao động, ở Trung ương có Thanh tra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Thanh tra Tổng cục Dạy nghề; ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có Thanh tra Sở Lao động -Thương binh và Xã hội; thực hiện chức năng thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành về lao động, thương binh và xã hội trong phạm vi quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật
1.2 Mục đích của hoạt động thanh tra lao động
Mục đích của hoạt động thanh tra lao động nhằm phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý trong lao động, chính sách, pháp luật về lao động để kiến nghị với các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền các biện pháp khắc phục, phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật trong lao động, giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật về lao động, phát huy các nhân tố tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý Nhà nước, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân
(Theo Điều 2, Chương I, Luật Thanh tra)
1.3 Nguyên tắc hoạt động của thanh tra lao động
Theo điều 4, chương I Nghị định số: 39/2013/NĐ-CP quy định về tổ chức
và hoạt động thanh tra chuyên ngành lao động
a) Hoạt động của thanh tra ngành Lao động - Thương binh và Xã hội phải tuân theo pháp luật, bảo đảm chính xác, trung thực, khách quan, công khai, dân
Trang 6chủ và kịp thời.
b) Hoạt động thanh tra hành chính được tiến hành theo Đoàn thanh tra; hoạt động thanh tra chuyên ngành được tiến hành theo Đoàn thanh tra hoặc do Thanh tra viên, công chức thanh tra chuyên ngành tiến hành độc lập
1.4 Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra lao động
1.4.1 Chức năng của thanh tra lao động
Thanh tra Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (gọi tắt là Thanh tra Bộ) là
cơ quan thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, có chức năng giúp Bộ trưởng thực hiện các quy định của pháp luật về công tác thanh tra; tiến hành thanh tra hành chính đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân thuộc phạm vi quản lý của Bộ; tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ; phòng, chống tham nhũng; tiếp công dân, xử lý đơn, thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật
(Theo Điều 1, Nghị định số: 614/2013/NĐ-LĐTBXH ngày 16 tháng 04 năm 2013 quy định nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Thanh tra Bộ)
1.4.2 Nhiệm vụ của thanh tra lao động
Nhiệm vụ chủ yếu của thanh tra lao động được quy định tại Điều 237, 238 chương XVI Luật lao động:
Điều 237 Nhiệm vụ thanh tra nhà nước về lao động
Thanh tra Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Thanh tra Sở Lao động -Thương binh và Xã hội có các nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
1 Thanh tra việc chấp hành các quy định pháp luật về lao động;
2 Điều tra tai nạn lao động và những vi phạm an toàn lao động, vệ sinh lao động;
3 Tham gia hướng dẫn áp dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về điều kiện lao động, an toàn lao động, vệ sinh lao động;
4 Giải quyết khiếu nại, tố cáo về lao động theo quy định của pháp luật;
5 Xử lý theo thẩm quyền và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi phạm pháp luật về lao động
Điều 238 Thanh tra lao động
1 Thanh tra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Thanh tra Sở Lao động
- Thương binh và Xã hội thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về lao động
2 Việc thanh tra an toàn lao động, vệ sinh lao động trong các lĩnh vực:
2
Trang 7phóng xạ, thăm dò, khai thác dầu khí, các phương tiện vận tải đường sắt, đường thuỷ, đường bộ, đường hàng không và các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang do các cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực đó thực hiện với sự phối hợp của thanh tra chuyên ngành về lao động
1.5 Cơ quan thực hiện chức năng thanh tra lao động
Theo nghị định Số: 39/2013/NĐ-CP ban hành ngày 24 tháng 04 năm 2013
về tổ chức và hoạt động của thanh tra ngành lao động thương binh và xã hội Điều 5 Các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra ngành Lao động – Thương binh và Xã hôi gồm có:
Các cơ quan thanh tra nhà nước:
- Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội;
- Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
Các cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành:
Tổng cục Dạy nghề;
Cục Quản lý Lao động ngoài nước
1.6 Hình thức thanh tra
Theo điều 37 Luật Thanh tra 2010
- Hoạt động thanh tra được thực hiện theo kế hoạch, thanh tra thường xuyên hoặc thanh tra đột xuất
- Thanh tra theo kế hoạch được tiến hành theo kế hoạch đã được phê duyệt
- Thanh tra thường xuyên được tiến hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
- Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, tổ chức, cá nhân
có dấu hiệu vi phạm pháp luật, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng hoặc do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao
1.7 Phương thức thanh tra
Phương thức thanh tra viên phụ trách vùng
Cơ sở pháp lý:
+ Quyết định Số: 01/2006/QĐ – BLĐTBXH
+ Quyết định Số : 02/2006/QĐ – BLĐTBXH
1.8 Nội dung hoạt động thanh tra chuyên ngành lao động
Cơ sở pháp lý: Khoản 2 điều 20 nghị định Số: 39/2013/NĐ-CP
Nội dung thanh tra chuyên ngành lao động bao gồm:
- Việc thực hiện các quy định pháp luật lao động: Việc thực hiện các loại
Trang 8báo cáo định kỳ; tuyển dụng và đào tạo lao động; hợp đồng lao động; thỏa ước lao động tập thể; thời giờ làm việc và nghỉ ngơi; tiền công và trả công lao động;
an toàn lao động, vệ sinh lao động; việc thực hiện các quy định đối với lao động
nữ, lao động là người cao tuổi, lao động là người tàn tật, lao động chưa thành niên; việc thực hiện các quy định đối với lao động là người nước ngoài; kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất; việc thực hiện các quy định khác của pháp luật lao động;
- Việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo hiểm xã hội (bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp): Việc thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội của tổ chức bảo hiểm xã hội; việc thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội của người sử dụng lao động và người lao động
1.9 Đối tương thanh tra
Theo điều 2 nghị định Số: 39/2013/NĐ-CP đối tượng thanh tra chuyên ngành lao động bao gồm:
Cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội, Sở Lao động - -Thương binh và Xã hội
Cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có nghĩa vụ chấp hành các quy định pháp luật trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội
4
Trang 9CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA LAO ĐỘNG VỀ VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI (FDI) TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HƯNG YÊN
2.1 Vài nét cơ bản về tỉnh Hưng Yên
Hưng Yên là một tỉnh nằm ở trung tâm đồng bằng sông Hồng Việt Nam.
Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Hưng Yênnằm cách thủ đô Hà Nội 64 km về phía đông nam, cách thành phố Hải Dương 50 km về phía tây nam Phía bắc giáp tỉnh Bắc Ninh, phía đông giáp tỉnh Hải Dương, phía tây và tây bắc giáp thủ đô Hà Nội, phía nam giáp tỉnh Thái Bình và phía tây nam giáp tỉnh Hà Nam
Tính đến hết năm 2015 tỉnh Hưng Yên có khoảng 1.213.000 người với diện tích 926 km2
Đến hết tháng 8 năm 2016, tại các KCN trên địa bàn tỉnh Hưng Yên có 134 doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký thực hiện 166
dự án đầu tư còn hiệu lực, bao gồm 165 dự án đầu tư thứ cấp và 01 dự án đầu tư
hạ tầng KCN
2.2 Khái quát về doanh nghiệp FDI trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
Theo Khoản 6 Điều 3 của Luật Đầu tư định nghĩa doanh nghiệp có vốn đầu
tư nước ngoài bao gồm doanh nghiệp do nhà đầu tư nước ngoài thành lập để thực hiện hoạt động đầu tư tại Việt Nam hoặc là doanh nghiệp Việt Nam do nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần, sáp nhập, mua lại
Theo thống kê của Tổng cục Thống kê tỉnh Hưng Yên cho biết: Tính từ đầu
ến hết quý I.2017, tỉnh ta thu hút gần 400 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) Hiệu quả từ thu hút FDI tiếp tục khẳng định sự thành công của tỉnh về định hướng phát triển kinh tế - xã hội theo hướng CNH – HĐH
Với quan điểm "Thành công của doanh nghiệp và các nhà đầu tư là thành công của tỉnh", tỉnh ta luôn nỗ lực để nâng cao hiệu quả xúc tiến đầu tư nói chung, xúc tiến thu hút FDI nói riêng Hệ thống dữ liệu, thông tin, tài liệu xúc tiến đầu tư được chuẩn hóa từ cơ sở dữ liệu về cơ sở hạ tầng, hệ thống quy hoạch, chính sách, thủ tục cho đến quy trình đầu tư Bên cạnh đó, tỉnh ta phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Bắc thuộc Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài, một số tổ chức xúc tiến thương mại - đầu tư của nước ngoài tại Việt Nam, như: JETRO và JICA (Nhật Bản), KOTRA (Hàn Quốc) Vì thế, nhiều nhà đầu tư khi được tư vấn đã tìm đến Hưng Yên triển khai các dự án đầu tư và phát
Trang 10triển, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Thời gian qua, tỉnh ta thu hút được nhiều tập đoàn kinh tế lớn đến triển khai dự án đầu tư, kéo theo hệ thống doanh nghiệp phụ trợ nên dòng vốn FDI
"chảy" vào tỉnh tăng Tỉnh đầu tư hạ tầng khu công nghiệp tập trung, các cụm công nghiệp vừa và nhỏ, bảo đảm đồng bộ về giao thông, điện, cấp thoát nước, dịch vụ viễn thông, nhà ở cho người lao động
Đặc biệt, tỉnh quan tâm thu hút các dự án FDI có quy mô lớn và vừa, sản phẩm cạnh tranh, tham gia chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu, có giá trị gia tăng cao
Để bảo đảm môi trường đầu tư, tỉnh đã đề ra những chính sách khá rõ ràng và cụ thể như: Không cấp phép cho các dự án công nghệ lạc hậu, tác động xấu đến môi trường; các ngành chức năng thẩm tra kỹ các dự án Theo số liệu thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư, đến hết tháng 3.2017, trên địa bàn tỉnh thu hút được gần 400 dự án đầu tư FDI với tổng nguồn vốn đăng ký trên 3,5 tỷ USD Trong 3 tháng đầu năm 2017, trên địa bàn tỉnh đã cấp giấy chứng nhận đầu tư cho 7 dự
án FDI với tổng số vốn đầu tư đăng ký trên 67 triệu USD
Do môi trường đầu tư thông thoáng, hạ tầng kỹ thuật thuận lợi nên trong những năm gần đây, tỉnh ta đã trở thành “điểm đến” của nhiều nhà đầu tư từ gần
20 quốc gia và vùng lãnh thổ, tiêu biểu như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Pháp, Hoa Kỳ, Đức, Luxemburg Trong đó có nhiều nhà đầu tư là các tập đoàn kinh tế lớn như: Hyundai, Dorco (Hàn Quốc); Inax, Canon (Nhật Bản) Trong số các dự án có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh, các nhà đầu tư Nhật Bản đứng đầu về số lượng dự án cũng như số vốn đăng ký đầu tư với trên 120 dự án,
số vốn đăng ký trên 2,1 tỷ USD.(Hình ảnh minh họa xem phụ lục 1)
2.3.Thự c trạng công tác thanh tra lao động về việc thực hiện pháp luật tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
2.3.1 Cơ chế chính sách
-Căn cứ Luật thanh tra số 56/2010/QH12;
-Căn cứ Nghị định số 106/2012/NĐ – CP của Chính phủ quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động – Thương binh
và Xã hội;
- Căn cứ Nghị định số 39/2013/NĐ – CP của Chính phủ quy định về tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Lao động – Thương binh và Xã hội;
- Căn cứ Quyết định số 614/QĐ – LĐTBXH của Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh Xã hội về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu
tổ chức của thanh tra bộ;
6