Cac tir vie-t t-atAGRMM Nh6m Tur van ve Quan ly va Bao tri dur&ng b6 ASEAN Hiep h6i cac nuac D6ng Nam A BHXH Bao hiem Xa h6i B1HYT Bao hiem Y te B6 NNPTNT B6 N6ng nghiep va Phat trien n
Trang 1CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NANI j
30035
hAN LY CHI TIEU CONG BETANG TRUONG VA GIAM NGHE
DE TNG TRUONG vA GIAM NGHEO
DANH GIA TONG HOP CHI TIEU CONG
DAI TH\U MUA SAM CONG VA TRACH NHIEM TAI CHINH 20M
TAP 2: CAC VAN DE CHUYEN NGANH
B 0 CAO CHUNG CUIA CHINH PHU' `lE'T NAM VA NGAN HANG THE GIOI
Trang 3QUAN LY CHI TIEU CONG
DE TANG TRUCaNG VA GIAM NGHEO
DANH GIA TONG HOP CHI TIEU CONG,
DAU THAU MUA SAM CONG VA TRACH NHIEM TAI CHINH 2004.
Tip 2: CAC VAN DE CHUYEN NGANH
Bao cao chung cuia Chinh phu Viet Nam va Ngan hang The giai
v&i sLr h6 tra cua Nh6m cac nha tai trc cufng muc dich
Trang 5Cac tir vie-t t-at
AGRMM Nh6m Tur van ve Quan ly va Bao tri dur&ng b6
ASEAN Hiep h6i cac nuac D6ng Nam A
BHXH Bao hiem Xa h6i
B1HYT Bao hiem Y te
B6 NNPTNT B6 N6ng nghiep va Phat trien n6ng th6n
B6 GDDT B6 Giao duc va Dao tao
B6 GT(VT) B6 Giao th6ng (Van tai)
B6 KHCN B6 Khoa hoc Cong nghe
B6KHDT B6 Ke hoach va Dau tur
B6 LDTBXH B6 Lao d6ng - Tharong binh - Xa h6i
BOT Xay dirng - Van hanh - Chuyen giao
CIENCO Tong c6ng ty C6ng trinh Giao th6ng
CLTD TT&XDGN Chien lrqc toan dien ve tang tru&ng va x6a d6i giam ngheo
CT 135 Chuang trinh 135
CTMT(QG) Chuacrng trinh muc tieu (Quoc gia)
Cty QLTL C6ng ty Quan 1y c6ng trinh thuy Iai
CTYTQG Chuarng trinh y te quoc gia
Cuc HKDD C,uc HAng kh6ng dan d,ung
DGCTC Danh gia chi tieu cong
DGTHCTC Danh gia t6ng hqp chi tieu c6ng, dau thau mua sam cong va
trach nhiem tAi chinh DH&CD Dai hQc vA Cao dang
Dieu tra MSDC Dieu tra murc song dan cur
DNKT Day nghe ky thuat
DNNN Doanh nghiep nhA nuac
DSVN Di3ung sat Viet Nam
DTDS&SK Dieu tra dan s6 va suc kh6e
DTMSHGD Dieu tra m(rc s6ng hd gia dinh
DTSKQG Dieu tra surc kh6e qu6c gia
FDI Dau tur trLrc tiep nLrac ngoAi
GDP Tong san pham qu6c dan
HDND H,di dong nhan dan
HS/GV Ty 1e HQc sinh/Giao vien
IBRD Ngan hang Tai thiet va phat trien quoc te
IDA Hiep h,i Phat trien qu6c te
IMF Quy Tien te Qudc te
JBIC NgAn hang Hop tac quc te Nhat ban
MCLTHTT Murc chat ILung truarng hQc toi thieu
MIS He th6ng th6ng tin quan ly
MTEF Khu6n khd chi tieu trung han
NGO To churc phi chinh phu
NHTMQD Ngan hang Thuong mai qudc doanh
NS GD Ngan sach cho giao d,uc
NSDP Ngan sAch dia phuaxng
Trang 6Dcinh gia tong h.ap chi tieu c6ng, ddu thau niua samn c6ng vi trdch nhiem tai chinh 2004
ODA Ho tra Phat trien chinh thuic
Quy KCB Quy Kham chaa benh
SARS Benh Viem du&ng ho hap cap
TABMIS Th6ng tin Quan ly Kho bac va Ngan sach
THCN Trung hoc c6ng nghiep
THPT/PTTH Trung hoc pho th6ng/ Pho th6ng trung hoc
TNSNT T6ng nang suat nhan to
TSCD Tai san co dinh
TX (Tong chi) thua6ng xuyen
UBND Uy ban nhan dan
UNDP Churang trinh Phat trien Lien Hop Quoc
UNESCO T ch(rc Van hoa, Khoa hoc va Giao duc Lien hqp quoc
VH&BD Van hanh va bao durang
VITRANSS Chien UrQc Phat trien Giao th6ng qu6c gia
VIWA Cuc diuang s6ng Viet Nam
VRA C,uc durang b6 Viet Nam
WHO To chuic Y te The giai
XDCB Xay durng ca ban
XDGN - TVL X6a d6i giam ngheo - Tao viec lam
iv
Trang 7MUC LUC
10 CHI TIEU C6NG TRONG NGANH GIAO DUC 1
Giai thieu va tong quan 1
Bi canh va cac chinh sach trong nganh giao duc 1
Dau tu phat trien giao duc 3
Ket qua hoat dong cua nganh 9
Ho,ach dinh vA thurc thi cac uu tien trong nganh 27
Ket luan vA khuyen nghi 30
11 CHI TIEU CONG TRONG NGANH GIAO THONG 33
Giai thieu vA tong quan 33
Tong quan va tinh hinh hoat dong trong ngAnh giao thong 33
Chi tieu cong chung trong nganh giao thong 41
Nhu cau chi tieu trong turng lai 55
Ket luan vA khuyen nghi 57
12 CHI TIEU CONG TRONG NGANH Y TE 61
Gi6i thiieu chung va tong quan 61
ThAnh tuu vA thach th*c 62
Tong quan ve chi tieu y te giai doan 1991-2002 66
Qua trinh phat trien chinh sach y te va cong cu chinh sach 69
Si,r can thiet phai tap trung vAo cac ch*c nang chinh cua nha ntruc trong y te 80
Thv,c hien cac ch*c nang chinh cuia nha nuac trong y te 83
Khuyen nghi 86
13 CHI TIEU CONG TRONG NGANH NONG NGHIEP 91
Giai thieu vA tong quan 91
Boi canh cua nganh 92
Nhung tac d6ng chinh va ton t,ai can cai tien 100
Nhung van d8 chi tieu cong cho cac tieu ngAnh 105
Khuyen nghi 114
14 CHU'ONG TRINH MUC TIEU QUOC GIA 117
Giai thieu vA tong quan 117
Quan 1l vA dieu tiet 118
Chi ngan sach nha nuLrc cho cac CTMTQG 121
Rui ro mua sam, trach nhiem tAi chinh cua Churang trinh XDGN va Chuaong trinh 135 124
Tac dong va hieu qua cia cac CTMTQG 129
Khuyen nghi 134
Hop: Hop 10.1: Cac muc tieu chinh trong ngAnh giao duc 2
Hop 10.2: Nhu?ng muc tieu mang tinh hoat d6ng chinh trong nganh giAo duc3 Hop 12 1: Cac kinh nghiem ban dau vai Nghi dihh 1 0/2002/ND-CP 80
Trang 8Oanh gia tong hop chi tieu c6ng, ddu thau mua sam cong va trdch nhiem taii chinh 2004
Hop 13.1: X6a d6i giam ngheo va tac d6ng tang truang cuia chi tieu
Hop 14 1: Hieu qua Chuong trinh Xoa d6i giam ngheo va tao viec lam 131
Hop 14.3: Hieu qua cua cac chuong trinh muc tieu ph6ng chong m6t s6 benh
Bieu do:
Bieu do 11.1: Danh gia ve sir tiep can cuja dtrung giao thOng n6ng th6n 36
Bieu do 11.2: Chi phi van chuyen container 40 feet, qua cang gan nhat, den
Bieu do 11.3: So sanh tinh hinh hur hong cua he th6ng duang
turang ung vai nhang tinh hu6ng chi ngan sach khac nhau 47Bieu do 12.1: Thu nhap binh quan dau ngi6i theo khu vrc vA chi yte theo
Bieu do 12.2: So dO Lorenz ve phan bo chi ngan sach nha nu&c trong nganh
y te (1997 vA 2002) va GDP theo dau nguai (2000) giua cac diaphiong 64
Bieu do 12.4: Ty le, phan chia ngan sach trung uang - dia phuang trong tong
ngu6i trong m6t nam (2002 lA nam goc), xep theo nhom thu nhap
70Bieu do 12.9: Ty le chi ngan sach nhA nu&c cho cac chuong trinh y te quoc
gia trong t6ng chi ngan sach thuavng xuyen cho ngAnh y te,
Bieu do 14.1: Ty trong cia cac chuong trinh rieng re trong tong chi tieu cho
Bing:
Bang 10.1: Ty le chi tieu cho giao duc trong GDP vA tong chi tieu cOng 3
Bang 10.2: Chi tieu cho giao duc tai m6t so quoc gia thai ky 1999-2001 4
ii
Trang 9Chi tieu c6ng trong nganh giao duc
Bang 10.4: Ca cau chi NS cho ngAnh giao duc theo noi dung kinh te cua cac
cap, bac hoc (%) 5
Bang 10.5: Chi dau ttr xay d rng ca ban cho giao duc 6
Bang 10.6: Chi Ilrng giao vien tir nguon ngan sach cho giao duc cong lap tinh tren mot dau hoc sinh trong mot nam (dong) 6
Bang 10.7: Chi tieu cho giao duc chia theo cap ngan sach,(%) 6
Bang 10.8: Nguon tAi chinh cho chi giao duc (%) 7
Bang 10.9: S6 Ilung hoc sinh cac cadp hoc (nghin) 9
Bang 10.10: So luang trWyng hoc mam non va pho thong 9
Bang 10.11: So Iurng giao vien a cac cap bac hoc 10
Bang 10.12: Ty Id tre em trong do tu6i duac di hoc, (%) 11
Bang 10.13: Sur khac biet trong ty 1 HS/GV nam 2002 12
Bang 10.14: Khac biet ve ty 1l nhap hoc theo dieu kien kinh te xa hoi 13
Bang 10.15: Ty le hoc sinh theo giai tinh 14
Bang 10.16: Ph,am vi Io,i ich co ducac tiu chi cho giao duc 14
Bang 10.17: Thanh phan chi cua ho gia dinh a bac giao d,uc tieu hoc vA THCS 15
Bang 10.18: Mien giam hoc phi phan theo nh6m thu nhap 16
Bang 10.19: Chi tieu cua cac chuang trinh muc tieu quoc gia su dung ngan sach nha nuac phan theo theo vung 17
Bang 10.20: Chi phi tren dau hoc sinh (Nghin dong) 17
Bang 10.21: Ty le hoc sinh/giao vien 18
Bang 10.22: Chi phi dAo tao tren dau sinh vien 6 cac ca sa dAo tao dai hoc 18 Bang 10.23: Gi6 giang tren 1lp cu:a giao vien 19
Bang 10.24: Ty 1l ngu6i lao dong biet chu 21
Bang 10.25: Ty Id len 16p va t6t nghiep 21
Bang 10.26: T' le luu ban va bo hoc theo vung 22
Bang 10.27: Tiep thu kien thuc toan va tdp dQc 6 1lp 5 22
Bang 10.28: So nam hoc trung binh 23
Bang 10.29: So sanh ve ty Id HS/GV tren binh dien qu6c te 24
Bang 10.30: Trinh do giao vien 6 dAo tao dai hoc 25
Bang 10.31: Luang va tien cong cua giao vien so vai GDP dau nguai 25
Bang 10.32: So sanh ve ket qua tiep thu giua hoc ca ngay va hoc nua ngAy 26 Bang 11.1: Kh6i lu ,ang van tai trong nuac giai doan 1999-2003 34
Bang 11.2: Chieu dai duong (km) phan theo loai du6ng vA mat dui6ng 35
Bang 11.3: Phuang tien vantai.36Bdng PhLrcng 11.: tienvdn tdi 3
Bang 11.4: Ty 1 chiem ch6 cua hang HAn& khong quoc gia Viet Nam trong tong so cho duac cung cap 39
Bang 11.5: So sanh vai cac rnx6c khac.40Bdng So snh v(yicdc 115: ntrc khdc 4
Bang 11.6: Tong quan ve chi tieu cong trong nganh giao thong d,ra tren so lieu cua Bo TAi chinh (ty dong) 41
Bang 11.7: Tong quan chi giao thong (ty dong) 42
Bang 11.8: M*c chi tieu cu'a ngan sach trung uang va cac nguon tAi chinh (ty dong) 44
Bang 11.9: So sanh m*c chi cho giao thong vai cac nuac 44
Trang 10Dainh gia tong hop chi tieu cong, ddu tha"u mua sadm cong va trdch nhi6m tai chinh 2004
Bang 11.10: So sanh s lie u ve chi thua6ng xuyen cuia Cuc diu6ng bo va Bo
TAi chinh 45
Bang 11.11: Ngu6n thu trong nam 2001 tr nhung khoan thu do ngu6i su dung duang d6ng 48
Bang 11.12: M*c chi cho durng b cap tinh 49
Bang 11.13: Sur khac nhau giura cac vung ve mirc chi cho dur6ng bo 50
Bang 11.14: Chi ngan sach phan theo loai hinh giao th6ng (ty d6ng) 51
Bang 11.15: Phan bo cua ngan sach nha nuac va ngu6n thu cuia Du6ng sat Viet nam 52
Bang 11.16: Nhu cau dau tu cho ca sa ha tang trong ngAnh giao th6ng (nghin ty d6ng) 55
Bang 12.1: Mot sO chi so ve suc kh6e trong giai doan 1990-2002 vA muc tieu 2010 62
Bang 12.2 Dan so, tong chi ngan sach, chi ngan sach cho y te va GDP, 1991-2002 6
Bang 12.3: Chi tieu c6ng va tong chi y te so v6i GDP a mot so nu6c chau A dang phat trien, 2001 67
Bang 13.1: Ngheo d6i, tang tru6ng vA ca cau kinh te, 1998-2003, (%) 92
Bang 13.2: Chi ngan sach cho n6ng nghiep, lam nghiep va ngu nghie p 95
Bang 13.3: Chi cua NhA nuac cho nong nghiep, 1997-2002 95
Bang 13.4: Chi dau tLr vA chi thuang xuyen trong n6ng nghiep, % trong tong chi tieu 96
Bang 13.5: Chi tieu cua NhA nuac cho luang, tien c6ng vA VH&BD trong nong nghiep 96
Bang 13.6: Ngan sach nBng nghiep theo linh virc, ty dong Viet Nam 97
Bang 13.7: Thong ke tai chinh cua cac doanh nghiep nha nux&c do trung urong quan 1I 98
Bang 13.8: ODA trong ngAnh nong nghiep, 1997-2002 100
Bang 13.9: Von dau ttu phan theo hinh th*c s6 hMu nam 1999 104
Bang 13.10: Viet Nam - Chi tieu cong cho thuy Ili (ty dong) 106
Bang 13.11: Viet Nam: No cua Bo NNPTNT a cac cong ty xay diung thuiy Ili, (ty dong)' 107
Bang 13.12: Chi tieu cong dAnh cho nghien c*u nong nghiep tur cac nguon von cuua Trung uaong, giai doan 2000-2003 (ty VND) 110 1
Bang 13.13: Nguon ngan sach cho khuyen nong (ty VND) 112
Bang 13.14: Chi tieu cong dAnh cho lam nghiep vA cac dich vu co lien quan (ty dong) 113
Bang 14.1: Ty le chi cho cac CTMTQG trong tong chi ngan sach nha nuac, giai doan 1998-2002 122
iv
Trang 1110 CHI TIEU CONG TRONG NGANH GIAO DUC
Gi6i thie.u va tong quan
1O.I Nh6 tac d6ng cua cai cach kinh te, Viet Nam da c6 tien b6 nhanh ch6ng
trong tang truang kinh te va giam ngh&o Khi bat dau qua trinh d6i mai, Viet Namc6 ty le dan so biet chu cao cuing nhu trinh dQ giao duc trung hoc va dai hqc caohan hau het cac quoc gia co thu nh.p dau nguai tuang dirong De duy tri toc dQphat trien kinh te nhanh nhur hien nay, chinh sach phat trien giao duc va dao t,ao
nhan lrc vA b6i duang nhan tAl cho quoc gia
duc ke tir lan danh gia chi tieu cong nam 2000 Nhin chung, viec cap von chonganh da dirc,c cai thien nhieu, ty le, xa h6i h6a tang va co sa vat chat duayc nangcap Khoang cach giua lai ich ngur6i dan diruc hur6ng va chi phi ho phai bo ra dathu hep du van con lA m6t van de dang quan tAm Ben canh d6, van con nhieuthach thuc lan dgi voi viec nang cao chat Ilrang va hieu qua cua giao duc
duc Phan hai xem xet van de cap kinh phi cho nganh giao duc Phan ba danh giaket qua ho,at d6ng cua nganh Phan bon nghien curu cach thurc tiep can d6i vai congtac lap ke ho,ach va thuc hien cac uru tien cuia nganh Phan nam dua ra ket luan vakien nghi
Boi canh va caic chinh saich trong nganh giao duc
(keo dAi 5 nam, bat dau tu 6 tuoi), trung hQc co sa (THCS - 4 nam) vA trung hQc
pho thong (THPT - 3 nam) Giao duc chfi yeu do cac truang c6n l.ap dam nhiem.Cuing c6 cac tru6ng ban cong theo hinh thuxc Nha nuac cung cap ca sa vat chatcon cha me hoc sinh trang trai chi phi hoat d6ng, ke ca luang giao vien Sau bactieu hoc va trung hqc co sa va trung hQc pho thong con c6 DAo tao va Day nghe kythuat (DNKT) Dao tao dai hQc diruc thirc hien tai cac truang dai hQc vA cao dang.Ben canh d6, con c6 m6t he thong bo tfic van hoa v6i nhieu hinh thurc dao tao khacnhau ToAn bo he thong tren bao gom ca giao duc vA dAo tao trong danh gia naydur,rc gQi chung la giao duc
chinh sach giao duc Nhin chung, B6 quAn Iy cac truang dai hoc, cap tinh quan Iytruang trung hoc, cap huyen va xa quan Iy tieu hQc va mAam non Tuy nhien, trenthuc te, mo hinh nay c6 str khac biet theo turng vung lanh tho Phan cap trong
Trang 12DOnh gica tong hop chi tieu c6ng, ddu thacu mua sam c6ng va trctch nhiemn tii chinh 2004
nganh giao duc dang ducqc day manh thong qua viec thu hep su kiem soat cuia cap
trung ircang ket hqp vai viec tang quyen tao ngu6n thu va cac khuyen khich khac 6
cap dia phixong Bo Lao d6ng - Thuang binh - Xa hoi co trach nhiem quan Iy
DNKT
10.6 Nhu?ng muc tieu chinh trong chinh sach giao duc cuia Chinh phui duqc neutron& cac van ban sau: Chien luqc toan dien ve giam ngheo va tang tru6ng (2002),
Chien lIuqc phat trien nganh giao duc giai doan 2001-2010, Ke hoach giao duc cho
lI nham tang ty le den trux6ng cuia tre em trong do tuoi 6 moi cap hoc, dac biet Iatrong cac cong dong bi thiet th6i DOi vai giao duc tieu hoc, muc tieu nay la dencuoi th,ap ky nAy, moi tre em trong do tu6i se diuqc den tru6ng Muc tieu tiep theo]a nang cao chat Ilung va murc d6 phu~ hqp cila hoat dong giao duc nham,phat trienquyen c6ng dan va tao ca sa cho tang tnr6ng kinh te trong nen kinh te ma toancau Mot muc tieu nua Ia nang cao chat luqng quan Iy giao duc 6 moi cap hoc, dacbiet Ia thong qua phan cap quan Iy cho dia phuang va co s& trong khuon kho cactieu chuan quoc gia
Gido d,uc pho thong:
* Tai nam 2005, 97% tre em trong do tuoi tham gia tieu hoc va 99% nam 2010.
* Tai nam 2005, 80% tre em trong do tuoi tham gia trung hoc ca s& vA 90% nam 2010.
* Tai nam 2005, 45% tre trong do tuoi tham gia trung hoc pho thong vA 50% nam 2010.
THCN, d.iy nghe^:
* Toi nam 2005, thu huit 10% dan so trong do tuoi vAo cac trLuong THCN vA ty 1 nAy tang len 15% nam 2010 Thu hut hQc sinh sau THCS vA hoc cac truong d.y nghe dat 10% vAo nam 2005 vA 15% vAo nam 2010.
* CAc chuorng trinh day nghe ky nang cao se duce dura vAo hoat dong, thu hut 5% (vao nam 2005) vA 10% (vao nam 2010) hoc sinh tot nghiep THPT vA truomg day nghe.
Cao ding, dgi hoc va sau d.ai hoc:
* Toi nam 2010, dat ty le 200 sinh vien tren 10.000 dan, 38 nghin ngLrai theo hQc churang trinh cao hoc vA 15 nghin ngu&i theo hoc chuong trinh tien si.
Gido duc cho tre em tan tat:
* Tai nam 2005, d,at ty 16 50% tre em tAn tat duo,cc di hoc vA 70% nAm 2010.
2
Trang 13Chi tieu c6ng trong ngainh giao duc
Hop 10.2: Nhurng muc tieu mang tinh hoat dong chinh trong nganh giao duc
Giao vien:
* Tai 2010, 40% giao vien tieu hoc t&t nghiep cao dang.
* Tai 2005, 100 % giao vien THCS tot nghiep tur cao dang tra 18n, to tru6ng va t6 ph6 b6 m6n t6t nghiep dai hoc.
* T&i 2010, 10 % giao vien THPT c6 bang cao hQc.
C'or so' vtii chiti:
* D6i vai giao duc ca ban (tur main non, tieu hQc, THCS, THPT), tai m6i xa (hay nh6m xa tai nhurng nai thiua dfn) se c6 it nhft m6t truang THCS va m6t trr6ng THPT dat chufn qu6c gia.
* Mo6i tinh xfy d,rng it nhft m6t trua6rng THPT trong diem.
* Cung cA va m& r6ng He th6ng trua&ng dfn tQc n6i tru
Tai chinh
* Tong chi ngfn sach cho giao duc dat 6% GDP nam 2005 va 7% nam 2010.
* Chi tieu danh cho giao duc trong tong chi tieu c6ng tang tur 15% nam 2000 len 18 % nam 2005 va 20% nam 2010, vai trQng tfm uu tien giao duc pho cfp, giao d,uc vung dan tQc, viung kh6 khan, cac 1Tnh vurc mA tu nhfn it tham gia; nham dam bao dieu kien hoc t,p t6t ngang vai murc trung binh cua ca nua&c cuing nhur mang lai ca h6i hoc t,p cho tre bj thiet th6i (tre em tai cac gia dinh thu nhap thap).
Dau ttr phat trien giao duc
Ty trong chi tieu c6ng cho giio duc trong tong chi tieu c6ng
ca chinh sach va tren thu!c te Bang 10.1 the hien chi tieu cho giao duc trong t6ngchi tieu c6ng va ty le chi tieu c6ng cho giao duc trong tong chi tieu c6ng va tongGDP
Bang 10.1: Ty 1e chi tieu cho giao duc trong GDP va tong chi tieu c6ng
1994 1998 2000 2002
GDP Hien hAnh 170,3 361,5 441,6 536,1
1994 170,3 244,7 274,3 312,9 Chi tieu c6ng Hien hanh 42,8 73,4 103,2 133,4
1994 42,8 49,7 64,1 78,0 NgAnh giao duc Hien hAnh 6,0 12,8 15,6 22,6
1994 6,0 8,6 9,7 13,3
% cua giao duc trong GDP 3,5 3,5 3,5 4,2
% c6a giao duc trong chi tieu 14,0 17,4 15,1 16,9
cong
Nguon :Vu Ke hoach vA TAi chinh, Bo GDDT, Vu Ngan sAch nhA nuac, B6 TAi chinh.
Trang 14Dcinh gia tong hip chi tieu c6ng, ddu thadu mua sam c6ng vai trach nhiem tai chinh 2004
10.9 Trong nhuing nam gan day, Viet Nam dat ty le tang tru6ng GDP cao va ondinh Trong thai ky 2000-2003, ty le trung binh hAng nam Ia 7% Han naa, chi tieu
chi tieu c6ng tang tur 14% len 18.6% So v6i cac nuac trong khu vuc, Viet Nam davuaqt qua nhuing nuoc nhu In-do-ne-xia, An do, Pa-kis-tan Tuy nhien xet ve tytrQng trong GDP, chi tieu cong cua Viet Nam thap han Thai lan va Ma-lay-si-a
vA hieu qua giao duc, qua d6 dong gop vao viec th,uc hien cac muc tieu quoc gia
Bang 10.2: Chi tieu cho giao duc tai mQt so quoc gia thoi ky 1999-2001
Quoc gia % cuia chi cho % cua chi cho giao
giao duc trong duc trong tong chi
Nguon: Cac nr6c khac: UNDP Bao cao Phat trien con nguai, Viet Nam:Vu
Ngan sach nhA nurc, B6 TAi chinh.
Co cau chi tieu cong cho giao duc theo cap bac hoc
10.10 Co cau chi NSNN cho cac cap, bac hoc da c6 str thay doi theo huang tangchi a giao duc vA giam 6 dao tao Dieu nay phan anh quan diem tru tien dau tt chogiao duc co ban va giao duc 6 khu vuc kh6 khan, vung dan toc thieu so cua Viet
giam chi c6n chiem 22,3% do qua trinh xa hoi hoa dien ra trong linh vurc dao tao
nhanh hon trong linh vuc giao duc Trong lInh vuc giao duc, ty trQng chi cho giao
duc tieu hQc giam (do s6 luqng hQc sinh tieu hoc giam moi nam gan nura trieu hoc
mo hqc sinh THCS vA THPT tang nhanh trong nhung nam gan day) Trong turng
hien m,uc tieu pho cap Ty le chi cho DH&CD giam tir 12,4% nam 1998 xu6ngcon 9,7% nam 2002, the hien sir giAm chi tieu ngan sach cho cap hQc co the diranhieu hon vao hoc phi (bang 10.3)
4
Trang 15Chi tieu c6ng trong nganh giao duc
Bang 10.3: Ty Ie chi NSNN cho giao duc
- Dai hoc - Cao dang 12,43 9,27 9,58 9,71
Nguo6n: Bo Tai chinh.
Co cau chi tieu c6ng cho nganh giio duc theo noi dung kinh te
10.11 Chi NSNN cho giao duc theo chrc nang chi bao gom 2 thanh phan chu yeu
lA chi thur6ng xuyen vA chi dau tu xay dirng ca ban Trong th6i ky 1999-2002, co
cau chi NSNN theo noi dung kinh te cho giao d,uc kh6ng c6 str thay doi 16n: chithu6ng xuyen dao dong a m*rc 73%, chi dau tu 6 m*c 27% (bang 10.4) Tuynhien, ve so tuyet d6i, trong giai do,an nay chi dau tur XDCB cho giao duc da tanggan gap d6i: tr 2.418 nghin ty d6ng nam 1999 len 4.375 nghin ty dong nam 2002.Trong d6 phan 16n lA chi xAy dmng co ban Chi mua sam tAi san co dinh vA sura
chura chiem ty Ie thAp, nam 2001 ty 1, nAy chi 6 m*c 10% Cuing trong thai gian
nay, toc do tang chi dau tu XDCB nhanh nhat la 6 giao duc mam non va trung hoc
ca sa (khoang 2 lan), THPT 1,8 lan, bac tieu hoc la 1,5 lan (bang 10.5)
Bang 10.4: Co cau chi NS cho nganh giao duc theo noi dung kinh te cua cic cap,
bac hoc (%)
Chi Chi Chi Chi Chi Chi Chi Chi
dau tur thuang dau tur thuo&ng dau tr thurang dau tr thurang
XDCB xuyen XDCB xuyen XDCB xuyen XDCB xuyen Tong chi 25,9 74,1 26,7 73,3 27,5 72,5 26,8 73,2 Giao duc 23,9 76,1 23,5 76,5 23,0 77,0 24,9 75,1
- Mam non 22,1 77,9 19,7 80,3 22,7 77,3 27,2 72,8
- THCS 21,0 79,0 19,9 80,0 20,2 79,8 22,0 78,0
- PTTH 35,8 64,2 31,8 68,2 35,9 64,1 33,5 66,5 Dao tao 32,3 67,7 36,6 63,4 41,6 58,4 33,2 66,9 -TNCN 35,1 64,9 27,4 72,6 38,0 62,0 37,0 63,0
- DH, CD 32,8 67,2 29,3 70,7 35,0 65,0 31,4 68,6
Nguo6n: Bo Tai chinh.
Trang 16DOnh gia tong hap chi tieu c6ng, ddu thacu mua sam c6ng vai trcich nhiem tai chinh 2004
Bang 10.5: Chi dau tu xay du.ng co bin cho giio due
Phan theo n6i dung chi
Tong chive-von (tyd6ng) 2.418 2.918 3.409 4.375
- Ty 16 chi XDCB (%) 66,9 80,3 89,8 62,0
- Ty 1e chi mua s-am TSCD va sura chula (%) 33,1 19,7 10,2 38,0
Plhdn theo ctp bdc hoc (ty ding)
1, Giao duc mam non 217 217 308 428
3 Trung hQc ca so 544 667 802 1.058
4 Trung hoc ph6 th6ng 438 520 771 786
Nguon: Bo Tai chinh.
10.12 Ca cau chi thiu6ng xuyen rat khac nhau giua giao duc va dAo tao 0 khoigiao duc, nam 2002, chi luong va phu cap luong chiem 71,3% tong chi thu6ngxuyen, trong khi d6 a khoi dAo tao, chi luong chi chiem 27,4% Tur 1999 den nay,chi luong giao vien tr6n mot dau hoc sinh tang & tat ca cac cap hQc cua khoi giaoduc Ty 1 nay tang nhanh nhat lA a bac tieu hoc- gan gap d6i trong v6ng 4 nam (tux263.896 dong/HS nam 1999 1ln 516.023 d6ng/HS nam 2002), tiep den la THPTgap 1,62 lan, THCS tang 1,6 lan, bac hQc mam non la 1,52 lan (bang 10.6)
Bang 10.6: Chi Itrong giao vien tur nguon ngan sach cho giao dyc c6ng lip
tinh tren mot dau hoc sinh trong mot nam (d6ng)
Mam non 432.266 500.710 755.033 813.106 Tieu hoc 263.896 349.284 448.775 516.023 THCS 272.991 350.064 395.410 436.714 THPT 398.028 486.594 586.447 636.446
Nguon: Vu Ke hoach -Tai chinh, Bo GDDT va Vu Ngan sAch nhA nu6c, Bo Tai chinh.
Phan cap quan 1y ngan sach giao duc
Bang 10.7: Chi tieu cho giao dyc chia theo cap ngan sach,(%)
u-ong phutorng utong phutorng trorng phuro'ng uto-ng phu'o'ng
Nguon Vu Ngan sach nhA nux6c, Bo Tai chinh.
10.13 Quan l ngan sach nha nuac trong giao duc dang ngAy cang duac phan cap,mang lai nhieu quyen tur chui hon cho chinh quyen dia phuong cing nhu cho cac
'Giao duc khac gom cAc trLrong dan toc noi trui, cAc trir&ng giAo duGng, hoc sinh nang khieu, v.v.
6
Trang 17Chi tieu c6ng trong nganh gido duc
ca sa giao duc Chinh quyen dia phuirang c6 nhiem vu phan bo ngan sach cho c6ng
tac giao duc ca sa tai dia phuong va hoat d6ng c6a cac co sa giao duc do dia
phuong quan 1
D6ng g6p cua gia dinh hoc sinh
10.14 Tux nam 1994, giao duc ngoai cong Ip da tang dang ke Linh vuc duxqc taptrung nhat lA THPT, trong d6 giao duc phi cong lap tur cho chiem 20% nam 1994
da chierm 32% nam 2004 va mam non tang tir 30% len 58% trong cung thai ky
10.15 C6 hai loai hinh d6ng g6p cuia cha me hQc sinh: bat bu6c va ttr nguyen.
Theo quy dinh cua Chinh phu, d6ng g6p chinh cu:a cha me hoc sinh gom hQc phi,
le phi tuyen sinh vA d6ng g6p xay d,rng tru6ng sa Nhung khoan d6ng g6p nay,duqc coi lA nguon thu cua ngan sach nha nuac, do cac co sa giao duc thu va giurl,ai d& trang trai cho hoat d6ng giao duc
10.16 CuOc Dieu tra m*c song h6 gia dinh nam 2002 (DTMSHGD) cho thay chicua cha me cho hoc tap cua m6i hQc sinh la 627.000 dong Viet Nam, cao han
14,6% so vai th6i ky 1997-1998 Chi tieu cho giao duc tang a moi vung va mQi
nh6m thu nh.ap Tuy nhien, murc chi cuia cac hM gia dinh cho giao duc dao d6ng
dong Viet Nam, cao hon vang nong thon 3 Ian Chi cua nh6m ho giau nhat la1.418.000 dong, cao hon 6 lan mirc cua cac hM ngheo nhat Chi cho giao duc cua
hO gia dinh cao nhAt 6 Dong Nam b6 (1.139.000 dong) va thap nhat 6 vung ThyBac (278.000 dong) Bang 10.8 cho thay tirong quan giuTa chi ngan sach nhA nua6c
va chi cua cha me hoc sinh (bang hoc phi va cac khoan chi trurc tiep cho con emminh) trong giao duc Mac du chi ve gia tri tuyet doi cua cha me hqc sinh tang 6moi cap hQc, nhung ty Ie chi tir ngan sach nha nuac da tang ln, phan anh quandiem coi giao duc la uru tien hang dau trong chi tieu cong Tuy,nhien, nhurng khacbiet neu tren tiep tuc g6p phan lam cho t6ng chi tieu tren moi dau hoc sinh vA chatlrung giao duc c6 s,u khac biet
Bang 10.8: Nguon tai chinh cho chi giao duc (%)
Tieu hoc:
D6ng g6p va chi phi trurc tiep cua cha me hoc sinh 55 45 27
THCS:
D6ng g6p va chi phi trurc tiep cua cha me hQc sinh 66 38 41
THPT:
D6ng g6p vA chi phi tr,uc tiep cua cha me hoc sinh 60 53 48
Nguon.: Dieu tra murc song ho gia dinh nam 2002.
Trang 18D6nh gia tong hpp chi tieu c6ng, ddu thacu mua samn cong va trach nhiem tii chinh 2004
10.17 Nham tang quyen t,r chfi cua cac don vj sur nghiep c6 thu, Chinh phui ban
hanh Nghi dinh 10/2002/ND-CP Theo d6 phan cap nhieu han cho cac don vi sudung ngan sach (nhui truang hoc) de nhung don vi nay c6 trach nhiem nhieu hon
trong quan 1 ngan sach mot cach tiet kiem va c6 hieu qua han Cho den nay, chuac6 nghien cuu day dui ve tac dong cuia Nghi dinh 10/2002/ND-CP trong qua trinhthurc hien danh gia chi tieu c6ng Tuy nhien, phan hoi tir cac trur6ng tai Bo GDDTcho thay:
* Hien nay, mot so dia phuong chua trien khai thurc hien tir chui ve tai
chinh d6i vai cac trr6ng hoc (mam non, tieu hoc va THCS)
* Nhurng dia phuang trien khai Nghi dinh 10/2002/CP a cac tru6ng daynghe, cao dang va dai hoc tai cac vung kinh te phat trien thi day Ianhang co hoi rat tot de nang cao chat lucng dao tao vai viec tang cu6ng
tu chu ve tai chinh
* Tai nhung vu6ng kh6 khan thu nh,p thap, thi,rc hien Nghi dinh
giao duc lai phai dam bao mot phan chi ltang cho can bo va nhan vienkhi c6 dieu chinh tang Ilung t6i thieu, ty trong chi luang hau nhu choanhet cac khoan chi khac cho nang cao chat luang day hoc DOc biet tai
kh6ng c6 nhieu d6ng g6p cuia cha me hoc sinh va cua cong dong
10.18 Chien luac toan dien ve tang truang va giam ngheo cuia Chinh phu va cacchien lurcc cap nganh dat ra muc tieu x6a b6 phi va le phi trong giao duc tieu hoc
va THCS Mat khac, viec duxa Nghi dinh 10/2002/ND-CP vao th,rc hien gan daytao them d6ng co cho viec thu le phi a cap thirc hien Theo d6, d6ng g6p cua cha
nang dan t6i nhang huang di khac nhau Hien da den Ilic can xem xet vai tr6 cuiathu phi va cac khoan d6ng g6p cuia cha me hQc sinh doi vai nganh m6t cach chienluac va tong the hon Nhang xem xet nhu vay so danh gia ngu6n lirc do thu phitao ra theo nhung bien so chien luac khac nhu dau ti de nang cao chat luqng giaoduc Chang han, kha nang tang chi tieu cho m6t so lmnh vurc thi quan trQng hon d6ivai muc tieu cuia nganh hay tac dong tieu cuc co the phat sinh do tang thu phi (de
tich cac chinh sach huy d6ng ngu6n thu neu tren vai viec xay dung khu6n kho chi
phap thich hap de tang hieu qua chung cua toan nganh
8
Trang 19Chi tieu c6ng trong ngainh giaio duc
Ket qui hoat dong cuia nganhKha nang tiep can giaio duc va co so vat chat
10.19 Nhfrng tien b6 nhanh ch6ng da duqc ghi nhan trong viec dat d.rac muc tieu
cuia Chinh phu ve tang so hQc sinh den lap Xu huang nay trong nhung nam gan
day da bi tac d6ng bai thay doi lan ve nhan khau theo d6 so lIxgng nh6m dan cutrong dM tu6i di hQc giam Cac xu hua6ng dixqc trinh bay trong Bang 10.9 Sol.rcng hQc sinh tieu hoc dat m*rc cao nhat vao nam 1998 vAo thai diem ty le tre emtrong d6 tu6i diurc di hQc len den tren 90% Du ty le tre den trunfg tiep tuc tangtiep can vai muc tieu quoc gia ve cap tieu hQc, so lIroqng hQc sinh bat dau giam tu
so trong dM tuoi di hQc giam xuong da bat dau tac d6ng den THPT, so luong hQc
doi ve nhan khau hQc cu6i cung se lam giam so hoc sinh & cap hQc nay
Bang 10.9: So lrong hoc sinh cac cap hoc (nghin)
Mam non 1.777 2.171 2.114 2.144 2.173 Tieu hoc 10.048 10.250 9.751 8.841 8.350 THCS 3.679 5.565 5.918 6.497 6.612
Ngu6n: Vu Ke hoach va Tai chinh, Bo GDDT.
10.20 Den nam hoc 2003-2004 so truang hQc dirc xay d,ung da tang len nhux
Bang 10.10: So Itrng trwing hoc mam non va pho thong Cap hoc So tryng trtr&ng Dat chuan quoc gia
Nguon: Vu Ke ho4ch va Tai chinh, Bo GDDT.
dan nuoi dang duac cung co va phat trien Nhung trurang nay hien dang chuyensang dao tao can b6 ngux6i dan toc thieu so
Trang 20DOnh gia tong hop chi tieu cong, ddu thau mua sam cong va trach nhiem tai chinh 2004
10.22 He thong cac truang d.y nghe, trung hQc chuyen nghiep, cao dang va dai
hoc cing duac ma rong nhanh ch6ng Nam hoc 2003-2004, c6 546 truang d,aynghe (g6m 226 trr6ng d.y nghe va 320 trung tam day nghe), 286 tru6ng trung hQcchuyen nghiep, 214 truang cao dang vA dai hoc (kh6ng ke nhang truang do BoC6ng an va Bo Quoc ph6ng quan 1y) Ca nuac c6 147 co sa dAo tao sau dai hQc(trong d6 c6 116 ca sa dao tao thac si, 95 ca sa dAo to tien si)
10.23 He th6ng giao duc kh6ng chinh quy phat trien manh: den nay c6 556 trungtam giao duc thuang xuyen cap huyen vA tinh (57 cap tinh, 499 cap huyen), 86tru6ng b6 tfic van hoa va gan 4.000 trung tam hoc tap cong dong
10.24 Du c6 su ma rong neu tren, van co mot so thach thuc ma Chinh phu thaycan giai quyet:
* M6 r6ng cac nhA tre va mau giao a mien numi;
* Xay duLng va phat trien cac trur6ng hQc ban trui tu thuc va cac tru6ng
trung hQC ca sa a mien nui, vung xa va hMi dao;
* Xay dung m6t mo hinh tru6ng trung hQc ky thuat;
* S,u phat trien ben vung cua cac trung tam dcao t,o cong dong va dao taotui xa;
* Ma r6ng cac truarng day nghe 6 Tay nguyen va dong bang song C6ulong;
* Huy d6ng von dau tu vao cac trua6ng dcai hoc dia phuang, quoc gia vad,ai hQc da nganh du,ac chuan hoa, hien dai h6a va xa h6i h6a
* Nang cap cac tru6ng hoc de dat chuan quoc gia trong khi van xay themphong hQc mai de giam hQc nhieu ca d6i hoi quy hoach va l.p th* tu tru
nhung thach thuc ve quan 1 & tat ca cac cap
10.25 So luong giao vien da tang nhanh, den nam hQc 2003-2004 tong so giao
vien, giang vien toan nganh vao khoang tren 950.800 ngu6i, trong d6 so giang d.y
6 cac tru6ng ngoai cong l.p chiem khoang 13,6% (Bang 0 11)
Bang 10.11: So Itong giio vien & cac cap bac hoc
So Itr¢ng giao vien 1998-1999 2000-2001 2003-2004 Nam hoc 2003-2004 so v6i
Trang 21Chi tieu c6ng trong ngatnh giao duc
khi s6 hlru.ng hqc sinh bat dau giam Hien tuang nay cung bat dau dien ra 6 cap
THCS Dieu nay vura la co hoi lan thach thuc d6i vOi Viet Nam khi se phai tap
trung vAo nang cao chat lrung va hieu qua cua giao duc, ch* kh6ng c6n phai cOgang d6i ph6 v6i ap luic ve s6 lurng hoc sinh tang len tru6c day Nhung lIra chon
uu tien hien dang rong ma Tuy nhien, viec dat duqcc nhung thanh tiru tiem nang
lai dat ra nhieu thach thuc m6i cho c6ng tac quan 1 cuing nhur d6i h6i phai sur dung
vA phan bo lai cac nguon luc nham t6i da h6a tac dong cuia chung
10.27 Tir nam 1994 den nay, ty le tre em trong dQ tuoi duac den tru6ng da tang 6
THCS, 36,6% bac THPT (bang 10.12) Tuy nhien, de dat dtxqc nhurng buac tien xa
hon, ro rang viec chu y dau tu vao nhung vang kh6 khan, mien nui, ngheo nhu
TAy Nguyen, mien nruii phia Bac va dong bang song Curu Long (nhung noi co
hut them tre em khuyet tat t6i cac co sa giao duc
Bang 10.12: Ty le tre em trong d6 tuoi durc di hoc, (%)
Tieu hoc 91,4 88,2 97,5
Nguon Vu Ke hoach va Tai chinh, Bo GDDT.
10.28 M6t nghien c*u lap ban do ngheo d6i thuc hien nam 2002 da duia ra m6t cai
nhin tong the hon ve cac mo hinh ve giau c6 theo khong gian Du lieu tr nghien
c*ru nay duQ*c su dung de th* nghiem vA dua ra m6t so ket luan ve m*c dM vUot
qua cac rao can kinh te xa h6i doi v6i ket qua hoat d6ng cuia nganh giao duc Cac
bang durc trinh bay trong phan nay sur dung du lieu tr nghien c*ru tren nhung
drcqc chuyen doi thanh chi so ve m*c d6 ngheo d6i tiuang doi 6 vung DOng bangsong HOng (gOm ca Ha N6i) Iam ca sa (100)
10.29 Chinh ph6 da thurc hien m6t so bien phap de khac phuc tac d6ng bat lqi ve
* Dieu chinh cac dinh m*rc phan bo ngu6n lIrc cho giao duc de dap *ngnhang nhu cau dac biet - chang han, nhu cau phat sinh tr ty le hocsinh/giao vien thap a nhung viung thua dan hay nhu cau tra liurng cao
* M,ang luhi an sinh xa h6i dinyc ap dung 6 nhung tinh kh6 khan, changhan nhu duy tri muc chi ngoAi lIrang toi thieu
Trang 22Danh gia tong hprp chi tieu c6ng, ddu thacu mua sam cong vai trach nhiem taii chinh 2004
nhu cau cu the a nhumg vung kh6 khan, mien nui va vung dan toc thieuso
sinh sau khi da tinh het cac yeu to n6i tren va nguon lirc can thiet de giup hQ vuactqua cac rao can tai viec di hoc va lInh h6i kien thf*c Trua&c het hay xem xet nhfungkhac biet ve nguon lirc dau vao, Bang 10.13 chi ra nhftng khac biet trong ty le hoc
sinh/giao vien (HS/GV) nam 2002
10.31 Bang 10.13 cho thay sir khac biet khong nhieu ve ty le HS/GV gifra cacvung so vai m*rc co the mong d,ai tfu he so vung trong dinh mixc phan bo ngan sachcho phep cac cac vuing sau vung xa huang he so 1.7 nham bu dap cac dieu kienkh6 khan Dieu nay cho thay cac yeu to khac nhux kha nang huy d6ng them ngu6n
vfung dan tQc co duqc dich vu 6 muc chuan toi thieu
Bang 10.13: Sir khac biet trong ty Ie HS/GV nam 2002
Tieu hoc Trung hoc co so Trung hQc pho ngheo
Nguon: Vu Ke hoach va Tai chinh, Bo GDDT.
chi ngoai ILrong cho ca s6 vat chat truarng hQc va duy tu bao duang (gom ca turnguon ngan sach lan dong gop cfia cha me hqc sinh) Nhin chung co su cai thiennhat dinh trong chi ngoai luang Tuy nhien, nhung dfr lieu san co ciing chi ra xu
vuing kho khan 0 nhieu nai nhu vay, chi ngoai urong hau nhur khong dang ke
12
Trang 23Chi tieu c6ng trong ngainh gi(io duc
mot murc chat lixng giao duc chuan t6i thieu Trong b6i canh nhu vay, cha me hocsinh a nhuing vuing thuan lai se d6ng g6p nhieu hon de c6 diuoc chat lurang giaoduc 6 m*c cao han trong khi m*c t6i thieu duaqc dam bao cho moi v-ung Vi vay,can xay dirng muc chi ngan sach t6i thieu cho mot hoc sinh vai day d& cac yeu t6nhu: chi hlong, chi ngoai uoang, chi trang thiet bi, chi duy tu, bao duang trua6ng
sa
10.34 Bang 10.14 the hien ty le nh.p hQc thuan thay d6i nhir the nao theo str giauc6 C6 nhieu dau hieu cho thay khoang cach ve giao duc phan nao dang thu hep
trong tieu hoc, nhuxng cuing van c6 bieu hien cuia viec ty' l, nhap hoc tiep tuc lien
the phan nao la do nhieu cha me h,oc sinh quan niem rang hqc them 6 cap trunghoc kh6ng mang lai ich l,ai nhieu ve kinh te Di nhien c6 nhieu yeu to tac d6ng len
ty le tre duro.c di hQc va mot vai yeu to trong so d6 khong the ducac khac phuc chibang chinh sach giao duc, nhu kh6 khan ve giao th6ng, ngon ngu va rao can vanh6a 6 cac vulng thieu so, tao h6n 6 tre em gai va ke ca su khong phui h,ap cuachuang trinh hoc Doi vai tre em khong duyc dang ky khai sinh, nhung rao can vehanh chinh lam giam han nura kha nang duac di hoc Han che ve nguon Ilrc trong
chinh th*c cung gop phan khong nh6 lam tram trong kh6 khan, can dur,c giaiquyet bang chinh sach
Bang 10.14: Khac biet ve ty le nhap hoc theo dieu kien kinh te xa hoi
1993 1998 2002 1993 1998 2002 1993 1998 2002
VietNam 86,7 91,4 90,1 30,1 61,7 72,1 7,2 28,6 41,8 Ngheo nhat 72,0 81,9 84,5 12,0 33,6 53,8 1,1 4,5 17,1 Gan ngheo nhat 87,0 93,2 90,3 16,6 53,0 71,3 1,6 13,3 34,1 Trung binh 90,8 94,6 91,9 28,8 65,5 77,6 2,6 20,7 42,6 Gan giau nhat 93,5 96,0 93,7 38,4 71,8 78,8 7,7 36,4 53,0 Giau nhat 95,9 96,4 95,3 55,0 91,0 85,8 20,9 64,3 67,2
Kinh va Hoa 90,6 93,3 92,1 33,6 66,2 75,9 7,9 31,9 45,2
Dan t6c thi e u sco 63,8 82,2 80,0 6,6 36,5 48,0 2,1 8,1 19,3 Thanh thi 96,6 95,5 94,1 48,5 80,3 80,8 17,3 54,5 59,2
Ng th6n 84,8 90,6 89,2 26,3 57,9 69,9 4,7 22,6 37,7
Nguoen: Dieu tra m*rc song tai Viet Nam nam 2002.
10.35 Xet tren goc do giai, Bang 10.15 trinh bay co cau giai tinh trong so huang
hoc sinh den truong va cho thay su cai thien vung chac ve so hoc sinh na dAc biet
6 cap THCS (ty le tre em gai trong tong so tre em trong do tuoi di hoc thiTc te da
giam ke tur nam 1994, dieu nay dac biet anh huang den cap tieu hoc) Trong nhungnam gan day, khoang cach gi6i ve ty le ngu6i 16n biet chu ciing du,ac thu hep.Theo so lieu tir cac cuoc dieu tra MSHGD nam 1993-1998 va 2002, so ngu6i bietchii trong t6ng dan so tang tur 86,6% nam 1993 len 92,1% nam 2002 Neu tinhrieng nut gi6i, ty le nay tang tir 82,4 nam 1993 len 89,3% nam 2002
Trang 24DOnh gki tong hap chi tieu c6ng, dau tha^u mua sam c6ng va trdch nhiem tii chinh 2004
Bang 10.15: Ty le hoc sinh theo gi6i tinh
Nguon: Vu Ke hoach va Tai chinh,B6 GDDT.
Ia ty le lai ich thu diuac tur chi tieu cong cho giao duc gina nguai giau va nguaingheo 0 Viet Nam, su chenh lech trong ty le den trtrung co xu huarng bii dap cac
ho tra b6 sung ma nhung ngu6i ngheo nhat duac huarng khi xem x6t pham vi anhhur&ng chung cua cac lai ich co duac tiu chi tieu cong cho giao duc Nhtr bang10.16 cho thay mac duj phan bo chi tieu van c6 thien hiuang c6 lai cho ngu6i giau
duc nam 2002 so vai nam 1988
Bang 10.16: Pham vi 1oi ich c6 dtrorc tir chi cho giao duc
(%)
nhat ngheo lu u giau nhat
Nguon: Die^u tra m(rc song ho gia dinh 1998 va 2002.
10.37 Trong vong mot th.p ky vura qua, thu phi va dong g6p khac ngay cang tra
thanh nguon tai chinh quan trong dong gop cho sir phat trien cua giao duc nhmng
trong linh virc dao tao Chien lu,ac toan dien ve Tang trur6ng va Giam ngheo vaChien lurc giao duc cho moi ngux6i deu coi xoa bo thu phi 6 tieu hoc va THCS IA
mot muc tieu chinh sach D,ra vAo nhung nghien curu truac day ve Anh hu6ng cuia
thu phi thi day lA nhfung cam ket quan trong Can lAm ro phi du,ac mien bao gom
nhung khoan gi Viec huy d6ng nguon thu thong qua phi xay durng truang hoc van
14
Trang 25Chi tieu c6ng trong ngainh giao duc
c6n pho bien va d6ng m6t vai tr6 quan trQng 6 m6t so tinh ThAnh phan chi cuia hMgia dinh cho giAo duc tieu hoc va THCS duQc the hien dtuai day
lA m6t b6 phan quan trQng cuja tong chi Hon nua, dlu c6 tru&ng hcp mien phi, ketqua chung c6n chua tich curc Ngoai truf nh6m giAu nhat - Ia nh6m ngtr6i chi tieunhieu hon chut it, thi gAnh nang chi tieu cho giao duc do bang ty 1 phan tram cuakhoan chi nay trong tong chi tieu 6 cac nh6m dan ciu lA xap xi nhau Neu c6 khac
biet thi d6 IA do ty 16 d6 cao han chut it 6 hai nh6m ngheo nhat Tur Bang 10.17
cung co the thay ngu6i ngheo chi tien cho hoc them it hon ng.r6i giau Neu hqcthem co vai tro quan trQng trong quyet dinh chat Iuqng hQc tap thi tre em tur nhanggia dinh ngh&o dang thiet th6i hon tre em tur nhung gia dinh giAu
Bang 10.17: Thanh phan chi cua ho gia dinh & bac giao duc tieu hoc va THCS
tong chi
Ngheo nhat 4,7 41,9 17,0 27,6 26,5 7,4 4,8 130,7 1,9 Gan ngheo
nhat 7,5 47,2 24,9 36,4 34,6 14,1 8,8 174,3 1,9 Trung binh 11,5 50,3 33,0 41,3 38,6 22,6 15,4 215,0 1,8 Gan giau
nhat 26,4 59,8 44,9 44,9 43,8 44,7 22,0 290,8 1,8 GiAu nhat 131,1 102,5 73,9 58,8 62,6 218,2 89,3 756,7 2,4 Viet Nam 27,8 56,0 34,4 39,5 38,6 47,2 22,3 270,3 1,9
Ngheo nhat 30,7 51,3 28,3 49,0 40,4 15,5 9,1 225,7 2,9 Gan ngheo
nhat 45,9 56,4 39,1 56,3 49,3 28,9 16,0 293,2 2,9 Trung binh 55,0 60,5 44,5 62,7 54,7 45,6 18,0 343,1 2,7 Gan giau
nhat 70,0 68,8 60,7 70,1 63,3 89,9 31,0 457,5 2,7 Giau nhat 180,1 103,4 100,8 90,6 79,3 425,7 89,4 1076,0 3,1 Vit Nam 72,2 66,7 53,1 65,0 56,8 107,5 30,3 454,8 2,9
Nguon Dieu tra muxc song dan cu 2002.
10.39 Tur thap ky truac cho t6i nay, NhA nurc Ap dung mien hoc phi cho mot sodoi tuang ngheo, gia dinh chinh sach Viec thurc hien mien hoc phi ducc the hientrong bang duai day
Trang 26Danh gia tong hop chi tieu c6ng, dau thacu mua sam c6ng va trdch nhiem ta?i chinh 2004
Bang 10.18: Mien giam hoc phi phan theo nhom thu nhap
Nguon: Dieu tra thu nhap ho gia dinh nam 1998, 2002.
10.40 Bang 10.18 chi ra rang trong khi mien hoc phi qua thuc nham h6 tra nhmngngu6i ngheo nhat, nhmng bien phap nay chuxa phat huy ducac day dui tAc dung nhu
mong dai Nhieu ngixci ngheo van phai d6ng day dui hoc phi Hon nuia, y nghia
cua bang tren lA cha me hoc sinh phAi chiu nhieu chi phi va kh6ng dircc mien hay
ho tra C6 the giai thich cho tinh hinh tren Id do cac tinh ngheo han phAi chiunhieu suc ep ve ngu6n lirc hon vA nhutng dia phuong nay thuang mien cuang trong
viec tft bo nhCung khoan co the thu Chuxa ro nhfng bien phAp duac dua vao ap
d,ung ke tux cuoc dieu tra MSHGD gan day nhat (nam 2002), ke ca Nghi dinh
1 0/2002/ND-CP da lAm thay doi tinh hinh den muc do nao Tuy nhien, chung cung
cung co cho y tuar6ng truac day xem xet thu phi nhu mot bien so chien Iuac bencanh cAc uu tien khac nhir chat luong dao tao va ty le tre den truang
cac vung kho khan va mien nii phat trien giao duc Viet Nam da thuc hien cacChLrong trinh muc tieu quoc gia (CTMTQG) vai 7 muc tieu cu the Viec th ,c hiencac muc tieu nay ro rang da mang lai nhieu ket qua, dac biet la tao dieu kien t6thon cho cac vung ngh&o Kinh nghiem quoc te cho thay khi khoang cach ve ty letre em di hoc da du ,ac thu hep dang ke, viec thu hep nhiung khoang cAch cuoi c'ung
sa doi hoi phai t.ap trung ngu6n luc vao vao nhang viing con kh6 khan het suc cuthe
10.42 Bang 10.19 xem xet viec phan bo cac chi tieu c6 muc tieu Chi tieu duacthuc hien c6 xet den chi s6 ngheo d6i nhung cO Id chua ducc 6 miuc mong dai vacan xem xet lai co che xac dinh d6i tuang muc tieu Vi cAng ngay cAng c6 nhieu
nguon luc hon va can phai tang cuang t.p trung n6 hrc vAo thuc hien cac muc tieu
chinh sach 6 nhmng nai con chua dat, nen can su dung nhieu ngu6n luc hon cho
khai them nhang hoat dong muc tieu sau:
de dam bao tat ca hoc sinh duac den trun6g
16
Trang 27Chi tieu c6ng trong nginh giao duc
phi cho cac tinh ngheo
tap mien phi cho tre em ngheo
Bang 10.19: Chi tieu cuia cic chirong trinh muc tieu quoc gia
sur du ng ngan sach nha ntirc phan theo theo viing (1997-2004 ) (%)
Phan m fn iovn Such giAo cunb
Phin chi, cPnhu, cuong Ag tAng cuong CSVC tru*ng io in TAing cu,orng khaX tin hqc,
khoadoira tin cap giao duc CSVC cac m6i chuolng
Dong bang s6ng Curu long 16,8 20,5 22,9 18,2 13,9 12,8 18,7
Nguon: Vu Ke hoach va Tai chinh, B6 GDDT.
Hieu suat cua c6ng tac giao duc
10.43 Hieu suat trong nganh giao duc co the hieu lA quan he giura dau vAo vA dau
ra lien quan den s6 hLrcng hQc sinh va chat luqng giang day hQ dtxqc hiuang Bang
10.20 the hien xu hLrung bien d6ng chi phi tren dau hoc sinh tir nam 1998 den
Nguon: Vu Ke hoach va Tii chinh, Bd GDDT va Vu Ngan sach nhA nLroc, B6 Tai chinh.
*Su1 dung chi sd giam phat GDP.
10.44 Ro rang trong thai ky tren, chi phi don vi tren dau hoc sinh da tang manh
Dieu nAy kh6ng nhat thiet the hien str giam hieu suat Van de quan trong lA lieu
tang chi phi dau ngur6i c6 mang lai sur cai thien ve chat Iurng d.y hQc ttrong (mg
vai gia tri cula chi phi tang them hay kh6ng Yeu t6 quan trong 6 day la cau thanh
cuia phan chi phi tang them Ro rAng a day chi phi tang phan nhieu lA do thay d6i
trong ty 16 hqc sinh/giao vien da neu tren.
Trang 28Dcinh gii tfong haxp chi tieu c6ng, ddu thacu mua sam cong vai trdch nhiem tii chinh 2004
10.45 Tir Bang 10.21, c6 the thay giam ty 1 hoc sinh/giao vien tieu ton kha nhieu
giam ty le nay d6i h6i m6t khoan dau tu 16n vA dieu nay g6p phan giai thich tai saokh6ng co them ngu6n luc de dau tu vao cac linh vtuc khac trong cap hQc nAy Laphoc it hoc sinh han co the mang lai lai ich cho hQc sinh, tuy nhien trong dieu kiennguon lIrc han che se dan den kem hieu qua NgoAi ra c6n co m6t so nguyen nhan
xep lao dQng chua tinh den ngan sach) Hien nay, cac tieu chi phan bo ngan sachchtra tinh den ty le HS/GV Viec tang ty le HS/GV dtiac coi lA can thiet nham giaiph6ng nguon l,rc ngan sach de tux d6 ngan sach duagc sur dung nhieu cho hoc 2buoi/ngAy, tang chi tieu ngoai hItng vA qua d6 d6ng g6p vAo viec tang chat Itrcnggiang day Hien chua c6 giai phap cho van de nAy vi ca che quan Iy lao dQng donhieu cap chinh quyen quy dinh vA vi nhung ton tai trong tap quan s*r dung laod6ng trong ngAnh hien nay Nhang phan sau day se phan tich y nghia cua van denay d6i vai chat luang, hieu qua vA hieu suat cua cong tac giao duc dao tao
Baing 10.21: Ty Ie hoc sinh/giao vien
Tieu hoc 34,9 30,4 28,0 24,6 23,1
Nguon: Vu Ke hoach va Tai chinh, Bo GDDT.
10.46 Trong dao tao dai hQc, m6t dac diem cuia chi phi tren dau sinh vien IA chung
khac nhau theo co sa dAo tao vA theo vung lanh tho Bang 10.22 the hien dieu nAy
Bang 10.22: Chi phi dao tao tren dau sinh vien & cac co s& dao tao dai hoc
Chi tieu tren dau sinh vien (trieu
d6ng Viet Nam)
Co s& dao tao NS trang trai Sinh vien trang trai Tong
Dai hoc thu6c tinh 4,31 0,85 5,16
Nguon: Khao sAt dao tao va tai chinh cac truo6ng dai hoc nam 2000.Vu Ke hoach va Tai chinh, Bo
GDDT.
10.47 C6 the giai thich nhang khac biet trong chi phi tren dau sinh vien m6t phan
dtra vAo loai hinh vA n6i dung khoa hQc, nhung day khong phai lA toAn b6 van de.Vai tr6 cuia thu phi cuing dang thay doi hinh thulc cua chi phi tren dau nguai vai str
ra dai cua Nghi dinh 10 Da den luc can xem xet m6t cach co ban viec h6 tra cuia
ngan sach cho cac co s& dao tao dai hQc va hgp 1y hoa dau tu tit cac quy c6ng chocac co sa nay
18
Trang 29Chi tieu c6ng trong nginh giaio duc
10.48 Nhin chung, khac biet theo vuing dia Iy trong chi tieu tren daiu hoc sinh tacdong lan den hieu nang cua chi giao duc Neu nhAng khac biet do lam cho chat
cong cho giao duc phan nAo bi giam di Chung cuing co tac dong den cong bang xahoi lien quan den kha nang tiep can mot dich vu giao duc vai chuan toi thieu chapnhan duac a moi vung trong ca nua&c NhuTng nghien c~ru truoc day da xem xet sur
Chung cho thay khong phai chi co mot nguyen nhan giai thich su khac biet neu
trong he thong ngan sach va 6 kha nang thu trtrc tiep cuia cac dia phurong nham hBtra cho cBng tac giao duc
cua mBt quy trinh phan bB ngu6n lirc theo nhieu giai doan Hien nay can co mBt coche dam bao du' nguon vOn cho giao duc, trong do m6i mBt hoc sinh tai mBttru6ng se nhan ducrc du nguon Iurc de durq,c dao tao mBt cach hie.u qua ca ve chatlarng In chi phi Dui chinh sach xa hBi h6a cuia Chinh phu khuyen khich tang thu
rang de dat duac chuan tBi thieu ve chat luang giao duc khBng chi phu thuoc vAo
nhung ngu6n thu nhux vay Co che dam bao dui nguon von cho giao duc da duac
ban tai trong Danh gia chi tieu cBng nam 2000 Nhung y kien ve van de nay se
duac phan tich sau hon trong phan Hoach dinh vaz thi'c hien cdc uu tien trong
ngunrh cua chuong nay.
Bang 10.23: Gio giing tren l&p cuia giao vien
Vi du tr nhurng quoc gia thtrc hien tot:
Oong bang Song CCru Long 16,3
Nguon: UNESCO nam 2000.
10.50 Chi phi nhan sty lA mot bo phan noi bat trong chi tieu cho giao duc Giaoduc Viet Nam co mot dac diem IA so gi6 giang cua mot giao vien con kha thap Do
Trang 30Dinh gia tong hap chi tieu cong, ddu thau mua sam cong va trach nhieni tai chinh 2004
can Ilu tam
h6i kiem them thu nhap (chang han tu d,ay them) de ph,u vao m*rc lrong van conthap cua minh V6i viec tang luong gan day va sap tai cho giao vien, hien nay c6
nha tuyen dung
10.52 Van de Ia Nha nu6c thu ducc gi tur viec tang luong cho giao vien? C6 mot
so kha nang sau:
nhieu ca tai cac truang Can nhan thurc rang thay d6i co cau th6i gianlam viec do ngay hQc keo dai se lam giam co hoi kiem tien ben ngoaicua giao vien, giam tinh trang hoc them day them tran lan tai cac viung
d6 thi
* Cam ket manh me hon doi vai nhung giao vien phai lAm viec 6 viing
khuyen khich c6 the du,ac s*r dung de phu them vao nhung uu dai san c6
va khuyen khich giao vien chap nhan c6ng viec 6 vung xa hay kh6ng
viec vA tang su khac biet ve thu nh.p dua vao vie.c giao vien c6 duacnhung ky nang m6i
10.53 Mot kh6 khan tiem an Ia cac bien phap nham cai tien tien lurong trong khuvurc cong da dLruc khai dong, nhurng lai chua gan v6i viec xac dinh lai vien ch*rccan phai lAm nhang gi Cung chuxa co su danh gia day dui ve lai ich dac thui culangAnh giao duc (phu cap ngAnh) so vai cac ngAnh khac Can nghien c*fu ky huangnhang van de nay va xac dinh ro tang luang hoac chinh sach phu cap se tao ranhurng thay doi gi ve chat Iurng giao duc Dieu nay se tac dong mot cach co banlen hieu suat c6a cong tac giao duc dao tao va viec thuc hien cac muc tieu chinhsach trong nganh giAo duc
Chat luo.ng va hieu qua ciia c6ng tac giao du c
10.54 Phan xem xet ve nguon lurc trong ngAnh giao duc tren day dua ra ket luan
dat murc cua cac nu6c phat trien, tao dieu kien cho viec chu y hon den chat lIuang
va hieu qua cua hoat dong giao duc dao tao
20
Trang 31Chi tieu c6ng trong nginh giao duc
10.55 Ty 1 ngar6i lan biet cha d Viet Nam (mot chi so chung the hien tac dongcua giao duc) dang duac cai thien va hoan toan c6 the so sanh v6i cac nua&c trong
Dong bang s6ng Curu Long 88,1 96,64 97,35 96,49
Nguon: Bao cao phat trien Vie Nam nam 2001 B6 LDTBXH: thong ke ve lao d6ng va vic lam nam
Nguo6n: Vu Ke hoach va TAi chinh, Bo GDDT.
10.57 Ty l Ilru ban va bd hoc a cap tieu hoc va THCS cung kha thap Tuy nhien,
ty l, nAy d cac tru6ng tieu hQc mien nui lA kha cao, d.c biet lA tai Tay Nguyen vADOng bang SOng C*u Long 0 cap THCS, ty l, bd hoc cao nhat 1a 6 Dong bangSong C*ru Long ( 11%) va DOng Nam B6 (9%)
Trang 32DOnh gia tong hop chi tieu c6ng, dju thau mua sam cong va trdch nhiem tai chinh 2004
Bang 10.26: Ty 1 Iuu ban va b6 hQc theo vung
Ca nuac 95,63 93,16 1,24 0,94 3,13 5,90 Dong bang S6ng Hong 99,31 97,11 0,17 0,53 0,52 2,37 D6ng Bac 95,29 95,14 1,43 0,62 3,29 4,24 Tay Bac 89,90 93,39 3,42 0,97 6,68 5,64 Bac Trung B6 97,91 94,99 0,47 0,41 1,62 4,59 Duyen hai Nam Trung B6 97,77 93,42 1,00 0,99 1,23 5,58 Tay nguyen 91,10 91,11 4,28 ,26 4,61 6,62 D6ng Nam Bo 95,82 90,02 1,37 1,84 2,81 8,14 Dong bang s6ng Ciru Long 92,69 87,96 1,09 1,03 6,22 11,02
Nguoen: Vu Ke hoach va Tai chinh, B6 GDDT.
10.58 Nhutng ty le tren Id dang khich 1l va dang tiep tuc duac cai thien Nhmngchung c6 duroc dura tren cac ky thi noi bo va c6 the sai 1lch do nhieu dong ca danden thieu khach quan Mot cach thuc khac de xem xet chat hlrng dau ra cuia giaoduc Ia kiem tra ben ngoAi d6i v6i mot so mon hoc chinh Bang 10.27 cho thay ketqua cua hai cuoc kiem tra nhu vay duac tien hAnh nam 1998 va 2003 Chuing doIu6ng ket qua tiep thu 6 lp 5 trong hai m6n t,p doc va toan Ket qua cho thay ty1l hoc sinh c6 du kien thuc de hoc tiep l6p tren
Bang 10.27: Tiep thu kien thurc toan va tap doc o lop 5
10.59 Tuy nhien hai cuOc kiem tra n6i tren lai dtruc thiet ke khac nhau, do d6kh6ng the so sanh chung v6i nhau m6t cach tr,rc tiep Nhung chiing deu chi ra suthieu hut trong kien thuc hoc sinh tiep thu duac va su khac biet 16n giua cac vung
sang de tot nghiep va chua c6 ca sa kien thurc vung chac de tiep thu hieu qua ccm6n ma ho se hoc 6 cc 16p tren Dieu nay the hien vie sur dung ngu6n luc c6n
kem hie.u qua va giam kha nang phat trien cac nang lirc can thiet cho hoc sinh efia
he thOng giao d,uc de duy tri kinh te Viet Nam
dircc ap dung trong toan he thOng de qua d6 do luong duec thuc te tiep thu kien
22
Trang 33Chi tieu c6ng trong nganh gicio duc
th*rc cua hQc sinh va xu the bien doi cua n6 theo th6i gian va gifra cac tinh Vaiviec chat lrung giao duc ngay cang durac quan tam va c6 dieu kien thurc hie.n, xay
trofng.
10.61 Vi tac d6ng cua nhung yeu to neu tren vA nhutng yeu to khac, so nam hQctrung binh cua mot hoc sinh Viet Nam 6 m*c thap so vai cac nuac khac trong khuvuc
Bang 10.28: So nam hoc trung binh
Ccac nrwc c6 ket quca cao
Nguon: UNESCO nam 2002, Bo GDDT.
10.62 Tang chat luang dau ra cua he thong giao duc phu thuoc nhieu vAo chatluaqng dau vao va tong hap cac yeu t6 giao vien, chi phi ho,t d6ng giang day vachi phi xay d,rng ca sa vat chat vA thiet bi day hoc Dieu nAy cung phu thu6c vaocu6ng do hoc tap cua hQc sinh the hien 6 chtrong trinh hQc vA dQ dai cua ngayhoc
nhu cho thay trong Bang 10.29 du6i day Nhieu nghien curu dA dutac tien hAnh
vien vA co sa vat chat bi phan tan vA se lAm giAm chat luang giAo duc Ket luan vetAc dong khi hai yeu t6 tren kh6ng a m*c rat cao lai kh6ng thOng nhat Nhurng nhin
kha nang tiep thu bai cua hQc sinh
Trang 34Dadnh gica tong hop chi tieu c6ng, ddu thau mua sam c6ng va trach nhiem taii chinh 2004
Bang 10.29: So sanh ve ty 1e HS/GV tren binh dien quoc te
26, nhung nin* hien nay da thap han the va c6 dau hieu cho thay ty 1 HS/GV c6ntiep tuc giam Quy m6 giam c6 the phan nao do s*c ep tinh the nhu dan s6 trong
d, tu6i di hoc giam va cac trr6ng sui pham tiep tuc c6 sinh vien tot nghiep Vai ty
le HS/GV a cap tieu hQc 6 m*rc 23 vA dang giam, khi ty 1 hoc sinh tren giao viengiam di m6t don vi thi chi tieu trung binh tren ca nurac tieu t6n them 228 ty d6ng.10.65 Can danh gia cac phuang th*rc sur dung ngu6n luc khac nhau va quyet dinhIlra chQn phuang th*rc toi uu de duac ket qua giao duc Trong tinh hinh c6 nhangthay d6i nhanh ve nhan khau hQc can coi quan Iy ty 1 HS/GV lA m6t bien s6 chinhsach d6i h6i quyet dinh va quan Iy bien so nay m6t cach chu d6ng De thurc hiendieu nay, can trien khai m6t s6 bien phap nhux giai han tuyen dung mai va de cho
so luang giao vien giam xuong mot cach t,r nhien qua ve huu, khuyen khich vehru sam neu c6 the, thay the cac giao vien kh6ng dui trinh do vA th,rc hien cac
chinh sach vA khuyen khich chui d6ng de dieu chuyen doi ngu giao vien den nhurng
noi can ho nhat
10.66 Ky nang, kinh nghiem vA d6ng ca lam viec cuia dQi ngu giAo vien it nhatcang quan trong doi vai chat hLrng dau ra nhur so lung giao vien Hien con motsoI hrng dang ke giao vien kh6ng co dfu trinh d6 hay chi co trinh dQ ca ban Co rat
24
Trang 35Chi tieu c6ng trong ngainh giao dilc
nhieu cac churang trinh dAo tao de nang cao trinh dM Nhung r6 rang dAo tao nhanh
Bang 10.30: Trinh d giao vien & dao tao dai hoc
Dai hoc quoc gia 47 53 56 52
Dai hoc thu6c cac
Nguon: Vu Ke hoach va Tai chinh, B6 GDDT.
Bang 10.31: Ltrong va tien c6ng cua giio vien so voi GDP dau ngir&i
Ngu6on: UNESCO nAm 2000.
van de Bang 10.31 the hien lruang cua giao vien trong quan he vai GDP dau
nguai Nam 1998, Viet Nam 6 muc thap han nhieu so v6i trung binh chau A va
rnmrc cua cac quoc gia khac Tinh hinh da diurac cai thien nhieu vai viec tang uoang
Trang 36Dtinh gia to6ng h.p chi tieu c6ng, ddu thacu mua samn cong va traich nhiem tii chinh 2004
c6 tac dong nhu the nao den chat luang giang day, nhung s,u can thiet phai thaydoi ky vong ve giao vien da duacc thao luan 6 phan tren
10.68 Lien quan den chi ngoai luang cho giang day, tren day da n6i den sur thieuthon kinh phi cho loai hinh chi nay a nhieu vuing trong ca nuac Chi khi chi tieu
giau han thi chiung mai dat muc dui de cac truang hoat dong binh thuarng Trongqua kh*r c6n thieu moc de danh gia m*rc do chi ngoai luang trong mot truang hqc
da dua ra mac chat luang trr6ng hoc toi thieu (MCLTHTT) Tuy hien nay m*c
cac tru6ng Den nay chuan nAy van chira du,ac chuyen thanh chi phi dan vi trenmoi dau hoc sinh vA can thirc hien viec nAy
10.69 M*c chi can cho toi uu h6a viec thirc hien cac muc tieu ve giao duc va dQ
nhieu ca van c6n ph6 bien lAm th6i gian hQc sinh 6 truang ngan lai trong khi nhieucha me hQc sinh kh6ng c6 kha nang hoac kh6ng san l6ng tra them chi phi cho vieccon em hQ hQc them 6 truang Tuy nhien, giai quyet van de nay d6i h6i ma r6ngquy ph6ng hQc va nang cap cac ph6ng hoc hien c6
10.70 Cac nghien c*u 6 Viet Nam cho thay dau hieu ro rang rang keo dAi th6igian hQc 6 trur6ng c6 tac dong 16n den ket qua giao duc Bang 10.32 the hien quy
mo cua s,r chenh lech dura vao ket qua kiem tra kha nang tiep thu va tuang duangvai Iqi ich m6t hQc sinh trung binh nhan duac trong m6t nam hQc day du
Bang 10.32: So sanh ve ket qua tiep thu gifra hoc ca ngay va hoc nfra ngay
Siy phan tan xung quanh murc trung binh*
chinh quyen De thuc hien hieu qua viec hQc ca ngay, can hqp nhat hai loai ngansach nay Cac ky thuat cua khu6n kh6 chi tieu trung han dang ducac de xuat can vac6 the duac tan dung nhir m6t phcuang tien de th,uc hien sur hop nhat nAy Trongqua trinh DGTHCTC Ian nAy, da c6 nhung no l,rc nham danh gia s6 v6n can thietcho vie,c giam so ca hQc trong ngAy cung v6i nhang cai tien can lam de dat dirctieu chuan can thiet C6 la nhung th6ng tin nay c6n chua tinh xong Nhang tinh
toan nhu vay that kh6ng don gian, nhung dieu quan trQng la chung duac thirc hien
26
Trang 37Chi tieu c6ng trong nganh giao duc
c6 s,r ket h,ap vai nhieu yeu t6 khac ve chinh sach giao duc th6ng qua cac ky thuatxay dung mot khu6n kho chi tieu trung h,an nganh dang drclc thi diem cho hInhvurc giao duc
Hoach dinh va tht.c thi cac tru tien trong nganh
hinh ngu6n Iluc dtuc cai thien dang t,ao co hoi giai quyet cac thach thuc trong
ngAnh, ke ca chat lu,ang giao duc Tuy nhien, tan dung nhung uru the nay d6i h6iphai chu dcng trong quan 1y:
* De gan ket chien lru,c vai ngan sach trong mot khu6n kho dai han hon
* De cac chien hItac quoc gia c6 anh hua6ng len tat ca cac co s6 giao ductrong he thong hanh chinh ma khong can phai quan Iy vi mo
thuang xuyen thay doi
Ket hop chinh sich va ngan sich trong m6t khu6n kh6 trung han
10.73 Giao duc IA linh vtrc ducac dau tien thi diem xay dtrng khu6n kh6 chi tieutrung han (long ghep lp ke hoach va trien khai nguon lIrc giua tat ca cac ca quan).D5 c6 nhung tien bo ban dau day hua hen trong viec xay dtrng mot khuon kho chi
doan hie n nay cac ke ho,ach mai chi xac dinh y nghia cua nhurng ho,at dong dang
hoach chien Ilrac nay Tuy nhien, chung cho thay c6 the dau tt them cho nhung kehoach tiep theo Nhung dtr bao nay cho thay sau khi tinh het khoan dang dcau tt,thi van co kha nang dau tur nang cao dich vu Dieu nay c6 dtuac lA do tAc dcng kethap cua tang truang kinh te nhanh va viec giai ph6ng nguon ILc nha giam so tre
em trong ct tuOi di hoc Tan dung hieu qua co hoi nay de nang cao chat lu,rng
2004 va tinh toan thu nghiem tac dcng tiem tang len yeu cau ve ngu6n Ilc trong
trung han
Tac d6ng toi chien Itrc thtrc thi o moi cap
do6i v6i mot dich v,u rat can den tiep xuc truc tiep vai dia phuaong Nhtung phan capvan doi h6i phai c6 mot khung chinh sach qu6c gia manh Thtrc sir mot khungchinh sach nhu vay c6 tam quan trong s6ng con de quan Iy cac thay d6i trong motnganh dang g,ap nhieu thach thurc, bao gom ca nhfrng thay d6i nhanh ch6ng ve
nhan khau hoc Cac thay dOi d6 tao co hoi cho viec tap trung vao nang cao chat
lrung giao d,uc Nhung kinh nghiem cung chi ra rang co hoi c6 the khong duac tan
Trang 38Dcinh gia tong hop chi tieu c6ng, ddu tha"u mua sani c6ng va trach nhiem tai chinh 2004
d,ung neu kh6ng c6 sL, ket noi manh giuta chinh sach quoc gia va thuc hien t,ai dia
phuong
10.75 Mot co che de thi,c thi cac chinh sach quoc gia sao cho chung c6 tac dong
ro ret han t&i viec to chuc thuyc hien tai dia phuong can:
* DOn gian, truc tiep va c6 th6ng tin ro rang ve cac uru tien quoc gia;
* Kh6ng khuyen khich cap trung uong thurc hien quan Iy vi mo;
* C6 cho cho viec ra quyet dinh tai dia phuong ve chi tiet doi vai viecthirc thi cu the;
* Tao ra dong co thich hap cho quan 1y tich cuc a dia phuang;
* Thich hop cho cong tac giam sat (mang tinh thuc te va tranh phai thuthap dur lieu cong kenh)
10.76 Co che de dat duac muc tieu tren da duac thao luan trong Danh gia chi tieucong nam 2000 vai viec dua ra khai niem murc "t6i thieu" ve ngu6n lurc dAnh chomOi hQc sinh Cac ca quan dia phuaong se co quyen tir chui trong viec cung capnhieu han, nhuxng khong duac cung cap it hon C6 the giam sat dixqc m6t cachcong khai neu ho dAnh it ngu6n l,rc han Nhung thay d6i gan day trong cac dinhm*rc phan bo ngan sach nha nu6c giup thuyc hien co che neu tren de dang hon khiket noi n6 vai cac co che phan bo ngu6n lI,c Viec tinh toan m*rc "toi thieu" seminh b,ach va theo hu6ng truyen tai nhurng tin hieu va khuyen khich t6i chinhquyen dia phuong giup hQ dieu chinh viec phan bo nguon luc cia minh theo cacmuc tieu quoc gia Bo GDDT hang nam se cap nhat cac co sa de tinh toan chi phitren dau hQc sinh (se c6 nhieu dinh muc dau ngu6i de dap *ng nhu cau cua cac diaphuong) B6 GDDT se thong bao m*rc chi tren dau hQc sinh trirac khi cac ca quandia phuong phan bo ngan sach cuia minh va se nhan thong tin tux cac dia phirongtheo m6t mau chuan cho thay viec phan bo cu the tai dia phuong theo cach c6 the
so sanh du,ac vai m*c chi theo dau hQc sinh Se c6 d6i thoai dLra tren du lieu nay
va ket qua cuia d6i thoai d6 se minh bach va dia phuong c6 the de dang tiep can.10.77 De thL,c hien hieu qua m6t co che nhu vay, can cai thien trao d6i du lieugiua cac co quan dia phuong va Bo GDDT, nhung co che phai don gian Trao d6idu? lieu can t.p trung vao cung cap cac bang ch*ng cho thay m*rc do m*c chi toithieu dang duac thurc hien va ban chat cua bat ky m6t su dao d6ng so vai muc nay
de cho phep c6 du,ac d6i tho,ai mang tinh xay dlung giua cac co quan dia phuong
va B6 GDDT Bao cao khong du,ac thieu cac thong tin ve nhurng tru6ng hqp c6 s,ubien d6ng so vai murc chi toi thieu MNt mau don gian se cho phep cung cap thong
tin phan hoi ve viec ngu6n ILc dang duac trien khai 6 cap dia phuong nhu the nao.
Du lieu ve tai chinh se di kem vai cac thong tin ve ket qua hoat dQng va do luangchat luang ket qua dau ra cua cong tac giao duc Muc tieu cuia co che duac mo ta a
phuong dua ra trong boi canh thuang chu trong giai quyet cac nhu cau ngan han
28
Trang 39Chi tieu c6ng trong nginh gicio duc
Co che xac dinh murc toi thieu binh quan dau hoc sinh
Chi phi Chi phi ngoai lurang va phu cap Chi phi
ngr6i
Nhan vien Hoat dong Bao tri co sa Muc tieu cuHhan giang day va nghiep vu/ truang hQc the
phan I I yhT va ngcv~
va cac nhan Dung cu va v,at
vien khac tur giang day
Binh quan Chi phi d& dat Binh quan ph6ng Dan vi tinh
E)on vi HS d,ra tren Mtc chat hoc d,ra tren chi phu hap vaitinh ty 1e HS/GV lu,ang trur6ng phi can thiet de muc tieu cu
muc tieu cho chuan toi thieu duy tri theo tieu the duac
loai khu v,rc tinh tren moi chuan dLxgc chuyen thanhnhan vai chi HS chuyen thanh binh binh quan dauIlrong cho quan HS d,ua tren ngurai cho sokhu v,rc + tro ty 1e HS/GV HS muc tieucap kh6ng
chuyen I
CHI TIEU TOI THIEU TREN DAU MOI HOC SINH
Xay dt.ng nhulng ky nang quan 1y nang d6ng de tht.c hien thay doi
10.78 Quy m6 cua ccr h6i va thach thurc ma quan 1 nganh g.ap phai se lam nay
sinh yeu cau mci ve ky nang a tat ca cac cap: Bo GDDT can can cur vAo cac muctieu quoc gia cl xay durng ke hoach ngu6n luc toan nganh va tAc dcng len hoatdcng quAn 1 6 cap dia phuarcng trong viec thurc hien cac cAi thien trong khu6n khochien luac quoc gia va cap dia phuong can tu duy linh hoat han trong huy dcngcAc ngu6n l,rc va can xay durng cAc ky nang thiet ke vA thurc thi cAc bien phap thay
dOi va cAi thien.
10.79 Bo GDDT da thuc hien cAc butr6c can thiet nham xay d,rng nang luc quAn 1Inguon I,rc hieu qua hcrn thong qua cac ky thuat cua khu6n kho chi tieu trung han.Cung can thiet phai tiep t,uc nang cap cAc ky nang quan 1 chien luac trong pham
vi Bo GDDT Ngoai ra, can xem xet tang cu6ng kha nang caa Bo GDDT trongviec tAc dong len toan nganh, ke ca cac co sa giAo duc dao tao do bo nganh khAcquan Iy
Trang 40DOinh gia tong hop chi tieu c6ng, ddu thau mua sam c6ng vai tr6cch nhiem taii chinh 2004
vai huyen va tinh d.rcqc chon de kh6i dau cho viec thi diem khu6n kh6 chi tieutrung h,an tai cap dia phurang Nhung hinh thuc dao tao nhu vay can duac phattrien ca ve chieu rong va chieu sau Ciing c6 nhurng van de ve nang ILrc trien khai 6cac linh vurc khac nhu thiet ke va quan 1 dau tr phat trien can dur,c giai quyet
Ket luan va khuyen nghi
10.81 Viec tang chi cho giao duc trong th6i gian tru&c day va hien nay, cuing v&inhutng thay d6i ve dan s6 trong do tu6i di hoc, se mang lai ca hoi de tap trung honvao nang cao chat Ilrong, s, binh dang va hieu qua c6a giao duc Can danh gia cacphuong thuc su dung nguon l,uc diuac giai ph6ng nh6 dan s6 trong do tuoi di h,ocgiam xu6ng va can dura ra quyet dinh trien khai nham t6i uu h6a ket qua dau ra cuagiao duc
10.82 De dat muc tieu nay, DGTHCTC 2004 dua ra cac khuyen nghi sau:
thu6c dien chinh sach va nang cao trinh do giao vien va ca sa vat chat
* Can tien hanh mot danh gia tong the ve vai tr6 cua thu phi trong nganhgiao duc Danh gia nay nen dLruc ket hap v&i viec l.p th* tu tu tien keho,ach dang durac xay d,ung trong khu6n kh6 chi tieu trung han cuiangAnh giao duc
* Can danh gia tinh day dui cia cac he so uu tien trong cac dinh murc phan
bo ngan sach cho giao duc nham dam bao cho cac vung ngheo va kh6khan c6 kha nang cung cap mot m*rc tieu chuan ve dich vu giao duc
co che de tang cuang vai tr6 cua Bo GDDT trong quan Iy tai chinh toannganh bao gom ca chien lu,ac, ke hoach, che do chinh sach va siL dungnguon l,uc, song kh6ng lam giam tinh chui dong cua cac dia phuongtrong thuc hien cu the cong tac giao duc
* Can dam bao tang chi ngan sach cho giao duc de dat muc tieu chatlrurng va co hoi tiep can Can xem xet phan bo mot ty le I&n hon trongtong chi giao duc cho mot lo,at cac chiuong trinh muc tieu Nhang
bien phap tang s6 hoc sinh di hoc thong qua cac giai phap cu the; thanh
lap mot quy de ho tra cho cac tinh 6 nhung vang ngheo hon de mien
giam hoc phi, ho tra phat mien phi sach giao khoa vA dung cu hoc t.p
* Can xem xet tang luang cho giao vien tren co s6 noi dung cong viec vaket qua lam viec
30