The canada vietnam remittance corridor lessons on shifting from informal to formal transfer systems (vietnamese)

Nghiïn cûâu cuơthïí thûâ nhíịt "Caâc bađi hoơc ruât ra tûđ Hađnh lang Chuýín tiïìn Myô - Mexico ăöịi vúâi viïơcchuýín tûđ caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc sang chñnh thûâc"

TÀI LIỆU LÀM VIỆC SỐ 48 CỦA NGÂN HÀNG THẾ GIỚI

Hânh lang chuyïín tiïìn Canada-Viïåt Nam

Nhûäng bâi hổc khi chuyïín tûâ cấc hïå thưëng chuyïín tiïìn khưng chđnh thûác sang chđnh thûác

Rauál Hernấndez-Coss

NGÊN HÂNG THÏË GIÚÁI

32179

Baên quýìn © 2005

Ngín hađng Taâi thiïịt vađ Phaât triïín Quöịc tïị/ Ngín hađng Thïị giúâi

1818 H Str., N.W.

Washington, D.C 20433, U.S.A.

Baêo lûu tíịt caê caâc quýìn

Xuíịt baên taơi Hoa Kyđ

ÍỊn baên líìn 1: Thaâng 3/2005

1 2 3 4 5 07 06 05

Caâc Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi ặúơc xuíịt baên nhùìm muơc tiïu chuýín taêi kïịt quaê cöng viïơc cuêa Ngín hađng túâi cöơng ăöìng phaât triïín möơt caâch nhanh nhíịt Do víơy, baên thaêo cuêa tađi liïơu nađy chûa ặúơc chuíín bõ theo ăuâng caâc quy trònh aâp duơng cho caâc vùn baên ặúơc biïn tíơp chñnh thöịng Möơt söị nguöìn trñch díîn trong tađi liïơu nađy coâ thïí lađ caâc tađi liïơu khöng chñnh thûâc vađ coâ thïí chûa ặúơc xuíịt baên röơng raôi.

Nhûông phaât hiïơn, diïîn giaêi vađ kïịt luíơn trònh bađy trong tađi liïơu nađy lađ cuêa taâc giaê vađ khöng nhíịt thiïịt phaên aânh quan ăiïím cuêa Ngín hađng Taâi thiïịt vađ Phaât triïín Quöịc tïị/ Ngín hađng Thïị giúâi vađ caâc töí chûâc trûơc thuöơc cuêa Ngín hađng nađy, hay quan ăiïím cuêa caâc Giaâm ăöịc Ăiïìu hađnh cuêa Ngín hađng Thïị giúâi hay cuêa caâc chñnh phuê mađ caâc töí chûâc nađy ăaơi diïơn.

Ngín hađng Thïị giúâi khöng ăaêm baêo ăöơ chñnh xaâc cuêa caâc dûô liïơu trong cöng trònh nghiïn cûâu nađy Caâc ặúđng ranh giúâi, míìu sùưc vađ tïn goơi vađ caâc thöng tin khaâc trïn bíịt kyđ baên ăöì nađo trong cöng trònh nađy khöng thïí hiïơn bíịt kyđ yâ kiïịn nađo cuêa Ngín hađng Thïị giúâi vïì ắa võ phaâp lyâ cuêa bíịt kyđ laônh thöí nađo hay sûơ xaâc nhíơn/taân thađnh hay chíịp nhíơn nađo cuêa Ngín hađng ăöịi vúâi nhûông ặúđng ranh giúâi ăoâ.

Tađi liïơu trong íịn baên nađy lađ coâ baên quýìn Viïơc sao cheâp vađ/hoùơc phaât taân möơt phíìn hay toađn böơ cöng trònh nađy mađ khöng ặúơc pheâp coâ thïí lađ hađnh vi vi phaơm phaâp luíơt Ngín hađng Taâi thiïịt vađ Phaât triïín Quöịc tïị/ Ngín hađng Thïị giúâi khuýịn khñch viïơc truýìn baâ caâc cöng trònh cuêa mònh vađ thöng thûúđng seô nhanh choâng cíịp pheâp cho viïơc sao cheâp laơi caâc phíìn cuêa cöng trònh Ăïí ặúơc pheâp sao chuơp hoùơc in laơi bíịt kyđ phíìn nađo cuêa cöng trònh nghiïn cûâu nađy, xin haôy gûêi ýu cíìu vúâi ăíìy ăuê caâc thöng tin túâi Trung tím Cíịp pheâp vïì Baên quýìn, Inc., 222 Rosewood Drive, Danvers, MA 01923, USA, Ăiïơn thoaơi: 978-750-8400, Fax: 978-750-4470, www.copyright.com.

Tíịt caê caâc thùưc mùưc khaâc vïì quýìn haơn vađ giíịy pheâp, kïí caê quýìn subsidiary xin gûêi vïì Vùn phođng Nhađ Xuíịt baên, Ngín hađng Thïị giúâi, 1818 H Street NW, Washington, DC 20433, USA, Fax: 202-522-2422, email:pubrights@worldbank.org.

Muơc luơc

III Töíng quan vïì quaên lyâ cuêa Canada ăöịi vúâi caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn 55

V Phín tñch ăöơng cú cho nghiïn cûâu trûúđng húơp song phûúng

Baên ăöì lûu thöng tiïìn tïơ theo con ặúđng chñnh thûâc giûôa Canada vađ Viïơt Nam 85

iii

Lúđi noâi ăíìu

Chuýín tiïìn cuêa APEC ăaô taơo cú höơi ăïí tiïịn hađnh nghiïn cûâu cuơ thïí nađy,ăíy lađ nghiïn cûâu tònh huöịng thûâ hai khaêo saât quan hïơ chuýín tiïìn songphûúng Nghiïn cûâu cuơ thïí nađy nhùìm muơc tiïu cuêng cöị caâc tađi liïơu hiïơn taơi vïìchuýín tiïìn vađ nïu bíơt tiïìm nùng phaât triïín cuêa caâc luöìng chuýín tiïìn Thïmvađo ăoâ, nghiïn cûâu cuông nhíịn maơnh sûơ cíìn thiïịt phaêi coâ caâc ăöơng cú ăïí thuâcăííy viïơc sûê duơng caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn chñnh thûâc, ăöìng thúđi cuông xaâc ắnhcaâc cú höơi kinh doanh tiïìm nùng cuêa thõ trûúđng chuýín tiïìn dađnh cho caâc töíchûâc tađi chñnh chñnh qui/chñnh thûâc Nghiïn cûâu nađy cuông thuâc ăííy viïơc baêo vïơtñnh thöịng nhíịt cuêa caâc kïnh chuýín tiïìn trûúâc caâc kïnh coâ thïí liïn quan ăïịncaâc hoaơt ăöơng töơi phaơm

Cöng trònh nghiïn cûâu ặúơc trònh bađy úê ăíy lađ möơt phíìn trong möơt nöî lûơcliïn tuơc nhùìm phín tñch, tûđ khña caơnh song phûúng, nhûông víịn ăïì hûôu quangiûôa caâc nïìn kinh tïị khi thađnh líơp möơt hađnh lang chuýín tiïìn Trong khi baâocaâo "Hađnh lang chuýín tiïìn giûôa Myô vađ Mexico: Nhûông bađi hoơc ruât ra tûđ viïơcchuýín tûđ caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc sang chñnh thûâc" nghiïncûâu hađnh lang chuýín tiïìn úê giai ăoaơn cuöịi cuđng cuêa quaâ trònh thiïịt líơp thònghiïn cûâu vïì trûúđng húơp Canada-Viïơt Nam lađ nghiïn cûâu tònh huöịng songphûúng ăíìu tiïn xem xeât vađ nïu bíơt nhûông víịn ăïì coâ liïn quan gùưn liïìn vúâicaâc hađnh lang chuýín tiïìn úê giai ăoaơn ban ăíìu cuêa quaâ trònh thiïịt líơp Nghiïncûâu tònh huöịng nađy nhùìm muơc tiïu cuêng cöị "Nghiïn cûâu sú böơ vïì Chuýíntiïìn" cuêa Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Canada bùìng caâch tíơp trung vađo möơthađnh lang chuýín tiïìn cuơ thïí giûôa Canada vađ Viïơt Nam, vađ cöng viïơc nađy ăaôthûơc hiïơn ặúơc nhúđ caâc cú quan Canada vađ Viïơt Nam ăaô sùĩn lođng thûơc hiïơnnghiïn cûâu

Nghiïn cûâu tònh huöịng vïì hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam ặúơcphín tñch theo ba giai ăoaơn cuêa quaâ trònh chuýín tiïìn: Giai ăoaơn Xuíịt phaât,Trung gian vađ Phaât tiïìn Möîi giai ăoaơn ăem ăïịn nhûông cú höơi vađ thaâch thûâckhaâc nhau cho nhûông ngûúđi tham gia vađo thõ trûúđng Nghiïn cûâu tònh huöịngnađy cuông nhùìm muơc tiïu nhíịn maơnh möơt söị ăiïím quan troơng taơo nïn hađnhlang, kïí caê tiïìm nùng phaât triïín ăaâng kïí cuêa caâc hađnh lang chuýín tiïìn tûúngăöịi nhoê úê giai ăoaơn khúêi thuyê Nghiïn cûâu cuông ăùơt muơc tiïu nïu bíơt caâc lônhvûơc ăaô vađ ăang coâ tiïịn böơ vađ nhûông kinh nghiïơm coâ thïí hûôu ñch vúâi caâc nïìnkinh tïị khaâc khi hoơ chuýín caâc hađnh lang chuýín tiïìn cuêa mònh sang caâc hïơthöịng minh baơch vađ coâ tñnh caơnh tranh cao hún

Ngín hađng Thïị giúâi cam kïịt uêng höơ caâc nïìn kinh tïị tiïịp nhíơn tiïìn gûêi vïìtûđ nûúâc ngoađi ăïí töịi ăa hoâa tiïìm nùng phaât triïín cuêa giaâ trõ tiïìn chuýín vađ baêo

v

vi Lúđi noâi ăíìu

vïơ sûơ nguýn veơn cuêa chuâng Ăïí ăaơt ặúơc nhûông muơc tiïu nađy, viïơc tíơp húơpcaê ngûúđi gûêi tiïìn vađ ngûúđi nhíơn tiïìn vađo caâc dõch vuơ tađi chñnh chñnh thûâc lađcíìn thiïịt vađ coâ thïí thûơc hiïơn ặúơc thöng qua viïơc giuâp caâc töí chûâc cung cíịpdõch vuơ tađi chñnh chñnh thûâc nhíơn thûâc ặúơc cú höơi kinh doanh mađ thõ trûúđngchuýín tiïìn ăem laơi

Margery Waxman

Giaâm ăöịc

Böơ phíơn Höơi nhíơp Thõ trûúđng Tađi chñnh

Lúâi cẫm ún

Nghiïn cûáu nây lâ kïët quẫ cuãa mưåt nưỵ lûåc têåp thïí Àêy lâ mưåt húåp phêìn trong hưỵtrúå kyä thuêåt do Ngên hâng Thïë giúái cung cêëp trong nùm nay cho Nhốm Cưngtấc APEC vïì Sấng kiïën vïì cấc Hïå thưëng chuyïín tiïìn Àưåi nguä chuyïn gia tham giavâo dûå ấn nây cuäng àưìng thúâi lâm viïåc trong cấc húåp phêìn khấc cuãa Sấng kiïënChuyïín tiïìn APEC Mưỵi thânh viïn cố nhûäng trấch nhiïåm chđnh trong mưåt chu trịnhtheo hûúáng dêỵn cuãa tưi Têët cẫ hổ àậ lâm viïåc vúái thúâi gian biïíu rêët chùåt chệ úã cấc giaiàoẩn khấc nhau trong dûå ấn Hổ bao gưìm: Corrado Berberis, Oriana Bolvaran,Khalid Boukantar, Chiyere Egwagu, Driss Eldrissi, Isaku Endo, Emily Freimuth,Juan Galarza, Osmama Jaradeh, Amanda Larson, Annika Lindgren, Maria Orellano,Paolo Ugolini, vâ Andrea Villanueva-Villarreal Tưi xin cấm ún nhûäng hûúáng dêỵn,bịnh luêån vâ àưång viïn cuãa Margery Waxman, cuäng nhû sûå tû vêën vâ hưỵ trúå tûâ cấcàưìng nghiïåp sau tẩi Ngên hâng Thïë giúái: Amar Bhattacharya, Cesare Calari, WafikGrais, Jeffrey Lecksell, Samuel Munzele, Nguyen Thuy Ngan, Jaime Olazo, KlausRohland, Thomas Rose, James Seward, Rimas Survila, vâ Marilou

Nhûäng ngûúâi tham gia râ soất nghiïn cûáu tịnh huưëng nây gưìm G RaniDeshpande, Josế De Luna, Fred Levy, Dilip Ratha, vâ James Seward Fred chõu trấchnhiïåm têåp húåp cấc bịnh luêån cuưëi cuâng vâ thưëng nhêët bẫn thẫo cuưëi cuâng

Tưi xin cấm ún nhûäng cấ nhên sau, nhûäng ngûúâi àậ àống gốp cấc bịnh luêån,cung cêëp thưng tin vâ hưỵ trúå kyä thuêåt cho nghiïn cûáu tịnh huưëng nây, gưìm: BethBailey, Mark Boot, Louis Bourgeois, Micheal Brehmer, Quan Trung Bui, NicolasBurbidge, Jim Butcher, Grant Cameron, Denis Casavant, Barbara Ciarniello, DebraCowie, Robert Creppin, Minh Phuc Dao, Hieu Dinh Trung Bui, Liem Duong, RutaGirdauskas, Phillip Goodwin, Rachel Grasham, Dan Huan Ha, Lynn Hemmings,Lan Huong Ho, Minh Ngoc Hoang, Viet Khang Hoang, Thi My Hoa Huynh, PhyllisJohnson, Brian C.Jones, Trong Tuyen Kieu, Allan M Kurahashi, Charles R C.Milne,Luis E.Monzon, Daniel Murphy, Jacques Landry, Can D.Le, Phong Chau Le, ThanhChung Le, Tien Cong Le, Micheal Leaf, Daniel Leduc, Richard LaLonde, BarnabeNdarishilanye, My Hao Nguyen, Thanh Toai Nguyen, Thi Thanh Phuc Nguyen, VanSau Nguyen, Van Xuan Nguyen, Christian Paradis, Quang Dzung Pham, Tien ThanhPham, Van Tan Pham, Thi Thanh Nhan Phan, Van Hanh Phung, Lynne Racine,James D Robert, Lucinda Sammie, David Sevigny, Steven Strike, John Sullivan, ThucTruong Sy, Danny Thompson, Ian Toone, Ngoc L.Tran, Van Trung Tran, Diep Trinh,Emina Tudakovic, Juan Oedri Unger, Jing Xu, Mervin E.Zabinsky, Stephanie Zee, vâMark Zelmer

Rauál Hernấndez-CossWashington, D.C.15-11-2004

vii

Tûâ viïët tùæt

PCMLTFA Luêåt vïì Thu nhêåp töåi phaåm (rûãa tiïìn) vaâ Taâi trúå khuãng böë

ix

x Tûâ viïët tùæt

Phíìn giúâi thiïơu

Böịi caênh

Nùm 2002, Diïîn ăađn Húơp taâc Kinh tïị chíu AÂ - Thaâi Bònh Dûúng (APEC) ặa rasaâng kiïịn nghiïn cûâu taâc ăöơng cuêa caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thöịng(ARS), cođn goơi lađ caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc (IFT), ăöịi vúâi caâc nïìnkinh tïị thađnh viïn APEC Thaâng 9 nùm 2002, caâc Böơ trûúêng Tađi chñnh APEC thađnhlíơp Nhoâm Cöng taâc ăïí nghiïn cûâu caâc nhín töị kinh tïị, cú cíịu vađ phaâp lyâ coâ taâcduơng khuýịn khñch viïơc sûê duơng caâc ARS trong caâc nïìn kinh tïị APEC Ngín hađngThïị giúâi ăaô cung cíịp höî trúơ kyô thuíơt theo ýu cíìu cuêa ăöìng chuê toaơ nhoâm ARScuêa APEC

Baâo caâo coâ tûơa ăïì "Caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc trong khu vûơcAPEC: Nhûông Phaât hiïơn ban ăíìu vađ Khuön khöí ăïí tiïịp tuơc Phín tñch"1

Toađn vùnbaâo caâo coâ taơi trang web www.amlcft.org (APEC 2003) ăaô vaơch ra khuön khöí ăïíăaânh giaâ quy mö dođng kiïìu höịi vađ ăïí phín tñch caâc ăöơng cú ăöịi vúâi viïơc sûê duơngcaâc kïnh chñnh thûâc hay khöng chñnh thûâc Baâo caâo cuông xem xeât vai trođ cuêa caâc töíchûâc tađi chñnh chñnh thûâc trong viïơc cung cíịp caâc dõch vuơ chuýín tiïìn phuđ húơp vúâicaâc tiïu chuíín quöịc tïị vïì tñnh thöịng nhíịt vađ minh baơch, nhû caâc tiïu chuíín coâ liïnquan túâi hoaơt ăöơng chöịng rûêa tiïìn vađ ăíịu tranh chöịng tađi trúơ khuêng böị(AML/CFT) Khi baâo caâo ặúơc trònh bađy taơi Höơi nghõ Böơ trûúêng Tađi chñnh APEC

1 Toađn vùn baâo caâo coâ taơi trang web www.amlcft.org.

1

(FFM) thaâng 9/2003, Höơi nghõ "ăïì nghõ caâc töí chûâc tađi chñnh quöịc tïị tiïịp tuơc cöngviïơc nghiïn cûâu ríịt coâ giaâ trõ vïì víịn ăïì chuýín tiïìn cuêa mònh"2

Tuýn böị chungcuêa caâc böơ trûúêng taơi Höơi nghõ Böơ trûúêng Tađi chñnh APEC líìn thûâ 10, 4-5/9/2003,Phuket, Thaâi Lan Caâc ăaơi biïíu tham dûơ Höơi nghõ Thûâ trûúêng Tađi chñnh ýu cíìuNgín hađng Thïị giúâi tiïịn hađnh caâc nghiïn cûâu cuơ thïí vïì tûđng nïìn kinh tïị Tađi liïơunađy lađ nghiïn cûâu cuơ thïí thûâ hai ặúơc thûơc hiïơn theo ýu cíìu ăoâ Nghiïn cûâu cuơthïí thûâ nhíịt "Caâc bađi hoơc ruât ra tûđ Hađnh lang Chuýín tiïìn Myô - Mexico ăöịi vúâi viïơcchuýín tûđ caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc sang chñnh thûâc" ặúơc xuíịtbaên thaâng 11/2004.3

Muơc tiïu

Trong nhûông nùm gíìn ăíy, khi dođng kiïìu höịi cuông nhû caâc hïơ thöịng chuýíntiïìn ngađy cađng ặúơc caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch quöịc tïị quan tím hún, caâckhaâi niïơm liïn quan cuông ăaô ặúơc nïu trong nhiïìu tađi liïơu.4Caâc nhađ nghiïn cûâuăaô mö taê möi trûúđng vô mö thuíơn lúơi cho viïơc chuýín tiïìn cuêa ngûúđi lao ăöơng vïìnûúâc, caâc ăöơng cú vađ nhín töị khiïịn caâc hïơ thöịng IFT ặúơc ûa chuöơng, nhûông taâcăöơng töíng thïí cuêa caâc hïơ thöịng nađy ăöịi vúâi nhiïơm vuơ toađn cíìu AML/CFT vađ caâc

yâ tûúêng ăïí nhûông dođng tiïìn tïơ quöịc tïị lúân nađy ăoâng goâp vađo sûơ phaât triïín XemNgín hađng Thïị giúâi, Baâo caâo vađ Kïịt luíơn cuêa Höơi nghõ Quöịc tïị vïì Kiïìu höịi: Taâcăöơng Phaât triïín, Cú höơi cho Khu vûơc Tađi chñnh vađ Viïîn caênh tûúng lai, London,

UK, (2003) Caâc hïơ thöịng Chuýín tiïìn Khöng chñnh thûâc: Phín tñch Hïơ thöịngHawala (2003); Tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng: Möơt nguöìn Tađi chñnhcho Phaât triïín tûđ bïn ngoađi quan troơng vađ bïìn vûông Trong Tađi chñnh Phaât triïínToađn cíìu (2003); Orozco, Tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng: Thõ trûúđng,Tiïìn tïơ vađ Chi phñ giaêm (2003); Kiïìu höịi vađ Thõ trûúđng: Nhûông ngûúđi múâi thamgia vađ Tíơp quaân (2000): Sander, Kiïìu höịi cho caâc nûúâc ăang phaât triïín (2003)

2 Tuýn böị chung cuêa caâc böơ trûúêng taơi Höơi nghõ Böơ trûúêng Tađi chñnh APEC líìn thûâ 10, 5/9/2003, Phuket, Thaâi Lan.

4-3 Nghiïn cûâu cuơ thïí thûâ nhíịt "Caâc bađi hoơc ruât ra tûđ Hađnh lang Chuýín tiïìn Myô - Mexico ăöịi vúâi viïơc chuýín tûđ caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc sang chñnh thûâc" ặúơc xuíịt baên thaâng 11/2004.

4 Caâc nhađ nghiïn cûâu ăaô mö taê möi trûúđng vô mö thuíơn lúơi cho viïơc chuýín tiïìn cuêa ngûúđi lao ăöơng vïì nûúâc, caâc ăöơng cú vađ nhín töị khiïịn caâc hïơ thöịng IFT ặúơc ûa chuöơng, nhûông taâc ăöơng töíng thïí cuêa caâc hïơ thöịng nađy ăöịi vúâi nhiïơm vuơ toađn cíìu AML/CFT vađ caâc yâ tûúđng ăïí

caâo vađ Kïịt luíơn cuêa Höơi nghõ Quöịc tïị vïì Kiïìu höịi: Taâc ăöơng Phaât triïín, Cú höơi cho Khu vûơc Tađi chñnh vađ Viïîn caênh tûúng lai, London, UK, (2003) Caâc hïơ thöịng Chuýín tiïìn Khöng chñnh thûâc: Phín tñch Hïơ thöịng Hawala (2003); Tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng: Möơt nguöìn Tađi chñnh cho Phaât triïín tûđ bïn ngoađi quan troơng vađ bïìn vûông Trong Tađi chñnh Phaât triïín Toađn cíìu (2003); Orozco, Tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng: Thõ trûúđng, Tiïìn tïơ vađ Chi phñ giaêm (2003); Kiïìu höịi vađ Thõ trûúđng: Nhûông ngûúđi múâi tham gia vađ Tíơp quaân (2000): Sander, Kiïìu höịi cho caâc nûúâc ăang phaât triïín (2003).

2 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Song song vúâi viïơc tiïịp tuơc nghiïn cûâu vïì baên chíịt cuêa caâc hïơ thöịng khöngchñnh thûâc, caâc nöî lûơc cuông ăang ặúơc tiïịn hađnh nhùìm hûúâng ngûúđi sûê duơngchuýín tûđ caâc hïơ thöịng khöng chñnh thûâc sang caâc hïơ thöịng chñnh thûâc, vúâi muơctiïu tùng cûúđng tñnh minh baơch cuêa dođng kiïìu höịi vađ tùng khaê nùng ăoâng goâpcuêa kiïìu höịi vađo sûơ phaât triïín úê nûúâc tiïịp nhíơn Cú súê cuêa nöî lûơc nghiïn cûâunađy lađ möịi quan tím ăïịn viïơc baêo vïơ caâc dođng kiïìu höịi húơp phaâp, vñ duơ nhû tiïìncuêa ngûúđi lao ăöơng chuýín vïì nûúâc, vađ tiïìm nùng phaât triïín cuêa dođng tiïìn nađy,ăöìng thúđi cuêng cöị caâc cú chïị AML/CFT bùìng caâch minh baơch hoâa caâc hïơ thöịngchuýín tiïìn.

Minh baơch hoâa

Ríịt nhiïìu loaơi tiïìn khaâc nhau ăi qua caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn, tuyđ theo muơc tiïu vađ

yâ ắnh cuêa ngûúđi gûêi tiïìn.5 Viïơc giaâm saât vađ ăaânh giaâ töịt hún nhûông luöìng tiïìn nađylađ ríịt quan troơng ăöịi vúâi möơt söị muơc tiïu chñnh saâch cöng Kiïìu höịi gûêi túâi möơt söịnûúâc coâ quy mö úê mûâc ăöơ coâ aênh hûúêng ăaâng kïí túâi quy mö vađ cíịu thađnh cuêa tađisaên tađi chñnh, vađ dûô liïơu ăaâng tin cíơy vïì quy mö cuông nhû xu hûúâng cuêa kiïìu höịilađ cíìn thiïịt ăïí cho pheâp caâc cú quan tiïìn tïơ quöịc gia dûơ ăoaân vađ quaên lyâ taâc ăöơngkinh tïị vô mö cuêa chuâng Hún thïị, caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc ăaôặúơc xaâc ắnh lađ caâc möịi liïn kïịt loêng leêo (ýịu) trong cú chïị AML/CTF cuêa caâc quöịcgia Tiïìn tïơ di chuýín qua caâc kïnh chñnh thûâc vađ minh baơch, ngûúơc laơi vúâi caâc kïnhkhöng chñnh thûâc khöng minh baơch, coâ thïí ặúơc giaâm saât vađ lûu höì sú möơt caâch töịthún theo ăuâng caâc tiïu chuíín AML/CFT, ăöìng thúđi víîn baêo vïơ tñnh thöịng nhíịt cuêadođng kiïìu höịi

Tiïìm nùng Phaât triïín

Sûơ ăoâng goâp cuêa kiïìu höịi vađo phaât triïín cuông coâ thïí ặúơc níng cao vò viïơc chuýínsang sûê duơng caâc töí chûâc chñnh thûâc seô khuýịn khñch tiïịt kiïơm vađ caêi thiïơn viïơcphín böí caâc nguöìn lûơc ăíìu tû Viïơc chñnh thûâc hoâa caâc dođng kiïìu höịi cuông chopheâp caâc gia ằnh coâ thu nhíơp thíịp hún tiïịp cíơn vúâi möơt loaơt caâc dõch vuơ tađi chñnh,tûđ ăoâ cho hoơ nhiïìu cú höơi hún ăïí caêi thiïơn thu nhíơp vađ quaên lyâ ruêi ro tađi chñnhcuêa mònh Viïơc caâc töí chûâc dõch vuơ tađi chñnh cung cíịp dõch vuơ troơn goâi vađ ăöìngböơ cho caâc khaâch hađng chuýín tiïìn, nhû dõch vuơ tađi khoaên vaông lai vađ tađi khoaêntiïịt kiïơm, caâc saên phíím tñn duơng vađ thïị chíịp, coâ thïí caêi thiïơn ăaâng kïí triïín voơngkinh tïị cuêa hoơ Thïm vađo ăoâ, caâc khaâch hađng chuýín tiïìn taơo ra möơt cú höơi tùng

5 Tiïìn chuýín cuêa caâ nhín, nhû tiïìn cuêa ngûúđi lao ăöơng úê nûúâc ngoađi gûêi vïì, lađ möơt loaơi chuýín tiïìn, vađ thûúđng khöng gùưn liïìn vúâi caâc kïị hoaơch rûêa tiïìn, trûđ smurfing Caâc giao dõch chuýín tiïìn lúân hún, nhû caâc giao dõch gùưn vúâi quan hïơ thûúng maơi, thûúđng coâ ñch cho caâc kïị hoaơch rûêa tiïìn hún lađ caâc khoaên chuýín tiïìn nhoê cuêa caâ nhín.

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 3

trûúêng coâ lúđi cho caâc töí chûâc tađi chñnh, kïí caê cho caâc töí chûâc tađi chñnh vi mö coâ vaitrođ höî trúơ kïịt nöịi giûôa caâc ngín hađng thûúng maơi vúâi caâc khaâch hađng leê úê caâc vuđnglín cíơn ngheđo khoâ vađ caâc khu vûơc nöng thön.

Phaơm vi vađ Troơng tím cuêa Tađi liïơu

Tađi liïơu nađy nghiïn cûâu kinh nghiïơm cuêa Hađnh lang Chuýín tiïìn Canada-Viïơt Namtrong vađi nùm qua.6

Mùơc duđ cođn nhiïìu khña caơnh liïn quan ăïịn kiïìu höịi cíìn ặúơcnghiïn cûâu thïm, kïí caê viïơc ngûúđi nhíơn tiïìn sûê duơng kiïìu höịi nhû thïị nađo, phaơm vicuêa dûơ aân nađy chuê ýịu tíơp trung vađo caâc bađi hoơc ruât ra tûđ viïơc chuýín tûđ caâc hïơ thöịngkhöng chñnh thûâc sang hïơ thöịng chñnh thûâc Ăöịi ngûúơc vúâi quy mö lúân vađ trònh ăöơphaât triïín cao cuêa hađnh lang chuýín tiïìn Myô-Mexico ặúơc xem xeât trong nghiïn cûâucuơ thïí ăíìu tiïn, hađnh lang Canada-Viïơt Nam coâ quy mö nhoê xeât vïì giaâ trõ tuýơt ăöịivađ víîn cođn úê giai ăoaơn sú khai cuêa quaâ trònh chuýín tûđ caâc hïơ thöịng khöng chñnh thûâcsang chñnh thûâc Caâc thöng tin sùĩn coâ vïì caâc luöìng tiïìn chuýín qua hađnh lang nađycuông nhû caâc töí chûâc coâ liïn quan cuông ñt hún nhiïìu Lûúơng kiïìu höịi gûêi tûđ Canada

ăi caâc khu vûơc khaâc lúân hún so vúâi lûúơng gûêi vïì Viïơt Nam, ăöìng thúđi Viïơt Nam cuôngnhíơn ặúơc kiïìu höịi tûđ Myô nhiïìu hún tûđ Canada Tuy nhiïn, úê cíịp ăöơ toađn cíìu, coâ möơtsöị lûúơng ăaâng kïí caâc hađnh lang chuýín tiïìn coâ quy mö tûúng tûơ nhû hađnh langCanada-Viïơt Nam Vò víơy, nghiïn cûâu nađy lađ bûúâc ăi ăíìu tiïn ríịt cíìn thiïịt trong viïơcxaâc ắnh nhûông ăùơc ăiïím chñnh cuêa hađnh lang nađy vađ chó ra möơt söị lônh vûơc vađ víịnăïì mađ caâc nhađ nghiïn cûâu vađ caâc cú quan chûâc nùng cíìn xem xeât kyô hún

Di cû tûđ Viïơt Nam sang Canada

Mùơc duđ dín söị Viïơt Nam lúân hún dín söị Canada túâi 2,5 líìn song GDP cuêa Canadalaơi lúân hún GDP cuêa Viïơt Nam túâi 20 líìn (Baêng 1) Do víơy, thu nhíơp quöịc dín bònh

quín ăíìu ngûúđi cuêa Canada lúân húncuêa Viïơt Nam hún 50 líìn, ăiïìu nađyphíìn nađo giaêi thñch viïơc di cû cuêangûúđi Viïơt Nam sang Canada trongvođng trïn 30 nùm qua Tuy nhiïn,ăúơt di cû lúân ăíìu tiïn cuêa ngûúđi ViïơtNam sang Canada diïîn ra nùm 1975,khi Chiïịn tranh Viïơt Nam kïịt thuâc.Kïí tûđ ăoâ, nhiïìu ngûúđi Viïơt Nam ăaôchuýín túâi Canada vò caê lyâ do kinh tïịvađ chñnh trõ

6 Mùơc duđ cođn nhiïìu khña caơnh liïn quan ăïịn kiïìu höịi cíìn ặúơc nghiïn cûâu thïm, kïí caê viïơc ngûúđi nhíơn tiïìn sûê duơng kiïìu höịi nhû thïị nađo, phaơm vi cuêa dûơ aân nađy chuê ýịu tíơp trung vađo caâc bađi hoơc ruât ra tûđ viïơc chuýín tûđ caâc hïơ thöịng khöng chñnh thûâc sang hïơ thöịng chñnh thûâc.

4 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Baêng 1 Dín söị vađ caâc chó söị kinh tïị

cuêa Canada vađ Viïơt Nam

Nguöìn: Ngín hađng Thïị giúâi (2002), CIC Canada, Ăiïìu tra

dín söị nùm 1991, 1996, 2001, Baên tin Di cû Nöng thön.

Trong thíơp kyê tûđ 1991 túâi 2001, söị ngûúđi Viïơt Nam sinh söịng úê Canada tùng tûđkhoaêng 94.000 ngûúđi lïn trïn 151.000 ngûúđi, híìu hïịt nhûông ngûúđi múâi di cû ăaô túâiCanada trong nûêa ăíìu thíơp kyê Tuy nhiïn, túâi giûôa nhûông nùm 90, söị ngûúđi nhíơp cûtûđ Viïơt Nam hađng nùm ăaô giaêm xuöịng dûúâi 5.000 ngûúđi möîi nùm (Biïíu ăöì 1) Trongtöíng söị khoaêng 3 triïơu ngûúđi Viïơt Nam sinh söịng úê nûúâc ngoađi nùm 2003, khoaêng 5%lađ úê Canada Tíịt caê hoơ, trûđ möơt söị ñt nhûông ngûúđi lao ăöơng taơm thúđi, lađ ngûúđi thûúđngtruâ cuêa Canada.

YÂ nghôa cuêa kiïìu höịi ăöịi vúâi Viïơt Nam

Kiïìu höịi lađ möơt nguöìn vöịn bïn ngoađi quan troơng ăöịi vúâi nïìn kinh tïị Viïơt Nam.Lûúơng tiïìn cuêa ngûúđi lao ăöơng chuýín vïì nûúâc thöịng kï ặúơc tùng hún 2 líìn tûđ mûâc1,2 tyê USD lïn 2,6 tyê USD trong vođng 4 nùm 1999-2003 (Biïíu ăöì 2).7

Dûô liïơu trònh bađy

úê ăíy líịy tûđ caâc nguöìn chñnh thûâc cuêa chñnh phuê vađ chuê ýịu bao göìm kiïìu höịichuýín qua caâc kïnh chñnh thûâc Dûô liïơu khöng ặúơc thöịng kï lađ caâc khoaên chuýínqua caâc kïnh khöng chñnh thûâc khöng ặúơc baâo caâo Caâc khoaên khöng ặúơc baâo caâogûêi tûđ Canada coâ thïí lađ ríịt quan troơng, vò möơt lûúơng lúân kiïìu höịi ặúơc cho lađ ăi qua

7 Dûô liïơu trònh bađy úê ăíy líịy tûđ caâc nguöìn chñnh thûâc cuêa chñnh phuê vađ chuê ýịu bao göìm kiïìu höịi chuýín qua caâc kïnh chñnh thûâc Dûô liïơu khöng ặúơc thöịng kï lađ caâc khoaên chuýín qua caâc kïnh khöng chñnh thûâc khöng ặúơc baâo caâo Caâc khoaên khöng ặúơc baâo caâo gûêi tûđ Canada coâ thïí lađ ríịt quan troơng, vò möơt lûúơng lúân kiïìu höịi ặúơc cho lađ ăi qua caâc cú chïị khöng chñnh thûâc.

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 5

Biïíu ăöì 1: Lûúơng ngûúđi nhíơp cû tûđ Viïơt Nam (Nûúâc cû truâ gíìn nhíịt), 1980 - 1983

Nguöìn: Vùn phođng Cöng dín vađ Nhíơp cû Canada

6 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

caâc cú chïị khöng chñnh thûâc Trong nùm 2003, lûúơng kiïìu höịi thöịng kï ặúơc ăoâng

goâp vöịn cho nïìn kinh tïị Viïơt Nam nhiïìu hún lûúơng ODA ăùng kyâ túâi 1 tyê USD

Lûúơng kiïìu höịi cuêa Viïơt kiïìu ặúơc tröng ăúơi seô ăaơt mûâc 3,5 tyê USD nùm 2004, tûâc lađ

trang traêi túâi 62% thím huơt thûúng maơi dûơ ăoaân

Baêng 2 chó ra tíìm quan troơng cuêa tiïìn cuêa ngûúđi lao ăöơng chuýín vïì nûúâc so vúâi

caâc chó tiïu kinh tïị vô mö chñnh Nùm 2003, kiïìu höịi tûúng ặúng vúâi khoaêng 7,4%

GDP, 160% ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi (FDI) (xem thïm Biïíu ăöì 3), vađ 13% xuíịt khííu

hađng hoâa, so vúâi mûâc 4,4%, 85% vađ 10% tûúng ûâng trong nùm 1999 Kiïìu höịi trong

giai ăoaơn nađy cuông trúê thađnh möơt nguöìn tađi chñnh tûđ bïn ngoađi cho nïìn kinh tïị Viïơt

Biïíu ăöì 2: Tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng vađ ODA

Nguöìn: Böơ Kïị hoaơch vađ Ăíìu tû Viïơt Nam, Baâo Ăíìu tû Viïơt Nam.

Baêng 2: Tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng so vúâi chó tiïu kinh tïị phaât triïín khaâc

Nguöìn: Trung tím Xuâc tiïịn Thûúng maơi vađ Ăíìu tû, Böơ Kïị hoaơch vađ Ăíìu tû, Baâo Ăíìu tû.

Phíìn trùm cuêa tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng trong:

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 7

Nam quan troơng hún nhiïìu so vúâi höî trúơ phaât triïín chñnh thûâc, tùng tûđ mûâc tûúngặúng 89% ODA nùm 1999 lïn 164% nùm 2003

Nhoâm ngûúđi lao ăöơng Viïơt Nam lađm viïơc taơi nûúâc ngoađi theo caâc húơp ăöìng dochñnh phuê baêo trúơ lađ möơt nguöìn tùng thu kiïìu höịi Thïm vađo ăoâ, Viïơt Nam ăang thuhuât ngađy cađng nhiïìu vöịn ăíìu tû tûđ nhûông kiïìu dín cuêa mònh úê nûúâc ngoađi Tiïịn böơtrong viïơc chuýín sang möơt nïìn kinh tïị dûơa trïn nïìn taêng thõ trûúđng vađ töịc ăöơ tùngtrûúêng bònh quín khoaêng 6,5% hađng nùm trong vođng möơt thíơp kyê rûúôi qua ăaô thuâcăííy sûơ phaât triïín cuêa caâc doanh nghiïơp tû nhín úê nhiïìu lônh vûơc khaâc nhau, thu huâtnguöìn lûơc tûđ caâc thađnh viïn gia ằnh úê nûúâc ngoađi

Hađnh lang Canada-Viïơt Nam

Tađi liïơu nađy ặa ra möơt bûâc tranh töíng quaât sú böơ vïì hađnh lang Canada-Viïơt Nam vađxaâc ắnh caâc lônh vûơc cíìn tiïịp tuơc hađnh ăöơng ăïí tùng cûúđng sûơ phaât triïín vađ tñnhthöịng nhíịt cuêa hađnh lang nađy Vúâi nhûông haơn chïị vïì dûô liïơu vađ thûơc tïị lađ caâc nhađcung cíịp dõch vuơ khöng chñnh thûâc tiïịp tuơc ăoâng vai trođ quan troơng trong hađnh langnađy, tađi liïơu nađy khöng tûơ cho rùìng ăaô ăïì cíơp ăïịn toađn böơ caâc víịn ăïì coâ liïn quan mađthay vò thïị, seô tíơp trung vađo möơt söị khña caơnh choơn loơc cuêa quy trònh chuýín tiïìn nöíilïn tûđ caâc cuöơc phoêng víịn cuêa nhoâm nghiïn cûâu taơi caê Canada vađ Viïơt Nam Ăïí phuơcvuơ muơc tiïu thaêo luíơn, quaâ trònh chuýín tiïìn ặúơc chia thađnh ba giai ăoaơn: Giai ăoaơnĂíìu tiïn, khi ngûúđi gûêi tiïìn coâ quýìn quýịt ắnh, Giai ăoaơn Trung gian, bao göìm caâchïơ thöịng taơo thuíơn lúơi cho viïơc chuýín tiïìn qua biïn giúâi, vađ Giai ăoaơn Cuöịi cuđng,khi tiïìn túâi tay cuêa ngûúđi nhíơn

Biïíu ăöì 3: Tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng vađ Ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi

Nguöìn: UÊy ban caâc víịn ăïì nûúâc ngoađi cuêa Viïơt Nam vađ Ngín hađng Thïị giúâi.

8 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Liïn quan túâi Giai ăoaơn Ăíìu tiïn, nhoâm nghiïn cûâu ăùơt giaê thiïịt lađ Canada coâcöng nghïơ, thïí chïị, nïìn taêng khaâch hađng vađ vöịn ăuê ăïí cuêng cöị caâc hïơ thöịng chuýíntiïìn chñnh thûâc vađ thu huât nhûông ngûúđi gûêi tiïìn chuýín tûđ caâc kïnh khöng chñnh thûâcsang chñnh thûâc, song thõ trûúđng chûa coâ möơt bûúâc chuýín toađn diïơn AÂp duơng khuönkhöí phín tñch nïu trong baâo caâo sú böơ cuêa APEC, nghiïn cûâu tíơp trung vađo caâc ăöơng

cú thõ trûúđng coâ aênh hûúêng túâi lûơa choơn cuêa ngûúđi sûê duơng giûôa caâc kïnh chñnh thûâcvađ khöng chñnh thûâc sùĩn coâ Nghiïn cûâu vïì caâc ăöơng cú nhòn chung khùỉng ắnh caâcgiaê thiïịt trïn vađ nïu ra möơt söị víịn ăïì chñnh nhû sau:

Ngûúđi chuýín tiïìn tûđ Canada vïì Viïơt Nam chuê ýịu lađ coâ cuđng nguöìn göịc vúâithoâi quen gûêi tiïìn ăùơc biïơt bõ aênh hûúêng nùơng nïì búêi ăùơc tñnh dín töơc;Möơt phíìn vò thõ hiïịu cuêa ngûúđi gûêi tiïìn, vađ vò giûôa caâc töí chûâc tađi chñnhCanada vađ Viïơt Nam cođn chûa coâ möịi quan hïơ kinh doanh líu ăúđi, nhûôngngûúđi kinh doanh khöng chñnh thûâc laơi lađ nhûông ngûúđi cung cíịp dõch vuơ chuêchöịt trong hađnh lang gûêi tiïìn nađy;

Ăöịi ngûúơc vúâi hađnh lang Myô-Mexico, lûúơng giao dõch song phûúng trongtrûúđng húơp Canada vađ Viïơt Nam coâ thïí lađ tûơ thín noâ khöng ăuê ăïí híịp díîn caâctöí chûâc tađi chñnh lúân caơnh tranh vúâi nhau vò cú höơi kinh doanh nađy; lúơi nhuíơntûđ cöng viïơc nađy coâ thïí víîn cođn phuơ thuöơc vađo viïơc höơi nhíơp caâc hoaơt ăöơngliïn quan cuêa Viïơt Nam vađo ngađnh kinh doanh chuýín tiïìn toađn cíìu; thöngtin vïì kiïìu höịi cuêa Viïơt kiïìu taơi Canada víîn cođn ríịt haơn chïị, vađ sûơ caêi thiïơnthöng tin bõ haơn chïị búêi thûơc tïị úê Canada khöng coâ caâc ýu cíìu vïì cíịp pheâp,ăùng lyâ hay caâc ýu cíìu phaâp lyâ khaâc ăöịi vúâi viïơc kinh doanh dõch vuơ tiïìn tïơ

Taơi Giai ăoaơn Trung gian, nhoâm nghiïn cûâu hy voơng seô thíịy rùìng caâc töí chûâc ăöơcquýìn chñnh thûâc thöịng trõ thõ trûúđng, vađ caâc hïơ thöịng IFT ặúơc sûê duơng röơng raôi, ăíylađ hai ăùơc ăiïím thûúđng gùưn liïìn vúâi möơt thõ trûúđng trong giai ăoaơn phaât triïín sú khai.Nghiïn cûâu khùỉng ắnh rùìng caâc hïơ thöịng IFT ặúơc sûê duơng röơng raôi, nhûng thõ phíìnkhöng mang tñnh tíơp trung cao Caâc víịn ăïì chñnh nöíi lïn göìm:

Mùơc duđ hiïịm dûô liïơu, lûúơng tiïìn gûêi qua hađnh lang nađy ăang tùng lïn, vađ caâcăöịi thuê caơnh tranh múâi ăaô tham gia vađo thõ trûúđng;

Caâc hïơ thöịng IFT ặúơc sûê duơng röơng raôi, vađ möơt söị coâ veê dñnh daâng ăïịn caâchoaơt ăöơng phi phaâp;

Ngín hađng vađ caâc töí chûâc tñn duơng coâ thïí gùơp phaêi caâc trúê ngaơi dûúâi daơng quyắnh khi tùng khaê nùng caơnh tranh cuêa mònh;

Caâc tiïịn böơ cöng nghïơ trong viïơc chuýín tiïìn víîn chûa aênh hûúêng ăaâng kïí ăïịnhađnh lang nađy

Liïn quan ăïịn Giai ăoaơn cuöịi cuđng, nhoâm nghiïn cûâu giaê ắnh rùìng sûơ tiïịp cíơncuêa ngûúđi nhíơn tiïìn túâi caâc kïnh chi traê lađ ýịu töị chuê chöịt trong viïơc quýịt ắnh ngûúđigûêi tiïìn choơn gûêi tiïìn bùìng caâch nađo taơi Giai ăoaơn ăíìu tiïn Kïịt quaê tòm ặúơc khùỉngắnh rùìng caâc töí chûâc chñnh thûâc seô cíìn phaêi múê röơng vađ caêi thiïơn caâc kïnh chi traê cuêa

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 9

mònh nïịu hoơ muöịn tùng khaê nùng caơnh tranh úê Giai ăoaơn cuöịi cuđng Caâc víịn ăïì khaâcnöíi lïn göìm:

Sûơ phín böị vïì mùơt ắa lyâ cuêa dođng kiïìu höịi coâ xu hûúâng liïn quan túâi loaơingûúđi gûêi – ngûúđi lao ăöơng theo húơp ăöìng hay Viïơt Kiïìu;

Chñnh saâch cuêa Chñnh phuê Viïơt Nam ăöịi vúâi kiïìu höịi ăoâng vai trođ chuê chöịttaâc ăöơng túâi viïơc ngûúđi gûêi tiïìn chuýín tiïìn chñnh thûâc hay khöng chñnh thûâc;Ngûúđi nhíơn tiïìn ăaânh giaâ cao viïơc giíịu tïn; vađ

Caâc cú quan chûâc nùng ăang tòm caâch caêi thiïơn viïơc lûu trûô höì sú vïì dođng kiïìuhöịi vađ thu thíơp dûô liïơu toađn diïơn hún

Böị cuơc cuêa Baâo caâo

Phíìn cođn laơi cuêa baâo caâo ặúơc sùưp xïịp thađnh nùm phíìn Chûúng 1-3 líìn lûúơt mö taêcaâc ăùơc ăiïím cuêa Giai ăoaơn Ăíìu tiïn, Giai ăoaơn Trung gian vađ Giai ăoaơn cuöịi cuđng.Chûúng 4 toâm tùưt caâc bađi hoơc ruât ra tûđ nghiïn cûâu sú böơ vïì hađnh lang Canada-ViïơtNam nađy, vađ Chûúng 5 nïu ra caâc kïịt quaê khuýịn nghõ Nùm phuơ luơc böí sung chobaâo caâo vúâi caâc mö taê chi tiïịt hún vïì caâc ăùơc ăiïím hoaơt ăöơng cuêa hađnh lang chuýíntiïìn nađy, vúâi töíng quan vïì thõ trûúđng, mö taê vïì khuön khöí chñnh saâch cuêa Canada vađViïơt Nam, vađ vúâi möơt phín tñch vïì caâc ăöơng cú aênh hûúêng ăïịn caâc quýịt ắnh chuýíntiïìn trong hađnh lang nađy

Giai ăoaơn Ăíìu tiïn

sûơ hiïơn diïơn cuêa nhûôngngûúđi nađy ặúng nhiïn seô keâo theo sûơ phaât triïín cuêa caâc hïơ thöịng chuýíntiïìn phuơc vuơ cho hoơ vađ cho cöơng ăöìng cuêa hoơ taơi qú nhađ.9

Hiïơn ăaô coâ nhiïìuýịu töị cú baên cíìn coâ ăïí phaât triïín möơt thõ trûúđng chuýín tiïìn chñnh thûâc hiïơu quaê,nhû sûơ töìn taơi caâc caâc cöơng ăöìng gûêi tiïìn lúân, möơt lônh vûơc tađi chñnh öín ắnh, vađ sûơtiïịp cíơn cöng nghïơ vađ vöịn Taơi Canada, dõch vuơ chuýín tiïìn do caâc töí chûâc tađi chñnhặúơc quaên lyâ vađ giaâm saât (RFIs), nhû lađ caâc ngín hađng, caâc cöng ty tñn thaâc vađ chovay, vađ caâc töí chûâc tñn duơng cung cíịp Tuy nhiïn, caâc doanh nghiïơp dõch vuơ tiïìn tïơ(MSBs)10xem ra ăang ăi trûúâc caâc RFIs möơt bûúâc trong viïơc cung cíịp caâc dõch vuơchuýín tiïìn cho ngûúđi nhíơp cû göịc Viïơt ặúơc nghiïn cûâu úê phíìn nađy Caâc MSBskhöng ặúơc ăiïìu tiïịt vađ giaâm saât möơt caâch cíín troơng song cuông phaêi tuín thuê caâcnghôa vuơ AML/CFT nhû caâc RFIs

8 Canada aâp duơng ba mûâc phín loaơi ăïí xaâc ắnh tònh traơng nhíơp cû úê Canada: “Cöng dín Canada”, “Nguúđi thûúđng truâ” vađ “ngûúđi lao ăöơng nhíơp cû taơm thúđi” Cöơng ăöìng dín cû gûêi tiïìn tûđ Canada vïì Viïơt Nam göìm caâc cöng dín Canada vađ ngûúđi thûúđng truâ göịc Viïơt Trong baâo caâo nađy, taâc giaê sûê duơng thuíơt ngûô Viïơt Kiïìu, “ngûúđi Viïơt di cû” hoùơc “ngûúđi Viïơt gûêi tiïìn” ăïí chó caâc cöng dín Canada hoùơc ngûúđi thûúđng truâ coâ göịc Viïơt.

9 Chñnh phuê Canada ăaô hoađn tíịt möơt baâo caâo khaâi quaât mang tñnh thùm dođ vïì caâc hađnh lang chuýín tiïìn giûôa Canada vúâi El Salvador, Guatemala, Guyana, Haiti, Honduras, Jamaica vađ Mexico Böơ Tađi chñnh vađ Ngoaơi giao, Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Canada (CIDA) vađ Vùn phođng Cöng dín vađ Nhíơp cû Canada (CIC) coâ cuđng möịi quan tím ăïịn víịn ăïì nađy, vađ CIDA ăoâng vai trođ ăi ăíìu trong viïơc höî trúơ caâc nghiïn cûâu liïn quan.

10 MSBs bao göìm bíịt kyđ ai tham gia vađo cöng viïơc chuýín tiïìn, kïí caê caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc hay khöng chñnh thöịng nhû hawala, hundi vađ fei chien.

11

CHÖÔNG 1

Caâc ăöơng cú chñnh taâc ăöơng ăïịn lûơa choơn cuêa ngûúđi nhíơp cû göịc Viïơt vïì caâc loaơihònh dõch vuơ chuýín tiïìn khaâc nhau úê Giai ăoaơn Ăíìu tiïn bao göìm sûơ hiïíu biïịt vïìvùn hoâa, quan hïơ caâ nhín, vađ töịc ăöơ, chi phñ vađ ăöơ tin cíơy tûúng ăöịi cuêa caâc dõch vuơtûúng ûâng Caâc ăùơc ăiïím chñnh cuêa thõ trûúđng ặúơc nghiïn cûâu nađy lađm saâng toê lađ:Vai trođ tûúng ăöịi haơn chïị cuêa caâc RFIs;

Thoâi quen gûêi tiïìn cuêa Viïơt Kiïìu úê Canada;

Vai trođ cuêa ăùơc tñnh dín töơc trong viïơc choơn lûơa giûôa caâc phûúng thûâc chuýíntiïìn khaâc nhau; vađ

Yïu cíìu caâc nhađ cung cíịp dõch vuơ chuýín tiïìn phaêi ặúơc cíịp pheâp/ăùng kyâ

Vai trođ tûúng ăöịi haơn chïị cuêa caâc RFIs

Nhûông haơn chïị vïì söị liïơu khiïịn cho viïơc khùỉng ắnh laơi caâc ăùơc ăiïím cuêa thõ trûúđngchuýín tiïìn úê Canada, vai trođ cuơ thïí vađ tíìm quan troơng cuêa caâc töí chûâc khaâc nhautrong ngađnh trúê nïn khoâ khùn Nghiïn cûâu ban ăíìu cho thíịy roô rađng lađ caâc MSBsăang chiïịm lônh ngađnh chuýín tiïìn úê Canada Vñ duơ vïì nhûông nhađ cung cíịp dõch vuơnađy bao göìm ăaơi lyâ cuêa caâc MTOs thûúng maơi líu ăúđi hay caâc nhađ kinh doanh mang

ñt tñnh thûúng maơi hoâa hún cung cíịp dõch vuơ chuýín tiïìn thöng qua caâc cûêa hađng baânleê mađ chûâc nùng chñnh lađ baân caâc hađng hoaâ hay dõch vuơ khaâc Nhûông cûêa hađng nhûvíơy thûúđng phuơc vuơ cho caâc cöơng ăöìng dín cû cuơ thïí

RFIs hiïơn nay ăoâng möơt vai trođ tûúng ăöịi nhoê trong hađnh lang nađy Mùơc duđlûúơng kiïìu höịi gûêi túâi Viïơt Nam coâ thïí khöng híịp díîn caâc RFIs chuýn mön hoaâ vađohađnh lang nađy, noâ víîn ăem laơi möơt cú höơi kinh doanh coâ lúđi mađ caâc doanh nghiïơp nađyăang díìn nhíơn thûâc ặúơc, ngoađi viïơc hoơ cung cíịp dõch vuơ chuýín tiïìn khùưp toađn cíìu.Möơt söị RFIs, ăùơc biïơt lađ caâc töí chûâc tñn duơng, ăaô ặa möơt söị chûúng trònh chuýín tiïìnhaơn chïị vađo hađnh lang Canada-Viïơt Namvúâi mûâc ăöơ thađnh cöng khaâc nhau.11

Ăïíặâng vûông hún trïn thõ trûúđng chuýín tiïìn, hoơ seô cíìn phaêi aâp duơng cöơng nghïơ cíìnthiïịt ăïí tiïịn hađnh giao dõch nhanh hún vađ reê hún (Nhûông khña caơnh nađy seô ặúơc thaêoluíơn thïm trong phíìn vïì Giai ăoaơn Trung gian) Thïm vađo ăoâ, RFIs seô phaêi tòm hiïíuthïm vïì lõch sûê vađ thoâi quen gûêi tiïìn cuêa ngûúđi Canada göịc Viïơt ăïí coâ thïí ặa ra caâcchûúng trònh chuýín tiïìn phuđ húơp vúâi nhu cíìu cuêa khaâch hađng

Thoâi quen gûêi tiïìn cuêa Viïơt KKiïìu úê Canada

Ngûúđi lao ăöơng Viïơt Nam úê nûúâc ngoađi nhòn chung thuöơc hai loaơi: nhûông ngûúđi laoăöơng nhíơp cû taơm thúđi vađ Viïơt Kiïìu Kïí tûđ nùm 1994, chñnh phuê Viïơt Nam ăaô baêo trúơ

möơt chûúng trònh gûêi ngûúđi lao ăöơng ra nûúâc ngoađi theo caâc húơp ăöìng coâ thúđi haơn.Trong nhûông nùm gíìn ăíy, nhûông ngûúđi ăi lao ăöơng nûúâc ngoađi nađy chuê ýịu lađ túâi

12 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

caâc nûúâc laâng giïìng nhû Nhíơt Baên, Hađn Quöịc, Lađo, Malaysia vađ Ăađi Loan Giûôa ViïơtNam vađ Canada hiïơn nay chûa coâ möơt chûúng trònh gûêi ngûúđi ăi lao ăöơng nađo ặúơctöí chûâc qua caâc kïnh chñnh phuê, mùơc duđ víîn coâ möơt ăöơi nguô khoaêng 55 lao ăöơng thúđivuơ vađ/hoùơc taơm thúđi tûđ Viïơt Nam hiïơn ăang lađm viïơc úê Canada theo caâc thoaê thuíơncaâ nhín hoùơc cuêa tûđng cöng ty cuơ thïí ÚÊ Canada, nhoâm ngûúđi thûâ hai, Viïơt Kiïìu, lađ

nhûông ngûúđi ăaô thiïịt líơp cöơng ăöìng vađ thûúđng gûêi kiïìu höịi Viïơt Kiïìu lađ möơt tûđ ặúơc

ngûúđi Viïơt Nam sûê duơng ăïí nhùưc túâi nhûông ngûúđi Viïơt úê nûúâc ngoađi noâi chung, mùơcduđ ban ăíìu tûđ nađy aâm chó nhûông ngûúđi tõ naơn tröịn khoêi Viïơt Nam trong cöng cuöơcchuýín ăöíi hònh thûâc kinh tïị - xaô höơi thúđi kyđ nhûông nùm 70 Nhoâm ngûúđi Viïơt thûâhai ăïịn Canada theo chûúng trònh ăoađn tuơ gia ằnh cuêa chñnh phuê Canada Canadacuông tiïịp tuơc chíịp nhíơn möơt söị ngûúđi nhíơp cû choơn loơc ắnh kyđ, nhûông ngûúđi nađygoâp phíìn thuâc ăííy sûơ tùng trûúêng cuêa dođng kiïìu höịi gûêi vïì Viïơt Nam Xeât vïì võ trñcuêa hoơ trong lõch sûê Viïơt Nam, Viïơt Kiïìu coâ xu hûúâng duy trò quan ăiïím chñnh trõ

cûâng rùưn vađ víîn caênh giaâc vúâi chñnh phuê Viïơt Nam

Theo ăiïìu tra dín söị cuêa Canada nùm 2001, söị ngûúđi göịc Viïơt lađ 151.410 ngûúđi(Höơp 1), tûâc lađ chó chiïịm möơt phíìn ríịt nhoê trong cöơng ăöìng ngûúđi nhíơp cû cuêaCanada Nghiïn cûâu sú böơ chó ra rùìng Viïơt Kiïìu vađ nhûông ngûúđi lao ăöơng nhíơp cû

taơm thúđi coâ thoâi quan chuýín tiïìn khaâc nhau ăaâng kïí - möơt ăiïìu ăaâng ăïí quan tím

vò noâ coâ thïí aênh hûúêng túâi viïơc ặa ra caâc saên phíím vađ dõch vuơ cuông nhû xíy dûơngcaâc quy ắnh nhû thïị nađo Thoâi quen chuýín tiïìn cuêa Viïơt Kiïìu ặúơc hònh thađnh chuê

ýịu lađ tûđ mong muöịn ặúơc duy trò caâc quan hïơ caâ nhín hay kinh doanh úê Viïơt Namvađ tûđ nhíơn thûâc cuêa hoơ vïì chñnh phuê Viïơt Nam

Sau nùm 1975, nùm ăaânh díịu sûơ kiïơn "Sađi Gođn suơp ăöí", nhûông ngûúđi tõ naơn bùưtăíìu sang Canada Giûôa nùm 1979 vađ 1980, khoaêng 50.000 "thuýìn nhín" Viïơt Namăaô túâi Canada.12Kïí tûđ ăoâ, cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt ăaô tùng lïn vađ phaât triïín qua vađi giaiăoaơn: ắnh cû, hođa nhíơp, vađ tham gia Híìu hïịt Viïơt Kiïìu nay ăïìu coâ quýìn cöng dínCanada vađ ăaô hođa nhíơp vađ xaô höơi Canada theo caâc phong tuơc cuêa cuêa tûđng ắaphûúng, ăöìng thúđi ngađy cađng coâ nhiïìu ngûúđi míịt möịi liïn hïơ gia ằnh vúâi Viïơt Nam.Ăiïìu nađy ăaô díîn túâi viïơc lûúơng tiïìn gûêi vïì Viïơt Nam ăïí höî trúơ caâc thađnh viïn gia ằnhgiaêm xuöịng Tuy nhiïn, ngûúđi ta ăang chuýín nhiïìu tiïìn vïì hún cho muơc ăñch ăíìu

tû Cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt úê Canada hiïơn nay ăaô bûúâc sang giai ăoaơn tham gia, vađ coâmùơt trong toađn böơ caâc lônh vûơc cuêa ăúđi söịng kinh tïị, chñnh trõ, xaô höơi vađ vùn hoâa cuêaxaô höơi Canada.13

Thoâi quen chuýín tiïìn cuêa Viïơt Kiïìu nhòn chung khöng coâ ăùơc ăiïím lađ gûêi caâckhoaên tiïìn nhoê möơt caâch thûúđng xuýn ăïí höî trúơ thín nhín trong nûúâc Thay vađo

12 Trong söị nhûông ngûúđi tõ naơn nađy, möơt söị lađ ngûúđi Viïơt göịc Hoa Nghiïn cûâu síu hún coâ thïí giuâp lađm roô vai trođ vađ ăùơc ăiïím cuêa tiïíu cöơng ăöìng nađy trong cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt.

13 Vúâi tû caâch lađ núi tíơp húơp cuêa cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt úê Canada, Höơi Viïơt Kiïìu Canada (VCF) ăaô ặúơc thađnh líơp vađo nùm 1980 VCF, hiïơn coâ 15 höơi thađnh viïn khùưp Canada, coâ ba muơc tiïu: (1) duy trò sûơ ăoađn kïịt giûôa caâc höơi ngûúđi Viïơt úê khùưp Canada vađ cín ăöịi hoaơt ăöơng cuêa chuâng; (2) baêo töìn vađ phaât triïín vùn hoaâ Viïơt vađ lađm phong phuâ nïìn vùn hoaâ Canada; (3) nuöi dûúông tinh thíìn höî trúơ líîn nhau vađ traâch nhiïơm cöơng ăöìng <http://www.vietfederation.ca>.

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 13

ăoâ, Viïơt Kiïìu coâ xu hûúâng gûêi tiïìn ba hoùơc böịn líìn möîi nùm vađo caâc dõp lïî höơi vùn

Vai trođ cuêa ăùơc tñnh dín töơc

Hiïíu ặúơc baên chíịt cuêa cöơng ăöìng Viïơt Kiïìu, vai trođ quan troơng cuêa ăùơc tñnh dín töơc

trong cöơng ăöìng nađy, vađ thoâi quen cuêa ngûúđi gûêi tiïìn coâ thïí goâp phíìn giuâp caâc töíchûâc chuýín tiïìn phaât triïín saên phíím vađ dõch vuơ cuêa mònh ăïí ăaâp ûâng nhu cíìu cuêakhaâch hađng Caâc ngín hađng Canada túâi nay chûa tham gia ăaâng kïí vađo viïơc chuýíntiïìn túâi Viïơt Nam, möơt phíìn lađ do "sûơ khaâc biïơt vùn hoaâ" dïî thíịy giûôa caâc töí chûâc tađichñnh chñnh thûâc vađ ngûúđi gûêi tiïìn göịc Viïơt Nghiïn cûâu sú böơ vïì möơt söị trung tímchñnh cuêa ngûúđi gûêi tiïìn göịc Viïơt taơi Canada cho thíịy thõ trûúđng chuýín tiïìn hiïơn docaâc MSBs nùm giûô, caâc MSBs nađy ăaô tiïịn hađnh möơt nöî lûơc ăöìng böơ ăïí tham nhíơp vađocöơng ăöìng sùưc töơc nađy

Vñ duơ, úê Toronto, coâ khoaêng 15 cöng ty chuýín tiïìn ặúơc nïu trong caâc túđ baâoắa phûúng cuêa ngûúđi Viïơt.15

ÚÊ Vancouver, ríịt nhiïìu ngûúđi Viïơt sûê duơng caâc MSBsăïí chuýín tiïìn vïì Viïơt nam Nhûông dõch vuơ nađy do caâc doanh nghiïơp úê caâc vuđnglín cíơn nhû caâc cûêa hađng cho thú bùng video, cûêa hađng lađm moâng tay, thíím myôviïơn, cûêa hađng hoa vađ caâc ăaơi lyâ du lõch cung cíịp ÚÊ Montreal, nhûông ngûúđi chuýínkiïìu höịi gûêi tiïìn thöng qua caâc nhađ kinh doanh chñnh thûâc vađ khöng chñnh thûâccuông nhû thöng qua baơn beđ vïì thùm Viïơt Nam Nhûông ngûúđi kinh doanh khöngchñnh thûâc ặúơc ûa chuöơng hún tû tûúêng tûđ xûa lađ khöng tin cíơy vađo caâc kïnh chñnhthûâc úê Viïơt Nam, nhû seô ặúơc tiïịp tuơc phín tñch thïm trong baâo caâo.16

Ăùơc tñnh díntöơc cuông ăoâng möơt vai trođ quan troơng trong viïơc hònh thađnh súê thñch sûê duơng caâchïơ thöịng IFT Caâc cuöơc phoêng víịn chó ra rùìng chó ngûúđi Viïơt Nam, hoùơc nhûôngngûúđi coâ thïí noâi tiïịng Viïơt múâi coâ thïí tiïịp cíơn ặúơc caâc hïơ thöịng IFT trong cöơngăöìng ngûúđi Viïơt

14 Ngađy Tïịt lađ ngađy nùm múâi theo Ím lõch Tïịt ặúơc chñnh thûâc chađo mûđng trong 3 ngađy, nhûng thûúđng thò keâo dađi caê tuíìn vúâi viïơc tùng quađ líîn nhau vađ tiïu duđng nhiïìu Do víơy, kiïìu höịi gûêi vïì cho ngađy Tïịt thûúđng ặúơc tiïu duđng ngay chûâ khöng ăem ăíìu tû.

15 Thúđi múâi (úê Toronto), Thúđi Baâo (úê Toronto), vađ Thúđi sûơ (úê Vancouver) lađ vñ duơ vïì nhûông túđ baâo nađy.

16 Nhoâm nghiïn cûâu thùm Toronto, Vancouver vađ Montreal Caâc quan saât ăaô ặúơc khùỉng ắnh laơi trong caâc cuöơc phoêng víịn vúâi Cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt úê Canada, möơt NGO Viïơt Nam - Canada ríịt gíìn guôi vúâi cöơng ăöìng ngûúđi viïơt vađ quen vúâi viïơc chuýín kiïìu höịi vïì nûúâc cuêa ngûúđi Viïơt.

14 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Haânh lang chuyïín tiïìn Canada-Viïåt Nam 15

Möơt söị MTOs nhađ nûúâc úê Canada ăaô nhùưm túâi cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt, Möơt trong söịăoâ, bùìng viïơc tíơp trung vađo caâc nhu cíìu cuêa cöơng ăöìng vađ ăiïìu chónh caâc dõch vuơ chophuđ húơp, ăaô vûúơt qua caâc hađng rađo vïì sùưc töơc cuêa nhûông ngûúđi gûêi tiïìn göịc Viïơt Cöng

ty nađy ăiïìu hađnh caâc cûêa hađng cung cíịp möơt loaơt caâc saên phíím vađ dõch vuơ nhû ăiïơnthoaơi di ăöơng, hađng ăiïơn tûê, vađ tour du lõch, cuông nhû lađ chuýín tiïìn Cöng ty coâ ăaơi lyâcuêa riïng mònh úê Viïơt Nam, nhûông ăaơi lyâ nađy cung cíịp caâc dõch vuơ giao tiïìn tíơn nhađhïịt sûâc thuíơn tiïơn MTO nađy cuông quaêng caâo trïn caâc baâo tiïịng Viïơt vađ tñnh möơt mûâcphñ khaâ caơnh tranh lađ 5 ăö la Canada cho möîi giao dõch, cöơng vúâi 1,5% trõ giaâ giao dõch.MTO nađy baâo caâo lađ khoaêng 60% lûúơng tiïìn cöng ty chuýín lađ gûêi vïì miïìn Nam(vuđng thađnh phöị Höì Chñ Minh vađ Cađ Mau), 15% lađ túâi khu vûơc miïìn Trung (Ăađ Nùĩng,Ninh Thuíơn, vađ Thûđa Thiïn Húị), vađ khoaêng 25% lađ gûêi ra miïìn Bùưc (Quaêng Ninh,Haêi Phođng vađ Hađ Nöơi) Lûúơng kiïìu höịi tuyđ thuöơc vađo thúđi ăiïím trong nùm Vñ duơ,trong thaâng 12 vađ thaâng 1, trûúâc Tïịt Ím lõch, khoaêng 100.000 ăö la Canada ặúơc

chuýín möîi ngađy Vađo caâc muđa khaâc trong nùm, chó khoaêng tûđ 20.000-30.000 ăö laCanada ặúơc chuýín möîi ngađy

Ăiïìu tiïịt caâc MSBs

Theo khuön khöí phaâp lyâ cuêa Canada, RFIs lađ nhûông töí chûâc tađi chñnh cung cíịp dõchvuơ chuýín tiïìn duy nhíịt phaêi chõu sûơ quaên lyâ vađ giaâm saât nhađ nûúâc Chuâng ặúơc ăiïìutiïịt búêi chñnh quýìn liïn bang hoùơc cíịp vuđng.17

Tuy nhiïn, cuông nhû caâc töí chûâc tađichñnh, caâc MSBs úê Canada coâ caâc nghôa vuơ AML/CFT (caâc nghôa vuơ nhíơn daơng khaâchhađng, lûu giûô höì sú, baâo caâo) Thïm vađo ăoâ, Trung tím Phín tñch Giao dõch vađ Baâocaâo Tađi chñnh Canada (FINTRAC) ăaô tiïịn hađnh möơt chiïịn dõch coâ phaơm vi ríịt röơng,vúâi muơc tiïu giuâp caâc MSBs hiïíu roô hún vïì nhûông nghôa vuơ nađy Caâc cú quan chûâcnùng úê Canada hiïơn ăang nghiïn cûâu caâch thûâc ăïí thûơc thi möơt caâch töịt nhíịt caâc tiïuchuíín quöịc tïị vïì AML/CFT nhû ýu cíìu caâc ăaơi lyâ chuýín tiïìn phaêi ăùng kyâ vúâi

17 Cú quan quaên lyâ liïn bang lađ Vùn phođng Giaâm saât caâc Töí chûâc Tađi chñnh (OSFI) Möîi vuđng cuông coâ cú quan quaên lyâ cuêa riïng mònh.

18 Khuýịn nghõ Ăùơc biïơt VI cuêa FATF.

16 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Höơp 2 Ăõnh nghôa vïì Cíịp pheâp vađ Ăùng kyâ

Theo Khuýịn nghõ Ăùơc biïơt söị VI cuêa FATF, tíịt caê caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn (chñnh thûâc cuông nhû khöng chñnh thûâc) cíìn ặúơc cíịp pheâp hoùơc ăùng kyâ vúâi caâc cú quan quaên lyâ Ăûúng nhiïn, chó riïng viïơc cíịp pheâp hay ăùng kyâ khöng coâ nghôa lađ möơt hïơ thöịng ăaô ặúơc giaâm saât giöịng nhû caâc töí chûâc trong lônh vûơc tađi chñnh coâ ăiïìu tiïịt Theo Baâo caâo vïì nhûông Tíơp quaân Thûơc hađnh Quöịc tïị töịt nhíịt, viïơc cíịp pheâp coâ nghôa lađ cú quan quaên lyâ ăaô kiïím tra vađ cho pheâp möơt nhađ kinh doanh cuơ thïí ặúơc tiïịn hađnh cöng viïơc kinh doanh ăoâ, trong khi ăùng chó chó ăún giaên lađ nhađ kinh doanh ăaô coâ tïn trong danh saâch cuêa nhađ quaên lyâ.

Nguöìn: FATF 2001

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 17

hoùơc ặúơc cíịp pheâp búêi caâc cú quan chûâc nùng (Höơp 2).18

Luíơt vïì Thu nhíơp cuêa Töơi phaơm (Rûêa tiïìn) vađ Tađi trúơ Khuêng böị nùm 2001(PCMLTFA) vađ caâc quy ắnh thûơc thi luíơt nađy chûâa ặơng caâc biïơn phaâp AML/CFTaâp duơng cho möơt loaơt caâc ăún võ coâ nghôa vuơ phaêi baâo caâo úê Canada, kïí caê caâc MSBs.Luíơt phaâp cuông ăaô líơp ra FINTRAC, cú quan chõu traâch nhiïơm tiïịp nhíơn, phín tñch,ăaânh giaâ vađ cung cíịp caâc tin tûâc tađi chñnh vïì caâc hoaơt ăöơng bõ nghi ngúđ lađ rûêa tiïìn,tađi trúơ khuêng böị, vađ nguy cú ăe doaơ an ninh Canada Theo khuön khöí phaâp luíơt nađy,möơt söị quy ắnh ặúơc aâp duơng cho caâc MSBs, kïí caê ýu cíìu xíy dûơng möơt chûúngtrònh tuín thuê AML nöơi böơ

Giai ăoaơn trung gian

lúơi nhuíơn Caâc töí chûâc trung gian ăaâp ûâng nhu cíìu cuêa khaâch hađng nhùìmduy trò vađ tùng lúơi nhuíơn cuêa hoơ Mùơc duđ caâc hïơ thöịng IFT víîn tiïịp tuơcặúơc sûê duơng röơng raôi, Viïơt Nam ăaô coâ tiïịn böơ trong viïơc múê röơng caâc dõch vuơtrung gian chñnh thûâc trïn thõ trûúđng Tuy víơy, viïơc chñnh thûâc hoaâ kïnh nađy úê giaiăoaơn ăíìu, vađ víîn cođn khaê nùng laơm duơng möơt söị kïnh khöng chñnh thûâc víîn cođn.Nhûông ăùơc ăiïím ăaâng chuâ yâ cuêa giai ăoaơn trung gian trong hađnh lang nađy ặúơcthaêo luíơn úê ăíy göìm:

Tònh traơng caâc hïơ thöịng khöng chñnh thûâc víîn ặúơc sûê duơng röơng raôi vađo muơcăñch chuýín tiïìn qua biïn giúâi;

Mûâc ăöơ phaât triïín cuêa ngađnh tađi chñnh Viïơt Nam; vađ

Nhûông trúê ngaơi ăöịi vúâi sûơ phaât triïín caâc dõch vuơ chuýín tiïìn cuêa caâc RFIs cuêaCanada

Tònh traơng sûê duơng röơng raôi caâc IFTs

Nhû ăaô lûu yâ úê trïn, caâc hïơ thöịng IFT ặúơc sûê duơng röơng raôi trong hađnh langchuýín tiïìn giûôa Canada vađ Viïơt Nam Nhòn chung coâ ba phûúng thûâc ăïí chuýíntiïìn khöng chñnh thûâc tûđ Canada sang Viïơt Nam: chuýín tiïìn qua caâc MSB, chuýín tiïìn tay ba, vađ chuýín tay tiïìn mùơt khöng ặúơc khai baâo Ăöơng cú chñnh cho viïơc sûê

duơng caâc hïơ thöịng IFTs trong hađnh lang nađy lađ chi phñ, töịc ăöơ vađ sûơ gíìn guôi vïì mùơtvùn hoaâ Nhûông ngûúđi sûê duơng IFT ặúơc phoêng víịn trong nghiïn cûâu, cuđng vúâi caâcthađnh viïn trong ngađnh chuýín tiïìn nhòn chung cho rùìng caâc hïơ thöịng IFTs lađ caâc

CHÖÔNG 2

19

kïnh ăaâng tin cíơy, trong khi caâc thađnh viïn cuêa cöơng ăöìng thûơc thi phaâp luíơt chorùìng ăöơ tin cíơy thûơc chíịt cuêa chuâng keâm hún danh tiïịng cuêa mònh, vađ nhûông ngûúđisûê duơng thûúđng bõ lûđa.19

MSBs Mùơc duđ caâc MSBs phaêi tuín thuê caâc quy ắnh cuêa FINTRAC, víîn coâmöơt vađi kïnh khöng chñnh thûâc thuöơc nhoâm kinh doanh chuýín tiïìn nađy khöngtuín thuê ăíìy ăuê caâc nghôa vuơ phaâp lyâ cuêa mònh Ăiïìu nađy khöng nhíịt thiïịt noâilïn rùìng caâc kïnh nađy khöng ăaâng tin cíơy, khöng húơp phaâp hoùơc traâi pheâp,song noâ lađm díịy lïn möịi lo ngaơi vïì khaê nùng laơm duơng hiïơn ăang töìn taơi tronghoaơt ăöơng cuêa caâc kïnh khöng chñnh thûâc nađy Khaê nùng nađy ặúơc minh hoaơtrong Höơp 3

19 Caâc cuöơc phoêng víịn ặúơc thûơc hiïơn vúâi caâc thađnh viïn cuêa Súê caênh saât Ontario, Súê caênh saât Ottawa, vađ Caênh saât Cú ăöơng Hoađng gia Canada.

20 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Höơp 3 Duy trò tñnh thöịng nhíịt cuêa Hađnh lang chuýín tiïìn Canada - Viïơt Nam

Trong caâc hađnh lang chuýín tiïìn, thûúđng coâ khaê nùng lađ boơn töơi phaơm laơm duơng caâc kïnh chuýín tiïìn ăïí ăííy maơnh caâc hoaơt ăöơng traâi pheâp cuêa mònh Do víơy, ăïí baêo vïơ tñnh thöịng nhíịt cuêa caâc dođng tiïìn, cíìn phaêi coâ khuön khöí phaâp lyâ húơp lyâ vađ caâc tiïu chuíín nađy phaêi ặúơc thûơc thi hiïơu quaê Mùơc duđ khöng nïn khaâi quaât hoâa nhûông baâo caâo sau tûđ caâc phûúng tiïơn thöng tin ăaơi chuâng taơi Canada thađnh nhíơn ắnh lađ caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn taơo thuíơn lúơi cho töơi phaơm, song chuâng cuông caênh baâo caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch vïì sûơ cíìn thiïịt phaêi phođng chöịng viïơc boơn töơi phaơm laơm duơng caâc hïơ thöịng nađy Möơt loaơi caâc cuöơc khaâm xeât ăöìng böơ cuêa chñnh quýìn úê Canada vađ Myô ăaô ặúơc ặa lïn baâo chñ vađo ngađy 31/3/2004 Caâc cuöơc khaâm xeât nađy nhùưm vađo caê núi cû truâ cuông nhû lađ núi kinh doanh ặúơc cho lađ thuöơc vïì möơt maơng lûúâi töơi phaơm quöịc tïị dñnh lñu túâi buön líơu ma tuyâ vađ rûêa tiïìn Caâc baâo baâo caâo lađ maơng lûúâi töơi phaơm nađy chõu traâch nhiïơm saên xuíịt ecstasy vađ cíìn sa taơi Canada vađ phín phöịi chuâng

úê khùưp nûúâc Myô, vađ sau ăoâ húơp phaâp hoaâ nhûông thu nhíơp phi phaâp tûđ viïơc buön ma tuyâ ặa vïì Canada vađ Viïơt Nam.

Maơng lûúâi töơi phaơm nađy ăuúơc baâo caâo lađ ăaô sûê duơng caê caâc cöng ty thíơt vađ cöng ty ma ăïí húơp phaâp hoaâ nhûông thu nhíơp tûđ viïơc buön líơu ma tuyâ ặa trúê laơi Canada vađ ặa sang Viïơt Nam vađ ặúơc cho lađ cuông tham gia cung cíịp caâc dõch vuơ rûêa tiïìn cho caâc maơng lûúâi buön líơu ma tuyâ khaâc Theo túđ Ottawa Sun, maơng lûúâi nađy ăaô che ăíơy nguöìn göịc thûơc chíịt cuêa thu nhíơp vađ sûê duơng caâc cöng ty chuýín tiïìn ăïí rûêa tiïìn Trong möơt trûúđng húơp cuơ thïí, theo baâo caâo, möơt keê víơn chuýín ma tuyâ ăaô bõ caâc quan chûâc bùưt taơi biïn giúâi Myô-Canada vúâi khoaêng 750.000 USD giíịu trong bònh xùng ö tö cuêa mònh Maơng lûúâi töơi phaơm cuơ thïí nađy ặúơc baâo giúâi cho rùìng ăaô rûêa túâi gíìn 5 triïơu USD möîi thaâng.

Nguöìn: RCMP (Thöng caâo baâo chñ), Túđ Globe and Mail, Túđ Ottawa Sun.

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 21

Chuýín tiïìn tay ba "Chuýín tiïìn tay ba" sûê duơng phûúng phaâp buđ trûđ tađi

khoaên vađ caâc phûúng phaâp ghi söí khaâc ăïí taơo thuíơn lúơi cho caâc giao dõch theocaâch gíìn giöịng vúâi caâch cuêa nhûông nhađ kinh doanh hawala Caâc cuöơc phoêng víịnvúâi caâc khu vûơc tû nhín vađ caâc cú quan cuêa chñnh phuê cho thíịy viïơc thanh toaânhíìu hïịt caâc giao dõch chuýín tiïìn tay ba thûúđng gùưn vúâi giao dõch thûúng maơi.Caâc nhađ kinh doanh IFT úê Canada thûúđng tiïịn hađnh caâc hoaơt ăöơng kinh doanhkhaâc taơi cuđng möơt ắa ăiïím ăoâ, vñ duơ nhû möơt cûêa hađng cho thú bùng video, möơtdõch vuơ chuýín phaât bûu kiïơn, hay möơt cûêa hađng rau Nhûông doanh nghiïơp nađysûê duơng caâc giao dõch thûúng maơi vađ caâc chuýịn hađng ăïí tiïịn hađnh caâc giao dõchchuýín tiïìn trong hađnh lang nađy thöng qua viïơc ghi hoaâ ăún cao hoùơc thíịp húnthûơc tïị

Chuýín tay Quy ắnh haêi quan cuêa Viïơt Nam cho pheâp möîi caâ nhín ặúơc mang

töịi ăa lađ 3.000USD vađo Viïơt Nam Caâc cuöơc phoêng víịn cuêa nhoâm nghiïn cûâu chothíịy coâ nhiïìu quan ăiïím khaâc nhau vïì taâc duơng cuêa viïơc chuýín tay Möơt söị ngûúđiặúơc phoêng víịn cho rùìng caâch nađy ngađy cađng ñt phöí biïịn hún do caâc biïơn phaâp haêiquan vađ khai baâo chùơt cheô hún cuêa Viïơt Nam Tuy nhiïn, möơt söị ngûúđi ặúơc phoêngvíịn cuông cho biïịt nhûông ngûúđi chuýín tiïìn vađ nhûông ngûúđi mang tiïìn mùơt coâ thïítòm nhiïìu caâch ăïí tröịn traânh caâc biïơn phaâp taơi biïn giúâi

Nhûông nhađ kinh doanh IFTs taơi Viïơt Nam

Caâc hïơ thöịng IFTs ặúơc sûê duơng röơng raôi taơi Viïơt Nam Coâ thïí dïî dađng tòm thíịynhûông ngûúđi cung cíịp caâc hïơ thöịng nađy úê möơt khu chúơ taơi thađnh phöị Höì ChñMinh hay trïn möơt ặúđng phöị Hađ Nöơi Nhoâm nghiïn cûâu ăaô ăïịn hai cûêa hađng úêcaê hai thađnh phöị ăïí tòm nhûông nhađ cung cíịp IFT Chuýín tiïìn khöng chñnh thûâccoâ xu hûúâng phöí biïịn hún úê miïìn Bùưc, trong khi ăoâ caâc dõch vuơ chuýín tiïìn chñnhthûâc ăaô xím nhíơp síu hún vađo miïìn Nam Caâc khoaên tiïìn lúân vađo Viïơt Namthöng qua caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc ặúơc duđng ăïí cíịp vöịn chomöơt loaơt caâc hoaơt ăöơng khaâc nhau Tiïìn chuýín vïì nûúâc coâ thïí ặúơc sûê duơng ăïíhöî trúơ viïơc chi tiïu hađng ngađy trong gia ằnh hoùơc vađo möơt ngađy nghó hoùơc ngađylïî cuêa gia ằnh Möơt söị ngûúđi nhíơn tiïìn ặúơc phoêng víịn búêi nhoâm nghiïn cûâuăaô sûê duơng caâc khoaên tiïìn chuýín vïì nhíơn ặúơc ăïí múê caâc nhađ hađng vađ khaâchsaơn (Höơp 4)

Caâc cuöơc phoêng víịn cho thíịy rùìng nhûông ngûúđi cung cíịp IFT tuín thuêmöơt phûúng thûâc chuýín tiïìn chung Nhađ cung cíịp úê Canada gûêi tiïìn vïì ViïơtNam vađo 5 giúđ chiïìu cuêa möîi ngađy lađm viïơc (tûâc lađ buöíi saâng úê Viïơt Nam) Ăöịitaâc phña Viïơt Nam giao tiïìn cho ngûúđi nhíơn trong ngađy höm ăoâ Tñnh töíng laơi,giao dõch chûa míịt ăïịn 24 giúđ Caâc nhađ cung cíịp hai nûúâc thanh toaân chonhau thöng qua tađi khoaên ngín hađng hoùơc thöng qua caâc giao dõch thûúng maơi(Höơp 5)

22 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Höơp 4 Caâc hïơ thöịng IFTs taơi Viïơt Nam

Caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc hoaơt ăöơng taơi caâc khu chúơ chñnh cuêa Viïơt Nam Coâ thïí dïî dađng tòm thíịy caâc nhađ cung cíịp IFT tòm thíịy úê thađnh phöị Höì Chñ Minh vađ Hađ Nöơi Nhoâm nghiïn cûâu ăaô tòm ra hoơ ngay úê cûêa hađng thûâ hai mađ hoơ ăïịn.

Thađnh phöị Höì Chñ Minh (Chúơ Bïịn Thađnh)

Ngûúi cung cíịp dõch vuơ nađy súê hûôu möơt cûêa hađng ăöì trang sûâc ăùơt caâch ăaơi lyâ cuêa Western Union chó khoaêng

10 meât Thađnh viïn cuêa nhoâm nghiïn cûâu giaê vúđ ăang tiïịn hađnh chuýín tiïìn giûôa Canada vađ Viïơt Nam Hoơ

mö taê möơt giao dõch tûúêng tûúơng vúâi giaâ trõ lïn túâi $600.000 Ngûúđi cung cíịp IFT thûơc hiïơn vađi cuâ ăiïơn thoaơi túâi caâc möịi cuêa bađ ta taơi Canada Bađ ta hoêi xin söị ăiïơn thoaơi taơi Canada ăïí ngûúđi cuêa bađ ta úê Canada liïn laơc vúâi ngûúđi gûêi tiïìn vađ ặa ra chó díîn Phñ chuýín tiïìn lađ 6%.

Hïơ thöịng nađy lađ möơt phíìn trong möơt maơng lûúâi nöịi nhûông ngûúđi gûêi tiïìn vađ ngûúđi nhíơn úê Canada vađ Myô Nhûông bûúâc sau seô ặúơc tiïịn hađnh ăïí hoađn tíịt giao dõch gûêi tiïìn:

Ngûúđi gûêi gûêi tiïìn vađo möơt tađi khoaên ngín hađng ặúơc chó ắnh taơi nûúâc gûêi tiïìn.

Nhađ cung cíịp IFT taơi Canada xaâc nhíơn ăaô coâ tiïìn trong tađi khoaên vađ chuýín cho ngûúđi gûêi tiïìn möơt maô söị Nhađ cung cíịp IFT úê Canada goơi cho nhađ cung cíịp IFT úê Viïơt Nam ăïí chuýín maô söị nađy;

Ngûúđi gûêi tiïìn goơi cho ngûúđi nhíơn ăïí chuýín maô söị nađy.

Ngûúđi nhíơn nhíơn tiïìn khi ặa maô söị cho nhađ cung cíịp IFT taơi Viïơt Nam.

Tiïìn seô coâ mùơt taơi Viïơt Nam ngay khi ngûúđi cung cíịp IFT phña Canada xaâc nhíơn tiïìn ăaô ặúơc ăoâng vađo tađi khoaên taơi Canada Kiïíu hïơ thöịng nađy cuông coâ thïí ặúơc xïịp vađo loaơi chuýín tiïìn khöng chñnh thûâc búêi trïn thûơc tïị tiïìn khöng hïì ặúơc chuýín, thay vađo ăoâ, caâc bïn seô tiïịn hađnh buđ trûđ tađi khoaên líîn nhau.

Hađ Nöơi (Phöị Hađng Baơc)

Caâc nhađ cung cíịp IFT cuông ặúơc tòm thíịy úê Hađ Nöơi Tuy nhiïn, hoơ cho biïịt ăang taơm thúđi dûđng caâc hoaơt ăöơng chuýín tiïìn do sûâc eâp cuêa chñnh quýìn Hoơ ăïì nghõ nhoâm nghiïn cûâu quay laơi sau möơt tuíìn.

Nguöìn: Caâc cuöơc phoêng víịn vúâi caâc nhađ cung cíịp IFT.

Höơp 5 Hoaơt ăöơng chuýín tiïìn 24 giúđ cuêa IFT giûôa Canada vađ Viïơt Nam

Caâc nhađ cung cíịp IFT taơi Vancouver vađ ăöịi taâc phña Viïơt Nam chûa cíìn ăïịn 24 giúđi ăïí chuýín vađ giao tiïìn.

Vñ duơ, ngûúđi gûêi tiïìn ăùơt tiïìn vađo tađi khoaên luâc 10 giúđ saâng úê Vancouver; nhađ cung cíịp IFT chuýín tiïìn nađy vïì Viïơt Nam vađo luơc 5 giúđ chiïìu cuđng ngađy Nhađ cung cíịp IFT phña Viïơt Nam nhíơn ặúơc tiïìn ngay luâc ăoâ (7 giúđ saâng úê Viïơt Nam) Ngûúđi nhíơn tiïìn líịy tiïìn trong cuđng ngađy thöng qua dõch vuơ giao tiïìn tíơn nhađ.

Nguöìn: Caâc cuöơc phoêng víịn vúâi cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt taơi Vancouver vađ caâc nhađ cung cíịp IFT

Nhûông thuíơn lúơi cuêa IFTs

Caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn chñnh thûâc víîn chûa theo kõp töịc ăöơ vađ chi phñ thíịp cuêa caâchïơ thöịng IFT chuýín tiïìn tûđ Canada vïì Viïơt Nam Trong hađnh lang Canada-ViïơtNam, töịc ăöơ lađ ăiïím khaâc biïơt chuê chöịt giûôa caâc hïơ thöịng chñnh thûâc vađ khöng chñnhthûâc Chuýín tiïìn qua ngín hađng vađ caâc MSBs lúân khaâc, nhû Western Union coâ thïímíịt 2-5 ngađy so vúâi 24 giúđ nïịu gûêi qua caâc nhađ cung cíịp IFT Trong möơt söị trûúđnghúơp, thúđi gian chuýín tiïìn qua caâc kïnh chñnh thûâc túâi caâc khu vûơc nöng thön úê ViïơtNam coâ thïí lïn túâi möơt thaâng

Möơt ăaơi lyâ IFT thöng thûúđng tñnh mûâc thñ tûđ 1-2% söị tiïìn ặúơc chuýín trong möîigiao dõch, tuyđ thuöơc vađo quy mö giao dõch Phñ trong caâc hïơ thöịng chñnh thûâc thò ríịtkhaâc nhau, coâ thïí tûđ 2-10% Möơt söị nhađ cung cíịp dõch vuơ chuýín tiïìn qua caâc hïơ thöịngchñnh thûâc tñnh phñ phíìn trùm reê hún nhûng hoơ laơi cöơng thïm möơt khoaên phñ tñnh ăöìngăïìu cho moơi giao dõch.20

Trong trûúđng húơp chuýín qua ngín hađng, ngûúđi nhíơn coâ thïíphaêi traê thïm phñ cho ngûúđi trung gian vađ ngûúđi chi traê úê Viïơt Nam Do víơy, ngûúđi gûêitiïìn coâ thïí seô phaêi traê phñ nhiïìu hún khi sûê duơng caâc nhađ cung cíịp chñnh thûâc

Phaât triïín thõ trûúđng Viïơt Nam

Tùng trûúêng kinh tïị úê Viïơt Nam vađ lûúơng tiïìn chuýín vïì nûúâc gia tùng ăaô thu huâtnhiïìu ngûúđi múâi tham gia vađo thõ trûúđng chuýín tiïìn úê Viïơt Nam Mùơc duđ víîn cođnphaêi lađm ríịt nhiïìu ăïí phaât triïín thõ trûúđng chuýín tiïìn cuêa mònh song Viïơt Namcuông ăaô coâ nhiïìu tiïịn böơ trong nhûông nùm gíìn ăíy

Caâc ăöịi thuê caơnh tranh múâi Nùm 2002, mađ nûúâc múê röơng phaơm vi caâc cöng ty ặúơc

hoaơt ăöơng nhû lađ caâc MTOs Hiïơn nay coâ khoaêng 50 ngín hađng ặúơc pheâp tiïịn hađnhkinh doanh chuýín tiïìn úê Viïơt Nam Ba ngín hađng nhíơn chuýín tiïìn vïì nûúâc nhiïìunhíịt lađ VICB, Ngín hađng Ăöng AÂ, vađ Ngín hađng Thûúng maơi AÂ chíu Trong caâcphoêng víịn möơt ngín hađng cho biïịt trûúâc ăíy ăaô tòm chiïịm toađn böơ thõ trûúđng chuýíntiïìn úê Viïơt Nam song nay chó cođn 10%, thõ phíìn cođn laơi ăaô rúi vađo tay nhûông ăöịi thuêcaơnh tranh múâi tham gia vađo thõ trûúđng vúâi caâc chiïịn lûúơc thõ trûúđng nùng ăöơng vađdõch vuơ chuýn nghiïơp

Caâc ngín hađng xíy dûơng quan hïơ ăöịi taâc vúâi caâc MTOs vađ caâc doanh nghiïơpkhaâc ăïí taơo ra caâc kïnh.21

Caâc quan hïơ ăöịi taâc nađy ăaô taơo nïn möơt loaơt caâc maơnglûúâi vúâi mûâc ăöơ thađnh cöng khaâc nhau Híìu hïịt caâc ngín hađng thûúng maơi kyâ húơp

20 Theo caâc cuöơc phoêng víịn mađ chuâng töi thûơc hiïơn vúâi caâc nhađ cung cíịp dõch vuơ chuýín tiïìn vađ vúâi cöơng ăöìng ngûúđi Viïơt, phñ cuêa hïơ thöịng FFT lađ khoaêng 2% Caâc ăaơi lyâ IFT tñnh phñ 1,6% giaâ trõ tiïìn chuýín ăöịi vúâi möîi giao dõch (2% nïịu lađ giao dõch nhoê) Híìu hïịt caâc ngín hađng vađ MTOs tñnh tûđ 3% trúê lïn tuyđ thuöơc töịc ăöơ chuýín tiïìn Caâc khoaên phñ ăöìng ăïìu coâ thïí cuông ặúơc gheâp vađo giaâ.

21 Western Union ăaô bùưt ăíìu coâ mùơt úê Viïơt Nam Hoơ coâ khoaêng 200 vùn phođng ăaơi lyâ úê ăíy Western Union ăaô kyâ möơt húơp ăöìng trûơc tiïịp vúâi möơt söị ngín hađng vađ möơt cöng ty thûúng maơi

- ACB, VBARD, VPB vađ EDEN - cung cíịp cho hoơ phíìn mïìm vađ ăađo taơo caân böơ.

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 23

ăöìng thú caâc töí chûâc tađi chñnh khaâc lađm ăaơi lyâ cho mònh, vađ möơt söị ngín hađng coâcaâc MTOs riïng cuêa mònh ÚÊ Viïơt Nam, caâc ngín hađng ặúơc pheâp coâ quan hïơ vúâibíịt kyđ loaơi hònh cöng ty nađo Caâc töí chûâc tađi chñnh trung gian phi ngín hađng - caâccöng ty tađi chñnh vađ cöng ty cho thú - ăaô bùưt ăíìu phaât triïín dõch vuơ chuýín tiïìn tûđnùm ngoaâi.

Nhu cíìu cöng nghïơ Nïịu caâc töí chûâc trung gian trong khu vûơc chñnh thûâc caêi

thiïơn cöng nghïơ vađ caêi thiïơn dõch vuơ chuýín tiïìn, hoơ coâ thïí bùưt ăíìu caơnh tranh vúâicaâc dõch vuơ nhanh hún, giaâ reê hún cuêa caâc nhađ cung cíịp IFT Hiïơn nay, caâc ngínhađng vađ töí chûâc tñn duơng chuê ýịu chó dûơa vađo maơng SWIFT, vúâi chi phñ töịn keâm húnvađ töịc ăöơ chíơm hún möơt maơng lûúâi ặúơc thiïịt kïí ăïí phuơc vuơ riïng viïơc chuýín tiïìncaâ nhín.22

Möơt söị töí chûâc tađi chñnh trung gian chó ăún giaên dûơa vađo maơng lûúâi hïơthöịng cuêa Western Union, song caâc nhađ cung cíịp chó dûơa vađo Western Union vađSWIFT ăïí chuýín tiïìn chùưc chùưn seô khöng theo kõp töịc ăöơ vađ chi phñ thíịp cuêa caâc hïơthöịng IFT

Hiïơn ăaơi hoaâ hïơ thöịng thanh toaân Chñnh phuê Viïơt Nam ăaô tiïịn hađnh möơt cuöơc caêi

caâch hïịt sûâc cíìn thiïịt hïơ thöịng thanh toaân cuêa mònh Caâc víịn ăïì vïì sûơ tûúng thñchgiûôa caâc hïơ thöịng hiïơn duđng úê caâc vuđng khaâc nhau trïn ăíịt nûúâc ăaô lađ möơt trúê ngaơinghiïm troơng ăöịi vúâi viïơc thanh toaân caâc giao dõch giûôa caâc vuđng Vúâi sûơ höî trúơ cuêaNgín hađng Thïị giúâi, caâc trung tím thanh toaân buđ trûđ khùưp ăíịt nûúâc ăang ặúơc thiïịtlíơp, vađ höî trúơ cuông ăang ặúơc cung cíịp ăïí cuêng cöị nhiïìu mùơt, trong ăoâ coâ hïơ thöịngthanh toaân nöơi böơ caâc ngín hađng, ăiïìu nađy cuông seô goâp phíìn taơo thuíơn lúơi cho caâcgiao dõch chuýín tiïìn.23

Caâc saên phíím ATM/theê cođn haơn chïị Phaât triïín caâc saên phíím theê vađ tùng söị lûúơng

maây ATM lađ nhûông tiïịn böơ cöng nghïơ coâ thïí taơo thuíơn lúơi coâ viïơc múê röơng hún nûôathõ trûúđng chuýín tiïìn cuêa Viïơt Nam Hiïơn coâ khoaêng 400 ATM trïn khùưp Viïơt Nam,trong ăoâ 300 maây múâi ặúơc níng cíịp Ngín hađng nhađ nûúâc vađ caâc ngín hađng thûúngmaơi ăang lïn kïị hoaơch ăíìu tû lúân vađo ATM Theê tñn duơng víîn chûa ặúơc sûê duơng,song Ngín hađng Thûúng maơi Ăöng AÂ (EAB) ặúơc baâo caâo lađ ăang lïn kïị hoaơch phaâthađnh theê tñn duơng ăïí chuýín tiïìn

Nhûông trúê ngaơi cuêa caâc RFIs trong Hađnh lang Canada - Viïơt NamCaâc ngín hađng vađ töí chûâc tñn duơng Canada ăang bùưt ăíìu khaâm phaâ tiïìm nùng cuêathõ trûúđng chuýín tiïìn túâi Viïơt Nam Tuy nhiïn, vò caâc RFIs cuêa Canada nhòn chungthñch coâ quan hïơ ngín hađng ăaơi lyâ vúâi caâc ngín hađng nûúâc ngoađi nïn tònh traơng phaât

22 SWIFT lađ tûđ viïịt tùưt cuêa Töí chûâc Viïîn thöng Tađi chñnh Liïn ngín hađng Thïị giúâi, möơt húơp taâc xaô cuêa ngađnh ngín hađng cung cíịp caâc dõch vuơ thöng tin tiïu chuíín hoaâ vađ phíìn mïìm thöịng nhíịt cho 7.600 töí chûâc tađi chñnh úê 200 nûúâc.

23 Viïơc triïín khai Dûơ aân Hiïơn ăaơi hoaâ Hïơ thöịng Ngín hađng vađ Hïơ thöịng thanh toaân, ặúơc thöng qua nùm 2002, ăaô khúêi ăöơng khaâ chíơm nhûng theo baâo caâo thò hiïơn nay ăang tiïịn triïín töịt.

24 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 25

triïín cođn haơn chïị cuêa khu vûơc tađi chñnh Viïơt Nam hiïơn ăang lađ möơt haơn chïị ăöịi vúâiviïơc chñnh thûâc hoaâ thõ trûúđng chuýín tiïìn trong hađnh lang nađy Töịc ăöơ chñnh thûâchoaâ seô phuơ thuöơc úê möơt mûâc ăöơ ăaâng kïí vađo quaâ trònh chuýín ăöíi sang möơt hïơthöịng tađi chñnh hiïơn ăaơi úê Viïơt Nam Vai trođ quan troơng cuêa caâc ăùơc tñnh vađ thõ hiïịudín töơc cuêa Viïơt Kiïìu úê Canada, cuđng vúâi söị lûúơng tûúng ăöịi nhoê cuêa cöơng ăöìngnađy cuông haơn chïị caâc ăöơng cú ăïí caâc RFIs tiïịn hađnh caâc ăíìu tû cíìn thiïịt nhùìm ặacaâc khaâch hađng lađ nhûông kiïìu dín Viïơt nam vađo hïơ thöịng hoaơt ăöơng chuýín tiïìntoađn cíìu cuêa mònh

Giai ăoaơn cuöịi cuđng

Ngoađi caâc ýịu töị nhû chi phñ, ăöơ tin cíơy tûúng ăöịi vađ sûơ thuíơn tiïơn cuêa baên

thín mònh, lûơa choơn cuêa ngûúđi gûêi tiïìn giûôa caâc phûúng thûâc chuýín tiïìn úêGiai ăoaơn Ăíìu tiïn cođn bõ aênh hûúêng phíìn nađo búêi sûơ thuíơn tiïơn vađ chi phñcuêa thín nhín cuêa mònh úê ăíìu nhíơn tiïìn Phíìn thaêo luíơn dûúâi ăíy nïu bíơt möơt söịvíịn ăïì sau:

Nhûông haơn chïị vïì dûô liïơu chuýín tiïìn úê Viïơt Nam;

Caâc kïnh phín phöịi chuê ýịu;

Mong muöịn ặúơc giíịu tïn cuêa ngûúđi nhíơn tiïìn;

Taâc ăöơng cuêa caâc chñnh saâch chñnh phuê ăöịi vúâi caâc quýịt ắnh chuýín tiïìn

Haơn chïị vïì dûô liïơu

Viïơc thiïịu dûô liïơu ăaô haơn chïị möơt caâch nghiïm troơng caâc phín tñch vïì viïơc chuýíntiïìn túâi Viïơt Nam Caêi thiïơn chíịt lûúơng dûô liïơu vïì dođng tiïìn chuýín vïì nûúâc cuôngnhû caâc hònh thûâc di cû lađ möơt ûu tiïn nhùìm cho pheâp hiïíu roô hún vïì caâc taâc ăöơngcuêa tiïìn chuýín vïì nûúâc vađ xíy dûơng caâc chñnh saâch hiïơu quaê hún Ngín hađng Nhađnûúâc (SBV) ăang nöî lûơc lûu trûô vađ sùưp xïịp dûô liïơu vïì dođng tiïìn chuýín vïì nûúâc chohúơp lyâ hún, song quaâ trònh nađy víîn cíìn ặúơc caêi thiïơn Theo caâc quan chûâc, SBV bùưtăíìu lûu thöng tin vïì luöìng kiïìu höịi vađo Viïơt Nam kïí tûđ nùm 1996, vađ caâc cú quanchûâc nùng ăang tiïịp tuơc tòm caâch sùưp xïịp thöng tin sao cho tûúng thñch vúâi caâc söịliïơu thöịng kï vïì caân cín thanh toaân cuêa IMF Hiïơn nay caâc ngín hađng ặúơc ýu cíìuphaêi baâo caâo töíng lûúơng tiïìn chuýín vïì nûúâc chuýín qua ngín hađng mònh, xong hoơkhöng bõ ýu cíìu phaêi cung cíịp thöng tin chi tiïịt hún, vñ duơ nhû vïì nguöìn göịc cuêa

CHÖÔNG 3

27

28 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

dođng tiïìn chuýín vïì hay gûêi túâi khu vûơc nađo Tûúng tûơ, cuông khöng coâ thöịng kïchñnh thûâc vïì giaâ trõ trung bònh cuêa caâc giao dõch chuýín tiïìn hay söị lûúơng giao dõchmöîi nùm Do víơy, baâo caâo nađy phaêi dûơa chuê ýịu vađo caâc cuöơc phoêng víịn vađ caâc chûângcûâ raêi raâc ăïí ûúâc lûúơng caâc con söị töíng thïí

Caâc kïnh chi traê chñnh

Viïơt Nam coâ möơt nïìn kinh tïị chuê ýịu sûê duơng tiïìn mùơt, khu vûơc ngín hađng cođnýịu, vađ caâc hïơ thöịng IFT víîn ặúơc sûê duơng röơng raôi Hún thïị, khu vûơc nöng thön cođnngheđo, vađ sûơ tiïịp cíơn cuêa khu vûơc nađy túâi caâc töí chûâc tađi chñnh chñnh thûâc lađ cûơc kyđhaơn chïị Ngoađi viïơc thiïịu cú súê víơt chíịt, caâc ngín hađng cođn chûa phaât triïín cöng nghïơnöơi böơ cíìn thiïịt ăïí chuýín tiïìn möơt caâch hiïơu quaê, do víơy chi phñ cođn cao, lađm naênlođng caâc khaâch hađng tiïìm nùng vađ lađm cho viïơc múê mang caâc kïnh nađy bõ chíơm laơi.Ngín hađng vađ caâc doanh nghiïơp chi traê tiïìn chuýín vïì nûúâc ăaô coâ möơt söị nöî lûơc ăïítùng cûúđng khaê nùng tiïịp cíơn khaâch hađng, song nhûông haơn chïị trong khu vûơc ngínhađng vađ tađi chñnh cuêa Viïơt Nam víîn coâ nghôa lađ caâc hïơ thöịng IFT víîn hoaơt ăöơngnhanh hún vađ reê hún caâc hïơ thöịng chñnh thûâc

Biïíu ăöì 4 chó ra lûúơng tiïìn chuýín vïì Viïơt Nam thöng qua hïơ thöịng tađi chñnhchñnh thûâc, vađ Biïíu ăöì 5 chó ra mûâc tiïìn chuýín vïì nûúâc thöng qua möîi loaơi töí chûâc

Biïíu ăöì 4: Tiïìn chuýín vïì nûúâc thöng qua hïơ thöịng Ngín hađng Viïơt Nam, 1999 - 2004

Nguöìn: UÊy ban Ngûúđi Viïơt Nam úê nûúâc ngoađi, Böơ Ngoaơi giao Viïơt Nam.

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 29

Nhû ăaô thíịy, khoaêng 1,4 tyê USD, hay 67% töíng giaâ trõ tiïìn chuýín vïì nûúâc thöịng kïặúơc, ặúơc chuýín qua hïơ thöịng ngín hađng trong nùm 2002 Caâc MTOs thûơc hiïơnhíìu hïịt phíìn cođn laơi, khoaêng 553 triïơu USD, vađ möơt lûúơng nhoê ặúơc chuýín qua dõchvuơ bûu ăiïơn vađ qua haêi quan

Caâc hïơ thöịng chi traê úê khu vûơc nöng thön

Caâc thađnh phöị vađ caâc trung tím vuđng úê Viïơt Nam ăaô bùưt ăíìu múê ặúđng cho kiïìu höịi.Caâc maơng lûúâi chi traê tiïìn gûêi vïì nûúâc nhû caâc ngín hađng, caâc MTOs vađ möơt söị töíchûâc phi tađi chñnh ăaô ríịt hiïơu quaê trong viïơc chi traê kiïìu höịi cho ngûúđi nhíơn úê caâckhu vûơc ăö thõ lúân nhû Hađ Nöơi vađ thađnh phöị Höì Chñ Minh, núi tíơp trung ăa söị ngûúđinhíơn tiïìn tûđ nûúâc ngoađi Tuy nhiïn, ñt ngín hađng hoùơc MTOs múê chi nhaânh úê nöngthön Caâc dõch vuơ bûu chñnh coâ mùơt khùưp núi úê Viïơt Nam, nhûng kïnh nađy víîn chûaặúơc khai thaâc ăïí chi traê tiïìn chuýín vïì

Western Union gíìn ăíy ăaô ăöìng yâ ăùơt quan hïơ ăöịi taâc vúâi Ngín hađng Nöngnghiïơp vađ Phaât triïín Nöng thön (VBARD), ngín hađng coâ maơng lûúâi chi nhaânh lúânnhíịt Viïơt Nam, ăïí höî trúơ cho viïơc chuýín tiïìn gûêi tûđ nûúâc ngoađi vïì caâc vuđng nöngthön, núi coâ ăïịn 87% chi nhaânh cuêa VBARD Theo húơp ăöìng ăöịi taâc nađy, WesternUnion seô cung cíịp dõch vuơ cuêa mònh úê trïn 615 chi nhaânh Ăíy lađ möơt bûúâc ăi tñchcûơc, song múâi chó lađ bûúâc ăíìu tiïn nhoê beâ trong viïơc múê ặúđng cho viïơc chñnh thûâcchuýín tiïìn vïì khu vûơc nöng thön

Biïíu ăöì 5: Giaâ trõ tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa ngûúđi lao ăöơng theo phûúng thûâc

chuýín tiïìn, 1999 - 2003

Nguöìn: UÊy ban Ngûúđi Viïơt Nam úê nûúâc ngoađi, Böơ Ngoaơi giao Viïơt Nam.

30 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

Ăöìng thúđi, vò viïơc chi traê tiïìn chuýín vïì nûúâc qua caâc kïnh chñnh thûâc úê caâc vuđngnöng thön coâ thïí míịt túâi caê thaâng, caâc hïơ thöịng IFT víîn lađ möơt nhu cíìu quan troơngvađ chñnh ăaâng Caâc cú quan chûâc nùng nhíơn thûâc rùìng viïơc caêi thiïơn cöng nghïơ vađ cúsúê haơ tíìng seô lađ nhûông nhín töị chuê chöịt ăïí vûúơt qua nhûông víịn ăïì nađy Ăöìng thúđi,vúâi trònh ăöơ phaât triïín úê giai ăoaơn sú khai cuêa thõ trûúđng chuýín tiïìn cuêa Viïơt Namvađ sûơ ýịu keâm cuêa khu vûơc ngín hađng, roô rađng caâc hïơ thöịng IFT seô tiïịp tuơc phuơc vuơnhu cíìu ăöịi vúâi dõch vuơ tađi chñnh úê khu vûơc nöng thön

Súê thñch vïì hïơ thöịng cuêa tûđng loaơi ngûúđi gûêi tiïìn

Caâc loaơi ngûúđi gûêi tiïìn cuơ thïí coâ xu hûúâng gùưn boâ vúâi caâc hïơ thöịng chuýín tiïìn cuơthïí Vñ duơ, híìu hïịt nhûông ngûúđi lao ăöơng taơm thúđi, ặúơc chñnh phuê sùưp xïịp vađo caâcchûúng trònh lao ăöơng vađ hûúâng vađo caâc thoaê thuíơn chuýín tiïìn chñnh thûâc khi ặúơchoơc caâc hûúâng díîn, sûê duơng caâc kïnh chñnh thûâc ăïí chuýín tiïìn Chñnh phuê Viïơt Namtiïịn hađnh ăađo taơo, hûúâng díîn trûúâc khi ăi cho nhûông ngûúđi lao ăöơng taơm thúđi, baogöìm ăađo taơo ngön ngûô, giúâi thiïơu vïì luíơt lïơ vađ phong tuơc cuêa nûúâc chuê nhađ, vađ caâckyô nùng hûúâng nghiïơp Hún thïị, Chñnh phuê cođn ặa ra möơt hïơ thöịng höî trúơ chonhûông ngûúđi ăi lao ăöơng khi gùơp phaêi caâc víịn ăïì úê nûúâc ngoađi vađ ăïí hoơ höơi nhíơp trúêlaơi khi vïì nûúâc Ngûúơc laơi, Viïơt Kiïìu thûúđng coâ xu hûúâng xíy dûơng vađ dûơa vađo caâckïnh khöng chñnh thûâc vò caâc lyâ do dûúâi ăíy

Höơp 6 Luíơt lïơ vađ Quy trònh Xuíịt khííu Lao ăöơng cuêa Viïơt Nam

Nguöìn: Töí chûâc Di dín Quöịc tïị (IOM), Cuơc Quaên lyâ ngûúđi Lao ăöơng nûúâc ngoađi (DAFEL)

Viïơt Nam khöng coâ möơt luíơt thöịng nhíịt vïì xuíịt khííu lao ăöơng Xuíịt khííu lao ăöơng ặúơc quy ắnh trong Luíơt Lao ăöơng, ban hađnh nùm 1994 vađ sûêa ăöíi nùm 2002, cuông nhû trong caâc vùn baên phaâp lyâ khaâc, göìm: Nghõ ắnh Chñnh phuê söị 152/ND-CP ngađy 20/9/1999 hûúâng díîn thûơc thi caâc quy ắnh cuêa Luíơt lao ăöơng vïì viïơc gûêi ngûúđi Viïơt Nam ăi lao ăöơng úê nûúâc ngoađi vúâi thúđi haơn cuơ thïí.

Thöng tû söị 28/1999/TT-BLDTBXH ngađy 15/11/1999 hûúâng díîn thûơc thi Nghi ắnh 152/1999/ND-CP Nghõ ắnh 05/2000/ND-CP ngađy 3/3/2000 vïì viïơc xuíịt, nhíơp caênh cuêa cöng dín Viïơt Nam.

Nghõ ắnh Chñnh phuê söị 12/1995/ND-CP ngađy 26/1/1995 vïì viïơc ban hađnh Ăùng kyâ An sinh Xaô höơi.

Biïíu A: Quy trònh xuíịt khííu lao ăöơng

Viïơc sûê duơng, Phín böị theo khu vûơc vađ Chi phñ chuýín tiïìn

Dûúđng nhû coâ möơt hïơ söị tûúng quan hún giûôa loaơi ngûúđi gûêi tiïìn vađ muơc ăñch sûêduơng cuöịi cuđng cuêa lûúơng tiïìn chuýín vïì nûúâc úê Viïơt Nam Dûơa trïn caâc cuöơcphoêng víịn ặúơc tiïịn hađnh, kiïìu höịi cuêa Viïơt Kiïìu gûêi vïì chuê ýịu ặúơc duđng vađocaâc dõp nghó vađ ăíìu tû vađo caâc doanh nghiïơp gia ằnh vađ bíịt ăöơng saên Ngûúơc laơi,caâc khoaên tiïìn chuýín vïì nûúâc cuêa nhûông ngûúđi lao ăöơng taơm thúđi úê nûúâc ngoađichuýín vïì chuê ýịu duđng vađo viïơc duy trò tiïu duđng gia ằnh úê caê khu vûơc nöngthön vađ thađnh thõ

Sûơ phín böị vïì mùơt ắa lyâ cuêa dođng chuýín tiïìn cuông biïịn ăöơng theo loaơingûúđi gûêi Híìu hïịt caâc Viïơt Kiïíu ra ăi tûđ miïìn Nam vađ víîn duy trò liïn laơc vúâivuđng nađy, do víơy, kiïìu höịi tûđ nhûông nûúâc Viïơt Kiïìu cû truâ (nhû Myô, Canada,Australia vađ Phaâp) coâ xu hûúâng chuýín vïì miïìn Nam Ngûúơc laơi, híìu hïịt nhûôngngûúđi lao ăöơng taơm thúđi ăi theo caâc chûúng trònh cuêa chñnh phuê lađ tûđ khu vûơcmiïìn Trung vađ nöng thön miïìn Bùưc, nhûông vuđng keâm phaât triïín hún taơi ViïơtNam Túâi nay ăaô coâ ba lađn soâng ăi lao ăöơng úê nûúâc ngoađi Lađn soâng ăíìu tiïn bùưtăíìu vađo ăíìu nhûông nùm 80, vúâi möơt söị lûúơng lúân caâc cöng nhín kyô thuíơt ăi laoăöơng úê caâc nûúâc xaô höơi chuê nghôa cuô úê Ăöng Íu Lađn soâng thûâ hai bùưt ăíìu vađocuöịi nhûông nùm 80, khi hađng nghòn ngûúđi nûôa ặúơc gûêi ăi Ăöng Íu Lađn soângthûâ ba bùưt ăíìu vađo nùm 1994, khi nhûông ngûúđi lao ăöơng ặúơc gûêi sang Nhíơt Baên,Hađn Quöịc, Kuwait, Lebanon, Saudi Arabia, vađ möơt nûúâc laâng giïìng khaâc.24

Cuöịi cuđng, nhû mö taê trong Höơp 7, chi phñ cho viïơc chi traê tiïìn gûêi tûđ nûúâcngoađi vïì úê Giai ăoaơn cuöịi cuđng khaâc nhau ríịt nhiïìu tuyđ thuöơc vađo núi úê cuêa ngûúđinhíơn tiïìn Caâc khu vûơc phaêi traê phñ cao nhíịt lađ caâc vuđng biïn giúâi phña bùưc vađ caonguýn, vađ chi phñ thíịp nhíịt lađ úê caâc thađnh phöị lúân miïìn Nam

Giíịu tïn - möơt ăöơng cú úê Giai ăoaơn Cuöịi cuđng

Caâc nhađ cung cíịp IFT ăaâp ûâng nhu cíìu cuêa ngûúđi nhíơn úê caâc vuđng nöng thön theonhiïìu caâch khaâc nhau Hoơ khöng chó chi traê ngay taơi caâc khu vûơc nöng thön, núi hïơthöịng chñnh thûâc chûa vûún túâi mađ hoơ cođn ăaâp ûâng ặúơc mong muöịn mang tñnh vùnhoaâ vađ caâ nhín lađ ặúơc giíịu tïn - ăíy lađ möơt ăiïím quan troơng ăöịi vúâi ríịt nhiïìu ngûúđinhíơn tiïìn úê Viïơt Nam, ăùơc biïơt alf úê caâc vuđng nöng thön Möơt söị ngûúđi nhíơn tiïìn úênöng thön thñch caâc IFTs hún, vò hoơ khöng muöịn hađng xoâm hay caâc quan chûâc ắaphûúng biïịt lađ hoơ nhíơn ặúơc tiïìn ÚÊ caâc vuđng nöng thön, sûơ giaâm saât cuêa chñnhquýìn ắa phûúng coâ thïí lađ ríịt lúân, vađ ăöi khi lađ mang tñnh xím phaơm túâi ngûúđi gûêivađ ngûúđi nhíơn tiïìn Möơt khi caâc quan chûâc chñnh quýìn hoùơc caâc thađnh viïn khaâc

24 IOM (Töí chûâc Di dín Quöịc tïị) 2003 Di chuýín Lao ăöơng úê chíu AÂ: Xu hûúâng, Thaâch thûâc vađ Chñnh saâch cuêa nûúâc gûêi lao ăöơng Thuyơ Syô http://www.iom.int// DOCUMENTS/PUBLICATIONS/EN/LabourMigAsia.pdf.

Hađnh lang chuýín tiïìn Canada-Viïơt Nam 31

32 Tađi liïơu lađm viïơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi

trong cöơng ăöìng biïịt möơt ngûúđi nhíơn ặúơc tiïìn tûđ nûúâc ngoađi, hoơ seô hoêi nguöìn göịccuêa söị tiïìn, hoêi vay hoùơc xin "quađ caâp", vađ giaâm saât caâch chi tiïu cuêa ngûúđi nhíơn tiïìn.Trong caâc giao dõch chñnh thûâc, ăùơc biïơt lađ vúâi caâc söị tiïìn lúân, giíịy chûâng minh nhíndín phaêi ặúơc xuíịt trònh taơi quíìy lônh tiïìn Ngûúơc laơi, caâc hïơ thöịng IFT cung cíịp dõchvuơ túâi tíơn nhađ möơt caâch kñn ăaâo, cho pheâp ngûúđi nhíơn tiïìn khöng phaêi cöng khai ăitúâi ngín hađng hoùơc ăiïím lônh tiïìn Möơt söị kïnh chñnh thûâc ngađy nay cuông cung cíịpdõch vuơ chuýín tiïìn túâi tíơn nhađ

Höơp 7: Chi phñ traê tiïìn úê giai ăoaơn cuöịi cuđng úê Viïơt Nam

Phñ thu úê Viïơt Nam búêi nhûông ngûúđi chi traê tiïìn chuýín tûđ nûúâc ngoađi vïì ặúơc xaâc ắnh theo phíìn trùm söị tiïìn ặúơc chuýín Tyê lïơ phíìn trùm nađy thay ăoêi theo khu vûơc chi traê tiïìn, chuê ýịu phuơ thuöơc vađo mûâc ăöơ khoâ khùn cuêa viïơc chuýín tiïìn vađ viïơc coâ sùĩn caâc kïnh chi traê hay khöng Mûâc phñ cao nhíịt ặúơc aâp duơng cho caâc cöơng ăođng úê vuđng miïìn nuâi phña Bùưc, cao nguýn vađ caâc ăaêo Phuâ Quöịc, Phuâ Quyâ vađ Cön Ăaêo Caâc thađnh phöị miïìn Bùưc vađ caâc khu vûơc xa xöi úê miïìn Nam coâ mûâc phñ trung bònh, caâc thađnh phöị vađ khu vûơc miïìn Nam coâ mûâc phñ thíịp nhíịt Baên ăöì dûúâi ăíy minh hoơa ba mûâc phñ vađ möơt söị thađnh phöị ặúơc xaâc ắnh lađ núi tíơp trung ngûúđi nhíơn tiïìn tûđ nûúâc ngoađi gûêi vïì.

Nguöìn: Ngín hađng Thïị giúâi.