Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu thuộc các dự án theo quy định của pháp luật trên cơ sở bảo đảm tính cạnh tranh, công bằ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
PHAN LINH CHI
PHÁP LUẬT VỀ CHỈ ĐỊNH THẦU Ở VIỆT NAM -
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2014
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
PHAN LINH CHI
PHÁP LUẬT VỀ CHỈ ĐỊNH THẦU Ở VIỆT NAM –
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số: 60380107
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2014
Trang 3Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu của các thầy cô, các anh chị, các em
và các bạn Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin được bày tỏ lới cảm ơn chân thành tới:
Ban giám hiệu, Phòng đào tạo sau đại học, bộ môn Luật kinh tế trường Đại học Luật Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn
PGS.TS Nguyễn Viết Tý, người thầy kính mến đã hết lòng giúp đỡ, dạy bảo, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong hội đồng chấm luận văn đã cho tôi những đóng góp quý báu để hoàn chỉnh luận văn này
Cảm ơn các thầy cô giáo đã trang bị nhiều kiến thức quý báu trong quá trình đào tạo tại trường đại học Luật Hà Nội
Chân thành cảm ơn ba mẹ, hai em và bạn bè đã luôn ở bên cạnh động viên, giúp đỡ tôi học tập và ủng hộ tôi trong suốt thời gian qua
Hà Nội, ngày 15/5/2014
Trang 4Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ Giáo viên hướng dẫn là PGS.TS Nguyễn Viết Tý Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực Những số liệu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo Ngoài ra, đề tài còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả, cơ quan tổ chức khác và cũng thể hiện trong phần tài liệu tham khảo.
Nếu phát hiện có bất cứ sự gian lận nào, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước hội đồng cũng như kết quả luận văn của mình
Hà Nội, ngày 15/5/2014
Tác giả
Trang 5Trang
MỞ ĐẦU……… 03
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU THẦU VÀ CHỈ ĐỊNH THẦU……… 07
1.1 Khái quát về đấu thầu và chỉ định thầu……… 07
1.1.1 Đấu thầu và vai trò của đấu thầu……… 07
1.1.2 Chỉ định thầu – Một hình thức của đấu thầu ……… 13
1.2 Khái quát về pháp luật về đấu thầu chỉ định thầu ……… 18
1.2.1 Lịch sử phát triển pháp luật đấu thầu……… 18
1.2.2 Hệ thống các văn bản pháp luật về đấu thầu……… 20
1.2.3 Pháp luật về chỉ định thầu - một bộ phận của pháp luật đầu thầu 24
1.3 Pháp luật đấu thầu một số nước trên thế giới và kinh nghiệm đối với Việt Nam……… 26
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CHỈ ĐỊNH THẦU Ở VIỆT NAM HIỆN NAY……… 28
2.1 Những quy định pháp luật hiện hành về chỉ định thầu …… 28
2.1.1 Quy định về khái niệm chỉ định thầu……… 28
2.1.2 Quy định về các trường hợp được chỉ định thầu……… …… 28
2.1.3 Quy định về điều kiện áp dụng chỉ định thầu……… 36
2.1.4 Quy trình chỉ định thầu……… 39
2.2 Thực trạng chỉ định thầu ở Việt Nam hiện nay ……… 42
2.2.1 Một số hạn chế bất cập trong chỉ định thầu ở Việt Nam hiện nay 42 2.2.2 Nguyên nhân của thực trạng trên……… 51
Trang 6VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHỈ ĐỊNH THẦU Ở
3.1 Hoàn thiện pháp luật về chỉ định thầu……… 56 3.1.1 Cần sửa đổi, bổ sung một số quy định hiện hành trong Luật Đấu
3.1.2 Pháp luật cần có những bổ sung thích hợp trong thời gian tới 58
3.2 Các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động chỉ định
3.2.1 Cần chấm dứt tình trạng ưu ái cho các doanh nghiệp nhà nước
hoặc các doanh nghiệp có mối liên hệ mật thiết với các cơ quan nhà nước trong hoạt động đấu thầu……… 61 3.2.2 Cần triển khai mạnh mẽ hoạt động đấu thầu qua mạng một cách
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Kinh tế Việt Nam trong những năm qua đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng nhờ cơ chế kinh tế thị trường cùng việc cải cách kinh tế của Nhà nước Hoạt động đấu thầu tuy mới được dụng rộng rãi trong thời gian qua nhưng đã góp phần không nhỏ vào quá trình phát triển kinh tế của nước nhà
Đại hội Đảng lần thứ IX đã thông qua một số văn kiện quan trọng và đề ra các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, đề ra "chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng XHCN, xây dựng nền tảng để đến năm 2020, nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp"
Để thực hiện được mục tiêu đề ra, yêu cầu Nhà nước cần phải xây dựng cơ chế kinh tế hợp lý và một hệ thống pháp luật hoạt động có hiệu quả Điều này đòi hỏi quá trình cải cách kinh tế luôn có phải có những thay đổi phù hợp với tình hình luôn luôn biến đổi
Có thể nói, hoạt động đấu thầu đóng vai trò khá quan trọng trong toàn bộ quá trình mua sắm của Chính phủ nói riêng và trong các hoạt động thương mại nói chung Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu thuộc các dự án theo quy định của pháp luật trên cơ sở
bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế Trong những
năm gần đây, hoạt động đấu thầu ngày càng phổ biến trong cơ chế thị trường hiện nay Đặc biệt, khi Luật Đấu thầu (2005) và các văn bản hướng dẫn luật được ban hành thì hoạt động này càng thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp cũng như đông đảo công chúng
Theo quy định của pháp luật, có nhiều hình thức lựa chọn nhà thầu như: đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh
Trang 8tranh trong mua bán hàng hóa, tự thực hiện, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt
Trong số đó, chỉ định thầu được xem là một hình thức lựa chọn nhà thầu đặc biệt, đang được áp dụng khá phổ biến, nhất là từ khi Nghị định 85/2009/NĐ-
CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng ra đời Tuy nhiên, thực trạng chỉ định thầu hiện nay lại bộc lộ nhiều hạn chế bất cập
Thực tế cho thấy, tình trạng chỉ định thầu vẫn được áp dụng một cách tràn lan, bừa bãi, không đảm bảo theo quy định pháp luật Một số doanh nghiệp được
ưu ái trong chỉ định thầu mà không quan tâm đến năng lực nhà thầu Chỉ định thầu gây ra hậu quả là tăng tham nhũng, lãng phí và giảm hiệu quả sử dụng vốn… Thực
tế cho thấy, không ít công trình, dự án được chỉ định thầu mà chất lượng công trình không đảm bảo, rất chậm tiến độ Từ đó dẫn đến các dự án chỉ định thầu ở Việt Nam đều không đảm bảo…
Những tồn tại đó một phần xuất phát từ các quy định của pháp luật chưa cụ thể, rõ ràng và thống nhất Nhiều quy định chưa chặt chẽ gây khó khăn trong việc thực hiện và cũng là cơ sở để các nhà thầu "lách luật" Mặt khác, việc ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể của Bộ kế hoạch và Đầu tư còn chậm và thiếu chặt chẽ Điều này đã khiến cho các dự án chỉ định thầu chưa đạt được hiệu quả cao
Tất cả đó là lý do để tôi chọn vấn đề: “Pháp luật về chỉ định thầu ở Việt
Nam – thực trạng và giải pháp” làm đề tài luận văn cao học của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Từ trước đến nay, tình hình nghiên cứu về pháp luật đấu thầu được nhiều
tác giả thực hiện như: "Đấu thầu trong các hoạt động xây dựng bằng nguồn vốn
ngân sách nhà nước và ODA theo pháp luật Việt Nam hiện hành" (Trần Thắng
Lợi); "Những quy định mới của luật xây dựng năm 2003 về đấu thầu xây dựng và
Trang 9các giải pháp thực hiện" (Bùi Lê Bá Hùng); "Chế độ đấu thầu - Thực trạng pháp luật, thực tế thực hiện và những vấn đề cần giải quyết" (Đặng Thị Khánh Ly);
"Pháp luật điều chỉnh hành vi hạn chế cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp các công
trình sử dụng vốn nhà nước" (Bùi Thanh Hằng); "Pháp luật kiểm soát hành vi thông đồng trong đấu thầu tại Việt Nam - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện"
(Trần Anh Quân), "Pháp luật về đấu thầu mua sắm công những vấn đề lý luận và
thực tiễn" (Nguyễn Thị Như Trang)…
Một mặt, các đề tài đã nói lên được những ưu điểm cũng như những bất cập của pháp luật đấu thầu Mặc khác, các đề tài đã góp phần không nhỏ giúp hoàn thiện pháp luật đấu thầu giúp luật đấu thầu phù hợp hơn với thực tiễn
Tuy nhiên, mặc dù có rất nhiều đề tài nghiên cứu về pháp luật đấu thầu nhưng chưa có đề tài nào đề cập, đi sâu nghiên cứu đến vấn đề pháp luật Chỉ định thầu mặc dù thực trạng Chỉ định thầu đang tồn tại nhiều bất cập trong thực tiễn Vì
vậy, tác giả mạnh dạn chọn đề tài “Pháp luật về chỉ định thầu ở Việt Nam – thực
trạng và giải pháp” với mong muốn sẽ góp một phần nhỏ hoàn thiện hơn nữa để
hệ thống pháp luật đấu thầu phù hợp hơn với thực tiễn
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:
Luận văn sẽ tập trung nghiên cứu một số vấn đề lý luận về chỉ định thầu, làm rõ thực trạng của pháp luật về chỉ định thầu, từ đó tìm kiếm các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về chỉ định thầu
Để đạt được mục đích nêu trên khi nghiên cứu đề tài này phải thực hiện những nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
- Xác định được một số khái niệm liên quan đến chỉ định thầu và pháp luật
về chỉ định thầu
- Phân tích, đánh giá được thực trạng pháp luật về chỉ định thầu hiện hành ở Việt Nam;
Trang 10- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về chỉ định thầu ở Việt Nam
4 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện dựa trên nền tảng phương pháp luận là phương pháp duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử
Đồng thời luận văn cũng sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu như phân tích, tổng hợp, so sánh, bình luận và dự đoán
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Luận văn có những đóng góp sau đây:
- Trình bày những vấn đề cơ bản của pháp luật về đấu thầu, từ đó làm rõ những vấn đề có tính đặc thù trong hoạt động chỉ định thầu
- Đưa ra những đánh giá về thực trạng pháp luật về chỉ định thầu và thực tiễn áp dụng các quy định này
- Trình bày và đề xuất những giải pháp cần thiết cho việc thực hiện hiệu quả các quy định về chỉ định thầu
- Tìm hiểu và phân tích những điểm mới về chỉ định thầu hiện nay, cơ sở lý luận và thực tiễn áp dụng các quy định này
6 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm
có 3 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan pháp luật về đấu thầu và chỉ định thầu;
Chương 2: Thực trạng chỉ định thầu ở Việt Nam hiện nay;
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động chỉ định thầu ở Việt Nam hiện nay
Trang 11CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU THẦU VÀ CHỈ ĐỊNH THẦU
1.1 Khái quát về đấu thầu và chỉ định thầu
1.1.1 Đấu thầu và vai trò của đấu thầu
♦ Khái niệm và đặc điểm của đấu thầu
Theo từ điển tiếng Việt (Viện ngôn ngữ học xuất bản năm 1998) thì
cụm từ " đấu thầu" được giải thích là đọ công khai, ai nhận làm, nhận bán
với điều kiện tốt nhất thì được giao làm hoặc bán hàng (phương thức giao làm công trình hoặc mua hàng) [10, tr.270] Như vậy, bản chất của đấu thầu
là sự "đọ sức", công khai cạnh tranh lành mạnh để thực hiện một yêu cầu nào
đó
Đấu thầu còn được hiểu là Đấu giá để thầu [11, tr.318]
Từ điển kinh doanh của Anh (Longman Dictionary of Business) không nêu rõ đấu thầu là gì mà chỉ giải thích đấu thầu mua sắm là việc sử dụng các phương pháp hoặc nỗ lực đặc biệt để nhận được hay mua được
Ngôn ngữ quốc tế cũng thừa nhận một số định nghĩa về đấu thầu trong các văn bản khác nhau, nhưng dễ nhận thấy là bản chất của đấu thầu dù dưới dạng quy chế hay luật thì đều sử dụng một thuật ngữ có xuất xứ từ tiếng Anh là
"Procurement" (nghĩa là mua sắm)
Theo khoản 2, Điều 4 của Luật Đấu thầu (2005), "đấu thầu" là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết
và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư
có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu
Trang 12quả kinh tế Kết quả của sự lựa chọn là có hợp đồng ký kết giữa các bên với các điều khoản quy định chi tiết trách nhiệm của mỗi bên: bên nhà thầu thì phải thực hiện các nhiệm vụ nêu trong hồ sơ mời thầu, còn bên chủ đầu tư có trách nhiệm giám sát, kiểm tra, nghiệm thu và thanh toán Thực chất quá trình đấu thầu ở Việt Nam đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước là một quá trình mua sắm, xây dựng công trình , là quá trình chi tiêu, sử dụng tiền của Nhà nước
Theo định nghĩa tại khoản 1, Điều 214 Luật Thương mại (2005) thì:
"Đấu thầu hàng hóa, dịch vụ là hoạt động thương mại, theo đó một bên mua hàng hóa, dịch vụ thông qua mời thầu (gọi là bên mời thầu) nhằm lựa chọn trong số các thương nhân tham gia đấu thầu (gọi là bên dự thầu) thương nhân đáp ứng tốt nhất các yêu cầu do bên mời thầu đặt ra và được lựa chọn để kí kết
và thực hiện hợp đồng (gọi là bên trúng thầu)"
Có thể thấy rằng, các khái nhiệm pháp lý về đấu thầu được ghi nhận trong Luật Thương mại (2005) và Luật Đấu thầu (2005) đều mới chỉ quan tâm đến biểu hiện về hình thức của hành vi mà chưa làm rõ bản chất và cơ chế cạnh tranh trong đấu thầu Các cách hiểu nói trên về hoạt động đấu thầu có thể xây dựng từ quan niệm của các nhà làm luật về nhiệm vụ và giới hạn điều chỉnh của pháp luật Theo đó, Luật Đấu thầu có vai trò là công cụ pháp lý để quản lý nhà nước đối với việc đấu thầu các dự án liên quan đến hoạt động chi tiêu, sử dụng vốn Nhà nước trong mua sắm hàng hóa, cung cấp dịch vụ tư vấn và xây lắp Còn Luật Thương mại điều chỉnh hoạt động đấu thầu với tư cách là hoạt động thương mại Cả hai văn bản này đã tạo ra khuôn khổ pháp lý cho hoạt động đấu thầu hơn là quan tâm đến việc duy trì và bảo vệ cơ chế cạnh tranh của hoạt động này
Dưới góc độ của lý luận về cạnh tranh, đấu thấu được nhìn nhận là hình thức lựa chọn người cung cấp hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ, theo đó người
Trang 13tổ chức mời thầu sử dụng cơ chế cạnh tranh bằng cách đưa ra gói thầu để các bên dự thầu cạnh tranh về giá, về chất lượng… với mong muốn có thể lựa chọn được người cung cấp hàng hóa, cung ứng dịch vụ có chất lượng tốt nhất với mức giá rẻ nhất Tùy theo giá trị của gói thầu và điều kiện người mời thầu
mà mức độ cạnh tranh trong đấu thầu sẽ khác nhau Sự cạnh tranh chỉ diễn ra khi có nhiều người tham gia dự thầu, các nhà thầu độc lập với nhau và với người mời thầu, đồng thời không tồn tại bất cứ thỏa thuận nào giữa người mời thầu với một hay một số người dự thầu hoặc giữa những người dự thầu với nhau
Như vậy, pháp luật đấu thầu một mặt phải tạo môi trường cho cơ chế cạnh tranh vận hành trong hoạt động đấu thầu, mặt khác phải duy trì và đảm bảo sự lành mạnh của cơ chế cạnh tranh đó Theo cách thiết kế của pháp luật hiện hành, Luật Thương mại và Luật Đấu thầu đảm nhiệm toàn bộ nhiệm vụ thứ nhất và một phần của nhiệm vụ thứ hai bằng các quy định về nguyên tắc đảm bảo cạnh tranh trong đấu thầu, nghĩa vụ của các bên tham gia và việc xử lý
vi phạm pháp luật về đấu thầu [18, tr 16 -17]
Từ khái niệm trên, có thể xác định đấu thầu có một số đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất, Đấu thầu là một quá trình đa chủ thể Trong quá trình đấu thấu
luôn có hai bên là bên mời thầu và bên dự thầu Bên mời thầu thông thường là chủ sở hữu của nguồn vốn được dùng để mua sắm hàng hóa, dịch vụ Trong một số trường hợp, bên mời thầu chỉ là người được giao quyền sử dụng vốn để mua sắm hàng hóa, dịch vụ Trong những trường hợp đó, người chủ sở hữu đích thực của nguồn vốn này sẽ có vai trò chi phối nhất định đối với gói thầu Bên dự thầu là bên có khả năng cung cấp hàng hóa, dịch vụ nhưng không phải bất kỳ chủ thể nào cũng có thể trở thành bên dự thầu mà chỉ những chủ thể có
Trang 14năng lực thực hiện và không ở trong diện bị loại trừ theo các tiêu chuẩn do bên mời thầu đặt ra mới có quyền trở thành bên tham dự thầu Trong quan hệ đấu thấu, chủ thể thứ ba cũng thường xuất hiện, đó là các nhà tư vấn Họ hiện diện như một nhân tố đảm bảo cho quá trình đấu thầu được thực hiện nghiêm túc
Một chủ thể nữa trong quan hệ đấu thầu, tuy không trực tiếp tham gia vào quan hệ đấu thầu nhưng lại giữ vai trò quyết định - đó là bên sở hữu nguồn vốn Hoạt động mua sắm hàng hóa, dịch vụ trong đấu thầu thường sử dụng nguồn vốn lớn chủ yếu là của các tổ chức, phía cho vay như Nhà nước, Chính phủ, các tổ chức quốc tế
Ngoài các chủ thể trên còn có thêm một thành phần chủ thể nữa là các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt kết quả đấu thầu nhằm đảm bảo cho quá trình đấu thầu diễn ra theo đúng trình tự, thủ tục, nhanh chóng phát hiện và sửa chữa kịp thời những sai sót trong toàn bộ quy trình và kiểm tra lần cuối cùng trước khi bước sang giai đoạn ký và thực hiện hợp đồng
Thứ hai, Đấu thầu là một quy trình gồm nhiều giai đoạn, giữa các giai
đoạn có sự liên hệ mật thiết với nhau, giai đoạn trước là nền móng để thực hiện giai đoạn sau Mỗi giai đoạn thực hiện các mục tiêu khác nhau nhưng chung quy lại, các giai đoạn này đều nằm trong một thể thống nhất Khi tham gia vào các giai đoạn, các chủ thể đều phải tuân theo các quy tắc chung
Thứ ba, Đấu thầu là một giai đoạn tiền hợp đồng, luôn gắn với quan hệ
mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ Mục đích cuối cùng của đấu thầu là giúp bên mời thầu tìm ra được đối tác có khả năng cung cấp hàng hóa, dịch vụ có chất lượng tốt với giá cả hợp lý nhất Sau khi quá trình đấu thầu hoàn tất, bên trúng thầu và bên mời thầu sẽ đi đến thương thảo và ký kết hợp đồng Khi đó, đấu thầu hoàn tất sứ mệnh của nó
Trang 15Thứ tư, Đấu thầu là quá trình cạnh tranh bình đẳng, công khai và minh
bạch Khi tham gia vào hoạt động đấu thầu, bên mời thầu đưa ra trước các yêu cầu của mình để các bên dự thầu căn cứ vào đó để đưa ra các mức giá cung cấp hàng hóa, dịch vụ Vì thế, đấu thầu sự cạnh tranh giữa các bên dự thầu Bên mời thầu sẽ chỉ chọn bên dự thầu nào đưa ra sản phẩm chất lượng và giá cả hợp
lý nhất Tất nhiên, sự cạnh tranh giữa các bên dự thầu phải tuân theo những nguyên tắc, những yêu cầu nhất định, đảm bảo sự cạnh tranh công bằng giữa các nhà thầu Các bên dự thầu được hưởng các điều kiện và cơ hội ngang nhau trong quá trình tham gia đấu thầu, tuyệt đối không có sự phân biệt đối xử Chính điều này đã tạo ra sự minh bạch trong cả quá trình đấu thầu Nhờ cạnh tranh bình đẳng, công khai và minh bạch, bên mời thầu sẽ hiểu rõ hơn năng lực của từng nhà thầu để tuyển chọn đối tác thích hợp để hợp tác
Thứ năm, đấu thầu có thể được thực hiện trên cơ sở từng gói thầu Gói
thầu ở đây có thể là toàn bộ dự án hoặc dự án được chia ra thành từng phần, có quy mô hợp lý, đảm bảo được tính đồng bộ Việc phân chia này đảm bảo cho bên mời thầu lựa chọn được từng nhà thầu phù hợp với từng gói thầu và tạo cơ hội thuận lợi cho sự tham gia của các nhà thầu
Thứ sáu, khi tham gia đấu thầu, nhà thầu phải có sự bảo lãnh dự thầu
Bảo lãnh dự thầu là việc nhà thầu đặt một khoản tiền mặt, séc hoặc bảo lãnh của ngân hàng hoặc các hình thức tương đương… để đảm bảo trách nhiệm của mình với hồ sơ dự thầu Khi nhà thầu rút đơn dự thầu trong thời hạn có hiệu lực của hồ sơ dự thầu đã có hiệu lực của hồ sơ dự thầu đã được quy định trong hồ
sơ mời thầu hoặc khi nhà thầu đã được bên mời thầu thông báo trúng thầu trong thời hạn có hiệu lực của hồ sơ dự thầu mà nhà thầu từ chối thực hiện hợp đồng hoặc không có khả năng nộp hoặc từ chối bảo lãnh thực hiện hợp đồng… thì phía bảo lãnh sẽ phải trả cho bên mời thầu một số tiền ngay sau khi nhận được
Trang 16văn bản yêu cầu của bên mời thầu Mục đích của bảo lãnh dự thầu là nhằm đảm bảo nhà thầu không thay đổi ý định và hủy bỏ việc tham gia đấu thầu Đây cũng
là biện pháp bảo vệ quyền lợi bên mời thầu và loại bỏ những nhà thầu không nghiêm túc
Đấu thầu là hoạt động của nền kinh tế thị trường, nó tuân theo các quy luật khách quan của thị trường như quy luật cung - cầu, quy luật giá cả - giá trị Thông qua hoạt động đấu thầu, bên mời thầu có nhiều cơ hội để lựa chọn người bán phù hợp với mình, mang lại hiệu quả cao nhất, xứng đáng với giá trị đồng tiền mà mình bỏ ra Đồng thời, các bên dự thầu cũng có nhiều cơ hội để cạnh tranh nhằm đặt được các Hợp đồng, có thể cung cấp hàng hóa, dịch vụ của mình để tối đa hóa lợi nhuận
Thông qua đấu thầu, các hoạt động kinh tế được kích thích phát triển Với việc nhiều nhà thầu đóng vai trò là tổng thầu đứng ra để kết hợp các nhà chế tạo, sản xuất, các chuyên gia tư vấn nhằm thực hiện các gói thầu quy mô lớn, tổng hợp nhiều lĩnh vực đã làm cho hoạt động kinh tế diễn ra theo hướng chuyên môn hóa sâu và đa phương hóa rộng
Đấu thầu là công cụ quan trọng của kinh tế thị trường giúp bên mời thầu (người mua) và bên dự thầu (người bán) gặp nhau thông qua cạnh tranh Nhờ các quy chế đấu thầu mà trách nhiệm của các bên ngày càng được nâng cao Nhờ đó, chất lượng, tiến độ công trình luôn được đảm bảo hoặc có nhiều cải thiện đáng kể
Đồng thời, đấu thầu cũng giúp phát triển các ngành sản xuất theo hướng chuyên môn hóa sâu và hợp tác hóa rộng, thông qua đó phát triển thị trường đấu thầu Mặt khác, đấu thầu cũng giúp kích thích thị trường trong nước phát triển,
Trang 17chống được sự độc quyền tự nhiên Không những thế, các chủ đầu tư, bên mời thầu còn được tăng cường về năng lực, họ có thêm kiến thức, thông tin và trở thành những người mua sáng suốt Chính điều này thúc đẩy hoạt động đấu thầu diễn ra bình đẳng, công khai, minh bạch Tính công khai minh bạch không những giúp các cơ quan quản lý nắm bắt thông tin về nhà thầu mà còn giúp cho các nhà thầu hiểu về nhau, giám sát quá trình đấu thầu hạn chế khiếu kiện, tranh chấp có thể phát sinh trong các giai đoạn đấu thầu
Đấu thầu cũng thúc đẩy chuyển giao công nghệ, chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm giữa các Quốc gia, các tổ chức phát triển và đang phát triển Hoạt động đấu thầu diễn ra không chỉ bó hẹp trong phạm vi một quốc gia mà nó diễn ra trên phạm vi toàn thế giới Các nhà thầu một mặt muốn nâng cao uy tín của mình, mặt khác muốn vươn rộng ra thị trường thế giới, họ sẽ chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ để tìm các đối tác trong quá trình hoạt động của mình
Đấu thầu cũng tạo điều kiện để thúc đẩy tiến trình đổi mới nền kinh tế từ
cơ chế tập trung bao cấp sang cơ chế cạnh tranh của nền kinh tế thị trường Mặt khác các hoạt động đấu thầu cũng thực hiện dân chủ hóa nền kinh tế, khắc phục những nhược điểm của thủ tục hành chính nặng nề, cản trở sự năng động và sáng tạo
1.1.2 Chỉ định thầu – Một hình thức của đấu thầu
Theo quy định tại Điều 215 Luật Thương mại năm 2005, có hai hình thức đấu thầu hàng hóa, dịch vụ, đó là đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế Còn theo quy định tại mục 1, chương II Luật Đấu thầu 2013 thì còn có thêm các hình thức đấu thầu như: chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp,
Trang 18tự thực hiện, và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và tham gia thực hiện của cộng đồng
*Đấu thầu rộng rãi:
Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự Đây là hình thức lựa chọn được Nhà thầu tốt nhất mang tính cạnh tranh cao Tuy nhiên, hình thức này cũng mang lại nhiều khó khăn cho bên mời thầu khi phải quản lý số lượng lớn hồ sơ, chi phí cho hoạt động tổ chức đấu thầu cũng lớn kéo theo thời gian thực hiện công tác tổ chức cũng dài Đồng thời có thể xảy ra trường hợp Nhà thầu liên kết để đẩy giá trúng thầu (Xem điểm a, khoản 1 Điều 215 Luật thương mại 2005 và Điều 18 Luật Đấu thầu năm 2005)
có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng yêu cầu gói thầu, do yêu cầu của nguồn vốn sử dụng và do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế (Xem điểm b, khoản 1 Điều 215 Luật thương mại 2005 và Điều
19 Luật Đấu thầu năm 2005)
Trang 19Đồng thời, được áp dụng mua sắm trực tiếp để thực hiện gói thầu tương
tự thuộc cùng một dự án hoặc thuộc dự án khác (Xem Điều 21 Luật Đấu thầu năm 2005)
* Chào hàng cạnh tranh:
Hình thức chào hàng cạnh tranh được quy định cụ thể tại Điều 22 Luật Đấu thầu năm 2005, theo đó chào hàng cạnh tranh được áp dụng trong trường hợp có đủ các điều kiện như: (i) Gói thầu có giá gói thầu dưới hai tỷ đồng; (ii) Nội dung mua sắm là những hàng hoá thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hoá và tương đương nhau về chất lượng
Việc gửi chào hàng có thể thực hiện bằng cách gửi trực tiếp, gửi bằng fax hoặc qua đường bưu điện
Trang 20* Tự thực hiện:
Hình thức tự thực hiện được quy định tại điều 23 Luật Đấu thầu (2005), hình thức này được áp dụng trong trường hợp chủ đầu tư là nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm để thực hiện gói thầu thuộc dự án do mình quản lý và sử dụng
Khi áp dụng hình thức tự thực hiện, dự toán cho gói thầu phải được phê duyệt theo quy định Đơn vị giám sát việc thực hiện gói thầu phải độc lập với chủ đầu tư về tổ chức và tài chính
* Lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt
Hình thức này áp dụng đối với các gói thầu có đặc thù riêng biệt mà nếu không có quy định riêng thì việc tổ chức đấu thầu không thể thực hiện được Với hình thức này, người có thẩm quyền trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư (xem tại Điều 24 Luật Đấu thầu năm 2005)
Ngoài các hình thức chọn nhà thầu, nhà đầu tư nêu trên, Luật Đấu thầu
2013 sắp có hiệu lực cũng có đề cập thêm một hình thức mới, đó là hình
thức: "Tham gia thực hiện của cộng đồng" (quy định tại Điều 27 Luật Đấu
thầu 2013) Theo đó, cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương nơi có gói thầu được giao thực hiện toàn bộ hoặc một phần gói thầu đó trong các trường hợp: (i) Gói thầu thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ xóa đói giảm nghèo cho các huyện, xã miền núi, vùng sâu, vùng
xa, hải đảo, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; (ii) Gói thầu quy mô nhỏ mà cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương có thể đảm nhiệm
Trang 21Theo từ điển tiếng Việt (Viện ngôn ngữ học xuất bản năm 1998), "chỉ định" có nghĩa là quyết định giao cho ai một nhiệm vụ gì đó
Chỉ định thầu là một khái niệm không mới và được nhắc đến từ lâu Theo
đó, chỉ định thầu là hình thức chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu để thương thảo hợp đồng [13]
Chỉ định thầu là một hình thức của Đấu thầu, bởi vì chỉ định thầu mang bản chất của đấu thầu như: (i) mục đích cuối cùng là lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; (ii) lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng
dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất… (iii) Kết quả của sự lựa chọn là có hợp đồng ký kết giữa các bên với các điều khoản quy định chi tiết trách nhiệm của mỗi bên
So với các hình thức đấu thầu khác, chỉ định thầu cũng có những đặc điểm riêng của nó:
Thứ nhất, chỉ định thầu được hiểu là giao cho nhiệm vụ cho một nhà thầu nhất định để thực hiện gói thầu Hình thức này áp dụng cho nhà thầu có những điều kiện mà các nhà thầu khác không có, đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu
Thứ hai, chỉ định thầu chỉ được áp dụng trong những trường hợp nhất định, không được áp dụng rộng rãi Chỉ định thầu chỉ được thực hiện trong các trường hợp nhất định vì những lý do như: bất khả kháng, do yêu cầu, do đảm bảo bí mật, độc quyền, đảm bảo tương thích, chuyên môn v.v
Vì vậy, với hình thức chỉ định thầu, nhà thầu được chỉ định sẽ không có đối thủ cạnh tranh Trong khi đó, các hình thức đấu thầu khác thì các nhà thầu
Trang 22nộp hồ sơ và cạnh tranh công bằng với nhau Chỉ nhà thầu có năng lực thực sự mới được lựa chọn
1.2 Khái quát về pháp luật về đấu thầu chỉ định thầu
1.2.1 Lịch sử phát triển pháp luật đấu thầu
Có thể nói, hệ thống văn bản pháp luật về mua bán công sản hiện nay nói chung cũng như về đấu thầu nói riêng đã được đặt những tiền đề đầu tiên ngay
từ buổi đầu lập nước Trong một số sắc lệnh của mình giai đoạn 1945 - 1946, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở các cơ quan chính phủ khi mua sắm tài sản,
đồ vật phải hết sức tiết kiệm và tránh lãng phí
Trên thực tế, hệ thống văn bản pháp luật về đấu thầu chỉ mới phát triển vài thập kỷ gần đây và ngày càng được bổ sung và hoàn thiện hơn
Đầu những năm 1990, trong các văn bản quản lý đầu tư xây dựng đã xuất hiện "Quy chế đấu thầu trong xây dựng" nhưng chưa rõ ràng
Đến tháng 3/1994, Bộ xây dựng ban hành "Quy chế đấu thầu xây lắp" (Quyết định số 06/BXD - VKT thay cho quyết định số 24/BXD - VKT trước đây) Đây là văn bản được coi là Quy chế đấu thầu đầu tiên, theo đó quy định tất
cả công trình xây dựng thuộc sở hữu Nhà nước đều phải thực hiện đấu thầu
Đến ngày 16/4/1994, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 183/TTg
về việc ban hành Quy chế đấu thầu Theo Quy chế này, các dự án sử dụng vốn Nhà nước (bao gồm Ngân sách cấp, vốn vay, vốn viện trợ, vốn Nhà Nước ở các doanh nghiệp) đều phải qua đấu thầu, kết quả đấu thầu có vốn đầu tư trên 10 triệu USD phải thông qua Hội đồng xét thầu Quốc gia thẩm định để trình thủ tướng Chính phủ xem xét và phê duyệt
Năm 1996, Chính phủ ban hành quy chế đấu thầu kèm theo Nghị Định số 43/CP ngày 16/7/1996 Văn bản này mang tính pháp lý cao hơn và phạm vi
Trang 23điều chỉnh rộng hơn, theo đó, "gói thầu" lần đầu tiên trở thành đối tượng quản
lý của công tác đấu thầu
Ngày 10/5/1997, Luật thương mại ra đời, trong đó có 22 điều (từ Điều
141 đến Điều 162) quy định về Đấu thầu mua bán hàng hóa, dịch vụ
Sau đó, Nghị định 43/CP của Chính phủ được thay thế bằng Nghị định số 88/CP ngày 1/9/1999 và Nghị định này được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/CP ngày 5/5/2000, đi kèm là thông tư 04/2000/TT-BKH hướng dẫn thực hiện quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định 88/CP và Nghị định 14/CP Từ năm 1999 đến năm 2003, công tác đấu thầu chủ yếu được điều chỉnh bằng Nghị định số 88/CP và Nghị định số 14/CP, so với cơ chế cũ thì nhiều vấn
đề đã sáng tỏ hơn, phương pháp để đánh giá đấu thầu cũng khoa học và chuẩn mực hơn
Sự phát triển của hoạt động đấu thầu ngày càng mạnh yêu cầu các văn bản pháp luật phải thay đổi và hoàn thiện hơn Đến năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 66/CP ngày 12/6/2003 sửa đổi, bổ sung Quy chế đấu thầu kèm theo Nghị định số 88/CP và nghị định số 14/CP, Thông tư 01/2004/TT-BKH ngày 2/2/2004 hướng dẫn thực hiện Nghị định 66/CP Với 45% số điều
bổ sung Nghị định 88/CP và 13% số điều sửa đổi bổ sung Nghị định 14/CP đã tăng cường tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch trong đấu thầu, bảo đảm hiệu quả kinh tế của các dự án, tăng cường một bước công tác thanh tra quản lý hoạt động đấu thầu và thực hiện Hợp đồng, nâng cao công tác quản lý thông tin về đấu thầu và nhà thầu Đặc biệt là việc ban hành Luật xây dựng với chương VI
về lựa chọn Nhà thầu và Hợp đồng xây dựng đã thực sự là một bước tiến cơ bản trong công tác quản lý Nhà nước về đấu thầu
Để tạo ra sự thống nhất trong quy định đối với việc chi tiêu sử dụng vốn nhà nước, từ đó khắc phục được những khó khăn phát sinh trong quá trình thực
Trang 24hiện do có các quy định khác nhau về đấu thầu tại nhiều văn bản pháp lý và cũng để phù hợp với tiến trình hội nhập Quốc tế và tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, ngày 29/11/2005, Quốc hội đã ban hành luật Đấu thầu đã tăng cường tính pháp lý cao nhất của các quy định về đấu thầu, phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới Tiếp sau luật đấu thầu là hàng loạt văn bản pháp luật về Đấu thầu khác ra đời cho thấy hoạt động đấu thầu ngày càng đa dạng và phổ biến như: Nghị định số 85 của Chính phủ ngày 15/10/2009 hướng dẫn thi hành luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo luật xây dựng, Nghị định số 68/2012/NĐ-CP ngày 12 tháng 09 năm 2012 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng…
Quá trình thi hành luật đấu thầu (2005) nảy sinh nhiều vấn đề bất cập Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu phát triển, ngày 26/11/2013, Chính phủ ban hành Luật Đấu thầu 2013 Luật Đấu thầu năm 2013 được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2013 đã sửa đổi, bổ sung, khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật cũ ban hành năm 2005, đáp ứng kịp thời yêu cầu phải có một môi trường minh bạch, cạnh tranh cho hoạt động đấu thầu, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về mua sắm sử dụng vốn nhà nước [58] Đến ngày 1/7/2014, luật mới bắt đầu có hiệu lực
1.2.2 Hệ thống các văn bản pháp luật về đấu thầu
Hiện nay, hệ thống văn bản pháp luật về đấu thầu khá phong phú và đa dạng với mục đích bổ sung và hoàn thiện pháp luật Dưới đây là các văn bản pháp luật về đấu thầu phổ biến [59]:
- Luật số 43/2013/QH13 ngày 26 tháng 11 năm 2013 của Quốc hội khóa XIII về Luật Đấu thầu;
Trang 25- Quyết định số 50/2012/QĐ-TTg ngày 9 tháng 11 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc trường hợp đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định;
- Nghị định số 68/2012/NĐ-CP ngày 12 tháng 09 năm 2012 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng;
- Thông tư số 09/2011/TT-BKHĐT ngày 07 tháng 09 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập hồ sơ yêu cầu chỉ định thầu
tư vấn;
- Chỉ thị số 1315/CT-TTg ngày 03 tháng 8 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh việc thực hiện hoạt động đấu thầu sử dụng vốn nhà nước, nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu;
- Chỉ thị số 734/CT-TTg ngày 17 tháng 05 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh công tác quản lý đối với các gói thầu EPC;
- Thông tư số 01/2011/TT-BKHĐT của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu
tư quy định chi tiết kiểm tra về công tác đấu thầu;
- Thông tư số 21/2010/TT-BKH ngày 28 tháng 10 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết về thẩm định hồ sơ mời thầu,
hồ sơ yêu cầu;
- Thông tư liên tịch số 20/2010/TTLT-BKH-BTC ngày 21 tháng 9 năm
2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết việc cung cấp thông tin về đấu thầu để đăng tải trên Báo Đấu thầu;
- Thông tư số 17/2010/TT-BKH ngày 22 tháng 07 năm 2010 của Bộ trưởng
Bộ Kế hoạch và Đầu tư về quy định chi tiết thí điểm đấu thầu qua mạng;
Trang 26- Thông tư số 15/2010/TT-BKH ngày 29 tháng 6 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu dịch vụ tư vấn;
- Thông tư số 15/2010/TT-BKH ngày 29 tháng 6 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu dịch vụ tư vấn;
- Thông tư số 11/2010/TT-BKH ngày 27 tháng 5 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết về chào hàng cạnh tranh;
- Thông tư số 10/2010/TT-BKH ngày 13 tháng 05 năm 2010 của Bộ trưởng
Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định về đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu;
- Thông tư số 09/2010/TT-BKH ngày 21 tháng 04 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp;
- Thông tư số 08/2010/TT-BKH ngày 21 tháng 04 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Báo cáo thẩm định kết quả đấu thầu;
- Thông tư số 06/2010/TT-BKH ngày 09 tháng 3 năm 2010 của Bộ trưởng
Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Hồ sơ mời thầu dịch vụ tư vấn;
- Thông tư số 06/2010/TT-BKH ngày 09 tháng 03 năm 2010 của Bộ trưởng
Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Hồ sơ mời thầu dịch vụ tư vấn;
- Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 03 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản;
Trang 27- Thông tư số 05/2010/TT-BKH ngày 10 tháng 02 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Hồ sơ mời thầu mua sắm hàng hoá;
- Thông tư số 04/2010/TT-BKH ngày 01 tháng 02 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Hồ sơ yêu cầu chỉ định thầu xây lắp;
- Thông tư số 03/2010/TT-BKH ngày 27 tháng 01 năm 2010 của Bộ trưởng
Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Hồ sơ mời sơ tuyển xây lắp;
- Thông tư số 02/2010/TT-BKH ngày 19 tháng 01 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Hồ sơ mời thầu gói thầu xây lắp quy mô nhỏ;
- Thông tư số 01/2010/TT-BKH ngày 06 tháng 01 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập Hồ sơ mời thầu xây lắp;
- Thông tư số 211/2009/TT-BTC ngày 06 tháng 11 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định đấu thầu mua hàng hóa dự trữ nhà nước trong các đơn vị quản lý dự trữ nhà nước;
- Nghị định số 85/2009/NĐ-CP ngày 15 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng;
- Quyết định số 549/QĐ-TTg ngày 29 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc bố trí vốn và chỉ định thầu đối với các dự án đầu tư phục vụ Đại hội thể thao châu Á trong nhà lần thứ III;
- Thông tư số 02/2009/TT-BKH ngày 17 tháng 2 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn lập kế hoạch đấu thầu;
Trang 28- Quyết định số 202/QĐ-TTg ngày 10 tháng 2 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về lựa chọn hình thức thầu đối với các dự án đầu tư xây dựng thuộc
Đề án Kiên cố hóa trường, lớp học và nhà công vụ cho giao viên giai đoạn 2008-2012;
- Nghị định số 58/2008/NĐ-CP của Chính phủ ngày 05 tháng 5 năm
2008 hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng;
- Quyết định số 39/2008/QĐ-TTg ngày 14/03/2008 của Thủ tướng Chính phủ ban hành quy chế đấu thầu, đặt hàng, giao nhiệm vụ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước;
- Quyết định số 21/2008/QĐ-TTg ngày 04/02/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế hoạt động khu kinh tế Vân Phong ban hành kèm theo Quyết định số 92/2006/QĐ-TTg ngày 25/4/2006;
- Thông tư của Bộ Tài chính số 63/2007/TT-BTC ngày 15 tháng 06 năm
2007 hướng dẫn thực hiện đấu thầu mua sắm tài sản nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước bằng vốn nhà nước;
- Thông tư số 08/2000/TT-BKH ngày 12 tháng 7 năm 2000 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn bổ sung sửa đổi công tác đấu thầu xây dựng công trình hạ tầng của Thông tư liên tịch số 416/1999/TTLT/BKH-UBDTMN-TC-
Trang 29Chỉ định thầu là một hình thức lựa chọn nhà thầu được quy định trong Luật Đấu thầu (2005) Kể từ khi Luật Đấu thầu (2005) có hiệu lực, chỉ định thầu là khái niệm ngày càng phổ biến và được sử dụng nhiều Vì vậy, hệ thống văn bản pháp luật quy định về chỉ định thầu cũng ngày càng hoàn thiện nhằm phát huy tối đa ưu thế của hình thức lựa chọn nhà thầu này, hướng tới sự minh bạch, công bằng và bình đẳng
Luật Đấu thầu (2005) có quy định về các trường hợp được áp dụng chỉ định thầu Sau đó, Nghị định 58/2008/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu ra đời đã hoàn thiện và bổ sung Luật 2005 về ngưỡng chỉ định thầu
Đến năm 2009, Luật số 38/2009 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009 và Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng được ban hành có bổ sung và làm rõ thêm các trường hợp đặc biệt được chỉ định thầu Theo đó, Luật
số 38 không quy định hạn mức (tiền) như trước đây mà giao cho Chính phủ quy định các hạn mức được chỉ định thầu và các trường hợp chỉ định thầu do yêu cầu đặc biệt khác
Còn Nghị định 85/2009/NĐ-CP cũng bổ sung quy định ngưỡng chỉ định thầu đã được nâng lên gấp 5 – 6 lần so với quy định tại Nghị định 58/2008/NĐ-
CP hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu
Để giúp hiểu rõ hơn các quy định về chỉ định thầu trong Luật Đấu thầu (2005) và nhằm hoàn thiện pháp luật, ngày 9/11/2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 50/2012/QĐ-TTg về việc áp dụng hình thức chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định Quyết định này bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2013
Trang 30Đến Luật Đấu thầu 2013 sắp có hiệu lực, chỉ định thầu vẫn là nội dung được giữ nguyên và là một trong những bộ phận cấu thành pháp luật đấu thầu, trong đó ghi nhận những vấn đề cơ bản về chỉ định thầu như: (i) quy định về khái niệm chỉ định thầu; (ii) quy định về các trường hợp chỉ định thầu; (iii) quy định về điều kiện áp dụng chỉ định thầu và (iv) quy định về quy trình áp chỉ định thầu
1.3 Pháp luật đấu thầu một số nước trên thế giới và kinh nghiệm đối với Việt Nam
Về khái niệm "đấu thầu", theo Từ điển kinh doanh của Anh (Longman
Dictationary of Business) không nêu rõ đấu thầu là gì mà chỉ giải thích đấu thầu mua sắm là việc sử dụng các phương pháp hoặc nỗ lực đặc biệt để nhận được hay mua được
Theo quan niệm chung trên thế giới, đấu thầu được hiểu là một cuộc đọ sức công khai, nỗ lực để giành được quyền cung cấp hàng hóa, dịch vụ hay xây dựng các công trình cho bên mời thầu Trong một cuộc đấu thầu, nguyên tắc khách quan - công bằng - minh bạch được đặt lên hàng đầu Nhà thầu thắng thầu sẽ là nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ, công trình… có chất lượng tốt nhất với giá rẻ nhất Hoạt động đấu thầu không có tiêu cực là tiết kiệm được một khoản tiền đáng kể cho nhà nước
Pháp luật của Việt Nam có định nghĩa rõ ràng về khái niệm "đấu thầu" tại khoản 2 Điều 4 Luật Đấu thầu (2005) và khoản 1 Điều 214 Luật thương mại
2005 Về cơ bản, Việt Nam đã bắt kịp được xu thế chung của thế giới và thể hiện được rõ tinh thần và nội dung cơ bản của hoạt động đấu thầu
Trang 31Về hình thức đấu thầu, Luật Đấu thầu của Australia chỉ quy định 3 hình
thức đấu thầu là: đấu thầu tuyển chọn, đấu thầu rộng rãi (công khai) và mời thầu
Luật Đấu thầu của Việt Nam thì quy định các hình thức như: đấu thầu hạn chế, đấu thầu rộng rãi, chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, lựa chọn Nhà thầu trong trường hợp đặc biệt, tự thực hiện và Luật Đấu thầu 2013 sắp có hiệu lực còn có thêm hình thức tham gia thực hiện của cộng đồng Trong các hình thức lựa chọn nhà thầu hầu như đều có đầy đủ bên mời thầu và bên dự thầu Duy chỉ có hình thức "tự thực hiện" là áp dụng trong trường hợp nhà đầu tư đồng thời là nhà thầu Luật Australia không hề có hình thức này Nên chăng chúng ta học tập luật Australia để làm rõ hơn, tránh sự mập mờ trong các quy định?
Về các quy định chế tài xử phạt khi có các hành vi vi phạm đấu thầu, luật
pháp Việt Nam nhìn chung cũng tương tự như các nước khác Nhưng Luật Đấu thầu của Việt Nam chỉ quy định gián tiếp nếu cá nhân vi phạm nếu xét thấy có cấu thành tội phạm thì sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự
Về điều này, Luật Đấu thầu của Trung Quốc có quy định trực tiếp về trách nhiệm hình sự hoặc biện pháp thu hồi giấy phép kinh doanh của các cơ quan, doanh nghiệp tham gia đấu thầu nếu có vi phạm pháp luật đấu thầu Điều này sẽ khiến các nhà thầu tham gia đấu thầu có trách nhiệm hơn Đây là một bài học dành cho các nhà làm luật của Việt Nam trong quá trình xây dựng luật pháp, tránh sự chồng chéo trong các văn bản pháp luật và các chế tài xử phạt
Nhìn chung, mặc dù có một số điểm khác biệt nhỏ nhưng pháp luật về đấu thầu của Việt Nam đã có sự tương thích với pháp luật đấu thầu của các quốc gia trên thế giới
Trang 32CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CHỈ ĐỊNH THẦU Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1 Những quy định pháp luật hiện hành về chỉ định thầu
2.1.1 Quy định về khái niệm chỉ định thầu
Ở Việt Nam hiện nay mới có định nghĩa về đấu thầu nói chung chứ chưa
có một định nghĩa chính thống nào về chỉ định thầu Do đó, ta có thể căn cứ vào các quy định hiện hành để đưa ra định nghĩa khái quát về chỉ định thầu
Theo quy định tại khoản 2, Điều 4 Luật Đấu thầu (2005) thì đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu thuộc các dự án trên cơ sở đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế
Khoản 2, Điều 20 Luật Đấu thầu (2005) cũng quy định “Khi thực hiện chỉ định thầu, phải lựa chọn một nhà thầu được xác định là có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêu cầu của gói thầu và phải tuân thủ quy trình thực hiện chỉ định thầu do Chính phủ quy định.”
Từ các quy định nêu trên, ta có thể định nghĩa khái quát về chỉ định thầu như sau: Chỉ định thầu là hình thức lựa chọn nhà thầu trực tiếp đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu thuộc các dự án theo quy định của pháp luật trên cơ sở bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế
2.1.2 Quy định về các trường hợp được chỉ định thầu
Theo quy định tại Điều 20 Luật Đấu thầu (2005), Điều 2 Luật số 38/2009 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật liên quan đến đầu tư xây dựng
cơ bản năm 2009, Điều 40 Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của
Trang 33Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng
theo Luật Xây dựng thì các trường hợp đặc biệt được chỉ định thầu bao gồm:
- Sự cố bất khả kháng do thiên tai, địch họa, sự cố cần khắc phục ngay
- Gói thầu do yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài;
- Gói thầu mang tính chất bí mật quốc gia; gói thầu thuộc dự án cấp bách
vì lợi ích quốc gia;
- Gói thầu mua sắm các loại vật tư, thiết bị để phục hồi, duy tu, mở rộng công suất của thiết bị, dây chuyền công nghệ sản xuất mà trước đó đã được mua từ một nhà thầu cung cấp và không thể mua từ các nhà thầu cung cấp khác
do phải bảo đảm tính tương thích của thiết bị, công nghệ;
- Gói thầu có giá trị trong hạn mức được chỉ định thầu hoặc do yêu cầu đặc biệt khác theo quy định của Chính phủ
Như vậy, Luật số 38 có điều chỉnh nội dung của Điều 20 Luật Đấu thầu năm 2005 Theo đó, trong Luật không quy định hạn mức (tiền) như trước đây
mà giao cho Chính phủ quy định các hạn mức được chỉ định thầu và các trường hợp chỉ định thầu do yêu cầu đặc biệt khác Theo đó, gói thầu có giá trong hạn mức được chỉ định thầu theo quy định tại khoản 4 Điều 2 của Luật sửa đổi bao gồm:
- Gói thầu dịch vụ tư vấn có giá gói thầu không quá 3 tỷ đồng, gói thầu mua sắm hàng hóa có giá gói thầu không quá 2 tỷ đồng, gói thầu xây lắp, gói thầu lựa chọn tổng thầu xây dựng (trừ gói thầu lựa chọn tổng thầu thiết kế) có giá gói thầu không quá 5 tỷ đồng thuộc dự án đầu tư phát triển (quy định tại khoản 1 Điều 1 của Luật Đấu thầu), dự án cải tạo sửa chữa lớn của doanh
nghiệp nhà nước (quy định tại khoản 3 Điều 1 của Luật Đấu thầu)
Trang 34Như vậy, ngưỡng chỉ định thầu đã được nâng lên gấp 5 – 6 lần so với quy định tại Nghị định 58/2008/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu Cụ thể, 5 tỷ đồng là hạn mức chỉ định thầu đối với các gói thầu xây lắp, gấp 5 lần
so với trước khi Nghị định 85/2009/NĐ-CP có hiệu lực Các con số tương ứng đối với gói thầu tư vấn là 3 tỷ đồng (gấp 6 lần so với con số 500 triệu đồng theo quy định tại Nghị định 58/2008/NĐ-CP) và với gói thầu mua sắm hàng hóa là 2
101 của Luật Xây dựng bao gồm:
- Gói thầu mang tính chất bí mật quốc gia cần chỉ định thầu để đảm bảo yêu cầu về bảo mật thông tin theo quy định của pháp luật về bảo mật;
- Gói thầu cần kiểm tra ngay để tránh gây nguy hại trực tiếp đến sức khỏe, tài sản và tính mạng của cộng đồng dân cư trên địa bàn hoặc để không ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề, như: (i) Gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế để triển khai công tác phòng chống dịch bệnh trong trường hợp cấp bách; (ii) Gói thầu xử lý sự cố ô nhiễm môi trường nghiêm trọng cần phải làm ngay; (iii) Gói thầu phục vụ việc di dân vùng sạt
lở hoặc phòng, chống bão, lụt trong trường hợp khẩn cấp để đảm bảo an toàn tính mạng con người và tài sản; (iv) Gói thầu xử lý sự cố công trình trong trường hợp khẩn cấp để đảm bảo an toàn tính mạng con người và tài sản
Trang 35- Gói thầu dịch vụ tư vấn lập, đánh giá báo cáo chiến lược, quy hoạch, gói thầu dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi trong trường hợp chỉ có một nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu;
- Tác giả của thiết kế kiến trúc công trình trúng tuyển hoặc được tuyển chọn được bảo hộ quyền tác giả, được chỉ định để thực hiện gói thầu dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế xây dựng khi có đủ điều kiện năng lực theo quy định;
- Gói thầu dịch vụ tư vấn về công nghệ thông tin để nâng cấp, mở rộng phần mềm mà trước đó đã được cung cấp từ một nhà thầu và nhà thầu khác không thể cung cấp do cần đảm bảo tính tương thích về mặt công nghệ với phần mềm trước;
- Gói thầu thi công xây dựng tượng đài, phù điêu, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệ thuật gắn với quyền tác giả từ khâu sáng tác đến thi công công trình;
- Gói thầu di dời các công trình công cộng phục vụ công tác giải phóng mặt bằng mà chỉ có một đơn vị được thực hiện do yêu cầu đặc biệt chuyên ngành;
- Gói thầu rà phá bom, mìn, vật nổ để chuẩn bị mặt bằng thi công xây dựng công trình;
- Đối với gói thầu thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình hỗ trợ giảm nghèo cho các huyện, xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn: trường hợp cộng đồng dân cư địa phương có thể đảm nhiệm thì giao cho người dân ở địa phương đó thực hiện; trường hợp có nhiều tổ chức
Trang 36đoàn thể tại địa phương có nhu cầu tham gia thì lựa chọn tổ chức đoàn thể đề xuất phương án thực hiện hiệu quả nhất;
Từ ngày Nghị định 85/2009/NĐ-CP có hiệu lực thi hành đến nay, bất cập liên quan đến việc thực hiện chỉ định thầu đó là người có thẩm quyền vẫn trình văn bản đến Thủ tướng Chính phủ đề nghị chấp thuận áp dụng chỉ định thầu những gói thầu thuộc thẩm quyền quyết định của mình hoặc một số gói thầu không thuộc trường hợp được áp dụng chỉ định thầu nhưng người có thẩm quyền vẫn trình văn bản đến Thủ tướng Chính phủ đề nghị chấp thuận áp dụng chỉ định thầu theo quy định tại Điểm k Khoản 2 Điều 40 Nghị định 85/2009/NĐ-CP Việc này dẫn đến kéo dài thời gian trong đấu thầu, tăng thủ tục hành chính trong đấu thầu do không nghiên cứu kỹ quy định của pháp luật hoặc né tránh trách nhiệm, gây lãng phí thời gian của cơ quan chức năng
Để chấm dứt tình trạng này, ngày 9/11/2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 50/2012/QĐ-TTg về việc áp dụng hình thức chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định Quyết định này bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2013 Theo đó, Các trường hợp đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định được quy định tại Điểm k Khoản 2 Điều 40 Nghị định số 85/2009/NĐ-CP bao gồm:
1 Gói thầu cấp bách để thực hiện sự kiện quan trọng quốc gia mà sự kiện
đó đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định
2 Gói thầu cấp bách triển khai công việc nhằm mục tiêu bảo vệ chủ quyền quốc gia, biên giới lãnh thổ, hải đảo
3 Gói thầu chuẩn bị dự án thuộc trường hợp cấp bách cần triển khai thực hiện ngay để đảm bảo thu hút, huy động được vốn của nhà tài trợ nước ngoài
Trang 374 Gói thầu cấp bách trực tiếp phục vụ công tác chuẩn bị dự án, xây dựng
cơ sở hạ tầng ban đầu để đảm bảo yêu cầu về tiến độ đã xác định đối với các dự
án phát triển năng lượng quốc gia
5 Gói thầu cấp bách cung cấp sản phẩm cơ khí do doanh nghiệp trong nước sản xuất, chế tạo phục vụ trực tiếp cho các dự án phát triển năng lượng quốc gia
6 Gói thầu cấp bách chống ùn tắc giao thông để đảm bảo an toàn giao thông ở các thành phố trực thuộc trung ương
7 Gói thầu mà người có thẩm quyền xét thấy cấp bách không thể tổ chức đấu thầu, cần phải chỉ định thầu để mang lại hiệu quả cao hơn so với việc tổ chức đấu thầu
Theo quy định của Luật Đấu thầu thì người có thẩm quyền sẽ quyết định
áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu sau khi có quyết định phê duyệt dự án, trong đó bao gồm cả hình thức chỉ định thầu khi phê duyệt trong kế hoạch đấu thầu Tuy nhiên, đối với chỉ định thầu, theo Nghị định số 85/2009/NĐ-CP được chia làm 2 trường hợp như sau:
- Đối với gói thầu quy định tại Điểm k Khoản 2 Điều 40 Nghị định 85/2009/NĐ-CP: Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng hình thức chỉ định thầu
- Đối với gói thầu ngoài quy định tại Điểm k Khoản 2 Điều 40 Nghị định 85/2009/NĐ-CP: Người có thẩm quyền quyết định áp dụng hình thức chỉ định thầu theo đúng quy định của pháp luật về đấu thầu
Tuy nhiên, ngày 1/11/2012, Nghị định 68/2012/NĐ-CP về việc sửa đổi,
bổ sung một số điều của Nghị định 85/2009/NĐ-CP có hiệu lực thi hành quy định như sau: Thủ tướng Chính phủ phê duyệt hoặc giao người có thẩm quyền
Trang 38phê duyệt gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt quy định tại Điểm k Khoản 2 Điều 40 Nghị định 85/2009/NĐ-CP
Căn cứ theo quy định tại Nghị định 68/2012/NĐ-CP, điểm mới trong Quyết định 50/2012/QĐ-TTg so với nội dung của Nghị định 85/2009/NĐ-CP là Thủ tướng Chính phủ giao cho người có thẩm quyền xem xét, phê duyệt kế hoạch đấu thầu của gói thầu áp dụng chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt thuộc thẩm quyền xem xét, quyết định của Thủ tướng Chính phủ
Như vậy, kể từ khi Quyết định này có hiệu lực thi hành (từ ngày 1/1/2013) thì sẽ không phân biệt gói thầu thuộc trường hợp đặc biệt, cấp bách hay thông thường, người có thẩm quyền sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật trong việc quyết định áp dụng chỉ định thầu và phê duyệt hình thức lựa chọn nhà thầu trong kế hoạch đấu thầu làm cơ sở pháp lý cho chủ đầu tư tổ chức thực hiện chỉ định thầu
Khoản 1, Điều 22 Luật Đấu thầu 2013 sắp có hiệu lực cũng quy định rõ các trường hợp chỉ định thầu như sau:
"Chỉ định thầu đối với nhà thầu được áp dụng trong các trường hợp sau đây:
a) Gói thầu cần thực hiện để khắc phục ngay hoặc để xử lý kịp thời hậu quả gây ra do sự cố bất khả kháng; gói thầu cần thực hiện để bảo đảm bí mật nhà nước; gói thầu cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của cộng đồng dân cư trên địa bàn hoặc để không ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề; gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế để triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh trong trường hợp cấp bách;
Trang 39b) Gói thầu cấp bách cần triển khai nhằm mục tiêu bảo vệ chủ quyền quốc gia, biên giới quốc gia, hải đảo;
c) Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa phải mua từ nhà thầu đã thực hiện trước đó do phải bảo đảm tính tương thích về công nghệ, bản quyền mà không thể mua được từ nhà thầu khác; gói thầu có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm; mua bản quyền sở hữu trí tuệ;
d) Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết
kế xây dựng được chỉ định cho tác giả của thiết kế kiến trúc công trình trúng tuyển hoặc được tuyển chọn khi tác giả có đủ điều kiện năng lực theo quy định; gói thầu thi công xây dựng tượng đài, phù điêu, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệ thuật gắn với quyền tác giả từ khâu sáng tác đến thi công công trình;
đ) Gói thầu di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật do một đơn vị chuyên ngành trực tiếp quản lý để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng; gói thầu rà phá bom, mìn, vật nổ để chuẩn bị mặt bằng thi công xây dựng công trình;
e) Gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công, gói thầu có giá gói thầu trong hạn mức được áp dụng chỉ định thầu theo quy định của Chính phủ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ"
Có thể thấy, so với Luật Đấu thầu 2005, Luật Đấu thầu 2013 đã quy định khá rõ ràng, cụ thể các trường hợp được chỉ định thầu Điều này xuất phát từ thực tiễn nhằm ngăn chặn tình trạng thực hiện chỉ định thầu tràn lan, không hợp
lý đã và đang xảy ra hiện nay
Luật Đấu thầu 2013 đã phân cấp triệt để về việc quyết định hình thức chỉ định thầu do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính