Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự ở việt nam hiện nay

Chẳng hạn, trong vấn đề XLV PL hành chính nói chung, có thể kể đến bài viết "Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính - thực trạng quy định, thực tiễn áp dụng và hướng hoàn thiện" của tác

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NGUYỄN TUẤN AN

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ

XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH

ÁN DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NGUYỄN TUẤN AN

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ

XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH

ÁN DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Lí luận và lịch sử nhà nước và pháp luật

Mã số: 62.38.01.01

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Hoàng Thế Liên

HÀ NỘI - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi Nội dung cũng như các số liệu trình bày trong Luận án hoàn toàn trung thực Những kết luận khoa học của Luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác./

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Nguyễn Tuấn An

STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ

Trang

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 6 1.1 Nội dung các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 10 1.2 Đánh giá kết quả các công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến đề

tài luận án

23

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ

XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ Ở

VIỆT NAM HIỆN NAY

26

2.1 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của xử lý vi phạm pháp luật trong thi

hành án dân sự

26

2.2 Khái niệm, đặc điểm, nội dung và hình thức thể hiện của pháp luật về

xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự

38

2.3 Khái niệm, ý nghĩa và các tiêu chí hoàn thiện pháp luật về xử lý vi

phạm pháp luật trong thi hành án dân sự

70

Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ HOÀN THIỆN PHÁP

LUẬT VỀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH ÁN

DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chương 4: CÁC NGUYÊN TẮ VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC HOÀN

THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG

THI HÀNH ÁN DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

126

4.1 Các nguyên tắc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong

thi hành án dân sự

126

4.2 Giải pháp tiếp tục hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật

trong thi hành án dân sự

131

NHỮNG CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN

QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

166

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 167

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã đẩy mạnh công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, cải cách tư pháp và chú trọng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam Mục tiêu là tạo được một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh

tế, xã hội của đất nước [9]

háp luật về XLV PL trong THADS là một bộ phận quan trọng của pháp luật Việt Nam Bởi vậy, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam cần chú trọng đến vấn đề xây dựng và hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS sẽ góp phần vào việc hoàn thiện pháp luật về THADS nói riêng, pháp luật Việt Nam nói chung

Thực ti n hiện nay cho thấy, pháp luật về XLV PL trong THADS đang có những hạn chế, bất cập nhất định Nhiều quy định pháp luật chưa đầy đủ, nhiều vướng mắc trong cơ chế thực thi chưa được tháo gỡ kịp thời Đặc biệt, thực ti n XLVPPL trong THADS đang bộc lộ những mâu thuẫn, chồng chéo, không phù hợp với thực

ti n và yêu cầu của đời sống xã hội, vì vậy, hiệu quả đạt được chưa cao, tính nghiêm minh của pháp luật còn là vấn đề lớn hiện nay Nhiều vấn đề phát sinh trong thực ti n XLV L trong THADS chưa được điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung kịp thời

Có thể nói, pháp luật về XLV PL trong THADS ở nước ta chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ, còn mang tính chất tình thế, chắp vá và chưa đáp ứng được yêu cầu của thực ti n Thực tế đó đặt ra yêu cầu cần phải hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS nhằm tạo ra sự tương thích, phù hợp giữa pháp luật và thực tế XLVPPL, đảm bảo tính toàn diện, đồng bộ, khoa học, khả thi và nghiêm minh của pháp luật, đảm bảo các quy định của pháp luật được thực hiện hiệu quả trong thực tế, tránh sự tùy tiện trong áp dụng pháp luật và gây oan sai trong thực ti n XLV PL

Vấn đề XLV L nói chung và XLV L trong THADS nói riêng hiện nay

có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống xã hội Việc XLVPPL không nghiêm, kém hiệu quả sẽ gây dư luận xấu ảnh hưởng trực tiếp đến lòng tin của nhân dân đối với tính nghiêm minh của pháp luật, kỷ cương phép nước bị xem thường

Do vậy, hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, nâng cao hiệu quả trong thực ti n XLV L là yêu cầu cấp bách đặt ra trong hoạt động tư pháp ở nước ta hiện nay

Bên cạnh đó, hiện nay, công tác THADS đang ngày càng được chú trọng, đang dần được xã hội hóa Trong đó, số lượng các vụ việc THADS cần giải quyết ngày càng tăng, mức độ phức tạp ngày càng cao hạm vi công tác THADS lúc đầu chỉ giới hạn ở việc tổ chức thi hành các bản án dân sự, hôn nhân và gia đình, phần dân sự trong bản án hình sự thì đến nay đã mở rộng đối với các loại việc mới như thi hành các bản án, quyết định tuyên bố phá sản doanh nghiệp, lao động, hành chính, các bản án, quyết định của Tòa án và Trọng tài nước ngoài Cùng với đó, các vụ việc V L trong THADS xảy ra ngày càng nhiều, đa dạng và phức tạp hơn

Bởi vậy, yêu cầu xây dựng và hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS càng ngày càng trở nên cấp thiết Theo đó, pháp luật cần được hoàn thiện theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, đầy đủ, khả thi và dự liệu được các loại V L trong thực ti n hoạt động THADS, đặc biệt là những loại V L mới có thể xảy ra háp luật về XLV PL trong THADS hoàn thiện sẽ góp phần xử lý nghiêm cũng như hạn chế các V L trong THADS

Từ những vấn đề nêu trên, có thể nhận thấy, việc nghiên cứu, tổng kết, đánh giá pháp luật về XLV L trong THADS cả về lý luận và thực ti n, để từ đó đề ra những quan điểm và giải pháp hoàn thiện là rất cần thiết

Với những lý do đó, tôi chọn đề tài " o n thi n ph p u t v vi ph

ph p u t trong thi h nh n dân sự ở Vi t Na hi n nay" làm đề tài luận án tiến sĩ

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

Đối tượng nghiên cứu của luận án là các quan điểm, tư tưởng về XLV L trong THADS, thực trạng pháp luật về XLV L trong lĩnh vực THADS và hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

hạm vi nghiên cứu của đề tài là tập trung tổng hợp, hệ thống hóa cũng như

lý giải rõ những vấn đề lý luận về XLV PL và pháp luật về XLV L trong THADS; đánh giá mặt ưu điểm, mặt hạn chế của pháp luật và hoàn thiện pháp luật

về XLVPPL trong THADS; đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS ở Việt Nam hiện nay

3 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

Để giải quyết các nhiệm vụ đặt ra, luận án được thực hiện trên cơ sở lý luận khoa học và phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

về nhà nước và pháp luật, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; về cải cách tư pháp; về xây dựng và hoàn thiện pháp luật XHCN

Luận án được thực hiện trên cơ sở vận dụng phương pháp duy vật biện chứng của triết học Mác - Lênin kết hợp với việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học khác nhau để đáp ứng yêu cầu làm rõ những nội dung nghiên cứu

Phương pháp phân tích - tổng hợp được sử dụng xuyên suốt để nêu, phân tích, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực ti n trong luận án

Phương pháp so sánh, thống kê được sử dụng để cung cấp các số liệu cần thiết, đối chiếu, so sánh, làm rõ các nội dung liên quan, đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật về XLV PL trong THADS cũng như lịch sử phát triển của nó

hương pháp mô tả được sử dụng để nêu, làm sáng tỏ những vấn đề về hình thức thể hiện của pháp luật XLVPPL trong THADS

hương pháp lịch sử - cụ thể được sử dụng để phân tích, đánh giá, bình luận thực trạng pháp luật về XLVPPL trong THADS

Phương pháp khái quát hóa được sử dụng để nêu và phân tích, kết luận về những vấn đề có tính chất chung, bao quát như thành tựu của các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, những thành tựu đạt được trong quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

hương pháp khảo sát thực tế được sử dụng để góp phần tổng kết thực ti n sâu sắc về pháp luật XLV PL trong THADS, quá trình tổ chức thực hiện pháp luật

và hiệu quả của nó trong thực ti n

Phương pháp kết hợp nghiên cứu lý luận với thực ti n cũng được sử dụng trong tiến trình thực hiện luận án để đưa ra những bình luận, quan điểm, kết luận về những nội dung nghiên cứu

Trên thực tế, hoạt động XLV L trong THADS ở nước ta khá phức tạp, pháp luật về XLV PL trong THADS khá đa dạng, còn có nhiều nhược điểm, hạn chế nên để thấy rõ bản chất, khuynh hướng vận động và phát triển của pháp luật cũng như cơ chế thực thi XLV L trong THADS nói chung cần phải sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau nhằm làm rõ các khía cạnh khác nhau của vấn đề đặt ra

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

Thông qua việc nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực ti n của pháp luật

về XLVPPL trong THADS, luận án đặt mục tiêu là đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS ở Việt Nam

Để đạt được mục đích trên, luận án tập trung giải quyết những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

Phân tích, làm sáng tỏ khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của XLV L trong THADS; khái niệm, đặc điểm, nội dung và hình thức thể hiện của pháp luật về XLVPPL trong THADS; khái niệm, đặc điểm, nội dung, mục tiêu, ý nghĩa của hoàn thiện pháp luật về XLV L trong THADS; nêu rõ các tiêu chí xác định mức độ hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

Đánh giá khách quan, toàn diện, có hệ thống về thực trạng pháp luật và hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS nhằm làm rõ những ưu điểm, thành tựu và những nhược điểm, hạn chế, nguyên nhân của những ưu điểm, thành tựu và những nhược điểm, hạn chế của pháp luật và hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS cũng như cơ chế thực thi

hân tích các nguyên tắc của việc hoàn thiện pháp luật về XLV L trong THADS

và đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

5 Những điểm mới của luận án

Luận án là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu toàn diện, có hệ thống

về xây dựng và hoàn thiện pháp luật về XLVPPL trong THADS ở Việt Nam, có những đóng góp mới về khoa học như sau:

Thứ nhất, luận án đã đưa ra được khái niệm, chỉ rõ đặc điểm, nội dung, ý

nghĩa của XLVPPL trong hoạt động THADS

Thứ hai, xây dựng được khái niệm, phân tích đặc điểm, nội dung và hình

thức thể hiện của pháp luật về XLV PL trong THADS

Thứ ba, xây dựng được khái niệm, xác định được mục tiêu, nội dung, ý

nghĩa của hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS; nêu lên được các tiêu chí xác định mức độ hoàn thiện của pháp luật về XLV PL trong THADS

Thứ tư, phân tích, làm rõ thực trạng của pháp luật và hoàn thiện pháp luật

về XLV PL trong THADS, đánh giá được ưu điểm, thành tựu cũng như nhược điểm, hạn chế và nguyên nhân của nó

Thứ năm, nêu lên được các nguyên tắc và đề xuất các giải pháp tiếp tục

hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

6 Ý nghĩa l luận và thực tiễn của luận án

Các kết quả nghiên cứu của luận án góp phần bổ sung vào lý luận về THA cũng như pháp luật về THADS và pháp luật về XLVPPL trong THADS

Luận án là sự nhìn nhận, đánh giá khoa học về những ưu điểm, hạn chế, bất cập của pháp luật về XLV PL trong THADS Kết quả của luận án cung cấp các

luận cứ khoa học và thực ti n có giá trị tham khảo cho quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS, góp phần thúc đẩy cải cách tư pháp cũng như công cuộc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam

Luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho hoạt động nghiên cứu giảng dạy và học tập trong các cơ sở đào tạo luật và nghề tư pháp

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận án gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu đề tài

Chương 2: Cơ sở lý luận của hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp

luật trong thi hành án dân sự

Chương 3: Thực trạng pháp luật và hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm

pháp luật trong thi hành án dân sự

Chương 4: Các nguyên tắc và giải pháp tiếp tục hoàn thiện pháp luật về xử

lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự

Chương 1

TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

Hoàn thiện pháp luật là một đòi hỏi khách quan trong hoạt động tư pháp của bất cứ nhà nước nào Ở nước ta, trong xu thế hội nhập quốc tế và thực hiện chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, tăng cường quản lý xã hội bằng pháp luật cũng đang đặt ra nhu cầu bức xúc về hoàn thiện pháp luật nói chung và hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS nói riêng

Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII tại Đại hội VIII đã đưa ra quan điểm chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật như sau:

Ban hành các đạo luật cần thiết để điều chỉnh các lĩnh vực của đời sống xã hội Ưu tiên các luật về kinh tế, về các quyền công dân và các luật điều chỉnh các hoạt động văn hóa, thông tin Coi trọng tổng kết thực ti n Việt Nam, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, ban hành các văn bản luật với những quy định cụ thể, d hiểu, d thực hiện Giảm dần các luật, pháp lệnh chỉ dừng lại ở những nguyên tắc chung, muốn thực hiện được phải có nhiều văn bản hướng dẫn thi hành [1]

Tại Đại hội IX, Đảng ta tiếp tục nhấn mạnh vai trò lập pháp của Quốc hội:

"Kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, trọng tâm là công tác lập pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đổi mới quy trình ban hành và hướng dẫn thi hành luật" [2] Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX tại Đại hội X của Đảng cũng chỉ rõ: "Hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng tính cụ thể, khả thi của các quy định pháp luật" và "Đổi mới hơn nữa quy trình xây dựng luật, giảm mạnh việc ban hành pháp lệnh" [3]

Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ XI tiếp tục khẳng định chủ trương đẩy mạnh hoàn thiện pháp luật [4] Bên cạnh đó, các Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX, X và XI của Đảng đã khẳng định nhất quán chủ trương xây dựng, hoàn thiện bộ máy nhà nước cũng như hệ thống pháp luật Việt Nam cùng với quá trình thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Đặc biệt, Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về chiến lược xây dựng và hoàn thiện pháp luật Việt Nam đến năm

2010, định hướng đến năm 2020 [10] và Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005

về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 [11] của Bộ Chính trị ra đời có ý nghĩa

vô cùng quan trọng, là định hướng và cơ sở chính trị quan trọng để xây dựng, hoàn

thiện pháp luật, đáp ứng yêu cầu của thực ti n xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và đẩy mạnh hội nhập quốc tế

Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị đã đánh giá một cách khái quát về công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật ở nước ta Theo đó, sau gần hai mươi năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đã có những tiến bộ quan trọng Tuy nhiên, nhìn chung, hệ thống pháp luật nước ta vẫn chưa đồng bộ, thiếu thống nhất, tính khả thi thấp, chậm đi vào cuộc sống Trước thực trạng đó, Nghị quyết đã đặt ra mục tiêu:

Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, trọng tâm là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; đổi mới căn bản cơ chế xây dựng và thực hiện pháp luật; phát huy vai trò và hiệu lực của pháp luật để góp phần quản lý xã hội, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế, xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, thực hiện quyền con người, quyền tự do, dân chủ của công dân, góp phần đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 [10]

Có thể nói, Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị đã định hướng rõ cho công cuộc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật nước ta Những quan điểm chỉ đạo cơ bản của Nghị quyết là cơ sở và nền tảng để xây dựng, hoàn thiện pháp luật Việt Nam nói chung, pháp luật về XLV PL trong THADS nói riêng

Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị đã xác định mục tiêu của cải cách tư pháp là "Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa " [11] Nghị quyết cũng đã đề ra nhiều quan điểm tiến bộ, toàn diện, tổng thể và có tính đột phá cho tiến trình xây dựng và hoàn thiện

hệ thống pháp luật và cải cách tư pháp Trong đó, một trong những nhiệm vụ cơ bản được đề ra là cải cách tổ chức và hoạt động các cơ quan THA Nghị quyết xác định:

Chuẩn bị điều kiện về cán bộ, cơ sở vật chất để giao cho Bộ Tư pháp giúp Chính phủ thống nhất quản lý công tác thi hành án Xác định

rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn và của cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trong việc thi hành các

hình phạt không phải là hình phạt tù để thực hiện nghiêm túc các bản án của tòa án Từng bước thực hiện việc xã hội hóa và quy định những hình thức, thủ tục để giao cho tổ chức không phải là cơ quan nhà nước thực hiện một số công việc thi hành án [11]

Như vậy, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị đã xác định là cần đổi mới tổ chức và hoạt động cơ quan THA Đây cũng chính là cơ

sở chính trị quan trọng để hoàn thiện pháp luật về THADS nói chung, pháp luật về XLVPPL trong THADS nói riêng

Bên cạnh đó, vấn đề xây dựng và hoàn thiện pháp luật Việt Nam được đề cập trong nhiều công trình nghiên cứu khoa học, đáng chú ý là một số công trình, bài viết như sau:

Cuốn "Nghiên cứu tư tưởng Hồ chí Minh về nhà nước và pháp luật" (1993)

của Viện khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp đã nghiên cứu và phân tích những nội dung cơ bản về tư tưởng Hồ Chí Minh trong vấn đề xây dựng nhà nước và hệ thống pháp luật Việt Nam, trong đó, những kết quả nghiên cứu đã làm sáng tỏ và cho thấy những giá trị có tính chất nền tảng trong tư tưởng Hồ chí Minh về xây dựng và hoàn thiện nhà nước cũng như hệ thống pháp luật nước ta [12]

Cuốn "Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam - Những vấn

đề lý luận và thực tiễn" (2003) của tác giả Lê Minh Tâm đã nghiên cứu và làm sáng tỏ

những nội dung chủ yếu về xây dựng và hoàn thiện pháp luật Việt Nam Trong đó, tác giả đã tập trung phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về pháp luật như: Bản chất, chức năng, giá trị xã hội, hình thức, hiệu lực của pháp luật và những tiêu chí cơ bản để xác định mức độ hoàn thiện của pháp luật, xây dựng và hệ thống hóa pháp luật Đồng thời, tác giả cũng đã phân tích quá trình hình thành và phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam từ năm 1945 đến nay Trên cơ sở đó, tác giả nêu lên những phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam [82]

Cuốn "Góp phần bàn về cải cách pháp luật ở Việt Nam hiện nay" (2008)

của tác giả Ngô Huy Cương đã đề cập đến vấn đề xây dựng, hoàn thiện pháp luật một cách khái quát, trong đó, tác giả đã phân tích và trình bày có hệ thống những vấn đề cơ bản về cải cách pháp luật trên cơ sở lý luận và từ thực ti n Việt Nam [43]

Cuốn "Xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhằm bảo đảm phát triển bền

vững ở Việt Nam hiện nay" (2010) do tác giả Nguy n Văn Động chủ biên đã phân

tích, làm sáng rõ nhiều vấn đề quan trọng và cấp thiết đối với việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững như: Cơ sở khoa học trong

các quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về phát triển bền vững và định hướng của việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật bảo đảm phát triển bền vững; mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa phát triển bền vững với xây dựng, hoàn thiện pháp luật; cách thức xác định các yếu tố phát triển bền vững trong nội dung pháp luật và lồng ghép chúng vào quá trình xây dựng, ban hành các văn bản QPPL; tiêu chuẩn đánh giá mức độ bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật; hài hòa hóa pháp luật quốc gia với pháp luật quốc tế trong xây dựng, hoàn thiện pháp luật trước yêu cầu phát triển bền vững [54] Đồng thời, tác giả Nguy n Văn Động cũng công bố hai bài nghiên cứu trên Tạp chí Luật học số 3 năm 2010

(Hoạt động xây dựng pháp luật trước yêu cầu phát triển bền vững của Việt Nam hiện nay) [55] và Tạp chí Luật học số 5 năm 2010 (Cách thức xác định các yếu tố phát triển bền vững của pháp luật và lồng ghép chúng vào quá trình xây dựng pháp luật) [56] Hai bài viết này đã tập trung phân tích vấn đề xây dựng, hoàn

thiện pháp luật trước yêu cầu phát triển bền vững; làm rõ cách thức xác định các yếu tố phát triển bền vững của pháp luật và vấn đề lồng ghép các yếu tố này vào quá trình xây dựng pháp luật

Cuốn "Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong bối cảnh

xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa" (2011) của tác giả Nguy n Minh

Đoan đã nghiên cứu và làm sáng tỏ những nội dung chủ yếu về xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, gắn với điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Trong đó, tác giả đã tập trung phân tích những vấn đề lý luận cơ bản

về xây dựng pháp luật, xem xét tính hệ thống của pháp luật, làm rõ những nội dung chủ yếu của hệ thống pháp luật XHCN, phân tích những vấn đề cơ bản về văn bản

Q L, đánh giá tác động của văn bản Q L, nêu lên những yêu cầu đối với hoạt động xây dựng pháp luật, đánh giá chất lượng hoạt động xây dựng pháp luật và chất lượng hệ thống pháp luật Việt Nam, đặt ra vấn đề trách nhiệm của người xây dựng pháp luật và vai trò của các nhà khoa học trong hoạt động xây dựng pháp luật, vấn

đề phản biện xã hội đối với công tác xây dựng pháp luật, từ đó, nêu lên những nội dung chủ yếu của việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam gắn với điều kiện xây dựng, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN [53]

Giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật của Trường Đại học Luật Hà Nội

cũng đã đề cập đến vấn đề xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, nêu lên những yêu cầu và biện pháp cơ bản nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật nước ta, đáp ứng yêu cầu của thực ti n [93]

Bên cạnh đó, một số công trình khác như: Cuốn "Hồ Chí Minh toàn tập" (tập 5) [73]; Hồ Chí Minh, "Nhà nước - pháp luật" [74]; Cuốn "Nhà nước pháp

quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam" của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia [91]; Cuốn

"Cải cách hành chính và công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Việt Nam" của GS.TS Đoàn Trọng Truyến [88] đều có những nghiên cứu, đánh

giá mang tính tổng thể, toàn diện về nhà nước và pháp luật, nêu lên những yêu cầu, phương hướng, biện pháp nhằm xây dựng, hoàn thiện bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật, đặc biệt là trong điều kiện cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN hiện nay Đây đều là những tài liệu có giá trị tham khảo quan trọng trong việc nghiên cứu các giải pháp nhằm xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật Việt Nam

Có thể nói, vấn đề xây dựng và hoàn thiện pháp luật Việt Nam nói chung đã được đề cập trong những công trình nghiên cứu khoa học và đã được nhìn nhận một cách tổng thể, toàn diện, khoa học, trên cơ sở lý luận và thực ti n, gắn với điều kiện phát triển kinh tế, xã hội cũng như trước những yêu cầu của thực ti n đang đặt ra ở nước ta Việc kế thừa và tiếp thu những kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng luận án, là cơ sở để phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực trạng cũng như xây dựng những giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật theo mục đích xác định của đề tài Tuy nhiên, đây là những công trình nghiên cứu khoa học về vấn đề xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam nói chung nên nhìn chung, các vấn đề được đề cập đều trên diện rộng và tổng quát Trong khi đó, vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS mang tính chuyên sâu về một lĩnh vực, cần thiết phải nghiên cứu, tìm hiểu những nội dung

1.1.1 Xử l vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự

Cho đến nay, chưa có công trình khoa học nghiên cứu độc lập nào đề cập riêng biệt đến vấn đề XLV L trong lĩnh vực THADS Do đó, hiện nay, chưa có các quan điểm riêng nêu lên khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của XLV L đối với

hoạt động THADS Trên thực tế đã có một số công trình nghiên cứu, bài viết liên quan nhưng mới chỉ dừng lại ở việc nêu những vấn đề chung về XLV L trong đời sống xã hội chứ chưa đề cập đến hoạt động XLV L trong lĩnh vực THADS Chẳng hạn, trong vấn đề XLV PL hành chính nói chung, có thể kể đến bài viết

"Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính - thực trạng quy định, thực tiễn áp dụng

và hướng hoàn thiện" của tác giả Trần Minh Hương đăng trên Tạp chí Luật học số 8

năm 2008, đã nêu lên những vấn đề cơ bản về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trên cơ sở phân tích thực trạng các quy định pháp luật cũng như thực trạng của việc áp dụng pháp luật trong thực ti n, trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra một số quan điểm nhằm hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

nói chung [63]; Bài viết "Hệ thống chế tài xử phạt vi phạm hành chính: những bất

cập, hạn chế và phương hướng hoàn thiện" - Tạp chí Luật học số 1 năm 2009 của

tác giả Bùi Xuân Đức đã phân tích và làm sáng tỏ một số vấn đề về thực trạng hệ thống xử phạt vi phạm hành chính, làm rõ những bất cập, hạn chế và nêu lên một số quan điểm nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về hệ thống chế tài xử phạt vi phạm

hành chính [57] Trong vấn đề xử lý tội phạm hình sự có thể kể đến cuốn "Một số

vấn đề lý luận về tình hình tội phạm ở Việt Nam" (2006) của tác giả hạm Văn Tình,

đã phân tích và nêu lên những vấn đề lý luận cơ bản và thực trạng về tình hình tội phạm, góp phần quan trọng trong việc nghiên cứu, tìm hiểu vấn đề tội phạm nói

chung [85] Trong vấn đề xử lý kỷ luật, có thể kể đến bài viết "Một số bất cập của

pháp luật về xử lý kỷ luật công chức" - Tạp chí Luật học số 11 năm 2012 của tác giả

Cao Vũ Minh và tác giả Nguy n Thị Thiện Trí đã tập trung phân tích và làm sáng rõ những bất cập của pháp luật hiện hành về vấn đề xử lý kỷ luật công chức hiện nay

và nêu lên một số giải pháp khắc phục [72]

Có thể nhận thấy, cho đến nay mới chỉ có các công trình nghiên cứu tổng thể

về vấn đề XLV L và từng biện pháp XLV L trong đời sống xã hội nói chung Trong đó, hầu hết các quan điểm hiện nay đều cho rằng XLV L là một vấn đề có

ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống xã hội và hoàn thiện pháp luật về XLV PL là một vấn đề có tính cấp thiết Về mặt khái niệm XLV L, các quan điểm đều cho rằng XLV L là hoạt động áp dụng pháp luật của các cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền nhằm xử lý đối với chủ thể thực hiện hành vi V L bằng nhiều biện pháp khác nhau tương ứng với mỗi loại V L, là hoạt động có tính chất cưỡng chế và thể hiện quyền lực nhà nước Các biện pháp XLV L trong đời sống xã hội được phân loại theo từng V L, bao gồm: XLVPPL hành chính, xử lý hình sự, XLV PL dân sự,

xử lý kỷ luật, bồi thường thiệt hại trong thi hành công vụ, XLV L gây thiệt hại về vật chất trong cơ quan, tổ chức Đây là những quan điểm đúng đắn, phù hợp với quy định pháp luật hiện hành và cần được tiếp thu trong quá trình nghiên cứu vấn đề XLV L trong lĩnh vực THADS, đặc biệt là trong quá trình xây dựng khái niệm XLVPPL trong THADS và phân loại các biện pháp XLV L trong THADS

Tuy nhiên, như đã nói ở trên, hiện nay, chưa có công trình nghiên cứu độc lập nào về vấn đề XLV L trong THADS, do đó, việc tìm hiểu, nghiên cứu về vấn

đề này là rất cần thiết Đề tài luận án "Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp

luật trong thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay" sẽ tập trung nghiên cứu những vấn

đề lý luận chung về XLV L trong THADS, nêu bật khái niệm, đặc điểm của XLVPPL trong THADS, đề cập và nêu lên các khái niệm về V L, TN L trong THADS, từ đó, nêu và phân tích ý nghĩa của việc XLV L trong THADS Những nội dung này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bổ sung về lý luận đối với vấn đề XLV L trong lĩnh vực THADS

1.1.2 Pháp luật về xử l vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự

Trên thực tế, các công trình liên quan đến pháp luật về XLV PL trong THADS được nghiên cứu tách biệt ở hai nội dung là pháp luật về THADS và pháp luật về XLV PL nói chung, cụ thể như sau:

Các công trình nghiên cứu về pháp luật THADS (chủ yếu liên quan đến vấn

đề lý luận về THADS, tổ chức THADS và thủ tục THADS):

Về vấn đề lý luận THADS, có thể kể đến một số công trình như: Đề tài

khoa học cấp nhà nước độc lập "Luận cứ khoa học và thực tiễn của việc đổi mới tổ

chức, hoạt động thi hành án ở Việt Nam trong giai đoạn mới" (2003) do TS Nguy n

Đình Lộc làm Chủ nhiệm và GS.TS Hoàng Thế Liên làm hó Chủ nhiệm đã nghiên cứu một cách khá toàn diện, khoa học về từng nội dung liên quan đến tổ chức và hoạt động THA nói chung, thực trạng công tác THA ở nước ta, trên cơ sở

đó, nêu lên các quan điểm, yêu cầu và giải pháp nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động THA trong thời gian tới [21] Đề tài KX.04.06 (thuộc Chương trình khoa học xã hội

cấp nhà nước 2001-2005) "Cải cách các cơ quan tư pháp, hoàn thiện hệ thống các

thủ tục tư pháp, nâng cao hiệu quả và hiệu lực xét xử của Tòa án trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân" do Bộ Tư pháp chủ trì đã

nghiên cứu THA trong mối quan hệ với hệ thống tư pháp và việc thực hiện quyền tư pháp, trong đó đã đề xuất một số nội dung cải cách tổ chức và hoạt động của cơ

quan THA trong điều kiện cải cách tư pháp [22] Số chuyên đề "Xã hội hóa hoạt

động thi hành án dân sự - một số vấn đề lý luận và thực tiễn" (2001) - Thông tin

khoa học pháp lý, Viện khoa học pháp lý đã đề cập đến vấn đề xã hội hóa hoạt động THADS ở nước ta trên cơ sở lý luận và thực ti n, những kinh nghiệm tiếp thu từ thực

ti n ở các nước, nêu lên một số quan điểm nhằm xã hội hóa hoạt động THADS [18]

Cuốn Tổng thuật kết quả nghiên cứu đề tài "Một số vấn đề hoàn thiện pháp luật thi

hành án dân sự" (2004) của Trường Đại học Luật Hà Nội đã nêu, tổng hợp kết quả

nghiên cứu đề tài "Một số vấn đề hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự", trong

đó, các tác giả đã tập trung đánh giá và làm rõ những vấn đề cơ bản của pháp luật THADS hiện hành, từ đó nêu lên được những phương hướng, giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện pháp luật THADS ở nước ta [92] Đề tài khoa học cấp bộ năm

2005 "Bình luận Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 2004" do Viện khoa học pháp

lý - Bộ Tư pháp chủ trì đã phân tích và làm rõ một số vấn đề về khái niệm, bản chất THADS, đồng thời, kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về

THADS [23] Luận án tiến sĩ luật học "Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự

ở Việt Nam hiện nay" (2008) của tác giả Nguy n Thanh Thủy, Học viện Chính trị

Quốc gia Hồ Chí Minh đã nghiên cứu trực tiếp và toàn diện về vấn đề hoàn thiện pháp luật THADS, trong đó, tác giả đã phân tích và làm rõ những vấn đề lý luận về THADS như: Khái niệm, đặc điểm, nội dung, vai trò của pháp luật THADS, các tiêu chí hoàn thiện pháp luật THADS, phân tích lịch sử và thực trạng pháp luật THADS,

từ đó, đưa ra các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật THADS, nâng cao hiệu quả hoạt động THADS [84] Số chuyên đề về Luật THADS - Tạp chí Nghề luật số 2 năm 2009 đã tập trung phân tích và đánh giá những nội dung cơ bản của Luật THADS năm 2008, nêu lên những điểm mới, tiến bộ và thành tựu của Luật trên cơ sở so sánh, đối chiếu với các văn bản pháp luật về THADS trước đây, trong

đó tập trung chủ yếu về những vấn đề như: Ra quyết định THA; thông báo THA; xác minh điều kiện THA; tự nguyện và thỏa thuận trong THA; hoãn, tạm đình chỉ, đình chỉ, trả lại đơn yêu cầu THA; chuyển giao quyền và nghĩa vụ trong THA; ủy thác THADS; phí THA; các biện pháp bảo đảm THA; cưỡng chế THA; xử lý tài sản, vật chứng trong THA; áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm; quyết định phá sản; THA lao động; giải quyết khiếu nại, tố cáo

trong THA [62] Bài viết "Những điểm mới cơ bản của Luật Thi hành án dân sự"

của tác giả Nguy n Văn Nghĩa đăng trên Tạp chí Luật học số 5 năm 2009 đã phân tích và làm sáng tỏ một số điểm mới cơ bản của Luật THADS năm 2008 so với háp lệnh THADS năm 2004 cũng như những văn bản liên quan trước đó [79] Số

chuyên đề về THADS - Tạp chí Dân chủ và pháp luật hàng năm (từ năm 2006 đến năm 2012) đã tập trung nghiên cứu các nội dung cơ bản về THADS, những vấn đề

lý luận và thực ti n, những quy định của pháp luật về THADS, hoạt động áp dụng pháp luật về THADS trong thực ti n, những tồn tại, vướng mắc trong tổ chức và hoạt động THADS, đồng thời, đã nêu được những giải pháp cơ bản, trên cơ sở lý luận và thực ti n nhằm đổi mới tổ chức và nâng cao hiệu quả công tác THADS Thành tựu nổi bật trong các số chuyên đề này là đã phản ánh được khá đầy đủ và chi tiết những vấn đề cơ bản về THADS ở từng giai đoạn nhất định, cả thể chế và thực ti n, đồng thời, đã nêu được những đề xuất, kiến nghị nhằm khắc phục khó khăn, vướng mắc trong tổ chức và hoạt động THADS, góp phần quan trọng vào quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về THADS [26-33] Giáo trình Luật THADS năm 2009 của Trường Đại học Luật Hà Nội cũng đã trình bày những vấn đề cơ bản

về pháp luật THADS cũng như hệ thống tổ chức, hoạt động và thủ tục THADS ở nước ta hiện nay [97]

Bên cạnh đó, một số công trình nghiên cứu về pháp luật THADS ở các nước trên thế giới đã có những đánh giá và rút ra kinh nghiệm quan trọng cho nước

ta, trong đó có thể kể đến cuốn "Tài liệu tham khảo về thừa phát lại và thi hành án"

(dịch từ "L’Hussier de la justice" do Hội đồng thừa phát lại háp ấn hành tháng 2/1994) đã đề cập đến những vấn đề cơ bản về thừa phát lại và THA, trong đó chủ yếu đã nêu và làm sáng rõ những nội dung cơ bản về tổ chức THA tư nhân và quy chế Chấp hành viên (Thừa phát lại) Đó là những kinh nghiệm cần thiết cho việc đổi

mới tổ chức và hoạt động THADS ở nước ta [75] Đề tài "Thi hành án dân sự -

thực trạng và hướng hoàn thiện" (1998) của Dự án VIE/98/01 do Bộ Tư pháp phối

hợp với Dự án VIE thực hiện cũng đã có những đánh giá quan trọng về thực trạng

và kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về THADS ở

Việt Nam [16] Báo cáo đề xuất "Bình luận của STAR Việt Nam về dự thảo Bộ luật

thi hành án của Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" (2005) của tác giả

Jame F Harigan [64] và Báo cáo tại Hội thảo góp ý dự thảo Bộ luật THA "Các yêu

cầu của Hiệp định thương mại WTO và khuyến nghị của Dự án STAR - Việt Nam về

dự án Bộ luật thi hành án" (2006) của tác giả John Bently [65] đã có những bình

luận mang tính khoa học cao về các quy định trong Dự thảo Bộ luật THA, đồng thời, kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật về THA ở

Việt Nam Bài viết "Vài nét về thi hành án dân sự ở Singapore" của tác giả Nguy n

Công Bình đăng trên Tạp chí Luật học số 5 năm 1999 đã tập trung phân tích và

đánh giá những nét mang tính đặc trưng của pháp luật về THADS ở Singapore [8]

Cuốn "Nghiên cứu tổ chức và hoạt động của hệ thống tư pháp một số nước trên thế

giới" (2011) của Bộ Tư pháp cũng đã có những phân tích và đánh giá về tổ chức và

hoạt động tư pháp của một số nước trên thế giới, trong đó có đề cập đến vấn đề tổ chức và hiệu quả hoạt động của THA ở các nước này Đây là những nội dung có tính chất tham khảo quan trọng đối với Việt Nam [26] Cùng với đó, các báo cáo của Bộ Tư pháp nghiên cứu, khảo sát về pháp luật THADS của một số nước tiên tiến trên thế giới như: Báo cáo của Cục Quản lý THADS - Bộ Tư pháp về kết quả tọa đàm Luật THADS của Thụy Điển từ ngày 28-29/10/1997 [14], Báo cáo của Đoàn khảo sát liên ngành - Bộ Tư pháp về kinh nghiệm THADS tại Cộng hòa Liên bang Đức từ ngày 15/4/1998 đến ngày 25/4/1998 [15], Báo cáo của Vụ háp luật Dân sự, Kinh tế - Bộ Tư pháp về kết quả tọa đàm pháp luật THADS Nhật Bản từ ngày 2-3/10/2000 và ngày 6-7/10/2000 [17], về kết quả tọa đàm pháp luật THADS Thụy Điển từ ngày 11-13/12/2002 [19], Báo cáo của Đoàn khảo sát liên ngành Bộ

Tư pháp về kết quả khảo sát, tìm hiểu Luật THA tại Hoa kỳ từ ngày 27/9/2005 đến ngày 06/10/2005 [21] đã có sự nghiên cứu, tìm hiểu, đánh giá sâu về pháp luật THADS của một số nước như Thụy Điển, Hoa kỳ, Đức, Nhật Bản từ đó nêu lên những kinh nghiệm quan trọng trong việc xây dựng, hoàn thiện và thực hiện pháp luật về THADS cho Việt Nam Năm 2011, được sự hỗ trợ của UND , một nhóm chuyên gia của Bộ Tư pháp do GS.TS Hoàng Thế Liên chỉ đạo đã biên soạn và

cho công bố cuốn "Nghiên cứu tổ chức và hoạt động của hệ thống tư pháp của năm

quốc gia: Trung Quốc, Inđônêxia, Nhật Bản, Hàn Quốc và Nga" Cuốn sách đã

cung cấp đầy đủ các thông tin về THA hình sự và dân sự của năm nước nêu trên, làm rõ loại THA, tổ chức, mô hình, nhiệm vụ chức năng, quan hệ quy trình, các cơ chế của THA hình sự và dân sự [26]

Qua việc tìm hiểu những công trình nêu trên có thể nhận thấy, trong những năm qua, đã có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu những vấn đề lý luận về THADS, trong đó, chủ yếu tập trung vào những nội dung cơ bản như: Đổi mới tổ chức và hoạt động THADS; khắc phục những tồn tại, khó khăn, vướng mắc trong THADS; nâng cao hiệu quả hoạt động THADS; xã hội hóa hoạt động THADS; kinh nghiệm về THADS của một số nước tiên tiến trên thế giới Nhìn chung, những kết quả nghiên cứu này đã góp phần đáng kể trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về THADS, thực hiện và áp dụng pháp luật về THADS, đóng góp quan trọng cho việc nghiên cứu về THADS, là quá trình tổng kết pháp luật về THADS

Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu những vấn đề lý luận về THADS, những công trình này chưa đề cập đến vấn đề V L và XLV L trong THADS, chưa xem xét XLV L dưới góc độ một bộ phận quan trọng của pháp luật THADS Điều này

là không tương thích với vai trò, ý nghĩa của việc XLV L trong THADS Đây có thể nói là một khoảng trống cần được bổ sung kịp thời

Về vấn đề tổ chức THADS, có thể kể đến một số công trình như: Đề tài

khoa học cấp bộ số 96-98-027/ĐT năm 1996 "Về mô hình quản lý thống nhất công

tác thi hành án" do Bộ Tư pháp chủ trì đã phân tích, đánh giá khá rõ nét cơ chế

quản lý trong công tác THADS, đặt trong mối quan hệ giữa quản lý THADS với quản lý các lĩnh vực THA khác (hình sự, hành chính…), đồng thời, nêu ra một số kiến nghị về mô hình quản lý thống nhất công tác THA [13] Luận văn thạc sĩ luật

học "Một số vấn đề về tổ chức và hoạt động thi hành án dân sự Việt Nam" (1996)

của tác giả Trần Văn Quảng đã nêu lên khá đầy đủ và rõ ràng thực trạng tổ chức, hoạt động THADS và kiến nghị một số giải pháp kiện toàn tổ chức cũng như nâng

cao hiệu quả hoạt động THADS [80] Số chuyên đề "Một số vấn đề về tổ chức và

hoạt động thi hành án hiện nay" (2002) - Thông tin khoa học pháp lý, Viện Khoa

học pháp lý đã phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực ti n trong tổ chức và hoạt động THA, từ đó nêu lên một số quan điểm nhằm đổi mới tổ chức và

hoạt động THA [20] Bài viết "Nâng cao tính độc lập trong hoạt động của các cơ

quan thi hành án" của tác giả Mai Kim Liên đăng trên Tạp chí Dân chủ và pháp luật -

Số chuyên đề về THA năm 2006, đã phân tích và làm rõ yêu cầu nâng cao tính độc lập trong hoạt động THA, đồng thời, đề xuất các giải pháp nâng cao tính độc lập

trong hoạt động của cơ quan, cán bộ THA nói chung [69] Bài viết "Cải cách cơ

quan tiến hành tố tụng và cơ quan thi hành án dân sự trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền" đăng trên Tạp chí Nghề luật số 2 năm 2006 của tác giả Lê Cảm đã

nêu lên vấn đề cải cách cơ quan THADS trong mối quan hệ với các cơ quan tiến hành tố tụng cũng như trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của

dân, do dân, vì dân [41] Bài viết "Đổi mới công tác thi hành án dân sự theo tinh

thần cải cách tư pháp" - Tạp chí Nghề luật số 4 năm 2006 đã nêu lên một số quan điểm

nhằm đổi mới công tác THADS gắn với công cuộc cải cách tư pháp [60]

Một số công trình nghiên cứu về tổ chức THA trên thế giới như: Kỷ yếu hội

thảo "Các mô hình tổ chức thi hành án trên thế giới" ngày 17-18/4/2006 của Nhà pháp luật Việt - Pháp [76]; Bài viết "Mô hình tổ chức thi hành án một số nước trên

thế giới" - Tạp chí Nghề luật số 1 năm 2007 [61]; Các bài viết về THADS của một

nước trên thế giới và các báo cáo khảo sát của Bộ Tư pháp về pháp luật THADS ở các nước Thụy Điển, Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản như nêu trên đã có sự phân tích, đánh giá về ưu, nhược điểm của một số mô hình tổ chức THA cơ bản trên thế giới hiện nay như: Mô hình tổ chức THA công, mô hình tổ chức THA bán công và mô hình tổ chức THA tư nhân Đây chính là những kinh nghiệm quan trọng cho Việt Nam trong quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật nhằm đổi mới tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động THADS

Nhìn chung, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học, bài viết khác nhau đề cập đến vấn đề tổ chức cơ quan THA nói chung và cơ quan THADS nói riêng Trong đó, thành tựu đáng kể là những công trình, bài viết này đã nêu lên khá nhiều giải pháp nhằm cải cách và đổi mới tổ chức cơ quan THA, nâng cao vai trò, tầm quan trọng cũng như tính độc lập của các cơ quan THA trong thực ti n Những kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa rất lớn, góp phần quan trọng trong việc xây dựng

mô hình cơ quan THA nói chung và cơ quan THADS nói riêng Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu về tổ chức THADS chưa đề cập đến vai trò, vị trí của cơ quan THADS, Chấp hành viên cũng như những cơ quan, cá nhân có thẩm quyền đối với vấn đề XLV L trong lĩnh vực THADS Đây cũng là một thiếu sót trong quá trình nghiên cứu về tổ chức THADS cần được bổ sung và làm rõ

Về vấn đề thủ tục và hoạt động THADS, có thể kể đến một số công trình

như: Luận văn thạc sĩ luật học "Đổi mới thủ tục thi hành án dân sự Việt Nam"

(2005) của tác giả Lê Anh Tuấn đã đánh giá tương đối đầy đủ và rõ ràng thực trạng pháp luật về thủ tục và thực ti n áp dụng trong THADS, nêu ra một số giải pháp

nhằm hoàn thiện thủ tục về THADS [86] Bài viết "Vấn đề đổi mới các quy định về

thi hành án dân sự" của tác giả Nguy n Công Long đăng trên Tạp chí Dân chủ và

pháp luật - Số chuyên đề Bộ luật THA (dự thảo) năm 2005 đã nêu lên một số vướng mắc, bất cập trong thủ tục THADS và kiến nghị giải pháp khắc phục [70] Bên cạnh

đó, các số chuyên đề về THADS hàng năm đăng trên Tạp chí Dân chủ và pháp luật, Tạp chí Nghề luật, các bài viết liên quan trên Tạp chí Luật học, Thông tin khoa học pháp lý đều có những nghiên cứu, phân tích, đánh giá về thể chế cũng như thực trạng công tác THADS, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện pháp luật, trên cơ sở đó, đề xuất và kiến nghị những biện pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về thủ tục và nâng cao hiệu quả trong hoạt động THADS Ngoài ra, các báo cáo tổng kết về THADS hàng năm của Tổng cục THADS và Bộ Tư pháp đều có sự đánh giá, nhận xét sâu và cụ thể về hoạt động THADS, các vụ việc V L, cách thức

xử lý và bài học kinh nghiệm [35-37] Đây là những tư liệu quan trọng để đánh giá thực trạng pháp luật về XLVPPL trong THADS trong quá trình thực hiện luận án

Có thể nói, hoạt động THADS nói chung đã được đề cập tương đối đầy đủ trong những công trình nghiên cứu, bài viết khác nhau Trong đó, các công trình, bài viết này đã tập trung phân tích và làm rõ những vấn đề liên quan đến hoạt động của các cơ quan THADS, đặc biệt, đã phân tích và đánh giá khá đầy đủ, chi tiết về thực trạng thủ tục THADS hiện nay, từ đó, kiến nghị và đề xuất những giải pháp quan trọng nhằm hoàn thiện thủ tục cũng như các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động THADS Những kết quả nghiên cứu này đã có đóng góp đáng kể trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về THADS nói chung Tuy nhiên, việc nghiên cứu hoạt động THADS chưa có sự đề cập cần thiết đến tình trạng V L và hoạt động XLV L trong THADS Đây cũng chính là hạn chế cơ bản trong quá trình nghiên cứu về vấn đề đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động THADS hiện nay

Các công trình nghiên cứu pháp luật về XLVPPL (chủ yếu được chia theo

từng loại V L):

Các công trình nghiên cứu pháp luật về xử lý vi phạm hành chính: Cuốn

"Bình luận khoa học Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002" (2005) của

Viện khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp, đã phân tích và làm sáng tỏ những nội dung

cơ bản của háp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002, những điểm mới trong các quy định pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức về pháp luật xử lý vi phạm hành chính [24] Đặc san về xử lý vi phạm hành chính - Tạp chí Luật học năm 2003

đã phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về xử lý vi phạm hành chính, những điểm mới của háp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002, góp phần quan trọng trong việc nghiên cứu, tìm hiểu các quy định pháp luật về vấn đề xử lý vi

phạm hành chính nói chung [90] Bài viết "Đổi mới trình tự tố tụng hành chính theo

tinh thần cải cách tư pháp" - Tạp chí Nghề luật số 2 năm 2006 của tác giả Nguy n

Thanh Bình đã phân tích những vấn đề cơ bản về trình tự, thủ tục tố tụng hành chính gắn với vấn đề cải cách tư pháp [9] Số chuyên đề về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp - Tạp chí Dân chủ và pháp luật tháng 8 năm 2011 đã phân tích và làm rõ một số nội dung cơ bản của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp, nêu lên những khó khăn, vướng mắc trong việc thực

hiện pháp luật hiện nay, trong đó, bài viết "Bàn về các biện pháp ngăn chặn và bảo

đảm xử lý vi phạm hành chính" của tác giả Trương Khánh Toàn đã tập trung phân

tích thực trạng của việc áp dụng biện pháp ngăn chặn, đồng thời, nêu lên một số đề

xuất, kiến nghị để hoàn thiện các quy định về biện pháp ngăn chặn trong xử lý vi

phạm hành chính; bài viết "Một số ý kiến về xây dựng Luật Xử lý vi phạm hành

chính" của tác giả Nguy n Thị Kim Anh đã đề xuất và kiến nghị một số biện pháp

cơ bản về cấu trúc và hình thức trong việc xây dựng Luật Xử lý vi phạm hành

chính; bài viết "Những bất cập của pháp luật xử lý vi phạm hành chính qua công

tác thanh, kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo" của tác giả Quốc Hoàn đã tập

trung phân tích mối quan hệ giữa hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo với việc xử lý vi phạm hành chính, phân tích những hạn chế, bất cập cần xem xét trong thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền, thủ tục tiến hành xử phạt, cơ chế bảo đảm thi hành quyết định xử phạt, cơ chế giám sát việc phát hiện và xử lý vi phạm hành

chính; bài viết "Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong thi hành án dân sự"

của tác giả Hoàng Quốc đã tập trung phân tích và làm rõ các quy định của pháp luật hiện hành về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực THADS [33]

Gần đây nhất có bài viết của tác giả Hoàng Thế Liên về "Luật xử lý vi phạm hành

chính với nhiệm vụ bảo đảm trật tự, kỷ cương quản lý hành chính, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân" đăng trên Tạp chí Dân chủ và

pháp luật số 8 năm 2013 Bài viết này đã làm rõ lý do phải ban hành Luật xử lý vi phạm hành chính, những điểm mới của Luật xử lý vi phạm hành chính so với háp lệnh xử lý vi phạm hành chính, các biện pháp đưa Luật xử lý vi phạm hành chính vào đời sống xã hội [68]

Các công trình nghiên cứu pháp luật về xử lý tội phạm hình sự: Bài viết "Quy

định về tội phạm học của một số trường phái tội phạm học" - Tạp chí Nghề luật số 8

năm 2004 của tác giả Nông Xuân Trường đã nêu và phân tích một số quan điểm về

tội phạm học của các trường phái tội phạm học khác nhau [89] Bài viết "Kỹ thuật

xây dựng cấu thành tội phạm và việc hoàn thiện Bộ luật hình sự" của tác giả Nguy n

Ngọc Hòa đăng trên Tạp chí Luật học số 4 năm 2006 đã phân tích một cách khoa học và khái quát về vấn đề cấu thành tội phạm, nêu lên một số quan điểm nhằm hoàn thiện các quy định về kỹ thuật xây dựng cấu thành tội phạm của Bộ luật hình

sự, phù hợp với thực ti n [59] Bài viết "Các nhân tố quyết định nhu cầu và mức độ

quy định tội phạm trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 2009" - Tạp chí Luật học số 1 năm 2010 của tác giả Hồ Sĩ Sơn đã phân tích và làm

sáng tỏ những vấn đề ảnh hưởng và quyết định đến những quy định về tội phạm trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 2009 [98] Bài viết

"Tội phạm học - khái niệm và đối tượng nghiên cứu" - Tạp chí Luật học số 2 năm

2011 của tác giả Lê Thị Sơn đã nêu lên một số vấn đề lý luận cơ bản về vấn đề tội phạm học, làm rõ hơn khái niệm và đối tượng nghiên cứu của tội phạm học [99]

Các công trình nghiên cứu pháp luật về xử lý kỷ luật: Bài viết "Sự khác

nhau cơ bản giữa kỷ luật lao động và kỷ luật công chức" - Tạp chí Luật học số 3

năm 2005 của tác giả Trần Thúy Lâm đã tập trung phân tích và làm sáng tỏ những điểm khác nhau cơ bản giữa kỷ luật lao động và kỷ luật công chức, giúp cho việc tìm hiểu và phân biệt hai khái niệm này được rõ ràng hơn trong quá trình thực hiện

và áp dụng pháp luật [66] Bài viết "Khái niệm và bản chất pháp lý của kỷ luật lao

động" - Tạp chí Luật học số 9 năm 2006 của tác giả Trần Thúy Lâm đã tập trung

phân tích và làm sáng tỏ khái niệm cũng như bản chất của kỷ luật lao động [67] Bài

viết "Một số vấn đề về kỷ luật cán bộ, công chức" - Tạp chí Luật học số 6 năm 2010

của tác giả Bùi Thị Đào đã tập trung làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về kỷ luật đối với cán bộ, công chức nhà nước theo quy định pháp luật hiện hành [51]

Các công trình nghiên cứu pháp luật về XLV PL dân sự: Bài viết "Bàn về

khái niệm trách nhiệm vật chất của công chức" - Tạp chí Luật học số 10 năm 2006

của tác giả Trần Thị Hiển đã tập trung phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về trách nhiệm vật chất của công chức theo quy định của pháp luật [58] Bài

viết "Về sự tương đồng và khác biệt giữa nghĩa vụ dân sự và trách nhiệm dân sự" -

Tạp chí Luật học số 10 năm 2006 của tác giả hạm Văn Tuyết đã tập trung phân tích và so sánh những điểm tương đồng cũng như những điểm khác biệt giữa nghĩa

vụ dân sự và trách nhiệm dân sự, giúp cho việc phân biệt hai khái niệm này được rõ hơn trong thực ti n [87]

Bên cạnh đó, giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật, Luật Hành chính, Luật Hình sự, Luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hình sự của Trường Đại học Luật Hà Nội đã cung cấp những nội dung cơ bản trên cơ sở quy định của pháp luật

về từng ngành luật ở nước ta, trong đó, các loại V L nói chung (vi phạm hành chính, tội phạm, vi phạm kỷ luật, V L dân sự, V L của cán bộ, công chức trong khi thi hành công vụ, V L gây thiệt hại về vật chất trong cơ quan nhà nước) đã được trình bày chi tiết, cụ thể dưới góc độ nghiên cứu của từng ngành luật [93-96] Đây chính là cơ sở quan trọng góp phần tìm hiểu, nghiên cứu về khái niệm, bản chất, vai trò của pháp luật nội dung đối với các loại V L

Nhìn chung, các công trình khoa học, bài viết nêu trên đã tập trung nghiên cứu làm rõ vấn đề V L và XLV L trong đời sống xã hội Các vấn đề được đề cập khá đa dạng và phong phú, trên cơ sở lý luận và thực ti n, giúp cho chúng ta có

cách nhìn tổng thể về các loại V L cũng như hoạt động XLV L nói chung Tuy nhiên, những công trình nghiên cứu này chủ yếu đề cập đến từng loại V L theo quy định pháp luật, chưa đề cập đến các loại V L trong một lĩnh vực nhất định, cụ thể như lĩnh vực THADS

1.1.3 Hoàn thiện pháp luật về xử l vi phạm pháp luật trong thi hành

án dân sự

Có thể nói, việc nghiên cứu về pháp luật cũng như vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS ở Việt Nam là một hoạt động còn rất mới mẻ, chưa được quan tâm đầy đủ và mới chỉ được nghiên cứu ở mức độ nhất định Một số công trình, bài viết liên quan trực tiếp đến vấn đề này như sau:

Bài viết "Một số ý kiến về cơ chế và xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt

động thi hành án dân sự" của tác giả Nguy n Quang Thái đăng trên Số chuyên đề

về THADS - Tạp chí dân chủ và pháp luật năm 2007 đã nêu lên một số nội dung cơ bản về cơ chế XLVPPL và vấn đề XLV L trong hoạt động THADS như: Cơ chế

và hình thức xử lý đối với hành vi không thực hiện nghĩa vụ theo nội dung bản án, quyết định của Tòa án; cơ chế và hình thức xử lý đối với hành vi cố ý cản trở, chống đối người thi hành công vụ trong hoạt động THADS; đồng thời, nêu lên một

số vấn đề về thực trạng V L đối với hoạt động THADS như: tình trạng coi thường pháp luật của người phải THA, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; tình trạng

cơ quan nhà nước không gương mẫu, cản trở việc THA; cá nhân và cơ quan chưa nhìn nhận đúng vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác THA; tình trạng ngân hàng, tổ chức tín dụng, tài chính, bảo hiểm chưa thực hiện hết trách nhiệm của mình trong hoạt động THA Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc XLV L trong THADS như: xác định rõ các hành vi V L

về THADS bằng các quy định cụ thể của pháp luật; phân loại cụ thể các chủ thể để

có biện pháp xử lý phù hợp; quy định rõ thẩm quyền XLV PL trong hoạt động THADS; các cơ quan tư pháp cần phải kiên quyết đưa ra và xét xử nghiêm những trường hợp cản trở, chống đối và không chấp hành án; quy định rõ chế tài đối với các trường hợp bỏ lọt tội phạm liên quan đến hoạt động THADS Tuy nhiên, nội dung bài viết mang tính khái quát, chưa đề cập đến từng vấn đề một cách cụ thể và chi tiết, mới chỉ dừng lại ở một số ý kiến về cơ chế và XLV L trong THADS Các hành vi V L trong THADS mới chỉ được đề cập một cách chung chung, chưa bao hàm đầy đủ các loại hành vi V L cụ thể trong THADS Vấn đề thực trạng XLV L trong THADS cũng mới chỉ được đề cập ở mức độ nhất định, chủ yếu

phân tích, đánh giá ở nhận thức, thái độ V L mà chưa đề cập đến mức độ hoàn thiện của pháp luật, sức mạnh của chế tài Các giải pháp nêu ra chủ yếu nhằm mục đích tăng cường pháp chế, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và cũng mới chỉ dừng lại ở đề xuất xử lý nghiêm các trường hợp V L mà không đề cập đến yêu cầu cần phải hoàn thiện nội dung, hình thức pháp luật về XLV PL trong THADS [83]

Luận án tiến sĩ luật học "Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự ở Việt

Nam hiện nay" của tác giả Nguy n Thanh Thủy cũng đã đề cập đến vấn đề XLVPPL

trong THADS khi phân tích nội dung pháp luật THADS nhưng chỉ mang tính khái quát một cách chung nhất, trong đó tác giả mới chỉ nêu vấn đề XLV PL trong THADS là một nội dung của pháp luật THADS mà chưa phân tích sâu dưới góc độ

lý luận cũng như thực ti n Do đó, trong phần đề ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật về THADS đã không đề cập đến nội dung hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Điều này là không hợp lý và tương thích với thực ti n cũng như vai trò, ý nghĩa của việc XLV L đối với hoạt động THADS [84]

Bài viết "Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong thi hành án dân

sự" của tác giả Hoàng Quốc - Số chuyên đề về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh

vực tư pháp - Tạp chí Dân chủ và pháp luật tháng 8 năm 2011 đã tập trung phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực THADS, trong đó, tác giả đã nêu lên khái niệm về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính nói chung, từ đó, tập trung làm rõ vai trò của từng chủ thể có thẩm quyền theo quy định pháp luật trong việc xử phạt các vi phạm hành chính trong hoạt động THADS Tuy nhiên, nội dung bài viết chủ yếu mang tính chất nêu các quy định pháp luật về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực THADS mà chưa phân tích sâu, làm rõ những ưu điểm cũng như hạn chế trong các quy định này [33]

Bên cạnh đó, một số bài viết đăng trên các báo, tạp chí cũng có đề cập đến vấn đề XLVPPL trong THADS nhưng mang tính riêng biệt và mới chỉ đề cập ở một

số vụ việc V L cụ thể trong hoạt động THADS mà chưa có sự nghiên cứu cần thiết về vấn đề này

Một số công trình nghiên cứu về pháp luật THADS ở các nước trên thế giới như đã nêu ở trên có đề cập đến các quy định pháp luật về XLVPPL trong THADS của các nước này nhưng chủ yếu chỉ đề cập đến quyền hạn, trách nhiệm của Chấp hành viên, Thừa phát lại hoặc Thẩm phán THA trong quá trình thực thi nhiệm vụ được tự mình hoặc đề nghị các cơ quan chức năng xử lý những trường hợp V L trong THADS mà chưa có sự đánh giá tổng thể, sâu rộng về vấn đề này

1.2 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN TRỰC TIẾP ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

Qua nghiên cứu, tìm hiểu các công trình khoa học, bài viết liên quan trực tiếp đến vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS như nêu trên, có thể nhận thấy một số ưu điểm và hạn chế như sau:

V ưu điể :

Thứ nhất, các công trình nghiên cứu đều cho rằng XLV L trong THADS

là một trong những nội dung quan trọng của pháp luật về XLV L trong THADS

và việc xử lý nghiêm đối với các VPPL trong THADS là rất cần thiết Đây là quan điểm đúng đắn và cần phải tiếp thu, phát triển trong quá trình nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

Thứ hai, các công trình nghiên cứu đều đánh giá tình trạng V L trong

THADS hiện nay di n ra khá phổ biến, trong đó có cả các V L từ phía người phải THA, người được THA, người có quyền lợi liên quan và từ phía các cơ quan thực thi quyền lực nhà nước trong lĩnh vực THADS Các hành vi V L rất đa dạng bao gồm nhiều loại V L trong đời sống xã hội như vi phạm hành chính, phạm tội, vi phạm kỷ luật, V L gây thiệt hại trong thi hành công vụ trong THADS Những đánh giá này đã phần nào phản ánh được tình trạng V L trong THADS Trong quá trình nghiên cứu vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLVPPL trong THADS cần tìm hiểu và làm sáng tỏ, đầy đủ hơn về tình trạng V L trong THADS, mức độ ảnh hưởng và tác động tiêu cực của nó đối với hoạt động THADS cũng như đối với đời sống xã hội nói chung

Thứ ba, các công trình nghiên cứu đã nêu lên yêu cầu của thực ti n đang đặt

ra hiện nay là cần phải tăng cường pháp chế, xử lý nghiêm đối với các trường hợp

V L trong THADS Điều này là hoàn toàn phù hợp với thực ti n công tác THADS hiện nay Trong quá trình nghiên cứu luận án cần tiếp thu và phát triển nội dung này nhằm xây dựng các giải pháp để hoàn thiện pháp luật về XLV L trong THADS

V h n chế:

Có quá ít công trình khoa học, bài viết nghiên cứu vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Điều này cho thấy mức độ nhận thức về vai trò, ý nghĩa của hoạt động XLV L trong THADS chưa đầy đủ và còn nhiều hạn chế, đồng thời, việc đánh giá về thực trạng pháp luật cũng như thực trạng XLV L trong THADS hiện nay là chưa đầy đủ và chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực ti n cũng như yêu cầu tổ chức thực hiện pháp luật về XLV PL trong THADS nói chung

Các công trình nghiên cứu, bài viết liên quan mới chỉ tập trung phân tích, tìm hiểu về một số loại V L phổ biến trong THADS như vi phạm hành chính, phạm tội mà chưa nghiên cứu sâu về các loại V L khác trong THADS như vi phạm quy định pháp luật dân sự, vi phạm kỷ luật, VPPL gây thiệt hại trong khi thi hành công vụ, VPPL gây thiệt hại về vật chất và tác động, ảnh hưởng của những

V L này đối với hoạt động THADS Điều này cũng chưa phù hợp và đáp ứng được đòi hỏi của thực ti n thực hiện pháp luật về XLVPPL trong THADS hiện nay

Có thể nói, việc tìm hiểu, nghiên cứu về các loại V L, việc XLV L và mức độ ảnh hưởng, tác động của các V L đối với công tác THADS là chưa đầy đủ

và còn rất nhiều hạn chế Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra là cần phải có sự nghiên cứu đầy đủ, chuyên sâu về vấn đề này, trên cơ sở đó xây dựng và đề xuất các giải pháp

để hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

Các công trình nghiên cứu, bài viết liên quan chưa nêu lên được tầm quan trọng của các quy định pháp luật cũng như chưa đặt ra vấn đề cần phải hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Do đó, yêu cầu đặt ra hiện nay là cần có sự nghiên cứu sâu, đầy đủ và toàn diện về lý luận cũng như thực ti n đối với việc hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Trên cơ sở đó, xây dựng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS, bổ sung vào kho tàng lý luận về pháp luật THADS nói riêng và pháp luật Việt Nam nói chung

Có nhiều nội dung cần nghiên cứu, tìm hiểu và làm rõ về vấn đề hoàn thiện pháp luật XLVPPL trong THADS nhưng chưa được đề cập đến trong các công trình nghiên cứu như: Khái niệm, đặc điểm, nội dung, mục tiêu, tiêu chí và nguyên tắc hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Đây là một khoảng trống và đang đặt ra yêu cầu cần phải có sự nghiên cứu, tìm hiểu để làm rõ trong quá trình nghiên cứu vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS

Thực tế hiện nay cho thấy, vấn đề XLV L trong THADS có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác THADS nói riêng và trong đời sống xã hội nói chung Hoạt động XLV L hiệu quả sẽ góp phần ngăn chặn, hạn chế đến mức có thể các V L trong THADS Đồng thời, qua việc XLV L, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức và người dân được nâng cao, để từ đó, tự ý thức được trách nhiệm pháp luật của mình và không thực hiện các hành vi V L

háp luật về XLV PL trong THADS hoàn thiện là cơ sở và nền tảng cho việc XLV L trong THADS được đúng đắn, hiệu quả, đồng thời, góp phần nâng

cao hiệu quả trong công tác THADS Do đó, việc nghiên cứu đề tài "Hoàn thiện

pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay"

có ý nghĩa lớn về mặt lý luận và thực ti n, góp phần bổ sung vào lý luận về THADS, pháp luật về THADS, pháp luật về XLV PL nói chung, đồng thời, góp phần khắc phục những thiếu sót và khoảng trống của những công trình nghiên cứu trước đây có liên quan đến vấn đề này Quá trình thực hiện luận án sẽ cố gắng nghiên cứu, làm rõ những vấn đề lý luận và cơ sở thực ti n của việc hoàn thiện pháp luật về XLVPPL trong THADS

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

1 Hiện nay, có rất ít công trình khoa học, bài viết nghiên cứu vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Một số công trình liên quan mới chỉ đề cập đến những vấn đề chung và khái quát như: V L và các biện pháp XLV L trong đời sống xã hội nói chung, những vấn đề về pháp luật THADS, những nội dung cơ bản về hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam

2 Có rất nhiều nội dung cần được nghiên cứu, làm sáng tỏ nhưng chưa được đề cập trong các công trình nghiên cứu trước đó như: Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của XLV L đối với hoạt động THADS; khái niệm, đặc điểm, nội dung và hình thức thể hiện của pháp luật XLV PL trong THADS; mục tiêu, đặc điểm, nội dung, ý nghĩa, tiêu chí và nguyên tắc hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS Đây là một khoảng trống và đang đặt ra yêu cầu cần phải có sự nghiên cứu, tìm hiểu và làm rõ trong quá trình nghiên cứu vấn đề hoàn thiện pháp luật về XLVPPL trong THADS

3 Đề tài "Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành

án dân sự ở Việt Nam hiện nay" sẽ tập trung nghiên cứu, phân tích và làm sáng tỏ

những vấn đề lý luận của hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS (khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của XLV L trong THADS đối với hoạt động THADS; khái niệm, đặc điểm, nội dung và hình thức thể hiện của pháp luật về XLVPPL trong THADS; khái niệm, mục tiêu, đặc điểm, nội dung, ý nghĩa, tiêu chí và nguyên tắc hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS); thực trạng pháp luật và thực trạng của việc hoàn thiện pháp luật về XLV PL trong THADS, để từ việc nghiên cứu đó, xây dựng và đề xuất những giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về XLVPPL trong THADS Đây chính là những điểm mới và là những đóng góp quan trọng của luận án

2.1.1 Khái niệm xử l vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự

XLVPPL trong THADS là hoạt động áp dụng pháp luật của các cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền nhằm xử lý bằng các hình thức, biện pháp khác nhau theo quy định pháp luật đối với chủ thể thực hiện hành vi V L xâm phạm các quan hệ xã hội phát sinh trong tổ chức và hoạt động THADS Căn cứ thực ti n

để XLV L trong THADS chính là V L trong THADS [93] Do đó, để hiểu được bản chất của vấn đề XLV L trong THADS thì trước hết cần tìm hiểu về V L trong THADS

VPPL là một hiện tượng phức tạp của đời sống xã hội Thực chất, V L là những hành vi tiêu cực của một số cá nhân, tổ chức đi ngược lại ý chí của Nhà nước, quyền và lợi ích chính đáng của xã hội, cộng đồng Những hành vi đó luôn gây hại cho Nhà nước, xã hội và công dân, do vậy, chúng luôn bị lên án và đấu tranh nhằm ngăn chặn, loại bỏ ra khỏi đời sống xã hội [93] VPPL trong THADS cũng cần phải bị xử lý, bảo đảm cho hoạt động THADS di n ra phù hợp với pháp luật, đạt được công lý trên thực tế

THADS là một dạng hoạt động mang tính hành chính - tư pháp của Nhà nước, do cơ quan THADS thực hiện và được bảo đảm bằng quyền lực nhà nước Mục đích của hoạt động THADS là nhằm thực hiện đầy đủ, kịp thời những bản án, quyết định dân sự được đưa ra thi hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Hoạt động THADS có vai trò, ý nghĩa to lớn trong đời sống xã hội, bảo đảm thực thi các bản án, quyết định của Tòa án về dân sự trên thực tế, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tố tụng cũng như hoạt động áp dụng pháp luật nói chung, đồng thời, góp phần bảo đảm trật tự, công bằng xã hội, nâng cao ý thức pháp luật của cán bộ và nhân dân [21]

Cũng như các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, trong THADS khó tránh khỏi những V L cần có cơ chế pháp luật để đấu tranh và loại bỏ V L trong THADS có những dấu hiệu của V L nói chung, đồng thời, có những đặc điểm riêng xuất phát từ đặc thù của tổ chức và hoạt động THADS:

Trước hết, có thể nói, VPPL trong THADS là những hành vi trái pháp luật, gây nguy hiểm cho xã hội trong lĩnh vực THADS, xâm hại trật tự về tổ chức và hoạt động THADS được pháp luật về THADS xác lập, bảo vệ Hành vi V L trong THADS có thể biểu hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động Đó là những phản ứng, cách ứng xử của chủ thể trái với pháp luật về THADS được biểu hiện ra bên ngoài trong những hoàn cảnh, điều kiện nhất định, được hình thành trên cơ sở nhận thức và khả năng kiểm soát của chủ thể về hành vi của mình Hành vi trái pháp luật THADS tuy ở những mức độ khác nhau nhưng đều nguy hiểm và gây hại cho

xã hội Hậu quả của hành vi trái pháp luật trong THADS chính là những thiệt hại trong thực tế, có thể là những thiệt hại về vật chất, tinh thần hoặc những thiệt hại khác cho xã hội Mức độ nguy hiểm của hành vi trái pháp luật trong THADS được xác định phụ thuộc vào tính chất và mức độ thiệt hại thực tế hoặc nguy cơ gây hại cho xã hội mà hành vi đó gây ra Hành vi trái pháp luật trong THADS và hậu quả trong thực tế (sự thiệt hại cho xã hội) có mối quan hệ nhân quả với nhau Hậu quả hay sự thiệt hại trong thực tế là do hành vi trái pháp luật THADS trực tiếp gây ra, nói cách khác, sự thiệt hại của xã hội xảy ra là hậu quả trực tiếp và tất yếu của hành

vi VPPL trong THADS [93]

Hành vi trái pháp luật trong THADS chính là những hành vi xâm hại các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực THADS được pháp luật xác lập và bảo vệ

Đó là những quan hệ xã hội phát sinh trong tổ chức và hoạt động THADS, được coi

là khách thể có thể bị xâm hại bởi những hành vi trái pháp luật [93] Khách thể của VPPL trong THADS rất đa dạng, bao gồm toàn bộ những vấn đề về tổ chức và hoạt động THADS; quản lý nhà nước về THADS; trình tự, thủ tục THADS; các mối quan hệ trong THADS Trong đó có các mối quan hệ bên trong (mối quan hệ giữa các cơ quan quản lý nhà nước về THADS; mối quan hệ giữa các cơ quan THADS; mối quan hệ nội tại trong mỗi cơ quan THADS; mối quan hệ giữa các cơ quan THADS với người phải THA, người được THA và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc THA) và các mối quan hệ bên ngoài (mối quan hệ giữa các cơ quan THADS với các cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân); mối quan hệ giữa các cơ quan THADS với các cơ quan, đơn vị, cá nhân tham gia quá trình THADS)

Sự phân tích ở trên cho thấy đặc điểm riêng cho phép phân biệt V L trong THADS với V L trong những lĩnh vực khác của đời sống xã hội, phản ánh đặc thù trong tổ chức và hoạt động của THADS

Chủ thể thực hiện hành vi V L của mình trong THADS có thể là cá nhân hoặc tổ chức có năng lực TN L, tức là có khả năng chịu trách nhiệm đối với hành

vi VPPL trong THADS và được xác định là hành vi trái pháp luật có lỗi (cố ý hoặc

vô ý) [93] Trong quá trình THADS luôn tồn tại những mối quan hệ khác nhau như

đã nêu trên, do đó, chủ thể V L trong THADS rất đa dạng và phức tạp, có thể là bất

cứ chủ thể nào tham gia vào các quan hệ xã hội được pháp luật về THADS xác lập và bảo vệ như: Thủ trưởng cơ quan THADS, Chấp hành viên, cán bộ, công chức THADS; người phải THADS, người được THADS, người có quyền, nghĩa vụ liên quan đến việc THA; cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia phối hợp giải quyết việc THADS

Như vậy, có thể hiểu, VPPL trong THADS là hành vi trái pháp luật, có lỗi,

do chủ thể có năng lực TNPL thực hiện, xâm hại các quan hệ xã hội trong lĩnh vực THADS, được pháp luật về THADS xác lập và bảo vệ

Xét về bản chất, V L trong THADS cũng tương tự các V L trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, đều là những hành vi trái pháp luật, xâm hại các quan hệ xã hội được pháp luật xác lập và bảo vệ Tuy nhiên, V L trong THADS khác với V L trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội ở chỗ, đó là những hành vi trái pháp luật, được thực hiện bởi những chủ thể tham gia trực tiếp trong quan hệ THADS, xâm hại các quan

hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực THADS và được pháp luật về THADS xác lập, bảo vệ

Căn cứ vào những quan hệ xã hội trong lĩnh vực THADS được pháp luật xác lập, bảo vệ cũng như tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi V L xâm hại những quan hệ xã hội đó, có thể phân loại và đưa ra khái niệm các V L trong THADS như sau:

Vi phạm hành chính trong THADS: là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức

thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong tổ chức và hoạt động THADS mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính

Phạm tội trong THADS: là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định

trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách

cố ý hoặc vô ý xâm phạm các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực THADS

Vi phạm quy định pháp luật dân sự trong THADS: là những hành vi trái

pháp luật, có lỗi, xâm hại những quan hệ tài sản, quan hệ nhân thân có liên quan đến tài sản, quan hệ phi tài sản trong lĩnh vực THADS

Vi phạm kỷ luật trong THADS: là hành vi trái với những quy chế, quy tắc

xác lập trật tự trong tổ chức và hoạt động THADS

VPPL gây thiệt hại trong thi hành công vụ trong THADS: là hành vi trái

pháp luật của cán bộ, công chức của cơ quan THADS trong thi hành công vụ, không thực hiện hoặc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn không đúng quy định của pháp luật gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân

VPPL gây thiệt hại về vật chất cho cơ quan THADS: là hành vi VPPL, làm

mất mát, hư hỏng trang bị, thiết bị hoặc gây ra thiệt hại về tài sản của cơ quan THADS nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự

V L trong THADS là sự kiện pháp lý và là cơ sở thực tế để truy cứu TNPL trong THADS [93] Căn cứ vào các loại V L trong THADS như đã nêu trên, có thể phân chia và đưa ra khái niệm về các loại TN L trong THADS như sau:

Trách nhiệm hành chính trong THADS: là loại TN L do các cơ quan nhà nước

hoặc cá nhân có thẩm quyền áp dụng đối với những chủ thể thực hiện hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong tổ chức và hoạt động THADS

Trách nhiệm hình sự trong THADS: là loại TN L nghiêm khắc nhất do Tòa

án áp dụng đối với những chủ thể có hành vi phạm tội trong THADS đã được Bộ luật hình sự quy định

Trách nhiệm dân sự trong THADS: là loại TN L do Tòa án hoặc chủ thể khác

được phép áp dụng đối với các chủ thể có hành vi trái pháp luật xâm hại những quan hệ tài sản, quan hệ nhân thân có liên quan đến tài sản, quan hệ phi tài sản trong lĩnh vực THADS

Trách nhiệm kỷ luật trong THADS: là loại TN L do cơ quan nhà nước có

thẩm quyền áp dụng đối với cán bộ, công chức hoặc nhân viên THADS khác vi phạm kỷ luật trong THADS

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong THADS: là loại TN L của cơ quan

THADS thực hiện bồi thường cho cá nhân, tổ chức và cơ quan bị thiệt hại do cán

bộ, công chức THADS gây ra trong khi thi hành công vụ

Trách nhiệm hoàn trả của người gây thiệt hại trong thi hành công vụ trong THADS: là loại TN L do cơ quan THADS áp dụng đối với cán bộ, công chức

THADS gây ra thiệt hại trong khi thi hành công vụ phải hoàn trả cho ngân sách nhà nước một khoản tiền mà cơ quan THADS đã bồi thường cho người bị thiệt hại theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền

Trách nhiệm vật chất trong THADS: là trách nhiệm bồi thường bằng tiền

của cán bộ, công chức hoặc nhân viên THADS khác cho cơ quan THADS bị thiệt hại về tài sản do có hành vi trái pháp luật, làm mất mát, hư hỏng trang bị, thiết bị hoặc gây ra thiệt hại về tài sản của cơ quan THADS đó

Có thể hiểu, TNPL trong THADS là hậu quả pháp lý bất lợi mà chủ thể

VPPL phải chịu do có hành vi VPPL trong THADS, được các QPPL về XLVPPL trong THADS xác lập và điều chỉnh

Như vậy, có thể nhận thấy, lĩnh vực THADS cũng bao hàm đầy đủ trong nó các loại V L và TN L khác nhau trong đời sống xã hội Mỗi loại V L trong THADS được pháp luật quy định TN L tương ứng Theo đó, các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ pháp luật THADS mà có hành vi V L sẽ phải chịu hậu quả pháp lý bất lợi (TN L) theo quy định pháp luật

VPPL trong THADS chính là căn cứ thực tế để tiến hành XLVPPL Việc tiến hành XLVPPL trong THADS được thực hiện bởi các cơ quan nhà nước và cá nhân

có thẩm quyền trên cơ sở các quy định pháp luật Đó chính là hoạt động áp dụng pháp luật nhằm xử lý chủ thể thực hiện hành vi trái pháp luật xâm phạm các quan hệ

xã hội phát sinh trong tổ chức và hoạt động THADS [93]

Căn cứ vào hành vi V L trong THADS được pháp luật quy định, các cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền xác định tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi V L, những thiệt hại thực tế xảy ra do tác động của hành vi V L, từ

đó, lựa chọn hình thức và biện pháp xử lý phù hợp Hoạt động XLV L trong THADS được thực hiện theo trình tự, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định, bao gồm toàn bộ quá trình phát hiện hành vi V L, xác định thiệt hại cho xã hội do tác động của hành vi V L đến việc xử lý, truy cứu TN L và tổ chức thi hành của các

cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền

Như vậy, có thể hiểu, XLVPPL trong THADS là hoạt động áp dụng pháp

luật của các cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền, mang tính chất cưỡng chế và thể hiện quyền lực nhà nước, nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi VPPL trong THADS bằng những hình thức, biện pháp khác nhau và tổ chức thi hành đối với việc XLVPPL đó theo trình tự, thủ tục được pháp luật quy định

Căn cứ vào các loại V L và TN L trong THADS, có thể phân loại và hiểu các biện pháp XLV L trong THADS như sau:

XLVPPL hành chính trong THADS: là hoạt động quản lý nhà nước mang

tính chế tài, cưỡng chế hành chính của cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền nhân danh Nhà nước thực hiện theo quy định pháp luật đối với những hành vi vi phạm hành chính trong THADS

Xử lý tội phạm hình sự trong THADS: là hoạt động truy cứu trách nhiệm

hình sự, kết tội và áp dụng hình phạt của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với

người đã thực hiện hành vi phạm tội gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm các quan

hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực THADS

XLVPPL dân sự trong THADS: là hoạt động áp dụng pháp luật của Tòa án

hoặc chủ thể khác có thẩm quyền nhằm buộc những chủ thể thực hiện hành vi trái pháp luật xâm hại những quan hệ tài sản, quan hệ nhân thân có liên quan đến tài sản, quan hệ phi tài sản trong THADS phải thực hiện trách nhiệm dân sự theo quy định pháp luật

Xử lý vi phạm kỷ luật trong THADS: là hoạt động áp dụng pháp luật của cơ

quan nhà nước có thẩm quyền nhằm buộc cán bộ, công chức hoặc nhân viên THADS khác phải chịu trách nhiệm kỷ luật theo quy định pháp luật do đã thực hiện hành vi trái với những quy chế, quy tắc xác lập trật tự trong tổ chức và hoạt động THADS

XLVPPL gây thiệt hại trong khi thi hành công vụ về THADS: là hoạt động áp

dụng pháp luật của cơ quan THADS trong việc thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại và buộc cán bộ, công chức THADS thực hiện nghĩa vụ hoàn trả theo quy định của pháp luật do đã thực hiện hành vi trái pháp luật gây thiệt hại trong khi thi hành công vụ

XLVPPL gây thiệt hại cho cơ quan THADS: là hoạt động áp dụng pháp luật

của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm buộc cán bộ, công chức hoặc nhân viên THADS khác bồi thường về tài sản do có hành vi trái pháp luật làm mất mát, hư hỏng trang bị, thiết bị hoặc gây thiệt hại về tài sản cho cơ quan THADS nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự

XLVPPL trong THADS là một hoạt động có tính chất phức tạp, đòi hỏi việc áp dụng pháp luật phải đúng đắn và chính xác Theo đó, việc XLV L trong THADS phải đáp ứng được những yêu cầu cơ bản sau:

Một là, chỉ XLV L đối với những hành vi trái pháp luật xâm hại các quan

hệ xã hội trong lĩnh vực THADS được pháp luật quy định

Hai là, phải luôn bảo đảm được nguyên tắc pháp chế trong hoạt động

XLVPPL trong THADS

Ba là, phải bảo đảm sự công bằng và nhân đạo trong hoạt động XLV L

trong THADS

Bốn là, phải bảo đảm tính phù hợp khi XLV L trong THADS, tức là phải

bảo đảm sự phù hợp của các Q L được áp dụng, sự tương thích giữa biện pháp trừng phạt của nhà nước và tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi V L trong THADS

Năm là, việc XLV L trong THADS phải được tiến hành kịp thời, nhanh

chóng, công minh, chính xác theo đúng quy định của pháp luật và phải đạt kết quả cao

Như vậy, V L trong THADS là những hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm hại các quan hệ xã hội trong lĩnh vực THADS, được pháp luật xác lập và bảo vệ Chủ thể thực hiện hành vi V L trong THADS phải chịu TN L do pháp luật quy định Quá trình phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi V L trong THADS bằng những hình thức, biện pháp khác nhau và tổ chức thi hành trên thực tế chính là hoạt động XLVPPL trong THADS

2.1.2 Những đặc điểm cơ bản của xử l vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự

Qua tìm hiểu khái niệm XLV L và các biện pháp XLVPPL trong THADS,

có thể nhận thấy một số đặc điểm cơ bản của XLV L trong THADS như sau:

XLVPPL trong THADS là hoạt động áp dụng pháp luật của cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền mà nội dung chủ yếu của nó là áp dụng các biện pháp chế tài mang tính cưỡng chế và thể hiện quyền lực nhà nước theo quy định pháp luật đối với chủ thể VPPL trong THADS

Pháp luật quy định XLV L là hoạt động chỉ được tiến hành bởi các cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền Nói cách khác, pháp luật chỉ trao quyền cho một

số chủ thể nhất định tiến hành xử lý đối với những hành vi V L được pháp luật quy định là phải xử lý Trên cơ sở những quy định pháp luật và căn cứ vào hành vi V L trong THADS, các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền sử dụng các biện pháp khác nhau

có tính chất cưỡng chế nhằm trừng phạt đối với những hành vi V L trong THADS

Đó chính là hậu quả pháp lý bất lợi mà chủ thể V L trong THADS phải chịu do đã thực hiện hành vi trái pháp luật xâm hại đến những quan hệ xã hội được pháp luật về THADS xác lập và bảo vệ Do đó, XLV L trong THADS trước hết là hoạt động áp dụng pháp luật của cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền, trong đó, các chủ thể này sử dụng quyền của mình được pháp luật quy định để tiến hành xử lý đối với những VPPL trong THADS bằng việc lựa chọn hình thức và biện pháp xử lý tương ứng đối với hành vi V L được pháp luật quy định Điều này cho thấy hoạt động XLV L trong THADS gắn liền với vai trò và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước và cá nhân được pháp luật trao quyền áp dụng pháp luật về XLV PL trong THADS

XLVPPL trong THADS là quá trình bao gồm toàn bộ các hoạt động phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi VPPL trong THADS bằng những hình thức, biện pháp khác nhau và tổ chức thi hành đối với việc XLVPPL đó theo quy định pháp luật

Hành vi VPPL trong THADS phải được phát hiện kịp thời và xử lý theo quy định của pháp luật nhằm đấu tranh, ngăn chặn, loại bỏ ra khỏi đời sống xã hội, đồng thời để phòng ngừa những V L tương tự có thể xảy ra Khi phát hiện các hành vi

VPPL trong THADS, cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm

áp dụng các quy định pháp luật để ngăn chặn, xử lý các V L đó, đồng thời, tổ chức thực hiện đối với việc xử lý đó trên thực tế Theo đó, chủ thể thực hiện hành vi VPPL trong THADS phải chịu TNPL tương ứng theo quy định của pháp luật háp luật quy định cụ thể các loại TN L cũng như các hình thức và biện pháp xử lý tương ứng đối với mỗi loại V L trong THADS Việc xử lý đối với những hành vi V L cụ thể trong THADS được hiểu là hoạt động của các cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền nhằm đưa ra quyết định xử lý đối với các hành vi V L trong THADS bằng các hình thức, biện pháp khác nhau và tổ chức thi hành việc xử lý đó trên thực tế, theo trình tự, thủ tục được pháp luật quy định, thể hiện sự trừng phạt của pháp luật đối với chủ thể VPPL Hoạt động XLVPPL trong THADS được tiến hành dựa trên căn

cứ thực tế là các VPPL trong THADS, do các cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền thực hiện và trên cơ sở các quy định của pháp luật về XLVPPL trong THADS

XLVPPL trong THADS chỉ được tiến hành khi có hành vi VPPL trong THADS

Như trên đã nói, căn cứ thực tế để XLV L trong THADS là hành vi VPPL trong THADS Có thể nói, chỉ khi có hành vi V L, xâm hại đến trật tự trong tổ chức và hoạt động THADS mới đặt ra yêu cầu XLV L trong THADS Đây cũng chính là đặc điểm cơ bản để phân biệt việc XLV L trong THADS với việc XLV L trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội vì hoạt động XLV L trong THADS luôn gắn liền với các V L trong THADS Đây đồng thời cũng là một nguyên tắc cần tuân thủ triệt để trong quá trình áp dụng pháp luật về XLV PL trong THADS

Hoạt động XLVPPL trong THADS được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước

háp luật XLVPPL trong THADS quy định về VPPL và XLVPPL trong lĩnh vực THADS, đồng thời, cũng quy định cụ thể các biện pháp bảo đảm cho việc thực hiện các quy định đó trên thực tế Do đó, toàn bộ quá trình xác định tính chất

và mức độ nguy hiểm của hành vi V L, hậu quả thực tế xảy ra do tác động của hành vi V L, thẩm quyền XLV L, các hình thức và biện pháp XLV L cũng như trình tự, thủ tục tiến hành XLV L đều phải tuân theo các quy định pháp luật

về XLVPPL trong THADS Mọi chủ thể tham gia quan hệ pháp luật về THADS đều phải tuân thủ và nghiêm chỉnh chấp hành các quy định đó Cá nhân, tổ chức vi phạm sẽ bị xử lý trách nhiệm tương ứng với hành vi VPPL của mình Như vậy, có thể nói, hoạt động XLV L trong THADS phải được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, mọi hành vi V L trong quá trình thực hiện XLV L trong THADS

sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật Đây chính là sự bảo đảm bằng quyền lực nhà nước, là sự bảo đảm bằng các Q L để hoạt động XLVPPL này được thực hiện nghiêm minh, đúng đắn và trên cơ sở pháp luật

Hoạt động XLVPPL trong THADS phải được tiến hành theo trình tự, thủ tục chặt chẽ do pháp luật về XLVPPL trong THADS quy định

Toàn bộ quá trình phát hiện ra hành vi V L trong THADS, việc ngăn chặn, xử lý, truy cứu TN L và tổ chức thi hành đối với việc xử lý các hành vi VPPL

đó của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền đều được pháp luật về XLVPPL trong THADS quy định cụ thể bằng các Q L Do vậy, hoạt động XLVPPL trong THADS phải được thực hiện trên cơ sở tuân thủ triệt để các quy định của pháp luật về trình tự và thủ tục Đó là các quy định bảo đảm cho hoạt động XLV L trong THADS được tiến hành một cách đúng đắn, đồng bộ, thống nhất và trên cơ sở pháp luật Do đó, bất cứ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào được Nhà nước trao quyền trong việc thực hiện XLV PL trong THADS đều phải tuân theo Những hành vi vi phạm các quy định pháp luật về trình tự, thủ tục XLV L trong THADS cũng sẽ bị xử lý trên thực tế Đây cũng chính là một vấn đề mang tính nguyên tắc trong việc XLV L trong THADS

Hoạt động XLVPPL trong THADS mang tính đặc thù cho phép phân biệt với hoạt động XLVPPL trong những lĩnh vực khác của đời sống xã hội

THADS là một lĩnh vực cụ thể của đời sống xã hội nên tổ chức, hoạt động THADS có nhiều nét đặc thù và hoạt động XLV L trong THADS có những nét riêng biệt được quyết định bởi những đặc thù đó Điều này cho phép chúng ta phân biệt được hoạt động XLV L trong THADS với hoạt động XLV L trong những lĩnh vực khác của đời sống xã hội, được thể hiện ở một số điểm như sau:

Căn cứ pháp lý để XLV L trong THADS là tổng thể các Q L về VPPL

Đối tượng bị XLV L trong THADS (đối tượng V L trong THADS) là rất đa dạng và phức tạp, có thể là Thủ trưởng cơ quan THA, Chấp hành viên, cán

bộ, công chức THA; người phải THA, người được THA, người có quyền, nghĩa vụ liên quan đến việc THA; cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia phối hợp giải quyết việc THA hoặc bất cứ chủ thể nào tham gia các quan hệ xã hội được pháp luật về THADS xác lập, bảo vệ…

Như vậy, XLV L trong THADS cũng tương tự như hoạt động XLV L trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, là hoạt động áp dụng pháp luật của cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền nhằm xử lý đối với các hành vi V L Bên cạnh đó, XLV L trong THADS có những đặc thù, phản ánh được những nét riêng của lĩnh vực THADS Đây chính là những đặc trưng cho phép phân biệt với hoạt động XLV L trong các lĩnh vực khác của đời sống xã hội

2.1.3 Ý nghĩa của xử l vi phạm pháp luật đối với hoạt động thi hành

cơ sở các quy định pháp luật, bảo đảm tính đúng đắn và nghiêm minh của pháp luật

Đó chính là hoạt động của cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền nhằm đưa ra

xử lý trên thực tế những hành vi V L xâm hại đến tổ chức và hoạt động THADS Hoạt động này thể hiện sự trừng phạt của Nhà nước và pháp luật đối với chủ thể đã thực hiện hành vi V L trong THADS Qua việc xử lý đó, chủ thể thực hiện hành

vi VPPL trong THADS phải chịu hậu quả pháp lý bất lợi tương ứng với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi trái pháp luật của mình Từ đó, các chủ thể này sẽ nhận thức được TN L của mình mà không thực hiện hành vi VPPL tương tự, đồng thời, việc xử lý đó cũng sẽ tác động tới ý thức của những người khác về V L và TNPL khi tham gia các quan hệ THADS để từ đó không V L trong THADS

Như vậy, hoạt động XLV L trong THADS một mặt có tác dụng ngăn chặn, tiến tới loại bỏ những V L trong THADS, mặt khác có tác dụng phòng