A guide improved communities, better cities for vietnam a quick understanding of upgrading poor neighborhoods

Vi v~y, s:6 nhfrng cau hoi quan trQng can duqc gicli d... M9t h~u qua nfra nay sinh tu vi~c tang truang n~a~ cua n~n kinh t~ va cua cac trung ta,m do thi Vi~t na~ la khoang each ngay can

87971

I

Cac bu&c ciia tai lieu hu6ne dSn

Tai sao can co tai li~u hu6ng d~n nay

Tim gidi dap cho cac cau hoi:

Cac thanh ph6' phdi dot mi;tt vai

' ~ '

h uong m n ung o ~ ~~· h- d"' th v·"'t ! ·~ nam p a trten h~t ., b"' ~JJ y, • - ,,,,, ;Jf,~~·~,·"·

Chi~ phu dang ti~ ki€m ~frng bi~n phap ~~ cac thimh ph6 a Vi~t Nam pha.t tri~n m9t c~ch b~n vfrng, ~·(~~~~~EJ:t:i~V'~nh6m ngum d~

bi ton tl;mang c6 qieu ki~n song va lam ':i~c tot han Vi v~y, s:6 nhfrng cau hoi quan trQng can duqc gicli d<il~ ., ··• •• :;:• ~ ,::.;.•;·~:.';<: ••• •'

"~o th~ lam gi de ciii thifn dieu kifn,song &,cac thanh p\to cua Vi~t Natn? Nhiing kho khan ~~c bift,d8i·v:mvift.·at"',.~~··~P~ va nh6m ngum d,e bi ton thuong la gi? Cac thanh pho co the cai thifn dieu kifn song bang each nao? Lam the nao de co th~ thvc ~~ t.:nhiiftJt'ong VifC nay vase

D~ giup tra lm nhfrpg cau hOi quan trQng tn~n, b6n nh6m,chuyen gia tu v~n da lam vi~c tu thimg 11 nam 2001 d€1} thimg 6 nam,1.002ij~n hanh cac nghienpru v~

chinh sach ph~t trten do thi, chinh sach cua cac tl)anh ph6, cfing nhu mo ta tinh trc,1ng pgheo kh6 W cac thanh ph6 Ml).c di~~~nhblh cong tac nay la nham xac dinh nhfrng van de va tim ra nhfrng cau tra lm thau dao: de xuat m9t chuang trinh quoc gia bao gom nhfrng hoc,1t d<?ng h~ f6txoib0 d6i ngheo do tht

BBn nghien cw chi_nh: Nh~m tim hi~u va d~ xu~t cac giai pha.p nan9 cao kha n~ng tj~p

C~n CclC dtch V\1 hc;t tang ~a ban cho CclC khu VlJC dan ngheo va cac nhom npum de bt tOf! ,

thuang tc;ti cac thanh ph6 a Vi~t Nam Nhfrng nghien cw nay da m6 ta buc tranh chi tiet ve:

Nha <"! va Ca st! He} ting - Nl_}iing buc xuc cua dan ngheo do thj, do

1 Nguyen Tht Hien cung Nguyen Quy Thanh, Hoang Thanh Van{ Thai

• Thi Ng9c Du v_a Ph?.rn Gia Tran thvc l)i~n, rna ta va phan tiel) ve vi~c

nhfrng ngum.ngheo song trong cac thanh pho cU.a Vi~t Narn nhu the nao va

nhfrng van de buc XUC cua h9 trong vi~c tiep c~n nha a va cac dtch VlJ C<Y ban

nhunu&c sinhhoc;tt, v~ sinh v.v

2 e Danh gia cac chuang trlnh nang d~ thj da Va dang dUQ'C thlJC hi~n d.p

gan day, do Chris Banes thu()c Banes

Dawes Associates thuc hien, xern xet

nhfrng kha nang giai q~y~t ~~n d~ l)ha a

cua ngum nghep trong c,ac thanh pho, v&i

nhfrng vi dt;t ve nang cap do tht tc;t.i Vi~t

Narn va cac nu&c khac

3 XaY, dlJng ~Qt Chi~n luQ'c

• quoc gia ve rna rqng cac

chuang trinh cung dp nha a va

cac djch v~ t6t han cho ngum

ngheo do thi, do Culpin Associates

thvc hi~n, rna ta cac chinh sach dn

thi~t nh~rn giai quy~t nhiing v~n d~

hue xuc _nay

4 Xay dl!flg }llQt K~ ho{lch hanl)

• d(}ng chi tiet,cho m(}t thanh phO duac lua chon Ia Can Tha, do Michael

m§t ke hoc;tch hanh, d()_ng chi tiet,, lam rnau giup thanh phO ca!l Tha chuan bi

rn()t chuang trinh nang cap

Tai li~u hu6ng dSn nay

- dva tren nhiing nghien criu tren va thong

tin tu nhiing nguBn khac,

do d6 oic thong tin quan tr<;mg nh~t va cac chu d~ chinh c6 th~ d~ dang su dt;mg

- gir.ip hiiu mpt each CO' ban

va nhanh nhJt cac v~n d~ cua cac thanh phb va nhfrng kh6 khan rna nhfrng ngum dan ngheo va d~ bi t6n thuong dang g?p phiii trong vi~c tim

ki~m nha a, cac dich Vl;l do thi Va CaC

di~u ki~n sbng tbt hon

- hr.r6ng din phr.rong phap

thong qua qua trinh va lva chQn cac phum~.g an, va d~t ra cac nguyen tac cho nhiing q?y~t djnh then chBt

ve danh ffil}.C CaC

cap nhamdap tlng tfit nh~t nhuducua ngum ngheo sBng trong cac do thj (Y

Vi~tNam

1

Dau la nhung kh6 khan ma cac thanh ph6 phdi d6i meW Cac thanh ph6 c6 tM cung dfp nhil:ng gt?

nhil:ng thanh ph6 dang c6 g'i va kh6ng c6

g'i Tq,i sao nguai ngheo g(fp phdi cac van

d~ kh6 khan va tq,i sao lq,i c6 cac van d~

kh6 khan nhu vt;'ly xdy ra voi nguai ngheo

hanh t6t se rat c6 feb cho n~n kinh te Va nguai ngheo cang co tM dong gop m(ft tot cho kinh te cua cac thanh ph6

M{)t hii?n tuc;ng toan cau: cac thanh ph6 thu hut nguai dan v'i c6 nhi~u

co h{)i phat tridn Nguai ngheo cdn di~u nay han bat ky ai khac

· Thu nh~p binh quan hang thang t;;ti thanh ph6 H6 Chi Minh la dum 100 dola My m6i thang va tc;J,i cac khu vvc do thi khac la khoang m<)t nua s6 nay

· Khoang 40% dan s6 thanh ph6 H6 Chi Minh s6ng trong tinh trc;J,ng nha a "t;;tm bq'' trong cac khu dan cu ngheo, chua duqc quy hoc;J,ch r{)ng kh~p Vm CCJ sa hc;J, t~ng, dich VlJ XUfJng

dp va tinh trc;J,ng moi truemg nguy hi~m

Vi~t Nam, cling gi6ng nhu ,cac nuqc khac trol)g khu vvc Cha~ A va tren the gim deu nh~n thay

c~c thanh pho la nai t<;1.0 ra nhfrl)g CC! hQi l&n, dong thm cling gay /a nhfrng van de nghiem tn;mg ~ac tha{lh ph6 !)gay cang tra nen quan t~<;mg doi vm nen )'inh te dang tang tru(n;lg Kinh

tea ca~ thanh pho va cac thi xa ph_at trien se tc;J,O

ra r:UUeu vi~c lam Cac thanh ph6 cling t?o ra nhieu ca h<)i va nhfrng )qi ich cong c9ng nhu truemg hQc, cham sf>c Y, te, thOng tin, giai tri, van ho~ .v.v Nhfrng yeu to pay thu hut ngum dan, nhat la n_gum ngheo den cac khu vvc do thi Nhfrng no Ivc ngan cMn vi~c, di dan, tu nang than ra thanh thi tren toan the gim ,deu ~61)g thanh cong~ Day la tinh trc;1ng thvc te ph6 bi~n

tren toan cau Hi~p tuqng do thi hoa nay khien cho cac)hanh ph6 cua Vi~t, Nam tn! n~n quan trQng doi vm tuong lai cua nen kinh te, dong thm cang them kh6 khan trong cong ,tac quan )y M<)t

trong nhfrng h?u qua chinh la dieu ~i~n song ~6

khan cua ngum dan thal)h thi Dieu ki~n song kh6 khan nh~ v?y chu yeu la do cac th~nh pho

da khopg the dap ling kip nhfrng yeu cau ,ve ca

sa ht;l tang Va CaC dich VlJ CO ban kh~ dan SO tang l~n Da khong c6 quy ho9-ch don dau ,Ca sa h?

tang Va cac dich Vl;l ca ban khong chi can ch9 CU

dan, rna con la ca ~a cho cac hot;lt d9ng kinh te va giup cac thanh ph6 v?n hanh m9t each hi~u qua

M9t h~u qua nfra nay sinh tu vi~c tang truang n~a~ cua n~n kinh t~ va cua cac trung ta,m

do thi Vi~t na~ la khoang each ngay cang tang ve dieu ki~n nha a cling nhy kha nan_g tiep

c~n CCY sa h<;1 tang gifra ngum kha gia va ngum ngheo Day la nhfrng van de tuang doi m6i

can ~6 cac giai phap ~anh, chong va kha thi I';Jhfrng giai phap m6i cling can d!nh huemg

ro ve m9t tuang lai chile chan la se c6 them nhieu ngum dan den v6i do th!

NguOi ngheo va d~ bj ton thuong

t~i cac thanh pho & Vi~t Nam

trinh lien tuc

N~u nhu tha~h thUc cua ca~ thanh pr6 hOm

nay, trong vi~c eM thi~n dieu ki~n song cho nhieu ngum dan quemg nhu da la m(>t nhi~m v:v n.~ng ne, thi trong tuang lai nhfrng van de nay se ngay cang tra ~en kh6 khan han n~a, bm le cac thanh ph~ se va luo~ luon tiep tvc tang truang Dieu nay kl)ien cho vi~c tim ra cac giai phap dung

d~n, qt.!y mo l{m ngay til bay gia cho cac van de ay cang tra nen quan tn;mg

Giam d6i ngheo khu VIJC nong thon va cai thi~n CUQC sbng ciia cac CQng d6ng nong th6n la h~t SUC quan tn;mg Tang trui'Jng fO r~t CUa

cac thanh phb a Vi~t Nam c6 nghia la d6i ngheo do thi cling dang

tra thanh m9t v~n d~ l{m c&n c6 SIJ quan tam c~p bach ·Kh6ng phai

d~ c6 th~ xac d!nh ngay nhfrng ai va bao nhieu ngum la ngum ngheo

do th! s6 li~u thbng ke cua Chinh phil, d!!a tren CCY sa tinh tml.n muc thu nh~p, c6 th~ khong phan anh h~t tinh hinh th~Jc t~, bm vi kh6 c6

th~ bi~t duqc thu nh~p cua ngum dan tu nhfrng ho<;lt d9ng chinh thuc

la bao nhieu, va bao nhieu la thu _nh~p tu nhfrng ~o~t d9n$ phi chinh thuc trong cac ho<;lt d(>ng kinh te khong cong b6 a nhieu nai, tinh

tr<;1ng nha a va cac di~U ki~n CCY sa h<;l t&ng la CCY sa d~ phan lo<;1i ngheo kh6, nhung a Vi~t Nam k~ong phai nhu v~y M9t kh6 khan khac }a

Dan sa do thi Vi~t Nam da di;lt t6i 20 tri~u ngum trong nam 2000,

g&n b~ng m9t ph&n tu dan s6 ca nu&c Chinh phu da u&c tinh cac

khu Vl.).'C do th! Se phat tri~n trong tuang lai vm t6c dQ 4,5% mfli

nam, di~u d6 c6 nghia la khoang 46 tri~u ngum se s6ng t<;li cac

thanh ph6 vao nam 2020 Th~m chi n~u chi 25% trong s6 nay la

ngum ngheo thi c6 nghia la cac thanh ph6 se phiii m& r9ng ca sa h<;l

t&ng va cac d!ch vv cua minh len 4 l&n d~ cung c~p dich vv (y muc

rna hi~n nay duqc coi la v~n chua tuang xling Do v~y, dn phai

tim nhfrng phuang thuc tat nh~t d~ quy ho~ch va cung dp ca s&

h~ ting, ColC d!ch Vl.) Vol nha CY cho ngum ngheo ngay hom nay Vol

th~m chi khin dp han trong tuang lai

c6 nhieu dan nh~p cu khOng clang kf hO kh§u* Cac thanh pho va th! xa cling c6 nhieu

h9 gia dinh ngheo ho~c nh6m ngum d@ bi t6n thuang tru&c nhfrng khung hoang bm vi

hQ kh6ng c6 cong an vi~c lam 6n d!nh HQ d@ dang rai xubng dum muc ngheo kh6 n~u g~p thien tai, ho~c m(>t thanh vien trong gia dinh bi ch~t ho~c bi bm dau

* Thlfc tJ kho khan ciia nhiing ngum khOng co h{j khiu: Tinh tr(fng kh6ng ro rang cua nhetng ngui'Ji nht;lp cu kh6ng dang kj h(J khdu Ia yeu to tdc d(Jng chinh doi vai vi{jc cai thi{jn cu(Jc song cua nguai ngheo fJiJu nay tr6 nen kh6 khan han vl nguai co dang ky va kh6ng co dang ky cung song chung t[fi Mu bet cdc khu dan cu M(>t v~n d~ l{m la ngay cang nhi~~ gia dinh ngheo chuy~n tu nong th6n ra CaC khu VIJC thanh th! va tlr thanh ph6 nay sang thanh ph6 khac

Do thi hoa va di dan la cac qua trinh di~n ra do cong nghi~p hoa va tang tru&ng kinh t~ Di dan bao g6m ca nhfrng n!?um trong d(> tu6i lao d(>ng va tr~

em Hi~n nay, hQ khong the dang ky hQ khau thuemg tnl va do d6 khong the ki~m ~* lam 6n dinh, nen thu nh~p th~t thuemg._HQ chi ti~p c~n duqc r~t h<;1n che den cac dich vv xa h(>i Cac cong ty cung cap lqi ich cong c(>ng thuemg khong bi bu(>c phai cung c~p d!ch vv cho nhfrng ai khong c6 hQ kh~u Di~u

nay d~n d,~n n_gum ~gheo phai mua cac dich Vl.) CCY ban ttr nhfrng ngum ban cao han den gap 5 lan so v6i gia phiii tra cho cac cong ty cong ich, ho~c phiii k~t nbi b~t hQP phap va thuemg la nguy hi~m vao !"t~ thbng cung ling cua

Tang tru<Yng dan sa do thi & Vi~t Nam

qp k~ ho~ch chi ti~t dam bao cho sv tang tru&ng chic chin cua cac thanh pha phai Ia m{it phin cua cac hanh d{ing hom nay

thanh ph6 Chinh sach nay cling tac d(>ng tieu eve den cac cong ty cong ich, trong khi cac cong ty nay dang trong qua trinh chuy~n d6i ho<;lt d(>ng theo huemg kinh doanh HQ da d&u tu vao cac m<;1ng luCri cung dp d~ phvc vv cho cac khu Vl.).'C nhi~u ngum ngheo nhung hQ khong duqc phep mer r(>ng CCY sa

khach hang va t<;1o ra ngu6n thu c&n thi~t Chinh sach ngan ch~n nhfrng ngum

di CU t1.).' do ti~p C~n CaC dich Vl.) k~t nbi t<;lO thua thi~t nhu nhau dbi Vm dt ngum ngheo l~n cac cong ty cung ling ti~n ich T<;1o di~u ki~n dang ky thuang tru cho nhfrng ngum dan nay se mang l<;li hi~u qua ro r~t cho kinh t~, nha (y va cac di~u ki~n moi truang d6i v6i ngum ngheo 3

t~ai ph~p va, bua bai, thuOn.g dU<(C gQi la "nha 0 chu9t" Nhieu gia d~ trong so ngheo nhat cong c('>ng, cong vien va vi~c thu gom rae thai

o nhi~m nghiem trQng Tre em chai trong cac ngu6n nu&c o nhi~m rna ciing duqc dung d~

t~m gi~t, gay ra nhfrng b~nh man tinh

4

Khi khong co ciim giac an toan va Bn djnh, chinh quyJn dja

ph~p quy tC;lO ra nh!eu van de bm vi, ve, nguyen tac, hQ khong

q1;1yen dia phuong Trong cac khu nha cua nha nu&c, cac hqp

hi~n nghia Vl,l cua minh trong SUa C~fra dll.ng ky hC;ln va a phia

ngu~ thue nha thl chuyen nhuqng bat hqp phap ho~c tv y thay

lu~g ly trong vi~c quyet dinh dau tu ngay ca nhfrng khoan nho

r I

Npm Bibee mon1 mudn dltf'C~IlfMVthl

~suQi tilrt~ ~acCQI\g dAng thu~pthipnoi

Irun vi~( nay / ·.··· , ·

!<hOng thq nhin~~ czwvlfc ~y d\U}g nhil·

h~tc huang cacd}ch ~ 'tf&nen~ ph~ ~P V,il

~at nhi~ thai gian, khlJng dang co

Nhfrng ngum ngheo do thi n6i la hQ c6 th~ d~n d~n cai thi~n nhfrng ngoi nha

hi~n c6 tren ca sa lam rung bu&c, b~t cu

m~t r~t nhi~u nam Ngum ngheo c6 thu

nh~p hC;ln ch~ (vi d1,1, thu nh~p hang thiing tC:J.i thanh ph6 H6 Chi Minh la it

d~c bi~t la d~ c6 nhfrng dtch vv ca ban

ki~n c6 th~ tra duqc Nhi~u ngum cling cho r~ng tru&c tien hQ mu6n vay ti~n d~

' , , ",c: ,,,:,,

T~i sao co cac khu vvc sling dum muc tieu chuin va co cac vin dJ vJ nha u?

Cac thanh ph6 ~ua tit ca cac nu6c dang phat tri~n d~u co nhiing vi_n d~ _tuon~

nong nghi~p/nong th6n Vi~c chuy~n d6i n~n kinh t~ keo theo vi~c rna r(>ng h.rc

luQI1~ la~ d(>ng do tl;i t~i cac thanl; ph6, thi xa va th~m chi th6n x6m, dong vai

tro cot yeu trong che bien, san xuat va thuang IDC;li Sv tang tru6ng nhanh cua

cac thanh phB Ia rn9t san phirn cua n~n kinh t~ toan c.iu boa Tuy nhien, cac

thanh ph6 va do thi khong ~1l<;YC trang bi t6t d~ dap iln_g v6i cac cht}c nang m6i

va tinh tr<;1ng gia tang dan so Cac chinh sach da h<;1n che chi tieu quoc gia va dia

phuong cho cac thanh ph6 va thi xa Cac nha quan ly thanh ph6 khong c6 ngan

sach, nhan sv, ho~c kinh nghi~m d~ giai quy~t v&n d~ tang truang va d~c bi~t la

nhu c~u cua ngum ngheo Vuqt tren t&t ca, s6 luQ'Ilg ngum ngheo vful tang len

D6 la nhfmg gia dinh khong du sue d~ trang trai chi phi cao cho d&t do thi, nha

cua ho~c dich v~ Ngum ngheo c6 it sv Iva ch9n s6ng a dau va s6ng nhu th~ nao

Cau hoi: Nhung co phai cac toa nha chung • Ia khOng ~i~u _qua? CJ.c toa nha cao va ,trung binh thu~~

dU<;YC de XUil.t de t<].O nha a cho nhieu ngum han tr~

di~n tich d~t it han Tuy nhien, cac nghien ctru cho th~jf:~ ,

m~t de;'> dan cu cua cac khu nha cao tang khong l&n hm1::,;~

m~t de;'> t<;1i ca.c khu dan cu thu nh~p thap Han nfra, c~~,:~,,, toa nha can hQ cao t~ng khong cung dp nhi~u khfli~ri:

tr6ng a t~ng tr~t cho cac gia dinh c6 thu nh~p ' hanh cac kinh doanh nho rna cac gia dinh nay tang them thu nh~p

Ghi eM: Cas c~p chinh quy~n trupg uang va dia phuang da khong th~ c6 cac each thuc hi~u qua

va kha thi de ciii thi~n dieu ki~n song cua n~m ngheo vi: , ,

0 cac chinh sach do thi cAn duqc b6 sung de ~p trung vao cac van d~ cia cacthanh ph6 va nguOi

0 cac quy ~ cia thanh ph6, cac tiftu chuan ky thu~t va quy hOC;lch qua cao va quat~ kern

cacM thang w chinh khong ~ap 'llng nhu cau nha a cho nguOi ngheo , ·

·it co sv quan tim chinh thttc nhatn fun ra cac each thU.: m.bi d~ giup do cac thanh phO v~rnguOi ngheo

0 tinh tr\Ulg cua dan nh3-p cu kh6ng dang ky thuang vAn chua ro rang

T<;1i Vi~t Nam, nhfrng nai ngum ngheo sinh

s6ng thuCm.g duqc coi la x~u xi va t6i tan Cho

d~n g~n day, phan ilng cua chinh phu d6i v6i

nhfrng khu vvc dan cu nay v~n tuong tv nhu a

nhfrng nu6c khac: nhfrng khu vvc dum tieu

chu~n cho phep nay khong nen duqc t6n t<;li; bi

coi la t<].m thm va se bi xoa bO trong tuang lai

Thai d(> nay gay kh6 khan cho vi~c thvc hi~n

cac chuang trinh nang c~p Kinh nghi~m cho

th~y r~ng khi chinh phu c6 ngu6n ngan quy,

thuemg ti~n hanh cac ho<].t d(>ng gicli toa, dan cu

se duqc di dm va duqc tai dinh cu t<;li cac khu

chung cu, thuCm.g la xa nhfrng nai sinh sbng

truac day cua h9 Do xoa bo nha cua, cac m<;1ng

luCri xa hQi bi pha vo Cac m6i lien k~t xa hQi nay da giup ngum dan duang d~u duqc v6i tinh huf>ng kho khan va t<;lO ra ffiQt cam giac V~

sv d6ng nh~t va ph~ thu(>c l~n nhau Hon nfra,

tu g6c d(> kinh t~, kinh nghi~m cho th~y vi~c

xay dvng m6i (ch~ng h<;1n khu chun_g cu c~o trung binh) se ton kern kh?ang 10 den 15 Ian

SO VOO cai thi~n CO' SU h~ tang trong cac d_)ng dBng va nang d.p cac ngoi nha hi~n co Nhfrng nghien Ctru cho th~y r~ng h~u h~t cac gia dinh ngheo duqc giao cac can h(> chung cu d~u chuy~n di chi trong vong vai thang vi hQ khong c6 kha nang dap ilng nhfmg khoan thanh toan hang thang va trang trai cac chi phi cho nhfrng

lqi ich va cac dich v~ H9 cling khong thich s6ng trong cac khu chung cu cao t~ng Khi

chuy~n ra khoi chung cu h9 nhi~u khi quay ra nhfmg khu kenh r<;1ch khac ho~c d~t tr6ng ben ria, va cac v~n d~ d6i v6i do thi l<;li gia tang V~y cau hoi t9i sao l<;1i do bO cac can nha khi dang thi~u qua nhi~u nai tru ng~? Vi~c tai dinh Cl.J:" lam tang them V~n d~ va lam cho IDQi Vi~C

tra nen t6i t~ hon Sv Iva ch9n t6t nh~t la lam

vi~c v6i cac c(>ng d6ng d~ cai thi~n cac can nha

luge nay lam cho CUQC sbng CUa nhi~u ngum duqc cai thi~n trong m(>t khoang thm gian ng~n

Chinh sach do thj cua Chinh phu va thl}'c ti~n

Nhiing chinh ~ach nao 1Ji¢n dang dUCfC thlfC hi¢n? '

Hi~n t<;~i t_hl!c te giai quyet tinh tr<;~ng ~6i ngh~o do thi gam c6: , ,

6

h9 t<;~i nhfrng khu m6i

ban nha thu(lc so hfru nha nu&c cho ngu&i thue nha

tam CUa ngu(ri ngheo do th(, dong thffi dam bao CaC d(ch V\1 ben vfrng

cac ho<;~t d(lng cai t<;~o nha a khac

nha nu&c C6 it SlJ quan tam t&i ket hqp nhu cau

ho<;~ch doth( Phap l~nh v~ Nha a nam 1991 da

c~u v~ nha a

v.i~C cung cap die CCY SOh<;~ ~ang_va nha 0 cho ngum ngheo, n6i

nh~p thap - ' ,

tham quyen cap thap

Di~u quan tr~mg 1<1 dua ra cac each ti~p c~n m6i: Cac chinh sach moo

Nhi~u chinh sach qu6c gia da duqc ban hanh d~ tim ra nhfrng each ti~p c~n toan di~n nh~m

giup XOa doi ngheo trong khu VlJC do th( Va tren toan qu6c:

· Chi~n luqc Toan di~n v~ Tang truang va Xoa d6i giam ngheo (CPRGS) la chi~n luqc cua

ngheo do thi va nhfrng cam ket cua chinh phu de duemg dau v&i d6i ngheo do th(

n,ang cbp duqc ~hi nh~n !rong n(li dung nhu_la m(lt phuemg thuc xu ly_ d6i ym nhfrng v&n d~ ton t<;~i va c6 the se bao gom ca chinh sach de ngan khong cho nhfmg van de hi~n nay tro nen

dv an cung ngu6n tai chinh se duqc thao lu~n Tuy nhien, hi~n khOng c6 chinh sach d~ c~p d~n

cho vi~c nang cip do thi tro nen kh6 duqc chip nh~n va ap d1,1ng Day cling la nguyen nhan t<;~i

sao nhi~u bai h<;>c hfru ich, tu ~i~u cac dl! an thu nghi~m guy mo nho duqc thvc hi~n cho d~n

nay chua duqc su d\l.ng de thiet ke cac chuemg trinh nang cap quy mo l&n hem

Chinh phil co the lam gi?

Xac d!nh nhfrng cCY h()i

Rut ra nhfrng bai hQC tr~mg qua khu va kinh nghi~m ~u

nhfrng nai khac C6 nhieu hinh thuc lua chon va nhieu

nguyen t~c d~ tuan thu ~6 nhfrng bai h9c tu kinh pghi,~m

trong qua khu Da c§ nhieu vi~c du<;rc thvc h}~n de khang

dtnh sue m<;~nh cua no lvc cai thi~n ,dieu ki~n song a cac khu

dan cu nai rna ngum ngheo sinh song Ngum ngheo c6 kha

nang l(m trong vi~c xay nha cho chinh minh va xay nha theo

kl;a nang tai chinh cua hQ; Kha nang nay la tai san c6 gia tri

doi vm ngum ngheo va doi ~m cac do thj Thach thuc chinh

Ia _ghip ngum ngheo Ia~ tot hon nhiing gi ~9 da!lg lal}l

Neu chinh phu t<;~o C<lC dieu ki~n va ca sa h<;~ tang can thi~t,

ngum pgheo se nhanh c~6ng xay dvng nhfrng ngoi nha tot,

kien co han vm chi phi thap han cho cac do thj

;;;

Da c6 nhi~u kinh nghi~m qubc t~ trong 30 niim qua v~

giiii quy~t vAn d~ nha a co tieu chu~n phu hqp va nang

cao cac di~u ki~n d&i v6i ngum ngheo trong cac do thj

Nhi~u trong s& cac vi dl,l thanh cong nh~t la ru cac nu&c

Chau A Cho d~n nay, each thuc giai quy~t hi~u qua

nh~t, ,chi phi th~p va CO !h~ duqc C?i la tbt nh~t d&i v6i

cac van de ngum ngheo song nhu the nao trong cac do thi

la nang d.p do thi t~i cha

Th~ nao la nang c~p doth! t~i chB?

T~i Vi~t Nam thu~t ngii nang dp do thj thu&ng co nghia Ia thao d<Y va thay

th~ nha & khong xay dlplg hQP phap bing nhiing gi dugc coi Ia tat hon (thu&ng Ia cac khu chung cu cao ting

ho~c trung binh) Gi.ch hiJu cua qu6c

t~ v~ nang dp thi khong gi6ng nhu th~

N6 c6 nghia la vi~c cung dp cac dtch

VI,! CO ban rna khong phai d(ri chuyJn cac gia dinh trong khu vvc Vi~c nay duqc ti~n hanh thong qua sv tham gia tich eve cua nhfrng ngum dan trong CQng d6ng Thuang no khong anh huang gi tren thvc t~ trong vi~c xay dvng nha cua

D~c bi~t han nfra, vi~c su dl,lng thu?t ngfr "nang dp do tht t<;~i ch6" tren binh

di~n qu6c tt~ c6 nghia la cung dp trQn goi t~t ca cac dtch VI,! CO ban nhu cung

dp nu&c s<;~ch, lat n~n duang di, thoat nu&c, va c6_ nai thai rae phil hqp dJ cai

thi~n d(ri song CUa ffiQt CQng dong dan

cu thu nh?p th~p rna khong phai di dm dan cu Cac k~ ho<;~ch nang c~p thuemg cung c~p cac dich vv ca ban tren cling v{ri CaC djch VlJ khac dJ ccli thi~n di~U

ki~n s6ng cua cac c{Jng d6ng hi~n l!Ji

HQ c6 thJ dua them, n~u dn, vi~c thu gom ch~t thai r~n bm vi tac d9ng tich eve cua vi~c nay d~n sue khoe, chi~u

sang duemg ph6 vi ly do an ninh va cho cac ho<;~t dQng sinh ho<;~t CQng d6ng, h~

th6ng chi~u sang, cac san chai, c6ng vien va cac nha sinh ho<;~t CQng d6ng

Cac dv an nans dp cling s~n bao g6m

ca vi~c nang cap cac h~ thOng ca sa h':)

t~ng l(m (c~p 1 va C~J? 2) ,cua do tht <;JJ

CaC djch VI,! ay dUQ'C ket noi Va cung cap d~n t?n khu dan cu duqc nang c~p

Vi~c nang c~p kh6ng bao g6m xay

dvng cac khu nha m&i bm vi chi phi qua cao va dte gia dinh ngheo c6 th~

nang c~p ho~c xay dvng nha rieng cua

hQ d~n d~n Doi khi cac chuang trinh nang c~p cung c~p ccic khoan vay nho cho cac gia dinh dJ thvc hi~n vi~c nay M~,!C tieu cua nang dp do tht la thl,te

hi~n nhfrng nang dp ca ban, ck thi~

dfli vm khu vvc hi~n t':)i theo each rna dan cu c6 kha nang chi tra va do d6 hQ

c<? thJ, ti~p tvc si~ s6~g t<;~i nai dang song y do la chuyen doi khu vvc nang

c~p thanh m9t c9ng d6ng lau dai hoa nh?p v&i nhfrng khu vvc con l<;~i cua thanh ph6 MQt ph~n quan trQng cua mvc tieu la giam thiJu sv bi~n d6i nhfrng gi t6t d~p dang t6n t<;~i trong khu vvc Di~u nay c6 nghia la dan cu khong nen bt di dm tru phi nai hQ dang s6ng chi~m linh cac khu vvc dn xay dvng ca sa h':) t~ng ho~c s6ng trong nhfrng khu vvc gay nguy hiJm cho moi truemg N~u phai di dm, vi~c di dm c6

g~ng thvc hi~n di dm d~n khu vvc ngay trong khu vvc c9ng d6ng hi~n t<;~i

Chi phi th~p han cua vi~c nang dp t<;~i ch6 cling cho phep nhi~u ngum huang lqi han la truang hqp chQn chi~n luqc pha bO va thay th~

Cac chuang trinh nang dp con bao g6m xem xet m9t vai hinh thuc dam bao an toan sa hfru, tranh di d(ri ho~c

thu h6i d~t, vi dv nhu c~p Gi~y chting nh?n quy~n sa hfru nha a va su dvng

d~t a trong khu vvc dn nang dp T~m quan trQng cua vi~c nay la dam bao cho dan cu khOng bt thu h6i d~t

va t<;~o cho hQ sv tin tuang tv d~u tu nang dp nha &

7

8

T!Ji sao phai nang cip do thj?

Uu th~ va lgi ich cua vi~c nang d.p do thi so v6i cac phumtg

phap khac trong vi~c giai quy~t cac vin d~ d6i ngheo do thi Ia:

m<;~nh va an toan

m<;~ng lu&i h6 trq

san cua minh

thu~n d6i v&i h9

vi~c ban hanh cac quy dtnh t<;~o an toan sa hfru, khuy~n khich

kinh t~ qu6c gia

nhi~u ngum co thJ thu lqi tu cling m9t khoan d~u tu

T<:li cac khu Vl:f_C dl!Q'C nang cap c,ua Guatemala,

t(>i ph<:1m giam 43 phan tram

Cfo.u hoi: Cac c()ng d6ng thu nh~p

thap thuemg duqc xem la khu vvc

khong duqc my ql}an M9i ngum

thuemg mong muon c6 m9t do tht

ph6 thuemg hOi:

"Cac khu vue

dUQ'C nang ~ip

cfing se tra nen

khiing my quan

chang?"

Khong! Qua thOi gian, khi dan cu s~n

sang diu tv sua chua nha ciia hQ, va cai t~o moi trucmg, cac c(lng dong

dUQ'C nang dp se tra thanh nhfrng noi hAp din Cac c<)ng dbng duqc nang

phuang an tai phat triJn quy mo 16n

Ghana

2 Vi dt.t va bai hqc kinh nghi~m

Dil c6 Slf ll!a chQn thich hc;p va khd thi nhttt cho Vi(?t Nam, can xem xet cdc kinh nghi(?m qu6c te va trong khu VlfC, tu d6 chQn ra

nhung yeu t6 phu hc;p nhat vai khd nang va nhu cau

Thvc t@ tren truang qubc t@ cho thay, co nhi~u hlnh thuc nang

cap do thi tilli chb Khong co each ti@p c~ nao ding nhu mo

hlnh nao la d1lng ho~c sai Mbi qubc gia, mbi thanh phb, vm

nhiing di~ ki~n va yeu clu rieng, c~ xac dlnh dau la nhan

tb quan trQng nhat dbi vm d\l' an cua mlnh Tuy nhien, c6 m()t

vili nguy~n tdc thUft ke ca bdn thuiYng dwc tip dtJng cho mQi

p~u:ang an, no gi'!P cho k~t q~a diltt du<;rc phu h<;rp vm c(ing

dong va giam thieu cac rik roi phat sinh Xem xet cac kinh

nj;hi~m nfu;g cap do tbi a Vi~t Nam cho thay nhiing nguyen

tck nay la rat phu h<;rp

nu6c de chong ng~p ung Nhieu lo<:J.i hlnh nang cap dong lo<:J.t nhi~u dich Vt} m(it luc dum hinh thuc nang cap "trQn goi" da nganh Lva chQn phuang an nang dp dan ngiinh doi khi da phuc t<:J.y vii it bi giap do<:J.n trong thi cong, nhung kinh nghi~m

/ tren th~ gim ~ho thay phuang an nang cap trQn goi, da nganh cung cap nhieu dich Vt} (doi khi dUQ'C gQi la each "tiep C~ tich h<;rp" hay "/da ng_anhJ n~i chung dang gia cho cac n6 l\fc, bOi vi: giai quyet nhieu van de cho c(ing dong, thuang la co lien quan

tm nhau cilng m(it luc can dbi duqc nhi~u dich VtJ thi@t y@u ca ban tranh duqc nhiing t6n that phat sinh khi mubn ti@p tt}.c nang

cho phep cac h<:J.ng ffit}.C CUa ffi<:J.ng lum ket cau h<:J tang (nu6c,

v~ sinh, thoat nu6c, lat n~n, chi@u sang ) duqc l~p d~t cilng luc, dan gian hoa vi~c quan ly xay d\l'flg

co tac dt}.ng tbt han tm di~u ki~n s6ng cua c(ing d6ng

xet m()t each t6ng th~, se co chi phi thip han nha hi~u qua kinh t@ cua qui mo dlu tu

9

Mot vai vi du & cac nu6c

Indonexia

Chuong trinh Cai thi~n, Kampun_g (KIP) la msH s~ng ki~n

nal)g cap do ,tht s&m nhat, lqn nhat va duqc biet den nhieu

nhat tren the gi6i Chuang, tri~ nay duqc xem nhu m9t

trong nhfing chuang tri~ tot nhat ve X<?a ngheo d~i a khu

vvc do tht bm chi phi dau tl! tinh tren dau ngum thap _(giao

d<]ng ru 118USD a Jakarta den 23 USD a cac thanh pho nho

hem), ~a ding bm vi n6 dem l9-i lqi ich cho 15 tri~u con ngu91

M9t so di~m hay dang chu y la: vi~c thvc hi~n duqc tien

hanh kha d~ dang v_a nh_anh chong vi cong ngh~ phU hqp va

dan gtlm, dan cu van song t?i ch6 thi cong (tron_g khu d~n

cu); dong th9i kha linh ,ho?t, cho phep c6 the tiep tt,tc tien

ha.nh nang c~p rung_ phan sau nay; va c6 tac 'd<]ng tich eve

v6i chi phi dau tu thap nhung hi~u qua kinh te cao

Pakixtan

Ghana

Ghana da co hang lo<;1t dv an trong vong 15 nam qua va da dua ra

nhi~u each ti~.,P c~_n r~t dan!? chu y v~ nang c~p do tl\i Day la m<;>t

vi dv tieu bieu ve each trien khai tlr m9t dv an dan gian thanh

m()t chuang trinh qu6c gia nha sv c6 gi~ng sau r<;>ng nhung th6ng

nh~t Dl! an tai djnh cu khu VlJC Accra da thu nghi~m each ti~p

c~n tich hQP da nganh d6i v6i 19.000 dan cu v6i chi phi x~p xi 80

USD m()t ngum , tuang duang v6i 47.500USD I hecta D~c di~m

n6i b~t cua dv an nang dp 'ca sa hC;l t~ng c<;>ng d6n& nay la co sv

tham gia cua chinh c<;>ng dong, cl:mg hie v6i cac the thuc duy tu

dai h?fl M<?t d6i m6i la chinh quy~n dia phuang tham gia dong

gop 10% chi phi v6n

thi~n dieu ki~l1 v~ sinh To chile phi ch~ phu, c~g v6i ,chinh phU va c<]ng dong t?O nen ,m9t quan M doi ~ac <'!e cu,ng cap cac

nha v~ 'sinh v6i chi p~i thap f!ham giai quyet van de sue khoe

CQ!lg dong, _va CUJlg cap cac dieu ki~n y~ sinh, nha a v6i chi phi thap, M thOng cong ranh, dtch V\1 y te cab~ va tin d\lflg cho doanh pghi~p gia dinl: nho; Dl! an phat bjen do thj Lahore cu!lg cap: nu&c, h~ thOng cong ranh, h~ th6n_g thoat nu&c, h~ thong du<'mg n9i b9, du,<'mg di va, cac ~yen ph6 cho 250.000 dan

cu ciing nhu' phat trien quy dat (dat va dtch vv) cho 60.000 ngum, cung cap cac khoan vay x~y dvng nha va nhfing chuang trinh duy tu va quan ly thanh ph6