Học sinh THCS đang trong thời kỳ phát triển tâm sinh lý, các em chưa làm chủ được bản thân, chưa có ý thức cao về trách nhiệm, tính tự nguyện tự giác trong quá trình tham gia hoạt động v
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
1- Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta biết rằng, Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức cho thiếu niên, nhi đồng làm theo năm điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt, Đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
Đội TNTP Hồ Chí Minh còn là tổ chức nòng cốt trong phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh.Đội đoàn kết hợp tác với các tổ chức và phong trào thiếu nhi ở khu vực và thế giới vì những quyền của trẻ em, vì hòa bình, hạnh phúc của dân tộc
Hiện nay qua nhiều phương pháp, hình thức và mô hình tổ chức các hoạt động vui chơi cho các em thiếu niên nhi đồng đã được đưa vào trong các trường học Nhưng nó
có hạn chế của các trường ở vùng sâu vùng xa nói chung và đặc thù của trường THPT Tân Bình nói riêng đó là độ tuổi và đặc điểm tâm sinh lý về ý thức, về lực lượng kế thừa
và tiếp thu kiến thức
Đây chính là điều bức xúc trăn trở của một giáo viên TPT Đội có tâm huyết Học sinh THCS đang trong thời kỳ phát triển tâm sinh lý, các em chưa làm chủ được bản thân, chưa có ý thức cao về trách nhiệm, tính tự nguyện tự giác trong quá trình tham gia hoạt động vì vậy mà đòi hỏi giáo viên phụ trách Đội phải thường xuyên quan tâm, động viên, nhắc nhở các em, Tổng phụ trách phải vừa hướng dẫn, bồi dưỡng các em đạt thành tích cao để tham gia hoạt động cấp huyện bên cạnh đó phải tham gia tập huấn, hội họp…
Chính vì thế chúng ta cần phải có một lực lượng kế thừa cộng sự hỗ trợ đắc lực cho mọi hoạt động mà các em đó chính là đội viên năng động có tính sáng tạo xuất sắc của trường
Mục đích của hoạt động là nhằm tạo cho các em tính năng động sáng tạo để các
em tự thể hiện khả năng của mình dưới sự hướng dẫn của tổng phụ trách
Xuất phát từ những suy nghĩ đó cộng với thời gian làm công tác vừa học hỏi vừa rút kinh nghiệm tích luỹ nghiệp vụ, tôi nhận thấy: Các em học sinh THCS nhiệt tình, năng nổ cùng với sự yêu nghề của tổng phụ trách cần phải có một lực lượng hỗ trợ đắc
Trang 2lực thì hoạt động của Liên đội mới tạo được khí thế sôi nổi thành công trong mọi hoạt
động Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài “Lựa chọn và bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt” 2- Việc lựa chọn Đội nhóm nòng cốt:
Như chúng ta đã biết Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “Non sông Việt Nam có trở
nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ phần lớn ở công học tập của các em”.
Qua câu nói đó của Bác cho chúng ta thấy được tầm quan trọng của công tác giáo dục bồi dưỡng chăm sóc thiếu niên nhi đồng, đồng thời chúng ta càng thấu hiểu tình cảm của Bác dành cho thiếu niên nhi đồng vì đây là lớp người kế thừa, người chủ tương lai
của đất nước Bác Hồ nhấn mạnh “… Phải bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời
sau…”
Như vậy: Giáo dục bồi dưỡng nhân cách, tri thức, đạo đức phải được thực hiện
từ buổi ban đầu Chính vì thế đòi hỏi chúng ta những người làm công tác thiếu nhi bên
cạnh việc giáo dục văn hoá còn phải giáo dục về đạo đức, thể dục thể thao, văn nghệ,
tham gia các hoạt động vui chơi giải trí… mục đích là giáo dục các em toàn diện “Đức,
trí, thể, mỹ” Hỗ trợ đắc lực cho công tác này chính là việc giáo dục thông qua các hoạt
động Đội dưới sự hướng dẫn của anh, chị, thầy cô, tổng phụ trách và giữa các em với nhau, đó là hình thức tổ chức các hoạt động Đội thông qua các Đội nhóm nòng cốt dưới
sự chỉ đạo, hướng dẫn và phụ trách chung của đồng chí phụ trách Đội
Vậy đội nhóm nòng cốt các em là ai? Đó là các em được tập thể chi đội , liên đội tín nhiệm bầu đề cử hay thông qua các hội thi, toạ đàm… Và thông qua quá trình hoạt động hè, cũng như trong năm học mà đồng chí TPT tuyển chọn ra để phục vụ cho các hoạt động của liên đội cũng như chi đội Hoặc cũng thông qua các Đội nhóm nòng cốt này phục vụ cho công tác kết nghĩa, giao lưu với các liên đội bạn, hay tham gia các cuộc thi cấp trên tổ chức, tuyên truyền các ngày lễ kỷ niệm, hội trại hoặc các hoạt động lớn vv
Trang 3Có thể nói đội nhóm nồng cốt là tập hợp của những đội viên năng động, nhiệt tình, có năng lực, có khả năng văn nghệ, hội hoạ giải trí, thể dục, thể thao v v… Và đặc biệt phải có nổ lực trong học học tập, đạo đức tốt đi đầu trong các hoạt động và chúng
ta có thể nói rằng đội nhóm nồng cốt chính là bộ mặt của Đội
Chính vì thế việc bồi dưỡng đội nhóm nồng cốt rất quan trọng nó có thể hiện năng lực của Tổng phụ trách và nhìn vào đó chúng ta có thể thấy được phong trào Đội của liên đội đó có vững mạnh, có hiệu quả không?
Với ý nghĩa và tầm quan trọng của đội nhóm nồng cốt chúng ta cần có kế hoạch tuyển chọn bồi dưỡng một cách khoa học với các phương pháp đơn giản mà đạt hiệu quả cao nhất
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
A- ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH
Trường THPT Tân Bình là một trong những trường không thuộc diện thuận lợi của huyện và đặc biệt còn là vẫn còn chung cấp 2 và cấp 3 nên sự quản lý các em ở khối cấp 2 chưa được chặt chẽ Hiện nay trường có tổng số lớp là 41 trong đó có 20 chi đội, 21 lớp khối cấp 3, tổng số đội viên là 674
Hiện tại Liên đội có một số thuận lợi và khó khăn như sau:
a- Thuận lợi:
Hoạt động Đội được sự quan tâm giúp đỡ của Sở Giáo Dục và Đào Tạo, phòng Giáo dục Đào tạo Huyện Tân Uyên, Hội Đồng Đội Huyện Tân Uyên
Được sự quan tâm chăm lo của Đảng, nhà nước, của các cấp, các ngành, trực tiếp
là Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cũng như chính quyền địa phương đã tạo điều kiện tốt cho hoạt động Đội, hơn thế nữa đội ngũ phụ trách chi trẻ, khoẻ, năng nổ, nhiệt tình và nhất là các em Đội viên chăm ngoan, tích cực tham gia hoạt động Đội
Một số em đã ý thức được tầm quan trọng trong sinh hoạt đội nên các em tham gia sinh hoạt đội tích cực hơn
b- Khó khăn:
Trang 4Trường tuy đóng ở trung tâm xã nhưng do xã rộng có nhiều em đi học cách trường 10 - 12 km Vĩnh Tân, Phước hòa, Chánh Phú Hòa… nên các em đội viên trường khó khăn trong hoạt động sinh hoạt Đội
Đa số các em là con em làm công nhân nên ngoài việc học tập các em còn phải phụ giúp gia đình, một số gia đình các em còn nghèo, nên chưa tham gia tích cực vào hoạt động Đội
Do các em sống vùng nông thôn nên còn nhút nhát khi tham gia sinh hoạt và đặc biệt khi tham gia các hội thi các hoạt động lớn
Một số ít phụ trách chi thực sự không quan tâm nhiều tới những phong trào của chi đội mình và của Liên đội tổ chức
B- CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1- Lựa chọn đội nhóm nòng cốt
Việc lựa chọn đội nhóm nòng cốt ở liên đội phải mang tính phổ biến vừa đảm bảo tính đặc thù của liên đội song cũng cần có sự định hướng theo sự chỉ đạo của Tổng phụ trách để đảm bảo tính chính xác cao
Việc lựa chọn đội nhóm nòng cốt nhất thiết phải căn cứ vào khả năng, năng lực của Đội viên và phù hợp với tình hình của liên đội ta có thể căn cứ một số tiêu chuẩn sau:
Học lực: Từ khá giỏi trở lên, đạo đức tốt có thể điều hành các hoạt động về quản
trò, năng khiếu văn nghệ, thể dục thể thao, có hiểu biết cơ bản về Đội thiếu niên Tiền Phong Hồ Chí Minh nhanh nhẹn, cởi mở, vui vẻ, hoà đồng nhiệt tình với phong trào
Việc lựa chọn đội nhóm nòng cốt cũng có thể được tiến hành thông qua kết quả hoạt động đội, trong chương trình rèn luyện đội viên
Hình thức lựa chọn đội nhóm nòng cốt có thể thông qua các hoạt động, người tổng phụ trách theo dõi tuyển chọn, chọn lọc cân nhắc, sắp xếp tuỳ theo năng lực, phù hợp với từng nội dung hoạt động của đồng chí tổng phụ trách cần tuyển chọn để phân công nhiệm vụ theo từng khả năng của từng em
2- Bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt
Trang 5Để hoạt động tốt các phong trào của Đội công tác bồi dưỡng Đội nhóm nòng cốt
là một việc làm thường xuyên, cần thiết, và rất quan trọng đối với người phụ trách Đội Đội nhóm nòng cốt ngoài công việc đối ngoại, là bộ mặt của liên đội và còn là yếu tố quyết định cho chất lượng hoạt động của Liên đội
Nên việc bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt thực chất là nhằm phát huy tính tích cực những năng lực sẵn có trong các em giúp cho các em phát huy tốt năng lực và phẩm chất cần có của người chỉ huy, người thủ lĩnh trong các hoạt động Đội
Công việc bồi dưỡng và phát huy năng lực của Đội nhóm nòng cốt cần phải được tiến hành một cách thường xuyên có kế hoạch cụ thể, rõ ràng khoa học Phải đi từ dễ đến khó, từ thấp đến cao để phù hợp với năng lực và trình độ của từng em theo từng hoạt động
3- Một số nội dung cần bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt
Trước hết chúng ta cần trang bị cho các em một số kỹ năng phương pháp biện pháp công tác của người chỉ huy, người thủ lĩnh Đây là một việc làm thiết thực và có tầm quan trọng trong bước đầu
Nội dung bồi dưỡng đó là hướng dẫn các em cách quản lý và ghi chép sổ sách Viết văn bản của chi đội, đội nhóm do mình phụ trách, bồ dưỡng về phương pháp tổ chức hội họp, triển khai các nội dung công việc do thầy cô phụ trách yêu cầu
Bồi dưỡng về việc lập một kế hoạch hoạt động tổ chức điều hành đánh giá rút kinh nghiệm qua các hoạt động bồi dưỡng cho đội nhóm nòng cốt về một số thủ tục nghi
lễ của đội về một số thủ thuật kỹ năng sinh hoạt đội như : Cách tập hợp đội hình, đội ngũ, điều khiển sinh hoạt sao nhi đồng, hướng dẫn các hoạt động vui chơi văn nghệ, điều khiển các buổi lễ, múa hát, các cuộc hội họp và các cuộc báo cáo trước thầy cô Tổng phụ trách
Điều chú ý khi bồi dưỡng cho hội nhóm nòng cốt về tư thế tác phong của người chỉ huy khi đứng trước đám đông, các bạn đó là tư thế chững chạc, nghiêm túc, động tác dứt khoát, khẩu lệnh rõ ràng, mẫu mực trong các hoạt động
Trang 6Tư thế của người chỉ huy, người thủ lĩnh còn được thể hiện qua kỹ năng, nghiệp
vụ, qua ứng xử giao tiếp với thầy cô, bạn bè …
Việc bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt đòi hỏi người Tổng phụ trách đội, người phụ trách thiếu nhi cần phải chú trọng bồi dưỡng cho các em về kỹ năng nghiệp vụ, công tác đội đó là nghi thức và phương pháp tổ chức, hướng dẫn thực hành các nghi lễ, các phương pháp quản trò, dạy múa hát, tổ chức cắm trại, trò chơi lớn …
Nói chung các hoạt động dã ngoại, tham gia du khảo, bồi dưỡng thực hành Kỹ năng nghi thức đội, nút dây, mật thư, dấu đường, morse, semapho các hoạt động cá nhân
di động và tại chỗ Công tác đội nhóm nòng cốt là nhằm giúp các em thạo việc, biết tổ chức hoạt động theo nhiệm vụ chuyên môn, theo năng lực của bản thân Giúp cho các
em biết tổ chức và quản lý hoạt động đội một cách toàn diện, khoa học, bản lĩnh để trở thành một cán bộ đội mẫu mực, gương mẫu và là một trợ thủ đắc lực cho Tổng phụ trách trong việc tổ chức và điều hành các hoạt động của liên đội
Hình ảnh đội nhóm nòng cốt tập NTĐ cho chi đội Hình ảnh tập huấn thắt tháo nút dây
4- Hình thức bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt
Có rất nhiều hình thức bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt theo tình hình thực tế và điều kiện của đơn vị mình mà chúng ta lên kế hoạch bồi dưỡng theo các hình thức sau :
4.1 Bồi dưỡng định kỳ
Về việc bồi dưỡng định kỳ yêu cầu và đòi hỏi đồng chí Tổng phụ trách có kế hoạch định kỳ bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt theo định kỳ đầu năm, giữa năm và cuối năm, hoặc kế hoạch bồi dưỡng định kỳ cần căn cứ theo kế hoạch hoạt động của hội đồng đội huyện, kế hoạch nhà trường, kế hoạch liên đội mà điều chỉnh cho hợp lý
Trang 7Việc bồi dưỡng kế hoạch định kỳ có thể thực hiện như sau : Đầu năm bồi dưỡng điều khiển tổ chức các cuộc họp báo cáo, nghi lễ xây dựng kế hoạch hoạt động và ghi chép sổ sách … giữa năm tiến hành bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ công tác đội như : Nghi thức đội, múa, hát, trò chơi, sinh hoạt sao nhi đồng, các phương pháp tổ chức điều khiển sinh hoạt tập thể … còn cuối năm chúng ta tiến hành bồi dưỡng về cách thức tổ chức cắm trại, các trò chơi lớn, các hoạt động xã hội, tham quan, du khảo, mật thư, dấu đường, nút dây, morse, semapho …
Hình ảnh tập huấn thắt tháo nút dây Hình ảnh tập huấn sinh hoạt tập thể
4.2 Bồi dưỡng thường xuyên
Đòi hỏi Tổng phụ trách phải có kế hoạch và lên lịch bồi dưỡng thường xuyên cho đội nhóm nòng cốt Tuỳ theo chức năng, nghiệp vụ năng lực của từng em, từng đội nhóm mà Tổng phụ trách phải có kế hoạch bồi dưỡng cụ thể
4.3 Bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt theo chuyên đề
Đây là một hoạt động mang tính thường xuyên nhưng tuỳ thuộc vào nội dung công việc, kế hoạch hoạt động, chủ đề hoạt động của từng tháng, học kỳ riêng biệt
Ví dụ 1: Hoạt động trong tháng 11 có ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 Tổng phụ
trách hướng dẫn cho các em tìm hiểu lịch sử về ngày nhà giáo Việt Nam, tìm hiểu nền giáo dục nước nhà xưa và nay tổ chức cho thi làm báo ảnh, báo tường tìm hiểu các bài
thơ bài văn về giáo dục Việt Nam
Ví dụ 2: Hoạt động trong tháng 2 có ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam
Tổng phụ trách sẽ tiến hành bồi dưỡng cho đội nòng cốt về ý nghĩa lịch sử ngày 3/2 về
Trang 8các gương anh hùng đã hy sinh về các bài hát ca ngợi Đảng ca ngợi Bác Hồ để từ đó đội nhóm nòng cốt sẽ triển khai tuyên truyền lại cho các bạn trong Chi đội và các em nhi đồng
Ví dụ 3: Hoạt động trong tháng 3 có ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
phải tìm hiểu ý nghĩa lịch sử ngày thành lập Đoàn 26/3 về các gương anh hùng tuổi đoàn
đã hy sinh Gương sáng đoàn viên quanh em, các bài hát ca ngợi về đoàn …
Hình ảnh tập huấn đội nhóm nòng cốt chuẩn bị cho hội thi “Em yêu văn học “
chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11.
4.4 Bồi dưỡng thông qua các hoạt động lớn
Đó là các hoạt động mang tính tập thể có quy mô cấp liên đội như hội khoẻ phù đổng, hội thi chỉ huy đội giỏi, thi chương trình rèn luyện đội viên Ngày hội tuổi thơ, hội trại … Qua quá trình tham gia hoạt động và nhiệm vụ được phân công và những kỹ năng tham gia nghiệp vụ được cô Tổng phụ trách tập huấn và đặc biệt là vận dụng những kỹ năng, nghiệp vụ đó vào thực tế khi tham gia các hoạt động lớn sẽ tạo điều kiện giúp các
em rút ra được nhiều bài học thực tế quý giá
Trang 9Hình ảnh tập huấn chơi trò chơi tập thể
5- Các phương pháp bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt
Công tác bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt là một quá trình tổ chức khép kín giữa việc học lý thuyết và vận dụng vào thực tiễn do đó trong quá trình bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt người phụ trách đội phải biết phối hợp nhiều hình thức nhiều phương pháp bồi dưỡng khác để đạt được mục đích chất lượng và kế hoạch đề ra
Công tác bồi dưỡng đào tạo rèn luyện và kết quả chất lượng đào tạo đội nhóm nòng cốt có mối quan hệ khăng khít với nhau nó phản ánh thực chất công tác bồi dưỡng đào tạo một cách khách quan
Theo quan điểm của tôi triết học Mác – Lê nin coi đây là một mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết qủa, giữa chúng có sự chuyển hoá, tác động qua lại lẫn nhau
Chính vì những lý do đó mà việc lựa chọn và bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt là một việc làm rất cần thiết và có ý nghĩa giáo dục cao, bởi vì đào tạo bồi dưỡng có tập trung chuyên sâu và có chất lượng thì kết quả đào tạo đội nhóm nòng cốt mới đem lại hiệu quả cao Nó được phản ánh rõ nét qua chất lượng hoạt động và kết quả hoạt động của liên đội trong phương pháp bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt người ta thường áp dụng các phương pháp sau đây:
Trang 10- Lên kế hoạch thật cụ thể về chương trình cho từng lớp học (Nội dung, thời gian, người dạy …)
- Chuẩn bị thật kỹ về tài liệu để hướng dẫn, cần có phương pháp bồi dưỡng giảng dạy đơn giản dể hiểu phù hợp với trình độ tiếp thu của các em
- Việc truyền thụ kiến thức về lý thuyết phải kết hợp với thực tế và thực hành để giúp các em dễ hình dung ra, dễ nhớ để tiếp thu về việc truyền thụ các bài hát múa, các trò chơi và thực hành 7 kỹ năng đội viên
Hình ảnh tập huấn 7 kỹ năng đội viên
Một phương pháp nữa mà chúng ta cần áp dụng đó là phương pháp bồi dưỡng đội nhóm nòng cốt qua thực tiễn và thực tế cuộc sống Phương pháp này được áp dụng thông qua cuộc họp, sinh hoạt đội, qua các đợt hoạt động vừa áp dụng vừa thực hành, vừa sửa sai vừa rút kinh nghiệm có như thế thì các em mới dễ hiểu bài để tiếp thu và ghi được dấu ấn khó quên vào tâm trí
Phối hợp với các lực lượng xã hội tham gia giáo dục các em như phối hợp với hội cựu chiến binh , hội phụ nữ, đoàn thanh niên, ban truyền thanh của xã tham gia giao lưu, tọa đàm, trao đổi Tham gia thăm hỏi các bà mẹ việt nam anh hùng, gia đình có công với cách mạng …vv
Cũng có thể thông qua các buổi giao lưu, tham quan du khảo … mà Tổng phụ trách lồng vào đó các cuộc thi tìm hiểu lịch sử, về truyền thống hay nghi thức, trò chơi lớn thì sẽ dễ lôi cuốn được các em tự nguyện tham gia Cũng qua các việc trả lời và giải đáp thắc mắc hay trả lời đáp án của Tổng phụ trách sẽ giúp các em tích luỹ được vô số những điều bổ ích về kiến thức, kỹ năng bản lĩnh cũng như năng lực khi áp dụng vào thực tiễn của đơn vị mình