Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của công ty cổ phần tư vấn kiến trúc đô thị hà nội (UAC)

Các tiêu chí, chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng 1.2.4.. Hiện nay, năng lực cạnh tranh c

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

THU VIEN TRUONG DAI HOC XAY DUNG

Nguyén Manh Hing

NANG CAO NANG LUC CANH TRANH TRONG

ĐẦU THAU CUNG CAP DICH VU TU VAN DAU TU | XAY DUNG CUA CONG TY CO PHAN TU VAN

| KIÊN TRÚC ĐÔ THỊ HÀ NỘI (UAC)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bồ trong bất kỳ công trình nào

Hà Nội, ngày 12 tháng 04 năm 2017

TÁC GIÁ LUẬN VĂN

Nguyén Manh Hing

LỜI CÁM ƠN

Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo đã giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập tại Trường Đại học Xây dựng Xin cảm ơn các đơn vị: Khoa Kinh tế và Quản lý xây dựng, Khoa Sau đại học Trường Đại học Xây dựng đã tạo điều kiện tổ chức giúp đỡ cho khoá học hoàn thành chương trình đào tạo Đặc biệt, tác giả xin trân trọng cảm ơn GS.TS Nguyễn Đăng Hạc là người

hướng dẫn và giúp đỡ tận tinh dé tac giả hoàn thành luận văn này

Tác giả xin trân trọng cảm ơn các Thầy, Cô trong Hội đồng khoa học đã đưa

ra những góp ý và lời khuyên quý giá cho luận văn này

Tác giá cũng xin trân trọng cảm ơn Công ty Cé phan Tu van Kiến trúc Đô thị

Ha Noi (UAC) da quan tâm, giúp đỡ tác giả trong việc thu thập thông tin, tài liệu trong quá trình thực hiện luận văn

Xin trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮTT -52-222222EE22E222522sse2 i DANH MUC CAC BANG hue cecccsssesssesssessssecssesssessvessuesssecsusesscssvesucssucssucssceueeaneeanecen ii DANH MUC HINH VE, DO THI wucccescssccssscsscsssessecscssecscsseesucssesseseuessesaneasesseeaseee iii

MỞ ĐẦU ¿25-252 2222212212112 11211 111 1111111101111 11 111 1112111212121 ree 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ SỞ THỰC TIỀN VẺ NĂNG LỰC CANH TRANH TRONG ĐẦU THAU CUNG CAP DICH VU TU VAN ĐẦU TƯ XÂY

1.1 Tổng quan về đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của doanh

1.1.2 Đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây (TẾ na ganeahakuaiaseseesosee 5 1.2 Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng -¿- :+ct+Et2Ex2Ex2EE2EEEEeEErrrrsred 13

1.2.2 Năng lực cạnh tranh trong đấu thầu của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây

1.2.3 Các tiêu chí, chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

1.2.4 Nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp

dich vu tu van dau tư xây dựng -¿- :-ct+t2t2212E1151211212112121151125 E5 eExeExee 22

1.3 Cơ sở thực tiễn về năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư

1.3.1 Tổng quan các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài - 3l

1.3.2 Bài học kinh nghiệm về nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh

CHUONG 2: THUC TRANG NANG LUC CANH TRANH TRONG DAU THAU CUNG CAP DICH VU TU VAN DAU TU XAY DUNG CUA CONG TY CO

PHAN TU VAN KIEN TRUC DO THI HA NOI (UAC) cccscssscssesseessecsecssessecsessseee 35 2.1 Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC) 2 22-22 22221221221211211211211211 1121111110112 11 11111111111 1E12EEEtrre 35 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty -c¿cscccscccsez 35 2.1.2 Cơ cầu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty ¿ scsccsz2zsccsz2 36 2.1.3 Lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty 38 2.1.4 Các giải thưởng nghề nghiệp đã đạt được ¿-2¿+s+zx2z2zzscrscrsa 40 2.2 Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty trong đấu thầu cung cấp dịch vụ

2.2.1 Kết quả hoạt động đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn của Công ty trong

2.2.2 Tình hình giá dự thầu của Công ty -©+- x+EE+EE2EEE+EE2EEEEEzErrrrred 46

2.2.5 Nguồn nhân lực của 00.127 -1ä 52

2.2.6 Cơ sở vật chất của Công ty -¿ sckcEk SE 211221211211211121211 211221 e6 55 2.3 Đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực tư vấn đầu tư xây dựng 58

2.3.1 Đối thủ cạnh tranh tiềm n -¿¿222+++222+++t22EEErrttrkrrrrrrkrerrre 58

2.4 Đánh giá tổng hợp năng lực cạnh tranh trong đấu thầu tư vấn của Công ty 63

2.4.1 Nhting diém manh.e.c ecceccccccsessessessvesecsessecsessessesuesestesecsesseateseeseareaeavee 63

2.4.2 Những điểm yếu, tồn tại và nguyên nhân . 22- 2 s+cezx+cs+ceẻ 64

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG ĐẦU THAU CUNG CAP DICH VU TU VAN DAU TU XAY DUNG CUA CONG TY CO PHAN TU VAN KIÊN TRÚC ĐÔ THỊ HÀ NỘI (UAC) 68

3.1 Định hướng phát triển của Công ty Cô phần Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội

(UAC) đến năm 2020 ¿- ¿+ SE+2SE9E12E92121121911212112121111111111111111011 1101 xe 68

3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Tư van

Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC) ¿6 St 1 1E 1 1E112121111121111111 11111 xe 69

3.2.1 Hoàn thiện cơ cầu tổ chức bộ máy quản lý, nâng cao chất lượng nguồn

3.2.4 Tăng cường hoạt động marketing giới thiệu quảng bá hình ảnh Công ty

3.2.5 Duy tri va phat trién van hoa COng ty eceeecesceseeseseesesesesseseeseseeseeeeseees 92

45000.9000757 98

TAI LIEU THAM KHẢO - 52 S2 c3 EE3SES32E5EE32E5E55E12123552E251515 11132523522 99

: Hồ sơ mời thầu : Tổ chức quốc tế phi chính phủ về tiêu chuẩn hoá (International Standards for Organization)

: Phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng : Quản lý dự án

: Quản trị kinh doanh : Số lượng

: Tổng dự toán : Trách nhiệm hữu hạn

: Thiết kế cơ sở : Thiết kế bản vẽ thi công

: Công ty Cô phần Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC)

II

DANH MỤC CÁC BANG

Bảng 1.1: Các nguồn lực trong doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây 10) 09” sa 17

Bang 2.1: Tong hợp các hợp đồng đã thực hiện của UAC giai đoạn 2010 - 2013 42

Bảng 2.2: Tổng hợp các hợp đồng đã thực hiện của UAC giai đoạn 2014 — 2016 43 Bảng 2.3: Tỷ trọng giá trị các loại hợp đồng tư vấn của UAC (2010 - 2016) 45 Bảng 2.4: Tổng hợp giá trị trúng thầu của UAC ( 2010 - 2016) 46

Bảng 2.5: Tổng hợp kết quả đấu thầu của UAC (2010 - 2016) - sen 48

Bảng 2.6: Một số chỉ tiêu tài chính của UAC (2012 - 2016) .«- 49

Bảng 2.7: Một số gói thầu tư vấn đầu tư xây dựng tiêu biểu của UAC 50

Bảng 2.§: Tổng hợp trình độ chuyên môn của cán bộ trong Công ty - 52

Bảng 2.10: Tổng hợp thiết bị khảo sát, đo đạc và kiểm định chất lượng xây dựng và

Bang 2.11: Tong hop thiét bi van phong ctia COng ty veccsceccsescssecsseesssecssessssessseesssees 57

Bảng 2.13: So sánh CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC) với một số doanh

nghiệp tư vấn đầu tư xây 0 .Ô 60 Bảng 2.14: Ma trận năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp . - 61 Bảng 2.15: Năng lực cạnh tranh tuyệt đối của các doanh nghiệp - 62

iil

DANH MUC HINH VE, DO THI Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC) 36 Hình 2.2: Tổng số lượng hợp đồng được ký kết (2010 - 2016) -csssensse 44 Hình 2.3: Tống giá trị hợp đồng được ký kết (2010 - 2016) s2 44

Hình 2.4: Tỷ trọng giá trị hợp đồng các loại hình tư vấn mũi nhọn của UAC (2010 -

Hình 2.6: Một số chỉ tiêu tài chính của UAC (2012 - 2016) .- -e 49 Hình 2.7: Sơ đồ quy trình lập hồ sơ dự thầu hiện tại của Công ty 67 Hình 3.1: Sơ đồ các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của UAC 69

Hình 3.2: Sơ đồ đề xuất quy trình lập hồ sơ dự thầu .- s2 niên 86

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh đóng vai trò vô cùng quan trọng và được coi là động lực thúc đây sản xuất phát triển Hiện nay, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng trong nước còn yếu về nhiều mặt do trình

độ công nghệ lạc hậu, quy mô tiềm lực còn nhỏ, kinh nghiệm kinh doanh còn hạn chế, khả năng liên danh liên kết của các doanh nghiệp còn kém Đề tồn tại và phát

triển thì các doanh nghiệp tu van dau tư xây dựng phải không ngừng tìm tòi các giải

pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao khả năng thắng thầu

CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC) là một doanh nghiệp hoạt

động kinh doanh các dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng Trong những năm qua Công

ty đã tham gia đấu thầu và giành được một số dự án lớn có hiệu quả kinh tế cao Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, Công ty vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định, đặc biệt là trong lĩnh vực cạnh tranh đấu thầu dịch vụ tư vấn đầu

tư xây dựng Vì vậy, để góp phần vào sự phát triển mạnh mẽ và bền vững của Công

ty, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vẫn đầu tư xây dựng của Công ty Cổ phân Tư vẫn Kiến trúc

Đô thị Hà Nội (UAC)” làm luận văn tốt nghiệp cao học

2 Mục đích của đề tài

Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp

dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của CTCP Tư vấn Kiến trac D6 thi Ha Ndi (UAC)

3 Mục tiêu của đề tài

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn và năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn của Công ty cô phần tư vấn đầu

tư xây dựng

- Phân tích đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp

dịch vụ tu van dau tư xây dựng của CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC)

- Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC).

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng và năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng và năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn của CTCP Tư

vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC) từ năm 2010 đến nay

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu: kết hợp nghiên cứu định tính với nghiên cứu định lượng, các phương pháp điều tra thu thập số liệu, so sánh, phân

tích, tổng hợp

6 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài

Cơ sở khoa học: Cơ sở lý luận về đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn và năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

Cơ sở thực tiễn: Thực trạng năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch

vu tu van đầu tư xây dựng của CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC)

7 Kết quả đạt được và vấn đề còn tồn tại

Kết quả đạt được: Luận văn đã cơ bản đạt được các mục tiêu đề ra:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng và cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng

- Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC)

- Đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của CTCP Tư vấn Kiến trúc Đô thị Hà Nội (UAC)

Vấn đề còn tồn tại: Các giải pháp được đề xuất mới chỉ mang tính định tính,

để triển khai áp dụng vào thực tế thì cần phải tiếp tục nghiên cứu, cụ thê hóa các giải pháp đã đưa ra

CHUONG 1: CO SO LY LUAN, CO SO THUC TIEN VE NANG LỰC CẠNH TRANH TRONG DAU THAU CUNG CAP DICH VU TU VAN ĐẦU TƯ XAY DUNG

1.1 Tổng quan về đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

1.1.1 Tư vẫn đầu tư xây dựng

1.1.1.1 Khai niém dich vu tu van dau tar xảy dựng

Hoạt động tư vấn đầu tư xây dựng là sự lao động trí tuệ thuộc các lĩnh vực chuyên môn về xây dựng bao gồm các hoạt động tư vấn về kinh tế, kỹ thuật, pháp

lý, tổ chức điều hành, quản lý xây dựng công trình Tuỳ theo yêu cầu mức độ

phức tạp của các công trình xây dựng đòi hỏi các chuyên gia tư vấn phải có trình

độ, kinh nghiệm về kinh tế, kỹ thuật thuộc lĩnh vực chuyên môn để tạo ra sản phâm đạt tiêu chuẩn chất lượng [2]

Hoạt động tư vấn đầu tư xây dựng gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát, thiết kế xây dựng, thấm tra, kiểm định, thí nghiệm, quản lý dự án, giám sát thi công và công việc tư vấn khác có liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng [9]

Dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng là một hoặc một số hoạt động bao gồm: lap, đánh giá báo cáo quy hoạch, tổng sơ đồ phat triên, kiến trúc; khảo sát, lập báo cáo

nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi báo cáo đánh giá tác động môi trường; khảo sát, lập thiết kế, dự toán; lập hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển,

hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu: đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ

dự thầu, hồ sơ đề xuất; thắm tra, thâm định; giám sát; quản lý dự án; thu xếp tài chính; kiểm toán, đào tạo, chuyền giao công nghệ: các dịch vụ tư vẫn khác [8]

1.1.1.2 Khái niệm doanh nghiệp tư vấn đâu tư xây dựng

Doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng là một trong 6 loại hình doanh nghiệp xây dựng, doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng với nhiệm vụ chủ yếu là nghiên cứu lập và thâm tra dự án đâu tư xây dựng: tư vân đâu thâu: tư vẫn mua sắm trang thiết

bị; công nghệ xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng; thiết kế, thâm tra thiết kế: lập

va tham tra tong dự toán; quản lý quá trình đầu tư xây dựng; giám sát xây dựng 1.1.1.3 Phân loại dịch vụ tư vấn dau tur xdy dung

Căn cứ vào các giai đoạn của dự án, có thể phân loại dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng như sau:

a Công việc ti vấn trong giai đoạn chuẩn bị dự án

- Lập nhiệm vụ khảo sát xây dựng, khảo sát xây dựng, giám sát khảo sát xây

dựng;

- Lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng (nếu có) báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư (nếu có), báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc

báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng:

- Thi tuyển, tuyến chọn thiết kế kiến trúc công trình xây dựng;

- Thâm tra tổng mức đầu tư xây dựng;

- Thâm tra thiết kế cơ sở, thiết kế công nghệ của dự án;

b Công việc ti vấn trong giai đoạn thực hiện dự án

- Thiết kế xây dựng công trình, dự toán xây dựng;

- Lập, thâm tra hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ

sơ yêu cầu và đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất để lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng;

- Thâm tra kết quả lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng;

- Giám sát thi công xây dựng, giám sát lắp đặt thiết bị;

- Lập báo cáo đánh giá tác động môi trường;

- Lập, thâm tra định mức xây dựng, giá xây dựng công trình, chỉ số giá xây dựng công trình;

- Tham tra công tác đảm bảo an toàn giao thông;

- Ứng dụng hệ thống thông tin công trình;

- Kiểm soát chỉ phí đầu tư xây dựng công trình;

- Tư vấn quản lý dự án (trường hợp thuê tư vấn);

- Thí nghiệm chuyên ngành xây dựng:

- Kiểm tra chất lượng vật liệu, cầu kiện, sản phâm xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình theo yêu cầu của chủ đầu tư (nếu có);

- Kiểm định chất lượng bộ phận công trình, hạng mục công trình, toàn bộ công trình;

- Tư vấn quan trắc và giám sát môi trường;

- Thực hiện các công việc tư vấn khác

c Công việc tư vấn khi kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng

Quy đối vốn đầu tư xây dựng công trình sau khi hoàn thành được nghiệm thu, ban giao đưa vào sử dụng

d Công việc tr vấn xuyên suốt dự án

Tư vấn quản lý chi phí đầu tư xây dựng gồm sơ bộ tổng mức đầu tư xây dựng (nếu có), tông mức đầu tư xây dựng, dự toán xây dựng, giá gói thầu xây dựng, giá hợp đồng xây dựng định mức xây dựng và giá xây dựng, thanh toán và quyết toán hợp đồng xây dựng, thanh toán và quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình

và các công việc khác

1.1.2 Đầu thầu cung cap dich vu tw van dau tw xây dựng

1.1.2.1 Khái niệm về đấu thấu và đấu thâu cung cấp dịch vụ tư vấn dau tu xây dựng

a Đấu thâu

Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nha dau tu dé ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công

tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công băng, minh bạch và hiệu quả kinh tế [8]

Như vậy, có thể thấy đấu thầu là phương thức tổ chức quá trình cạnh tranh giữa những người bán để nhằm tối đa hóa lợi ích của người mua Thực chất đây là quá trình mua và bán có cạnh tranh diễn ra giữa người mua với nhiều người bán trong trường hợp khi mà việc xác định tương quan giữa giá cả với số lượng và chất lượng hàng hóa, dịch vụ gặp khó khăn

b Đầu thâu cung cáp dịch vụ tr vấn đâu tư xây dựng

Đấu thầu cung cap dich vu tu van 1a phương thức cạnh tranh được áp dụng rộng rãi đối với các dự án đầu tư xây dựng Đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng là cuộc cạnh tranh công khai giữa các nhà thầu với cùng một điều kiện nhăm giành được gói thầu tư vấn đầu tư xây dựng do chủ đầu tư mời thầu, xét thầu

và chọn thầu theo các quy định của Nhà nước về đấu thầu

1.1.2.2 Đặc điểm của đấu thấu Cung cấp dich vu tu van dau tur xây dựng

a Về chủ thê tham gia đấu thâu tư vấn đầu tr xây dựng

Đấu thầu tư vấn đầu tư xây dựng là một trong những phương thức cạnh tranh nhằm lựa chọn các nhà thầu thực hiện những công việc như: QLDA lập dự án, tư vấn giám sát thi công xây dựng tư vấn kiểm định cho các dự án, công trình, hạng mục công trình xây dựng Thực chất đây là hoạt động cạnh tranh xuất phát từ mối quan hệ cung - cầu, diễn ra giữa hai chủ thể: cạnh tranh giữa bên mời thầu (chủ đầu tư) với các nhà thầu và cạnh tranh giữa các nhà thầu với nhau Trong quá trình tham

gia đấu thầu có nhiều chủ thể khác nhau như: chủ đầu tư (bên mời thầu) và các

doanh nghiệp tư vẫn có khả năng đáp ứng yêu cầu của chủ đầu tư Các bên tham gia

đấu thầu phải đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật về điều kiện tham gia đấu

thầu

b Về đối tượng hàng hóa tham gia đấu thầu tư vấn đầu tr xây dựng

Việc mua bán sản phẩm dịch vụ tư vấn có thể diễn ra trên thị trường trước khi sản phâm hàng hóa đó được tạo ra trên thực tế (tư vấn đầu tư, tư vấn khảo sát thiết kế, tư vấn đấu thầu) hoặc trong suốt quá trình tạo ra sản phẩm xây dựng (tư

vấn giám sát, QLDA ) Việc mua bán được thực hiện bằng đấu thầu hoặc chỉ định

thầu với những ràng buộc chặt chẽ trong hợp đồng kinh tế giữa các bên có liên quan: người mua (chủ đầu tư) người bán (nhà tư vắn)

c Về nguyên tắc đầu thầu

Khác với các hình thức mua bán hàng hóa khác đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng phải tuân thủ các nguyên tắc mua bán đặc thù, đó là: nguyên

tắc công bằng, bí mật công khai có đủ năng lực và trình độ và đảm bảo cơ sở pháp

lý

- Nguyên tắc công băng: thể hiện quyền bình đăng giữa các chủ thể tham gia quan hệ đấu thầu Theo đó các nhà thầu phải được đảm bảo đối xử bình đăng trong việc tiếp nhận thông tin từ chủ đầu tư bình đăng trong việc trình bày các giải pháp kinh tế - kỹ thuật của mình trước chủ dau tu, trong qua trinh thuc hién cac thu tuc tham gia đấu thầu (nộp hồ sơ tham gia mở thầu )

- Nguyên tắc bí mật: đòi hỏi chủ đầu tư cũng như các nhà thầu phải giữ bí mật về các thông số trong hồ sơ dự thầu của các nhà thầu như: mức giá bỏ thầu, các giải pháp kỹ thuật của nhà thầu

- Nguyên tắc công khai: là một trong những yêu cầu bắt buộc trong đấu thầu

tư vấn đầu tư xây dựng (trừ những gói thầu thuộc công trình đặc biệt, là bí mật quốc

gia) Các gói thầu dịch vụ tư vấn khi đem ra đấu thầu đều phải đảm bảo tính công

khai các thông tin cần thiết như: thông tin chỉ tiết phạm vi công việc của dịch vụ tư vấn, điều kiện của các nhà thầu tham gia đấu thầu, thời gian mở hồ sơ dự thầu Các thông tin này phải được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định của pháp luật Tuân thủ nguyên tắc này sẽ tạo ra sự công bằng giữa các nhà thầu và thu hút được nhiều nhà thầu, nâng cao chất lượng công tác đấu thầu

- Nguyên tắc có đủ năng lực và trình độ: đòi hỏi chủ đầu tư và các bên dự

thầu phải có năng lực thực sự về kỹ thuật và tài chính để thực hiện những điều kiện

cam kết khi tham gia đấu thầu Tuân thủ nguyên tắc này sẽ tránh được thiệt hại cho các bên khi thực hiện các cam kết đã đề ra, qua đó nâng cao chất lượng, tạo ra sân chơi bình đăng cho các nhà thầu khi tham gia đấu thầu

- Nguyên tắc đảm bảo cơ sở pháp lý: đòi hỏi các bên tham gia đấu thầu phải

chấp hành các quy định của nhà nước về nội dung, thủ tục đấu thầu và những cam kết trong hợp đồng giao nhận thầu

d Nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thấu

- Việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải căn cứ vào tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thâu và các yêu câu khác trong hô sơ mời thâu căn cứ vào hô sơ dự thâu đã nộp,

các tài liệu giải thích, làm rõ hồ sơ dự thầu của nhà thầu để bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm, có giải pháp khả thi dé thực hiện gói thầu

- Việc đánh giá được thực hiện trên bản chụp, nhà thầu phải chịu trách nhiệm

về tính thống nhất giữa bản gốc và bản chụp Trường hợp có sự sai khác giữa bản gốc và bản chụp nhưng không làm thay đồi thứ tự xếp hạng nhà thầu thì căn cứ vào bản gốc để đánh giá

- Trường hợp có sự sai khác giữa bản gốc và bản chụp dẫn đến kết quả đánh

giá trên bản gốc khác kết quả đánh giá trên bản chụp, làm thay đôi thứ tự xếp hạng

nhà thầu thì hồ sơ dự thầu của nhà thầu bị loại [4]

e Phương pháp đánh giá hô sơ dự thâu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn

- Đối với nhà thầu tư vấn là tổ chức thì áp dụng một trong các phương pháp sau đây:

+ Phương pháp giá thấp nhất được áp dụng đối với các gói thầu tư vấn đơn

giản Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu là tiêu chuân đánh giá về kỹ thuật Đối với các hồ sơ dự thầu đã vượt qua bước đánh giá về kỹ thuật thì căn cứ vào giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) Nhà thầu có giá thấp nhất được xếp thứ nhất;

+ Phương pháp giá có định được áp dụng đối với các gói thầu tư vấn đơn giản, chi phí thực hiện gói thầu được xác định cụ thể và có định trong hồ sơ mời

thầu Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu là tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật Đối với các hồ sơ dự thầu đã vượt qua bước đánh giá về kỹ thuật, có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) không vượt chi phí thực hiện gói thầu thì căn cứ điểm kỹ thuật để so sánh, xếp hạng Nhà thầu có điểm kỹ thuật cao

điểm về kỹ thuật từ 70% đến 80%, điểm về giá từ 20% đến 30% tổng số điểm của

thang điểm tổng hợp, tỷ trọng điểm về kỹ thuật cộng với tỷ trọng điểm về giá bằng

100% Nhà thầu có điểm tổng hợp cao nhất được xếp thứ nhất;

+ Phương pháp dựa trên kỹ thuật được áp dụng đối với gói thầu tư vấn có yêu cầu kỹ thuật cao, đặc thù Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu là tiêu chuẩn đánh

giá về kỹ thuật Khi xây dựng tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật phải quy định mức điểm yêu cầu tối thiểu không thấp hơn 80% tổng số điểm về kỹ thuật Nhà thầu có

hồ sơ dự thầu đáp ứng điểm kỹ thuật tối thiểu theo quy định và đạt điểm kỹ thuật cao nhất được xếp thứ nhất và được mời đến mở hồ sơ đề xuất tài chính làm cơ sở

để thương thảo hợp đồng

- Đối với nhà thầu tư vấn là cá nhân, tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu là

tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ lý lịch khoa học đề xuất kỹ thuật (nếu có) Nhà thầu có

hồ sơ lý lịch khoa học đề xuất kỹ thuật tốt nhất và đáp ứng yêu cầu của điều khoản

tham chiếu được xếp thứ nhất [8]

# Xét duyệt trúng thâu đối với đấu thâu cung cấp dich vụ tư vấn

- Nhà thầu tư van là tổ chức được xem xét, đề nghị trúng thầu khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

+ Có hồ sơ dự thầu, hồ sơ dé xuất hợp lệ;

+ Có đề xuất về kỹ thuật đáp ứng yêu cầu;

+ Có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi gia tri giam gia (néu có) thấp nhất đối với phương pháp giá thấp nhất: có điểm kỹ thuật cao nhất đối với

phương pháp giá có định và phương pháp dựa trên kỹ thuật; có điểm tổng hợp cao nhất đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá;

+ Có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu được phê duyệt Trường hợp dự toán của gói thầu được phê duyệt thấp hơn hoặc cao hơn giá gói thầu được

phê duyệt thì dự toán này sẽ thay thế giá gói thầu dé làm cơ sở xét duyệt trúng thầu

- Nhà thầu tư vấn là cá nhân được xem xét, đề nghị trúng thầu khi đáp ứng

đủ các điêu kiện sau đây:

10

+ Có hồ sơ lý lịch khoa học đề xuất kỹ thuật (nếu có) tốt nhất và đáp ứng

yêu cầu của điều khoản tham chiếu;

+ Có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu được phê duyệt Trường hợp dự toán của gói thầu được phê duyệt thấp hơn hoặc cao hơn giá gói thầu được phê duyệt thì dự toán này sẽ thay thế giá gói thầu để làm cơ sở xét duyệt trúng thầu

- Đối với nhà thầu không được lựa chọn, trong thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu phải nêu rõ lý do nhà thầu không trúng thầu [8]

1.1.2.3 Vai trò của đấu thâu cung cấp dịch vụ tư vấn đâu tư xây dựng

Có thể nói đấu thầu nói chung và đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng nói riêng là một trong những phương thức cạnh tranh có hiệu quả cao, điều này không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nước trên thế giới Nó góp phần thúc đây sản xuất phát triển đặc biệt là trong ngành xây dựng, mang lại nhiều lợi ích to lớn cho các nhà thầu, chủ đầu tư và nền kinh tế quốc dân

a Doi voi chu dau tr

Thong qua đấu thầu, chủ đầu tư sẽ lựa chọn được nhà thầu có khả năng đáp ứng cao nhất các yêu cầu đề ra, tiết kiệm vốn, đảm bảo thời gian thực hiện dự án Việc áp dụng đấu thầu trong tư vấn đầu tư xây dựng giúp chủ đầu tư triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng một cách hiệu quả nhất

Mặt khác, đấu thầu sẽ giúp chủ đầu tư chủ động trong việc lựa chọn đối tác,

tránh lệ thuộc vào một nhà thầu duy nhất, dễ dẫn đến tình trạng độc quyền Ngoài

ra, trong quá trình đấu thầu, từ khâu chuẩn bị, tô chức, xét thầu đến thương thảo ký kết hợp đồng đều đòi hỏi đội ngũ cán bộ của chủ đầu tư phải có trình độ chuyên môn cao, quản lý tốt để lựa chọn được nhà thầu tốt nhất Điều này đòi hỏi các cán

bộ của chủ đầu tư bắt buộc phải tự nâng cao trình độ của mình để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc

b Đối với các nhà thấu

Hoạt động đấu thầu giúp nhà thầu có được môi trường cạnh tranh lành mạnh, phát huy tối đa tính chủ động năng động trong công việc tìm kiếm cơ hội tham gia đấu thầu Cũng chính nhờ đấu thầu đã thúc đây nhà thầu phải không ngừng nâng

1]

cao trình độ mọi mặt như tô chức quản lý đào tạo nâng cao tay nghề đội ngũ cán

bộ đầu tư nâng cao năng lực máy móc thiết bị, từ đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nhà thầu Đồng thời thông qua các cuộc đấu thầu dù thăng hay trượt cũng sẽ giúp nhà thầu tích lũy được kinh nghiệm cạnh tranh, tiếp thu được những

kiến thức, công nghệ mới, tiên tiến hiện đại

c Đối với Nhà nước

Thông qua đấu thầu công tác quản lý trong lĩnh vực đầu tư và xây dựng của Nhà nước ngày càng được nâng cao, nguồn vốn được sử dụng có hiệu quả, hạn chế được thất thoát lãng phí Khi đấu thầu, các doanh nghiệp phải sử dụng mọi biện pháp cạnh tranh đề thắng thầu trong đó có biện pháp giảm giá Vì vậy, Nhà nước phải bỏ ra một khoản tiền ít hơn dự toán đề xây dựng công trình

Đấu thầu giúp Nhà nước tạo được môi trường cạnh tranh lành mạnh, đồng thời qua đó có đủ thông tin thực tế và khoa học để đánh giá đúng năng lực thực sự của chủ đầu tư của nhà thầu

1.1.2.4 Các hình thức đấu thầu dịch vụ tr vấn đầu tư xáy dựng

a Đầu thấu rộng rãi

Đấu thầu rộng rãi là hình thức lựa chọn nhà thầu nhà đầu tư, trong đó không hạn chế số lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự

b Đấu thâu hạn chế

Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong trường hợp gói thầu có yêu cầu cao về

kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu

c Chỉ định thầu

Là trường hợp chủ đầu tư giao cho một nhà thầu thực hiện gói thầu khi biết chắc chắn là nhà thầu đó có đủ năng lực thực hiện

Chi định thầu đối với nhà thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng được

áp dụng trong các trường hợp sau đây:

- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vẫn đầu tư xây dựng có giá trị không quá 500 triệu đông;

12

- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vẫn đầu tư xây dựng cần thực hiện để khắc phục ngay hoặc đề xử lý kịp thời hậu quả gây ra do sự có bất khả kháng: gói thầu cần thực hiện để bảo đảm bí mật nhà nước; gói thầu cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của cộng đồng dân cư trên địa bàn hoặc để không ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề:

- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng cấp bách cần triển khai nhằm mục tiêu bảo vệ chủ quyền quốc gia, biên giới quốc gia, hải đảo;

- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn phải mua từ nhà thầu đã thực hiện trước

đó do phải bảo đảm tính tương thích về công nghệ, bản quyền mà không thể mua

được từ nhà thầu khác; gói thầu có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm; mua bản

quyền sở hữu trí tuệ:

- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế

xây dựng được chỉ định cho tác giả của thiết kế kiến trúc công trình trúng tuyển hoặc được tuyển chọn khi tác giả có đủ điều kiện năng lực theo quy định; gói thầu thi công xây dựng tượng đài, phù điêu, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệ thuật gắn với quyền tác giả từ khâu sáng tác đến thi công công trình [8]

1.1.2.5 Các phương thức đấu thâu cung cấp dich vu tu van dau tư xây dựng

a Phương thức một giai đoạn một túi hô sơ

- Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ được áp dụng trong trường hợp

chỉ định thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn

- Nhà thầu, nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu

- Việc mở thầu được tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ sơ dự thầu, hồ sơ

đề xuất

b Phương thức một giai đoạn hai túi hỗ sơ

- Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn

- Nhà thầu nhà đầu tư nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuât vê tài chính riêng biệt theo yêu câu của hỗ sơ mời thâu

13

- Viéc mé thau duoc tién hanh hai lan Hé so dé xuat về ky thuat sé duoc mo ngay sau thời điểm đóng thầu Nhà thầu nhà đầu tư đáp ứng yêu câu về kỹ thuật sẽ được mở hô sơ đê xuât về tài chính dé đánh giá

1.2 Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vẫn của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

1.2.1 Khái niệm về cạnh franh và năng lực cạnh tranh

12.11 Khái niệm và phân loại cạnh tranh

a Khái niệm về cạnh tranh

Cạnh tranh là sản phẩm tất yếu của sự phát triển nền kinh tế xã hội Trong mọi phương diện của cuộc sống, ý thức vươn lên luôn là yếu tố chủ đạo hướng suy nghĩ và hành động của con người Hoạt động sản xuất kinh doanh là một lĩnh vực quan trọng trong đời sống xã hội, trong đó ý thức vươn lên không đơn thuần là mong muốn đạt được một mục tiêu nào đó mà còn là tham vọng trở thành người đứng đầu Suy nghĩ và hành động trong sản xuất kinh doanh bị chỉ phối rất nhiều

bởi các quy luật của nền kinh tế thị trường Môi trường hoạt động của doanh nghiệp ngày nay đầy biến động và cạnh tranh hiện nay là cuộc đấu tranh gay gắt, quyết liệt

giữa các chủ thể kinh tế tham gia vào thị trường nhằm giành giật nhiều các lợi ích

kinh tế hơn về mình

Trong thực tế, tồn tại rất nhiều khái niệm khác nhau về cạnh tranh, được xem xét ở các góc độ khác nhau như: cạnh tranh quốc gia, canh tranh doanh nghiệp, cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ, nhưng chúng có mối quan hệ khăng khít với nhau

Cạnh tranh là tranh đua giữa những cá nhân, tập thê có chức năng như nhau nhằm giành phần hơn phần thăng về mình [11]

Cạnh tranh được hiểu là sự đối địch giữa các hãng kinh doanh trên cùng một thị trường để giành được nhiều khách hàng, do đó nhiều lợi nhuận hơn cho bản thân, thường là băng cách bán theo giá cả thấp nhất hay cung cấp một chất lượng

hàng hoá tốt nhất [5]

Các quan niệm trên đây có sự khác biệt trong diễn đạt và phạm vi nhưng có những nét tương đồng về nội dung Từ đó có thê hiểu, cạnh tranh là quan hệ kinh tế

14

mà ở đó các chủ thể kinh tế ganh đua nhau tìm mọi biện pháp đề đạt mục tiêu kinh

tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh thị trường, giành lấy khách hàng cũng như các điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất Mục đích cuỗi cùng của các chủ thể

kinh tế là tối đa hoá lợi ích đối với người sản xuất kinh doanh là lợi nhuận đối với

khách hàng là lợi ích tiêu dùng và sự tiện lợi

b Phân loại cạnh tranh

- Căn cứ vào các loại thị trường mà trong đó cạnh tranh diễn ra:

+ Cạnh tranh trên các thị trường đầu vào nhằm giành được các nguồn lực sản xuất có chất lượng tốt và chỉ phí thấp nhất

+ Cạnh tranh trên thị trường sản phâm nhằm chiếm lĩnh thị trường, tăng thị

phần, giành khách hàng

- Căn cứ theo phương thức cạnh tranh:

+ Cạnh tranh băng giá cả

+ Cạnh tranh phi giá (cạnh tranh bằng chất lượng hàng hoá, thời gian giao

hàng, dịch vụ khách hàng, cạnh tranh bằng các thủ đoạn kinh tế và phi kinh tế, )

- Căn cứ vào các loại chủ thê tham gia cạnh tranh:

+ Cạnh tranh giữa người mua và người bán

+ Cạnh tranh giữa những người bán với nhau

+ Cạnh tranh giữa những người mua với nhau

15

Giữa các cấp độ cạnh tranh có mối quan hệ tương hỗ và suy cho cùng vẫn là cạnh tranh sán phẩm Thông qua cung cấp sản phẩm mà các chủ thê doanh nghiệp, ngành Nhà nước mong giành thăng lợi trong cạnh tranh đạt được mục tiêu của mình

1.2.1.2 Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là toàn bộ những khả năng, năng lực

mà doanh nghiệp đó có thể duy trì vị trí của nó trên thị trường cạnh tranh một cách lâu dài Các doanh nghiệp tồn tại trong thị trường cạnh tranh phải có những vị trí nhất định, chiếm lĩnh những phần thị trường nhất định Đây là điều kiện duy nhất duy trì sự tồn tại của doanh nghiệp trong thị trường Đề tồn tại, doanh nghiệp phải

luôn vận động, thích nghi và vượt trội hơn đối thủ Trên thực tế ta thay trong thập kỉ

vừa qua, thế giới kinh doanh sống động và sự xáo trộn không ngừng làm cho các nhà kinh tế phải ngạc nhiên, mọi dự đoán đều không vượt quá Š5 năm Sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp, các quốc gia tăng nhanh Hầu hết các thị trường đều quốc tế hóa Chỉ có những doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cao mới tồn tại lâu đài trên thị trường Vì vậy, trong môi trường cạnh tranh, doanh nghiệp phải tìm cách nâng cao năng lực cạnh tranh của mình, chỉ có như vậy mới có chỗ đứng trên thị trường [10]

Phân tích năng lực cạnh tranh không chỉ trong một khoảng thời gian nhất định mà là so sánh giữa các thời kỳ với nhau, không chỉ nghiên cứu trong phạm vi một doanh nghiệp mà là nghiên cứu so sánh nhiều doanh nghiệp với nhau

1.2.1.3 Phân biệt khái niệm năng lực cạnh tranh và khả năng cạnh tranh

e_ Năng lực cạnh tranh

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là thể hiện thực lực và lợi thế của doanh nghiệp so với đối thủ cạnh tranh trong việc thoả mãn tốt nhất các đòi hỏi của khách hàng đề thu lợi ngày càng cao hơn [7]

Như vậy, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trước hết phải được tạo ra từ thực lực của doanh nghiệp Đây là các yếu tố nội hàm của mỗi doanh nghiệp, không chỉ được tính băng các tiêu chí về công nghệ, tài chính, nhân lực, tô chức quản tri

16

doanh nghiệp một cách riêng biệt mà cần đánh giá so sánh với các đối thủ cạnh tranh trong hoạt động trên cùng một lĩnh vực, cùng một thị trường

e Kha nang canh tranh

Có nhiều quan niệm khác nhau về khả năng cạnh tranh Khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp đó có thể sản xuất ra sản phẩm với chi phí biến đồi trung bình thấp hơn giá của nó trên thị trường Theo cách hiểu này, doanh nghiệp nào sản xuất ra các sản phẩm tương tự như của các doanh nghiệp khác nhưng với chỉ phí thấp hơn thì được coi là có khả năng cạnh tranh

Một số quan điểm khác lại cho rằng khả năng cạnh tranh là trình độ công nghệ sản xuất sản phẩm theo đúng yêu cầu của thị trường, đồng thời duy trì được thu nhập của mình

Như vậy, chúng ta có thể khái quát răng khả năng cạnh tranh là khả năng mà doanh nghiệp có găng giành được và duy trì thị trường để có lợi nhuận nhất định

Thực chất khi đề cập đến khả năng cạnh tranh thì cũng đồng nghĩa với việc chiếm lĩnh thị trường và tạo ra lợi nhuận

Tăng cường khả năng cạnh tranh là việc mà mỗi doanh nghiệp đều cố gắng thực hiện Trong cơ chế thị trường hiện nay, tăng khả năng cạnh tranh là một đòi hỏi khách quan, đặc biệt trong bối cạnh với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, hội nhập quốc tế diễn ra trên các khía cạnh của đời sống, những đòi hỏi của khách hàng về sản phẩm ngày càng khắt khe hơn Thực chất, tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp là việc doanh nghiệp cố gắng tạo ra ngày càng nhiều hơn các ưu thế trên tất cả các mặt để có thê chiếm lĩnh được thị trường như: giá cả, chất lượng, nhãn hiệu uy tín Khi đó, doanh nghiệp phải áp dụng tổng hợp các biện pháp khác nhau như cắt giảm chỉ phí sản xuất dé hạ giá thành sản phẩm, hạ giá bán sản phẩm, áp dụng công nghệ tiên tiến hiện đại trong sản xuất sản phẩm để nâng cao chất lượng, nâng cao trình độ đội ngũ lao động Hay có thể nói rộng hơn là việc tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp là sự thay đổi mối tương quan về thê và lực của doanh nghiệp trên tât cả các mặt của quá trình san xuat [1]

THU VIEN : TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

1.2.2 Năng lực cạnh tranh trong dau thâu của doanh nghiệp Tr vẫn đầu tu xay dung

Năng lực cạnh tranh trong đấu thầu của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

là thê hiện thực lực và lợi thế của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng so với các đối thủ cạnh tranh trong việc thỏa mãn tốt nhất các yêu cầu của khách hàng thông

qua hoạt động đâu thầu đảm bảo đạt được một tỷ lệ lợi nhuận tối thiểu mà doanh nghiệp đã đặt ra trong mục tiêu lợi nhuận của mình

Muốn tạo nên năng lực cạnh tranh đòi hỏi các doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng phải tạo ra và có được các lợi thế cạnh tranh cho riêng mình Nhờ lợi thế

này, doanh nghiệp có thể thỏa mãn tốt hơn các đòi hỏi của khách hàng mục tiêu cũng như lôi khéo được khách hàng của các đối thủ cạnh tranh Mọi doanh nghiệp

tư vấn đầu tư xây dựng đều có các nguồn lực, nguồn lực là tài sản riêng của mỗi doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

Bảng 1.1: Các nguồn lực trong doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

Kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng của nhà quản lý và

Nguồn nhân lực | nhân viên Khả năng thích ứng và lòng trung thành

Nguôn lực tài | Tài sản ròng hiện có, dự trữ tiên mặt và bât cứ một

18

Dựa trên nguồn lực của mình, doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng sẽ xác định nguồn lực nào là thế mạnh của mình Đối với doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng, tài nguyên nhân lực và kinh nghiệm chính là nguồn lực mà doanh nghiệp không thể bắt chước hay sao chép nguyên bản từ bất kỳ doanh nghiệp nào khác Tài nguyên nhân lực là nhân tố quan trọng đề làm tăng giá trị của doanh nghiệp Có con người, các mặt khác của doanh nghiệp như tiêu thụ, kỹ thuật, sáng tạo sản phẩm mới sẽ phát trién

Có thể nói, nếu các doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng chú trọng đầu tư vào việc xây dựng một nguồn nhân lực vững mạnh và giữ vững thương hiệu nhân lực của doanh nghiệp mình thì chắc chắn sẽ tạo nên ưu thế cạnh tranh hữu hiệu

Đồng thời năng lực và kinh nghiệm của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng cũng chính là một nguồn lực quan trọng Năng lực và kinh nghiệm của doanh nghiệp là sự tích lũy trong thời gian dài, trong các lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp Trong đấu thầu tư vấn đề trúng thầu bắt buộc doanh nghiệp tư van dau tu

xây dựng phải có kinh nghiệm thực hiện các gói thầu có quy mô tính chất tương tự

1.2.3 Các tiêu chí, chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch vụ tư vẫn đầu tư xây dựng của doanh nghiệp tư vẫn đầu tư xây dựng 1.2.3.1 Tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cap dich vu tir van dau tư xây dựng

e_ Chất lượng sản phẩm

Chất lượng sản phẩm là yếu tố cấu thành quan trọng hàng đầu tạo nên năng lực cạnh tranh của sản phẩm mà năng lực cạnh tranh của sản phẩm là yếu tố cầu thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng Chất lượng của sản phẩm là tổng hợp các đặc tính của nó theo yêu cầu của sản phẩm, của quá trình xây dựng hoặc tiện nghi phục vụ, vì vậy chất lượng sản pham vừa phải tuân theo các quy phạm kỹ thuật vừa phải thoả mãn nhu cầu mong muốn của khách hàng Trong lĩnh vực tư vấn đầu tư xây dựng thì chất lượng sản phâm chính là chất lượng hồ sơ tư vấn, nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình, và hiệu quả nguôn vôn đâu tư

19

e Năng lực nội tại của doanh nghiệp

Năng lực nội tại của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng là những yếu tố cốt lỗi trực tiếp tạo nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, bao gồm:

- Năng lực kinh nghiệm tư vấn: Số lượng, quy mô, giá trị, mức độ phức tạp của những gói thầu doanh nghiệp từng thực hiện

- Năng lực tài chính: Thể hiện qua tình hình tài chính lành mạnh, doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp trong những năm gần đây

- Năng lực đội ngũ cán bộ: Số lượng, năng lực trình độ, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ nhân viên trong doanh nghiệp

- Năng lực cơ sở vật chất: Thể hiện qua tính đầy đủ số lượng, chúng loại, xuất xứ các thiết bị làm việc của doanh nghiệp

Một doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh mạnh khi toàn bộ các nguồn lực cấu thành năng lực nội tại của doanh nghiệp vừa phải đáp ứng được các yêu cầu, đòi hỏi của thị trường, vừa phải vượt qua đối thủ đề tạo ra các lợi thế cạnh tranh cho riêng mình

nhận đồng thời phải bù đắp được chi phí và đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Một doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh tốt khi giá dự thầu đưa ra thấp hơn so với

đối thủ nhưng vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm và lợi nhuận mang lại cho doanh nghiệp

e Moi quan hệ trong kinh doanh

Mọi hoạt động kinh doanh đều phải nhận được sự hậu thuẫn của các mối quan hệ Thậm chí trong một vài lĩnh vực, nêu không có các môi quan hệ tôt, doanh

ra, nhờ mối quan hệ tốt với Chủ đầu tư doanh nghiệp sẽ có được những thông tin

có lợi cho quá trình đấu thầu trong khi đó đối thủ lại không có được những thông tin

này Hoặc trong hình thức chỉ định thầu đối với gói thầu tư vẫn đầu tư xây dựng có giá trị không quá 500 triệu đồng, chủ đầu tư có quyền tự lựa chọn những đơn vị tư vấn có đủ năng lực và có mối quan hệ tốt đẹp với họ

1.2.3.2 Chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh trong đấu thâu cung cấp dịch vụ tư vấn đâu tư xây dựng

e Chỉ tiêu tỷ lệ trúng thâu

Từ kết quả đấu thầu của doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng trong thời

đoạn nghiên cứu, có thể tính toán chỉ tiêu tỷ lệ trúng thầu theo số lượng và giá trị

gói thầu như sau:

- Theo số lượng gói thầu:

Số gói thầu trúng thầu

dau thau

lượng các gói thầu

- Theo giá trị gói thầu:

Tổng giá trị các gói thầu

Tỷ lệ trúng thầu theo giá = trung thau _ ad x 100% (1.2)

tham gia đấu thầu e_ Chỉ tiêu năng lực cạnh tranh tuyệt đối và tương đối của doanh nghiệp

- Năng lực cạnh tranh tuyệt đối của doanh nghiệp:

Để doanh nghiệp đánh giá tổng quát năng lực cạnh tranh của mình với đối thủ, việc nghiên cứu vận dụng ma trận đánh giá các yêu tô môi trường nội bộ, qua

hay tập hợp ý kiến trực tiếp của khách hàng, doanh nghiệp có thể đánh giá khách quan tầm quan trọng của các yếu tố được đưa vào ma trận Các bước cụ thé dé xay dựng ma trận đánh giá các yếu tố môi trường nội bộ doanh nghiệp gồm:

Bước I: Lập danh mục các yếu tổ có vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong một ngành kinh doanh (thông thường là khoảng từ 10

đến 20 yếu tô)

Bước 2: Ấn định tầm quan trọng băng cách phân loại từ 0,0 đến 1,0 cho mỗi yếu tố, sao cho tổng điểm tất cả các tầm quan trọng bằng 1,0 Cần lưu ý tầm quan trọng được ấn định cho các yếu tô cho thấy tầm quan trọng tương đối của yếu tố đó với thành công của các doanh nghiệp trong ngành kinh doanh Như thế, đối với các doanh nghiệp trong ngành thì tầm quan trọng của các yếu tố được liệt kê trong bước

1 là giống nhau

Bưóc 3: Phân loại từ 1 đến 4 điểm cho mỗi yếu tố đại diện (thực tế có thể

định khoảng điểm rộng hơn) Cho điểm yếu lớn nhất khi phân loại bằng 1, điểm yếu

nhỏ nhất khi phân loại bằng 2 điểm mạnh nhỏ nhất khi phân loại bằng 3 và điểm mạnh lớn nhất khi phân loại bằng 4 Như vậy, đây là điểm số phản ánh năng lực cạnh tranh từng yếu tô của doanh nghiệp so với các đối thủ trong ngành kinh doanh

Bước 4: Tính điểm cho từng yếu tố băng cách nhân mức độ quan trọng của yếu tô đó với điểm số phân loại tương ứng

Bước 5: Tính tông điểm cho toàn bộ các yếu tố được đưa ra trong ma trận bằng cách cộng điểm số các yếu tố thành phần tương ứng của mỗi doanh nghiệp Tổng số điểm này cho thấy, đây là năng lực cạnh tranh tuyệt đối của doanh nghiệp

Công thức tính năng lực cạnh tranh tuyệt đối của doanh nghiệp:

an

n

Trong dé: — ASI; : Nang luc canh tranh tuyét đối của doanh nghiệp j

Mj; : Điểm số phân loại cho yếu tố ¡ của doanh nghiệp j W; : Tam quan trọng của yếu t6 i

> Theo đó, nếu tổng điểm ASI của doanh nghiệp từ 2,50 trở lên, thì doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh tuyệt đối trên mức trung bình Ngược lại, tổng SỐ điểm nhỏ hon 2.50 thì năng lực cạnh tranh tuyệt đối của doanh nghiệp thấp hơn mức trung bình [6]

- Năng lực cạnh tranh tương đối của doanh nghiệp: So sánh doanh nghiệp cần đánh giá với doanh nghiệp cạnh tranh trực tiếp trên thị trường mục tiêu:

ASI

ASI*

Trong do:

- RS: Năng lực cạnh tranh tương đối của doanh nghiệp cần đánh giá

- ASI: Năng lực cạnh tranh tuyệt đối của doanh nghiệp cần đánh giá

- ASI*: Năng lực cạnh tranh tuyệt đối của đối thủ so sánh

- RS < I, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp yếu hơn đối thủ so sánh

- RS > 1, nang lực cạnh tranh của doanh nghiệp mạnh hơn đối thủ so sánh

- RS = 1, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tương đương đối thủ so sánh 1.2.4 Nhân tô únh hưởng đến năng lực cạnh tranh trong đấu thầu cung cấp dịch

vụ tw van đầu tư xây dựng

1.2.4.1 Chất lượng sản phẩm tư vấn

Khi nói đến chất lượng sản phẩm hàng hóa là nói đến những đặc tính nội tại của sản phâm được xác định bang những thông số có thể đo được hoặc so sánh được phù hợp với điều kiện hiện tại và thoả mãn được những nhu cầu hiện tại nhất định của xã hội.

Chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng luôn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình và hiệu quả nguồn vốn đầu tư Trong thiết kế quy hoạch và lập dự án, nếu đơn VỊ tu vấn lua chon vi tri, dé xuat quy mo xay dung va đưa ra mức vốn đầu tư không hợp lý sẽ dẫn đến lãng phí vốn đầu tư Quá trình khảo

sát xây dựng đề thiết kế, nếu số liệu không chính xác, không phản ánh đúng hiện

trạng mặt bằng, bỏ sót các vật kiến trúc trong phạm vi xây dựng thì khi thi công sẽ

phải bồ sung thay đổi thiết kế, gây tốn kém về kinh phí và kéo dài thời gian thực

hiện dự án Để nâng cao năng lực cạnh tranh đòi hỏi doanh nghiệp phải luôn luôn giữ vững và không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, đây là điều kiện không thể thiếu được nếu doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng muốn giành chiến thăng trong cạnh tranh đấu thầu Trong lĩnh vực xây dựng, chất lượng sản pham dich vu tu vấn đầu tư xây dựng là vấn đề sống còn đối với doanh nghiệp, việc nâng cao chất lượng sản phẩm có ý nghĩa hết sức quan trọng nó được thể hiện trên các mặt:

- Nếu chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn đầu tư xây dựng tốt sẽ góp phần tăng uy tín, thương hiệu của doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh,

mở rộng thị trường

- Khi chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vẫn đầu tư xây dựng được nâng cao thì hiệu quả sản xuất kinh doanh tăng doanh thu lợi nhuận tăng theo đời sống của công nhân viên được nâng lên, kích thích mọi người làm việc nhiều hơn

1.2.4.2 Kinh nghiệm tư vấn

Yếu tổ này có tác động không nhỏ tới kết quả đánh giá chung của bên mời thầu đối với nhà thầu Đối với những công trình có quy mô lớn yêu cầu kỹ thuật

phức tạp thi đây là nhân tố khá quan trọng và sẽ chiếm một tỷ lệ khá cao trong tông điểm đánh giá nhà thầu của bên mời thầu Hầu như các chủ đầu tư khi phát hành hồ

sơ mời thầu đều có yêu cầu về tiêu chuẩn này Một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tư vấn lâu năm thực hiện nhiều loại hình tư vấn các dự án quy mô lớn thì

sẽ có lợi thế đáp ứng yêu cầu về năng lực kinh nghiệm trong hồ sơ mời thâu (hoặc

hồ sơ yêu cầu)

1.2.4.3 Tổ chức quản lý doanh nghiệp

Xuất phát từ những đặc điểm quản lý, ta thấy rõ vai trò hết sức quan trọng của bộ máy quản lý mà nhiều khi quyết định cả sự sống còn của doanh nghiệp

Nếu doanh nghiệp bó trí một bộ máy quản lý phù hợp thì sản xuất sẽ đạt hiệu quả cao, tiết kiệm được thời gian và nguyên liệu Mặt khác, một bộ máy gọn nhẹ sẽ tiết kiệm được chỉ phí và có những quyết định nhanh, đúng đắn Ngoài ra, trong công tác quản lý nếu biết bố trí đúng người, đúng việc thì sẽ phát huy hết khả năng tiềm tàng của cá nhân và tập thể người lao động, ngược lại sẽ gây ra hậu quả khó lường, thậm chí dẫn tới sự phá sản của doanh nghiệp

Công tác tổ chức quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cũng là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không phải cứ

có công nghệ, nguồn nguyên liệu đầu vào là đủ mà nó phải qua một hệ thống có tô

chức quản lý và điều hành hợp lý Nếu bộ máy tô chức quản lý hoạt động của doanh

nghiệp được bồ trí phù hợp thì sự phối hợp giữa các phòng ban, bộ phận sẽ nhịp nhàng hơn năng động hơn hiệu quả tạo ra sẽ cao hơn, đồng thời tính cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ tăng lên

Tùy điều kiện và tính chất cụ thể của mỗi đơn vị mà xác định số lượng các

phòng chức năng nhiều hay ít Hiện nay, tại các công ty tư vấn phố biến các kiểu cơ cấu tô chức như sau:

- Cơ cầu tô chức quản lý chức năng: Là kiêu cơ cấu tô chức quản lý theo chức năng với những nhiệm vụ quản lý được phân chia cho các đơn vị riêng biệt thực hiện dưới dạng các phòng chức năng, hình thành nên các phân hệ chuyên môn

ao

hóa và những người lãnh đạo chức năng Đặc điểm cơ bản của cơ câu tô chức quản

lý chức năng là chức năng quản lý phân chia thành từng đơn vị chuyên môn đảm nhận Lãnh đạo cao nhất của tổ chức làm nhiệm vụ phối hợp điều hòa các chức nang

- Cơ cầu trực tuyến: Là dạng cơ cấu tổ chức quản lý chỉ có một cấp trên chỉ huy và một số cấp dưới thực hiện Toàn bộ vấn đề quản lý được giải quyết theo một kênh liên hệ đường thăng Đặc điểm của cơ cấu này là người lãnh đạo của hệ thống phải thực hiện tất cả các chức năng quản lý và chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi kết quả của đơn vị mình

- Cơ cầu tô chức quản lý trực tuyến - chức năng: Trong cơ cấu này, các nhiệm vụ quản lý giao cho đơn vi chức năng riêng biệt (các phòng chức năng) làm tham mưu tư vấn cho lãnh đạo cao nhất của tổ chức Đặc điểm của cơ cấu tô chức quản lý theo kiểu trực tuyến chức năng là lãnh đạo các phòng chức năng tư vấn, chuẩn bị các quyết định quản lý và đưa tới cấp thực hiện (các văn phòng xưởng, xí nghiệp trực thuộc doanh nghiệp) theo chỉ đạo của lãnh đạo doanh nghiệp Việc điều hành quản lý vẫn theo trực tuyến

Một tô chức tư vẫn được tô chức quản lý, điều hành tốt là tô chức có bộ máy được phân cấp, trao quyền rõ ràng có cơ chế phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng Mọi công việc đều được giải quyết theo các quy trình, các tiêu chuẩn của hệ thống quan

lý chất lượng hiệu quả

1.2.4.4 Nang luc tài chính

Năng lực tài chính là một yếu tố quyết định lợi thế của nhà thầu khi tham gia

tranh thâu Khác với đặc trưng của doanh nghiệp xây lắp là cần một khối lượng vốn rất lớn, đối với doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng, năng lực tài chính được bên

mời thầu xem xét chủ yếu ở khía cạnh năng lực tài chính lành mạnh Tình hình tài

chính lành mạnh biểu hiện qua kết quả sản xuất kinh doanh cũng như sự hợp lý và linh hoạt trong cơ cấu tài chính của doanh nghiệp

Trong tiêu chí năng lực tài chính, chí tiêu lợi nhuận là một chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh nhưng đồng thời cũng phản ánh năng lực cạnh tranh của doanh

26

nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng Khi đánh giá chỉ tiêu này thông thường chủ đầu tư xem xét lợi nhuận của doanh nghiệp qua nhiều năm (từ 3 - 5 năm), tính tốc độ tăng trưởng lợi nhuận hàng năm đồng thời kết hợp với việc đánh giá chỉ tiêu về giá trị sản lượng hoàn thành trong năm Nếu giá trị sản lượng hoàn thành tăng mà lợi nhuận không tăng thì có thể là hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chưa đạt yêu cầu hoặc cũng có thể là doanh nghiệp vận dụng chính sách chiến lược giá thấp đề đạt mục tiêu giải quyết công ăn việc làm hay mở rộng thị trường

trợ quản lý (chăng hạn lâp kế hoạch, giúp kiểm soát đối với một dự án); vai trò

người hỗ trợ nghiên cứu (khảo sát, thu thập, xử lý thông tin giúp đề xuất giải pháp); vai trò người đào tạo bồ sung, giúp hoàn thiện kỹ năng Vì vậy, nghề tư vấn đầu tư xây dựng luôn ở một đăng cấp cao đóng vai trò như một người thầy hoặc như một

trong tài để giám sát các chủ thé khác

Khi đánh giá nguồn nhân lực của doanh nghiệp thì chủ đầu tư thường chú trọng đến các vấn đề:

- Cán bộ quản trị cấp cao (Ban Giám đốc) là những người có vai trò quan trọng trong việc xây dựng chiến lược, điều hành và quản lý mọi hoạt động của doanh nghiệp Sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp phụ thuộc vào các

quyết định của họ Khi đánh giá bộ máy lãnh đạo, chủ đầu tư thường quan tâm đến các tiêu thức như kinh nghiệm lãnh đạo trình độ quản lý doanh nghiệp, phâm chất kinh doanh, các mối quan hệ xã hội và xa hơn nữa là khả năng xây dựng một tập thé đoàn kết, vững mạnh thúc đây mọi người hết mình cho công việc Điều này sẽ giúp doanh nghiệp tăng thêm sức mạnh, tăng thêm năng lực cạnh tranh

- Cán bộ quản trị cấp trung gian là những người đứng dưới quản trị viên cao câp và đứng trên quản trị viên câp cơ sở Ở vị trí này, họ vừa quản trị các quản trị

27

viên cấp cơ sở thuộc quyền, vừa điều khiển các nhân viên khác Chức năng của họ

là thực hiện các kế hoạch và chính sách của doanh nghiệp bằng cách phối hợp thực hiện các công việc nhăm dẫn đến hoàn thành mục tiêu chung Đề đánh giá năng lực trình độ của đội ngũ cán bộ cấp này, chủ đầu tư thường xem xét trên các mặt:

+ Trình độ chuyên môn, kinh nghiệm công tác, thâm niên nghề nghiệp, tác phong làm việc, sự am hiểu về kinh doanh và pháp luật

+ Cơ câu về các chuyên ngành đào tạo phân theo trình độ, qua đó cho biết trình độ chuyên môn hóa và khả năng đa dạng hóa của doanh nghiệp Thường thì đội ngũ cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản trị và công nhân lành nghề có chuyên môn về lĩnh vực chính của doanh nghiệp phải chiếm tỷ trọng ít nhất là 60%

- Cán bộ quản trị cấp cơ sở là những người trực tiếp cùng nhân viên thực hiện công việc được giao từ cấp trên Đề hoạt động làm việc có hiệu quả đội ngũ cán bộ cơ sở phải thực sự là “thủ lĩnh”, có khả năng lãnh đạo, tô chức công việc hợp

lý, biết khai thác tối đa nguồn lực vật chất, tỉnh thần nội lực ở cơ sở, có khả năng theo dõi, kiểm tra, đôn đốc nhân viên do mình trực tiếp quản lý Có nhận xét, báo cáo đề đạt khen thưởng những cá nhân điển hình, tiên tiến Chính vì vậy, đội ngũ cán bộ cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện chức năng làm cầu nói giữa các cán bộ quản lý cấp cao với nhân viên trong công ty

1.2.4.6 Nguồn lực cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất là yếu tố cơ bản, góp phần tạo nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nó đóng vai trò quan trọng trong công tác đấu thầu, là yếu tô quyết định đến chất lượng sản phẩm, giúp giảm chỉ phí, nâng cao hiệu quả kinh tế, nó được thể hiện qua mức độ đáp ứng nhu cầu của Chủ đầu tư

Sản phẩm tư vấn đầu tư xây dựng là các “sản phẩm mềm”, đó là các thông tin, các báo cáo, các chỉ dẫn Do vậy, nguồn luc co so vat chat dé tao ra cdc san phẩm tư vấn đầu tư xây dựng chính là các công cụ để người kỹ sư tư vấn thể hiện được năng lực của mình và trình bày sản phẩm tư vấn một cách tốt nhất Nguồn lực

cơ sở vật chất của một công ty tu vấn, đó là: các phần mềm máy tính, thiết bị văn phòng, thiết bị tin học, thông tin liên lạc, máy móc khảo sát hiện trường, thiết bị

28

giám định chất lượng phương tiện vận chuyền Đặc biệt là phải có phòng thí nghiệm đề làm các công tác thí nghiệm kiềm định, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ Ngoài ra, nguồn lực cơ sở vật chất còn phải kể đến là văn phòng làm việc (địa điểm văn phòng diện tích, mức độ tiện nghi của văn phòng )

1.2.4.7 Công tác tô chức lập hô sơ dụự thấu

Đây là công việc hết sức quan trọng vì năng lực cạnh tranh trong đấu thầu phụ thuộc trực tiếp vào trình độ lập hồ sơ dự thầu Nhà thầu có thẻ bị loại ngay từ vòng đầu do hồ sơ không đảm bảo yêu cầu Do đó, chất lượng hồ sơ dự thầu là một

trong những tiêu chí cơ bản quyết định nhà thầu có trúng hay không Việc tô chức lập hồ sơ dự thầu đòi hỏi phải trải qua các bước sau:

Bước 1, nghiên cứu hồ sơ mời thầu, đây là bước quan trọng nhất quyết định

sự thành công hay thất bại của nhà thầu khi tham gia đấu thầu, vì vậy công việc này đòi hỏi phải tiến hành một cách tỷ mỉ, nghiêm túc, đầy đủ các nội dung trong hồ sơ mời thầu Yêu cầu phải năm được tính chất, quy mô, phạm vi đấu thầu, mức độ phức tạp về kỹ thuật, các yêu cầu về nguồn nhân lực, kinh nghiệm, giá dự thâu

Bước 2, tiễn hành tìm hiểu môi trường đấu thầu, khảo sát hiện trạng mặt bằng, lập phương án thiết kế, xây dựng giá dự thầu Việc tìm hiểu môi trường đấu

thầu bao gồm việc tìm hiểu các điều kiện về thi công, vị trí địa lý, điều kiện địa hình

địa chất, giao thông vận tải, điều kiện cung ứng vật tư, nguyên liệu, giá cả thị trường và các điều kiện kinh tế xã hội của dự án những điều kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến phương án tư vấn đầu tư xây dựng

Bước 3, sau khi tiễn hành điều tra, khảo sát, xử lý tất cả các vấn đề có liên quan là công tác xác định giá dự thầu Khác với sản phâm khác, giá cả sản phẩm

xây dựng được xác định trước khi nó ra đời, chính vì thế giá của dịch vụ tư vấn đầu

tư xây dựng cũng được xác định từ trước khi thực hiện công tác tư vấn đầu tư xây dựng Tuy giá dự thầu không đóng vai trò quyết định trong việc trúng thầu nhưng

nó cũng là yếu tố quan trọng trong việc lựa chọn trúng thầu Vì đối với gói thầu tư vấn đầu tư xây dựng điểm trúng thầu là điểm tông hợp giữa chỉ tiêu kỹ thuật và chỉ tiêu về mặt tài chính.

29

Tùy theo tính chất của từng gói thầu mà chủ đầu tư quy định các yếu tố đề xác định đánh giá cho phù hợp Hỗ sơ dự thầu có giá đánh giá thấp nhất sẽ được xép thứ nhất Vì vậy, để giá bỏ thầu có ưu thế cạnh tranh thì đòi hỏi doanh nghiệp phải

có chính sách giá linh hoạt dựa trên cơ sở: năng lực thực sự của doanh nghiệp; mục tiêu tham gia đấu thầu: quy mô đặc điểm địa điểm của dự án

1.2.4.8 Hoạt động marketing

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, Marketing là một công cụ cạnh tranh đóng vai tro quan trọng trong việc mở rộng thị trường, tăng doanh thu hiệu quả của doanh nghiệp Một doanh nghiệp nếu muốn xây dựng được chiến lược marketing và

biết cách sử dụng nó trong những tình huống, thời điểm thích hợp thì sẽ giúp doanh

nghiệp đó giữ được ưu thề trên thị trường so với các đối thủ cạnh tranh

Hoạt động marketing là một tiến trình bao gồm: phân tích cơ hội thị trường, xác định thị trường mục tiêu (đo lường và dự báo nhu câu phân đoạn thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu, định vị thị trường), hoạch định chiến lược marketing, triển khai marketing, tô chức thực hiện và kiểm tra hoạt động marketing Vì thị trường luôn thay đổi và không một doanh nghiệp nào có thể tồn tại mà chỉ dựa vào những sản phẩm và thị trường đang có nên phải điều tra nghiên cứu khách hàng, phân tích các biến đổi của môi trường các xu hướng tiêu dùng và thái độ ứng xử của khách

hàng Doanh nghiệp cần phải đo lường nhu cầu hiện tại, dự báo nhu cầu tương lai của thị trường về sản phâm để quyết định quy mô kinh doanh và cách thức thâm

nhập thị trường Doanh nghiệp cũng phải phân đoạn thị trường theo những đặc điểm của khách hàng và chọn thị trường mục tiêu đủ sức hấp dẫn về quy mô cơ cấu và phù hợp với khả năng marketing của mình Cuối cùng, doanh nghiệp cần phải tổ chức thực hiện và kiểm tra hoạt động marketing bằng cách xây dựng các chính sách

hé tro, triển khai các chương trình hành động cụ thẻ, các tiêu chuẩn kiểm tra và tiến

hành điều chỉnh cần thiết nhằm đảm bảo thành công các mục tiêu

Trong lĩnh vực tư vấn đầu tư xây dựng do đặc thù sản phâm của các doanh nghiệp ngành này là không thể đưa sản phẩm ra thị trường cho khách hàng lựa chọn như các ngành công nghiệp khác được mà chủ yêu dựa vào danh tiêng thương hiệu,

30

chất lượng sản phẩm, dịch vụ tư vấn thông qua những công trình đã thực hiện để khách hàng xem xét và tìm đến yêu cầu sản xuất sản phẩm Sự cạnh tranh trực tiếp giữa các doanh nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng chủ yếu là sự so sánh về thành tích,

về thương hiệu Thành tích và thương hiệu càng lớn thì khả năng trúng thầu của doanh nghiệp càng cao Do đó, trước khi đấu thầu cần phải làm tốt công tác quảng cáo, tiếp thị để nâng cao khả năng trúng thầu

1.2.4.9 Khả năng liên danh, liên kết

Khả năng liên danh liên kết là sự kết hợp giữa hai hay nhiều pháp nhân kinh

tế để tạo thành một pháp nhân mới nhằm tăng sức mạnh tổng hợp về năng lực kinh nghiệm, tài chính và thiết bị công nghệ, giúp doanh nghiệp phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu nâng cao năng lực cạnh tranh

Đối với những dự án, công trình có quy mô lớn, những yêu cầu kỹ thuật đôi khi vượt quá khả năng của doanh nghiệp thì để tăng khả năng trúng thầu, các doanh nghiệp thường liên danh, liên kết với nhau để tăng năng lực của mình trên thị trường Đây là một trong những giải pháp quan trọng và phù hợp nhất qua đó doanh nghiệp có khả năng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về công nghệ, mức độ phức tạp cũng như quy mô của công trình, dự án

khi phải đối diện với những thay đổi liên tục của pháp luật, dẫn đến suy yếu năng

lực cạnh tranh của doanh nghiệp

- Chủ đầu tư: chủ đầu tư là cơ quan chịu trách nhiệm toàn diện các vấn đề liên quan đến dự án trước pháp luật là người trực tiếp quyết định và lựa chọn hồ sơ

dự thầu của doanh nghiệp Do vậy, chủ đầu tư có ảnh hưởng rất lớn đến các doanh