Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng Tylosin trong phòng bệnh Chronic Respiratory Disease (CRD) ở đàn gà thả vườn tại thành phố Thái Nguyên – tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Tên chuyên :

NGHIÊN C U S D NG TYLOSIN TRONG PHÒNG B NH

T I THÀNH PH THÁI NGUYÊN - T NH THÁI NGUYÊN

nh n c s h ng d n, ch b o, giúp t n tình, t o i u ki n và óng góp

ý ki n quý báu c a các th y cô giáo, b n bè và ng i thân xây d ng và hoàn thi n khoá lu n này

Tôi xin chân thành c m n Ban giám hi u nhà tr ng, toàn th các th y

cô giáo khoa Ch n nuôi thú y tr ng i h c Nông Lâm Thái Nguyên, c bi t

là cô giáo TS Ngô Nh t Th ng ã luôn ng viên, giúp và h ng d n ch

b o tôi t n tình trong su t quá trình th c hi n và hoàn thành khoá lu n

góp ph n cho vi c hoàn thành khoá lu n t k t qu t t, tôi luôn

nh n c s ng viên, giúp c a gia ình và b n bè Tôi xin bày t lòng

bi t n chân thành tr c m i s giúp quý báu ó

Tôi xin trân thành c m n!

Thái Nguyên, ngày tháng n m 2014

Sinh viên

Lê V n C ng

1.1.2 2

1.1.3 3

1.1.4 6

1.2 T 7

1.2.1 7

1.2.2 8

1.2.3 8

1.2.4 14

PH N 2 CHUYÊN NGHIÊN C U KHOA H C 15

2.1 t v n 15

2.2 T ng quan tài li u 16

2.2.1 C s khoa h c c a tài 16

2.2.2 M t s c i m c a hai lo i thu c Tylosin và Tetracyclin 31

2.2.3 Tình hình nghiên c u trong n c và n c ngoài 33

35

35

35

35

36

2.4 K t qu và th o lu n 39

2.4.1 K t qu v t l nuôi s ng c a gà thí nghi m 39

2.4.2 M t s b nh th ng g p àn gà th v n 41

41

43

45

45

2.4.9 Hi u qu kinh t c a vi c s d ng Tylosin và Tetracyclin trong ch n

nuôi gà 48

2.5 K t lu n, t n t i 50

2.5.1 K t lu n 50

2.5.2 T n t i 50

B ng 3.1: S b trí thí nghi m 37

B ng 3.2: Thành ph n giá tr dinh d ng trong th c n c a gà thí nghi m 37

B ng 4.1: T l nuôi s ng c a gà thí nghi m qua các tu n tu i (%) 40

B ng 4.2: M t s b nh th ng g p àn gà th v n 41

B ng 4.3: T l nhi m CRD trên àn gà th v n theo tu n tu i (%) 42

B ng 4.4: Tri u ch ng và b nh tích c a gà nhi m b nh CRD 44

B ng 4.5: K t qu phòng b nh c a Tylosin và Tetracyclin 45

B ng 4.6: K t qu i u tr b nh c a Tylosin và Tetracyclin 46

B ng 4.7: Sinh tr ng tích l y c a gà thí nghi m qua các tu n tu i (g/con) 47

B ng 4.8: Tiêu t n T /kg t ng kh i l ng c a gà thí nghi m (kg) 48

B ng 4.9: Hi u qu kinh t c a vi c s d ng Tylosin và Tetracyclin trong ch n nuôi gà ( ng) 49

:

- -

1.1.2.3.

:

/n m

-/ha -

-

-

–

-

, VTM C c

–

:

-

––

1g/1 l –1g/3 l

* B nh C u trùng gà

* Nguyên nhân: B nh do n bào ký sinh ng tiêu hóa thu c bCoccidia gây ra, ký dinh ch y u t bào bi u bì ru t gà ch y u là gi ng

Eimeria gây ra B nh th ng gây tác h i nhi u nh t i v i gà con 1 tu n n

3 tháng tu i, t l ch t cao, con kh i b nh th ng còi c c, ch m l n Hi n nay

ã có 9 loài c u trùng thu c gi ng Emimeria c phát hi n, trong ó có 6 loài th ng gây b nh, ó là:

1 Eimeria necatrix 4 Eimeriamitis

2 Eimeriabrunetti 5 Eimeria acevulia

3 Eimeria maxima 6 Eimerianecatrix

* Tri u tr ng:

+ Th c p tính: Gà bi u hi n m t m i, r , kém n, phân loãng toàn

n c ho c phân màu g ch cua, phân sáp, phân l n máu t i ho c hoàn toàn máu t i Gà g y d n, lông xù, cánh xõa, g y d n và ch t

+ Th mãn tính: Bi u hi n g n gi ng th c p tính nh ng m c nh

h n Phân l ng, l y nh y l n máu, gà g y, t l ch t th p

* i u tr : S d ng m t trong các lo i thu c sau:

1 Esb3 30% 1,5-2 g/lít n c (u ng 3 ngày liên t c, ngh 2 ngày, dùng

ti p 2 ngày n a)

2 Hancoc 1,5-2 ml/lít n c u ng, dùng liên t c 4-5 ngày

3 Baycox 2,5% 1 g/lít n c (dùng 2 ngày liên t c)

4 Bio-anticoc 1 g/lít n c u ng, dùng liên t c 5 ngày

Bên c nh ó còn s d ng thêm các thu c tr s c, tr l c nh : GlucoK-C; T; All-Zym

A-1.2.3.3.

, gi

(con) (%) 1.

2.1 t v n

Ch n nuôi gà nói riêng và ch n nuôi gia c m nói chung là ngh s n xu t truy n th ng lâu i và chi m v trí quan tr ng th hai trong t ng giá tr s n

xu t c a ngành ch n nuôi Vi t Nam T ng àn gia c m c n c n m 2001 là

218 tri u con, n m 2003 là 254 tri u con và n m 2005 ch còn 220 tri u con,

Ch n nuôi công nghi p và bán công nghi p chi m kho ng 31,5% Khi ngh

ch n nuôi gà theo ph ng th c công nghi p có xu h ng phát tri n m nh thì

d ch b nh c ng ngày càng t ng và m c lây lan r ng

Qua th c ti n, b nh m c ph bi n và gây thi t h i kinh t l n nh t trong

ch n nuôi gà là b nh hô h p mãn tính, còn g i là CRD (Chu Minh Khôi, 2001) [29] B nh CRD là m t trong nh ng b nh th ng g p v ng hô h p

gà, b nh d x y ra trong i u ki n nóng m, m a nhi u hay th i ti t thay

i t ng t do s c kháng c a gia c m gi m và s m n c m v i b nh t ng CRD là tên vi t t t c a b nh Chronic Respiratory Disease còn g i là

hen gà do m t lo i Mycoplasma gây ra B nh không gây ch t nhi u nh ng

làm cho gà ch m l n, tiêu t n th c n cao, thu c i u tr t n kém, gà mái

gi m , tr ng gà b nh ch t phôi Khi gà con kh i b nh chúng mang trùng

su t i nên còn g i là b nh hô h p mãn tính B nh gây viêm xoang m t, m i,

ch n nuôi gà ch n nuôi gia c m có hi u qu thì v n c n thi t là ph i chú ý n công tác phòng và tr b nh cho gà nh t là b nh CRD

Xu t phát t th c ti n trên tôi ti n hành nghiên c u è tài: “Nghiên

c u s d ng Tylosin trong phòng b nh Chronic Respiratory Disease (CRD)

àn gà th v n t i thành ph Thái Nguyên – t nh Thái Nguyên”.

* M c ích nghiên c u

- Xác nh t l nhi m b nh CRD trên àn gà th v n theo l a tu i

- Xác nh hi u l c c a thu c Tylosin và Tetracyclin trong phòng và tr

b nh CRD gà thí nghi m K t qu thu c là c s khoa h c a ra các

gi i pháp k thu t thích h p nh m nâng cao kh n ng s n xu t c a àn gà c s

- ánh giá nh h ng c a thu c Tylosin và Tetracyclin t i t l nuôi

s ng và kh n ng sinh tr ng tích l y c u gà thí nghi m

- Làm quen v i vi c ti n hành tài nghiên c u khoa h c

- Tìm hi u m t s k n ng ng i cán b chuyên môn thú y sau khi ra tr ng

2.2 T ng quan tài li u

2.2.1 C s khoa h c c a tài

2.2.1.1 M t vài nét v gi ng gà thí nghi m

* Ngu n g c, c i m gà L ng Ph ng

- Ngu n g c: Gà L ng Ph ng là gi ng gà kiêm d ng mông mafucos

xu t x t ven song L ng Ph ng, do xí nghi p nuôi gà thành ph Nam Ninh, t nh Qu ng Tây (Trung Qu c) l i t o thành công sau h n ch c n m nghiên c u, s d ng dòng gi ng a ph ng và dòng mái nh p ngo i t n c ngoài nh gà Kakir, Discan… Gà L ng Ph ng c nh p vào n c ta trong nh ng n m g n ây Gà L ng Ph ng d nuôi, tính thích nghi cao,

ch u ng t t v i i u ki n khí h u nóng m và nh t là th t th m ngon nên

c nhi u ng i tiêu dùng a chu ng

- c i m: Con mái lông màu vàng nh t, i m các m en c , cánh Con tr ng lông s c s nhi u mà: S c tía c , nâu cánh dán lung, nâu

xanh en uôi Da, m , chân u mùa vàng Mào, tích, tai phát tri n; mào

n, t i; c sâu nhi u th t, th t th m ngon Gà thích nghi cao v i nuôi

ch n th và bán ch n th

- Ch tiêu n ng su t gà L ng Ph ng

Theo tài li u c a B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn (2007) [26] cho bi t: Kh i l ng gà L ng Ph ng nuôi th t n 12 tu n tu i là 2,0 – 2,5kg; tiêu t n th c n/kg t ng kh i l ng là 3,0 – 3,2kg Kh i l ng gà vào lúc : 1,9 – 2,1kg (gà mái); 2,8 – 3,2 (gà tr ng) S n l ng tr ng/ 10 tháng

là 150 – 170 qu /mái T l p n 80 – 85%

* Ngu n g c, c i m gà Mía

Nguy n H u V và Nguy n c L u (1999) [22] cho bi t:

Gà Mía có ngu n g c t Trùng Thiên, S n Tây

Gà tr ng có màu lông s m xen k lông en uôi, ùi, l n, hai hàng lông cánh chính xanh bi c Con mái có màu lông vàng nh xen k lông

en cánh và uôi, lông c có màu nâu

Gà Mía là gi ng gà h ng th t, có t m vóc to, ngo i hình thô, i l i ch m

- Tr ng l ng tr ng thành: Gà mái 2,5 – 3kg; gà tr ng 4,4kg

- Th i gian t tr ng l ng th t: 5 tháng

- S n l ng tr ng p: 55-60 qu /n m

-Th i gian gà mái b t u : 7 tháng

* c i m gà lai F1 (tr ng mía x mái L ng Ph ng):

Gà lai F1 gi a tr ng và mái L ng Ph ng là gà lông màu có ch t

l ng cao, có kh n ng thích nghi cao v i i u i n khí h u n c ta, t c sinh tr ng và trao i ch t nhanh , s c kháng cao, ch t l ng th t th m ngon, hi u qu kinh t l n, thích h p v i ph ng th c nu nh t, bán ch n th ,

ch n th

2.2.1.2 c i m sinh lý, gi i ph u c quan hô h p c a gia c m

Theo Nguy n Sinh Hoan và cs (1998) [5] cho bi t: h hô h p c a gia

c m g m: l m i, xoang m i, khí qu n, hai ph qu n, hai ph i + 9 túi khí

- Hai l m i n m g c m i và có ng kính r t nh gà, phía ngoài

2 l m i có “van m i hóa s ng b t ng” và xung quanh l m i có lông c ng

nh m ng n ng a b i và n c

gà thanh qu n d i có 2 n p g p liên k t, 2 n p g p ó b giao ng b i không khí và t o nên âm thanh

- Khí qu n là ng t ng i dài bao g m nhi u vòng s n và nhi u vòng hóa x ng S vòng khí qu n gà là 110 -120 và h u h t là s n, còn th y

c m h u h t ã hóa x ng Khí qu n t ng i cong queo, thành khí qu n

c t o b i màng nh y, màng x àn h i và mang thanh d ch ngoài

- Khí qu n chia ra làm hai ph qu n xoang ng c phía sau x ng

ng c M i ph qu n dài 6 -7cm và có ng kính 5 – 6mm M t ng ph

qu n n i v i lá ph i bên trái, còn m t ng n i v i lá ph i bên ph i Thành ph

qu n c u t o b i màng nh y ( ó có nhi u tuy n nh t o ra các d ch nh y, màng x àn h i), có các bán khuyên s n trong su t và thanh d ch ngoài

- Ph i và ph qu n c hình thành t các n p g p ng h u cu i khí

qu n vào ngày p th 4, ngày p th 5 xu t hi n túi ph i có màu d ng ph

qu n ngày p th 9 ph i ang phát tri n và chia ra m ng l i ph qu n,

ph n cu i c a nó hình thành các ng hô h p Ph i c a gia c m màu t i,

- Túi khí là t ch c m ng bên trong ch a y khí Các túi khí là s m

r ng và ti p dài c a ph qu n C th gia c m có 9 túi khí chính, trong ó có 4

ôi x p i x ng còn 1 túi khí n Các ôi túi khí x p i x ng là ôi túi khí

x ng òn, ôi túi khí ng c tr c, ôi túi khí ng c sau, ôi túi khí b ng Túi khí n là túi khí c Các túi khí th c ra không ph i là xoang t n cùng c a ph

qu n s c p và ph qu n th c p mà t t c ch là ph nang kh ng l

Theo Hoàng Toàn Th ng và cs (2006) [16] cho bi t: T n s hô h p giao

ng trong kho ng r t l n, nó ph thu c vào loài, tu i, s c s n xu t, tr ng thái sinh lý c a gia c m và i u ki n th c n, nuôi d ng, nhi t , m, thành

ph n không khí Trong i u ki n nuôi d ng t t, t n s hô h p t ng i n

nh Gia c m càng l n thì t n s hô h p càng nh Ban êm t n s hô h p

gi m ch m xu ng 30 – 40% Nhi t t ng thì t n s hô h p c ng t ng N u nhi t t ng t i 370C thì nh p th c a gà lên t i 150 l n/phút T n s hô h p

gà tr ng thành là 25 – 45 l n/phút Gà t 4- 20 ngày tu i là 30 – 40 l n/ phút

C ch hô h p c a gia c m g m ng tác hít vào và ng tác th ra v i

s ho t ng c a ph i và h th ng 9 túi khí chính

V n ng c a x ng s n óng vai trò quan tr ng trong c ng hô

h p Lúc giãn, không khí xoang ng c giãn và m r ng làm cho áp l c xoang

ng c th p h n áp l c xoang bên ngoài, do ó không khí t ngoài i vào trong

ph i Lúc hít vào, không khí qua ph i vào các nhánh nh và vào các túi khí Lúc th ra thì ng c l i, không khí i t các túi khí i ra ngoài qua ph i l n

th 2, vì v y ng i ta g i là c ch hô h p kép Vì ph i gia c m nh nh ng do không khí tu n hoàn hai l n nên tr ng l ng oxygen cung c p v n m b o

Trong th i gian ng quá trình trao i ch t nói chung gi m xu ng 50% Trong th i gian ho t ng m nh (bay, ch y, nh y…) quá trình trao i ch t

t ng lên và m c ô trao i khí t ng lên 60 – 100%

Ho t ng c a ph i và túi khí c a gia c m bao g m: Khí l u thông, khí hít vào them, khí th ra thêm Ho t ng c a ph i và túi khí nói lên kh n ng

M t l ng nh khí O2 c hòa tan vào máu và theo máu n v i các

mô bào, còn ph n l n k t h p v i hemoglobin trong h ng c u t o oxy- hemoglobin v n chuy n theo tu n hoàn máu L ng O2 t i a k t h p v i

và th ra n m trong c u trúc l i c a hành não, ph i trái ng x ng nhau c

i m c n chú ý là l ng ng c gia c m r t phát tri n, x ng c t ng i l n, không có c hoành Ph i c a gia c m thi u kh n ng àn h i, nó c nh và

t a vào s n làm x ng ng c giãn ra hút khí vào và khi xoang ng c có l i gây ng tác th ra

2.2.1.3 B nh hô h p mãn tính (CRD) gà

* c i m chung

B nh hô h p mãn tính gà do nhi u lo i Mycoplasma gây ra, trong ó quan tr ng nh t là Mycoplasma gallisepticum và Mycoplasma synoviae M m

b nh MG là nguyên nhân chính gây b nh viêm ng hô h p mãn tính gà

B nh này ch y u làm cho gà ch m l n, tiêu t n th c n cao, thu c i u tr

Ph m S L ng và cs (2002) [7] nghiên c u cho th y: B nh ng hô

h p mãn tính do Mycoplasma gallisepticum gây nên, vi t t t là CRD (Chronic

Resporatory Disease) là bênh truy n nhi m c a gà các l a tu i khác nhau

v i nh ng b nh tích ng hô h p, nh t là khí qu n và ph i, c ng nh các túi khí B nh ng hô h p mãn tính r t nguy hi m i v i gà, nh t là gà nuôi

t p trung theo h ng công nghi p b i vì ph ng th c truy n lây c a b nh ch

y u là truy n qua tr ng và ng hô h p Qua xu t kh u tr ng và gà gi ng,

b nh CRD ã lan tràn ra h u h t các n c trên th gi i B nh có th làm gi m

t l tr ng xu ng 30%, gi m t l p n t i 14% và gi m t ng tr ng c a gà

th t th ng ph m t i 16% Ngoài ra b nh còn k t h p v i các b nh khác nhNewcastle, viêm ph qu n truy n nhi m, t huy t trùng, b nh do E.coli gây ra… ã gây nên nh ng v d ch l n, có t l gà ch t cao

c m có liên quan v c n b nh viêm xoang m i truy n nhi m gà tây con

Markham và Wong n m 1952 ã thành công trong vi c phân l p vi trùng viêm màng ph i – ph i thanh d ch, gà m c b nh ng hô h p mãn tính

và t gà tây m c b nh viêm xoang m i là nh ng vi trùng nh gi ng nh c u khu n, vi trùng mà Nelsen ã mô t

Trong các thí nghi m sau ó Johnson, Sullian, Taylor… và nhi u nhà khao h c khác ã xác nh n r ng, b nh ng hô h p gà và b nh viêm xoang

m i truy n nhi m gà tây ra b i các vi trùng thu c lo i c u khu n n m trung gian gi a virut và vi trùng có tính ch t c tr ng i v i nhóm vi trùng viêm màng ph i – ph i PPLO Berjey ã t tên cho loài vi trùng này là Mycoplasma gallisepticum N m 1961, H i ngh dichjteex th gi i ã i tên “b nh ng

hô h p mãn tính” thành “b nh Mycoplasma ng hô h p gia c m” T cu i

n m 1951 b nh này ph bi n nhi u n i trên n c M và n n m 1956 nó ã lan tràn kh p n c M Do vi c xu t gà gi ng và tr ng p, nên t n c M

b nh này trong nh ng n m sau ã lây truy n vào các n c trên th gi i, gây thi t h i áng k cho ngành ch n nuôi gia c m Vi t nam ã tìm th y kháng

th Mycoplasma trong nhi u àn gà nuôi t p trung t n m 1975

* C n b nh

Lúc u, nhi u tác gi trên th gi i ã cho r ng b nh CRD là do virut gây ra, các tác gi E.Jenson, J.Sullian, J.Taylor trong các thí nghi m sau ó ã xác nh r ng b nh ng hô h p gà con và b nh viêm xoang truy n nhi m

gà tây gây ra b i các vi sinh v t thu c d ng c u khu n, n m trung gian giiuwax

Mycoplasma gallisepticum n tháng 5/1961, H i ngh t ch c d ch t th

gi i ã cho phép i tên b nh ng hô h p mãn tính thnhaf b nh

Mycoplasmosis ng hô h p gia c m gây ra do Mycoplasma gallisepticum

(Ph m S L ng và cs, 2002) [9]

Hoàng Huy Li u (2002) [31] cho bi t: CRD do 3 loài Mycoplasma gây ra: M gallisepticum; M synoviae; M.meleagridis nh ng ch y u là do loài M gallisepticum Mycoplasma có ngh a là d ng n m, nhìn d i kính hi n vi thì

gi ng nh m t t bào ng v t nh , không nhân, gallisepticum có ngh a là

“gây c cho gà mái” i u này c th y ró t l nhi m b nh gà tr ng

r t cao và s n l ng tr ng c gi m áng k

Tr n Th H nh và cs (2004) [3] ã nh n nh là h u h t các lo i gia

c m u m n c m v i b nh này, c bi t là gà nuôi theo h ng t p chung công nghi p thì t l nhi m b nh càng cao B nh xu t hi n h u h t các n c trên th gi i nh Trong nh ng n m g n ây ng i ta ã s d ng m t s thu c kháng sinh m i nh Tiamulin, Tylosin, Spiramycin… i u tr nên ã

Theo Nguy n Lân D ng và cs (2007) [2] nghiên c u và k t lu n:

Mycoplasma không có thành t bào, b t màu Gram âm, có tính a hình thái,

có d ng nh n m c l t qua n n l c vi khu n, d m n c m v i áp su t th m

th u, m n c m v i c n, v i các ch t ho t ng b m t (và phòng, b t gi t ), không m n c m v i Penicilin, Xicloserin và các ch t kháng sinh khác c chquá trình t ng h p thành t bào

Mycoplasma thu c lo i hi u khí và hi u khí không b t bu c; nhi t t t

nh t là 370C; pH: 7,0 – 8,0 Nó có th phát tri n t t trên phôi gà và m t s môi

tr ng nhân t o nh môi tr ng huy t thanh, môi tr ng có ch a Hemoglubin,

Xistein Trên môi tr ng th ch chúng c ng có thê t o nên nh ng khu n l c nh

bé Khu n l c có c u t o h t, gi a có màu vàng nâu, xung quanh trong (tr ng

p n p) Khi phát tri n trên môi tr ng d ch th , Mycoplasma làm v n c môi

tr ng và t o thành nh ng k t t a Trong môi tr ng th ch máu, Mycoplasma

làm dung huy t (Nguy n Xuân Thành và cs, 2007) [15]

Mycoplasma có s c kháng y u, ngoài thiên niên c n b nh b ch t

r t nhanh Các i u ki n lý hóa h c và các ch t sát trùng thông th ng u

di t m m b nh d dàng Mycoplasma b di t nhi t 45 – 550C trong vòng

15 phút Chúng r t m n c m v i s khô c n, tia t ngo i, ch t sát trùng và b

c ch b i các ch t kháng sinh, nó ng n c n quá trình sinh t ng h p protein

c a Mycoplasma nh Erythomycin, Tetracyclin…

B nh hô h p mãn tính là m t b nh k phát, ch phát thành tri u ch ng khi s c kháng c a c th gi m sút do m c các b nh virut, ký sinh trùng, các y u t dinh d ng và môi tr ng ch n nuôi… Ngoài ra, tiêm phòng các

lo i vaccine gi m c c ng d làm tr i d y b nh Mycoplasmosis.

* S truy n lây

S lây nhi m MG r t d dàng t con này sang con khác thông qua ti p xúc tr c ti p ho c gián ti p Khi MG khi trú ng hô h p trên, m t l ng

l n m m b nh c gi i phóng ra môi tr ng xung quanh b ng s xu t ti t

c a d ch r m i, qua hô h p, ho S truy n lây ph thu c vào kích th c c a vùng khu trú m m b nh, s l ng cá th m n c m và kho ng cách gi a chúng Khi con v t b nhi m m m b nh này thì nó b coi là mang khu n s t

th i ti t thay i t ng t, các m m b nh khác… thì có th làm t ng bài ti t

m m b nh MG (H i bác s thú y, 2008) [32]

nuôi không thông thoáng, n ng các ch t th i cao… s làm b nh phát ra nhanh và r ng, gây nhi u thi t h i v kinh t (Ph m S L ng và cs, 1999) [6]

Nguy n Xuân Bình và cs (2004) [1] cho bi t: Khi gà con tr ng thành thì con ng xam nh p c a m m b nh ch y u qua không khí vào ng hô

h p T ó các vi khu n khác lây nhi m k phát qua v t th ng làm cho b nh phát ra tr m tr ng v i nhi u tri u ch ng và b nh tích khác nhau gây khó kh n cho ch n oán

Tr n Th Hanh và cs (2004) [3] CRD n u ch có m t mình lo i

Mycoplasma gây b nh thì nh nh ng n u k phát thì n ng h n ho c b nh phát

ra trong i u ki n m i tiêm phòng các b nh khác hay môi tr ng m th p, d

b n, khí NH3 trong chu ng nuôi quá cao thì b nh s phát n ng h n c bi t

n u ghép 3 b nh: Viêm thanh khí qu n truy n nhi m (do virut), viêm ph

qu n truy n nhi m (do virut), b nh cúm (do virut + vi khu n Haemophylus) thì b nh càng kéo dài tr m tr ng và không ch a tr c

Th i gian t n t i c a MG ngoài c th v t ch thì khác nhau t 1 – 14 ngày tùy thu c vào nhi t c a v t mà nó bám vào Vì v y vi c v sinh qu n

áo, dùng, d ng c ch n nuôi mà kém thì ó c ng là m t con ng truy n lây c a b nh Th i gian t n t i c a b nh c quan sát lòng tr ng tr ng là 3

tu n 50C, 4 ngày t p, 6 ngày nhi t phòng; lòng m m b nh t n

t i 18 tu n 370C, 6 tu n 200C Nh v y nh ng qu tr ng d p, v trong máy p có th là ngu n lây lan b nh i u áng chú ý là m m b nh có th t n

t i trong tóc, da c a ng t 1 – 2 ngày, vì v y ng i làm vi c trong àn gà

b nh có th là y u t trung gian truy n b nh

M t con ng truy n lây khác c mô t k càng ó là s truy n lây qua tr ng giai o n c p tính, MG d dàng ti n n bu ng tr ng, t cung và

nh c ó, nh ng con gà mái này s ra tr ng nhi m b nh M m b nh xâm nh p vào phôi và gây ch t phôi, chúng có th xâm nh p ngay trong lúc

m i n do m m b nh có s n ngoài v tr ng vào gà con qua ng hô h p

MG không nh ng c phân l p t phôi mà còn phân l p c t lòng c a