Một số đặc điểm dịch tể hội chứng bệnh đường hô hấp ở lợn nái sinh sản tại công ty cổ phần phát triển Bình Minh ,xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức,Hà Nội và biện phát khống chế (Khóa luận tốt nghiệp)

Một số đặc điểm dịch tể hội chứng bệnh đường hô hấp ở lợn nái sinh sản tại công ty cổ phần phát triển Bình Minh ,xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức,Hà Nội và biện phát khống chế (Khóa luận tốt nghiệp)Một số đặc điểm dịch tể hội chứng bệnh đường hô hấp ở lợn nái sinh sản tại công ty cổ phần phát triển Bình Minh ,xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức,Hà Nội và biện phát khống chế (Khóa luận tốt nghiệp)Một số đặc điểm dịch tể hội chứng bệnh đường hô hấp ở lợn nái sinh sản tại công ty cổ phần phát triển Bình Minh ,xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức,Hà Nội và biện phát khống chế (Khóa luận tốt nghiệp)Một số đặc điểm dịch tể hội chứng bệnh đường hô hấp ở lợn nái sinh sản tại công ty cổ phần phát triển Bình Minh ,xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức,Hà Nội và biện phát khống chế (Khóa luận tốt nghiệp)Một số đặc điểm dịch tể hội chứng bệnh đường hô hấp ở lợn nái sinh sản tại công ty cổ phần phát triển Bình Minh ,xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức,Hà Nội và biện phát khống chế (Khóa luận tốt nghiệp)Một số đặc điểm dịch tể hội chứng bệnh đường hô hấp ở lợn nái sinh sản tại công ty cổ phần phát triển Bình Minh ,xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức,Hà Nội và biện phát khống chế (Khóa luận tốt nghiệp)

Thái Nguyên – 2014

Sau th i gian h c t p và rèn luy n t i Tr ng i h c Nông Lâm Thái Nguyên c ng nh trong th i gian th c t p t i công ty c ph n phát tri n Bình Minh,Xã Phù L u T , huy n M c, Hà N i tôi ã nh n c s giúp r t nhi t tình và quý báu c a các th y cô ban giám hi u nhà tr ng, ban chnhi m khoa Ch n Nuôi thú y cùng toàn b các th y cô trong khoa ã giúp tôi trong su t th i gian h c t p t i tr ng và t

Cùng t p th các th y cô giáo tr ng i hoc Nông Lâm Thái Nguyên

ã t o m i i u ki n cho tôi hoàn thành khóa lu n này úng th i h n

c bi t, tôi xin chân thành c m n s c quan tâm giúp r t nhi t tình

c a th y giáo h ng d n: PGS.TS ng Xuân Bình

Nhân ây tôi c ng xin b y

t lòng bi t n t i gia ình, b n bè, ng nghi p ã th ng xuyên t o m i

i u ki n giúp , ng viên tôi trong su t th i gian h c t p, nghiên c u và hoàn thành m i khóa lu n này

Cu i cùng tôi xin chúc các th y cô giáo m nh kh e h nh phúc, t nhi u thành tích trong gi ng d y và nhi u thành công trong nghiên c u khoa h c

Sinh viên

trò không th thi u trong n n giáo d c hi n nay Trong quá trình th c t p giúp sinh viên ti p c n và n m b t th c t , c ng c ki n th c ã h c, ng th i áp

d ng lý thuy t vào th c ti n s n xu t, t ó nâng cao ki n th c chuyên môn

n m v ng các ph ng pháp nghiên c u khoa h c

Ngoài ra th c t p t t nghi p c ng là th i gian sinh viên rèn luy n, h c h i kinh nghi m c a ng i i tr c, nh m trang b nh ng ki n th c chuyên môn, nghi p v và công tác qu n lý sau khi t t nghi p ra tr ng có th tr thành m t

ng i cán b khoa h c có trình chuyên môn, tay ngh v ng vàng

Xu t phát t c s trên, theo nguy n v ng c a b n thân và s nh t trí

c a ban giám hi u khoa Ch n Nuôi thú y – Tr ng i h c Nông Lâm Thái Nguyên và s giúp c a công ty c ph n phát tri n Bình Minh, cùng v i s

h ng d n t n tình c a th y giáo, k thu t tr i tôi ã ti n hành nghiên c u

s n t i công ty c ph n phát tri n Bình Minh,xã Phù L u T ,huy n M c,Hà N i và bi n phát kh ng ch ”

Tuy nhiên, do th i gian th c t p có h n và trình b n thân còn nhi u

h n ch nên tài th c t p t t nghi p c a tôi không th tránh kh i nh ng thi u sót, kính mong c s b sung, góp ý c a th y cô và b n bè tài

th c t p t t nghi p c a tôi hoàn thi n h n

B ng 1.1 Di n tích và s n l ng m t s cây tr ng chính t n m 2011

n n m 2013 4

B ng 1.2 S l ng gia súc, gia c m c a xã n m 2011 - 2013 5

B ng 1.3 L ch sát trùng tr i l n nái 14

B ng 1.4 L ch phòng b nh c a tr i l n nái 15

B ng 1.5 K t qu công tác ph c v s n xu t 20

B ng 2.1: h p 52

B ng 2.3 55

B ng 2.4 tr ng v sinh 56

B ng 2.5 Nh ng bi u hi n lâm sàng c a l n nhi m h i ch ng hô h p 58

B ng 2.6a 60

B ng 2.6b 60

B ng 2.7 T l tái nhi m h i ch ng hô h p l n nái và hi u qu i u tr l n 2 61

STT

UBND : U ban nhân dân

Ph n 1: CÔNG TÁC PH C V S N XU T 1

1.1 i u tra c b n v xã Phù L u T , huy n M c, Hà N i 1

1.1.1 i u ki n t nhiên 1

1.1.2 i u ki n kinh t , xã h i 2

1.1.3 Tình hình s n xu t nông nghi p 3

1.1.4 Quá trình thành l p và phát tri n c a Công ty CP Bình Minh 6

1.1.5 ánh giá chung 10

1.2 N i dung và ph ng pháp th c hi n công tác ph c v s n xu t 10

1.2.1 N i dung công tác ph c v s n xu t 10

1.2.2 Bi n pháp th c hi n 11

1.2.3 K t qu công tác ph c v s n xu t 12

1.3 K t lu n và ngh 20

1.3.1 K t lu n 20

1.3.2 ngh 21

Ph n 2: CHUYÊN NGHIÊN C U KHOA H C 22

2.1 t v n 22

2.1.1 Tính c p thi t c a tài 22

2.1.2 M c tiêu c a tài 23

2.1.3 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài 23

2.2 T ng quan tài li u 23

2.2.1 C s khoa h c c a tài 23

2.3 i t ng, n i dung và ph ng pháp nghiên c u 48

2.3.1 i t ng nghiên c u 48

2.3.2 a i m và th i gian ti n hành 48

2.3.3 N i dung nghiên c u 48

2.3.4 Ph ng pháp nghiên c u 49

49

52

2.4.2 i u tra tình hình nhi m h i ch ng ng hô h p c a l n theo l a 53

2.4.3 i u tra tình hình nhi m h i ch ng ng hô h p c a l n nái theo tháng 54

2.4.4 theo tình tr ng v sinh thú y 56

2.4.5 Bi u hi n lâm sàng c a l n nhi m h i ch ng hô h p 58

60

2.4.7 K t qu theo dõi t l tái nhi m h i ch ng hô h p l n nái và hi u qu i u tr l n 2 61

2.4.8 Bi n pháp ng nh hô h p t i tr i l n nái công ty c ph n phát tri n Bình Minh 62

64

2.5 K t lu n, t n t i và ngh 65

2.5.2 T n t i 66

2.5.3 ngh 67

TÀI LI U THAM KH O 68

I Tài li u ti ng vi t 68

II Tài li u d ch t ti ng n c ngoài 69

III Tài li u ti ng anh 69

Ph n 1 CÔNG TÁC PH C V S N XU T

1.1 i u tra c b n v xã Phù L u T , huy n M c, Hà N i

1.1.1 i u ki n t nhiên

1.1.1.1 V trí a lý

Xã Phù L u T n m trên a bàn huy n M c, thành ph Hà N i, cách th tr n Vân ình 12 km v phía Nam Phù L u T là xã n m phía ông B c c a huy n M c, ti p giáp v i:

Phía Tây giáp xã Xuy Xá

Phía Nam giáp th tr n i Ngh a

Phía B c giáp xã Hòa Xá c a huy n ng Hòa

Phía ông giáp xã Phùng Xá

1.1.1.2 i u ki n a hình, t ai

Phù L u T có a hình t ng i b ng ph ng Toàn xã có t ng di n tích t t nhiên là 6,71km2 Trong ó t nông nghi p là 318,366 ha, chi m 47,45%, t phi nông nghi p là 333,82 ha (chi m 49,75%), t ch a s d ng

là 18,81 ha, chi m 2,8%

t ai a d ng, thích h p v i nhi u lo i cây l ng th c, th c ph m và cây công nghi p

- L ng m a hàng n m cao nh t là 2,157 mm, th p nh t là 1,060 mm, trung bình là 1,567 mm, l ng m a t p trung ch y u t tháng 6 n tháng 7 trong n m

- m không khí trung bình hàng n m là 82%, m cao nh t là 88%, th p nh t là 67%

- Nhi t trung bình trong n m là 21oC n 23oC, mùa nóng t p trung vào tháng 6 n tháng 7 Do nh h ng c a gió mùa ông B c và gió mùa ông Nam nên có s chênh l ch v nhi t trung bình gi a các mùa trong n m

- V ch gió, gió mùa ông Nam th i t tháng 3 n tháng 10, gió mùa ông B c th i t tháng 11 n tháng 2 n m sau

1.1.2 i u ki n kinh t , xã h i

1.1.2.1 Dân s và lao ng

Tính n u n m 2013, dân s c a xã là g n 9000 ng i 8 thôn, t l

t ng dân s qua các n m 2012 là 1,47% và n m 2011 là 1,5%, m t dân s

1070 ng i/km2, s ng i trong tu i lao ng chi m 56% dân s , ch y u là lao ng nông nghi p Lao ng ch a có chuyên môn k thu t chi m 80,2%

Dân c trong xã phân b ch a ng u Các khu v c lân c n th tr n

và g n tr c ng giao thông chính, m t dân c ông, s ng t p trung h n

Dân t c ây ch y u là dân t c Kinh (chi m 96%), bên c nh ó còn

có m t s dân t c ít ng i nh : M ng, Thái, H’Mông (chi m 4%) Ng i dân trong xã c n cù trong lao ng, sáng t o trong s n xu t, oàn k t trong

n p s ng

1.1.2.2 C c u kinh t

Phù L u T ch y u s n xu t l ng th c, ch n nuôi gia súc - gia c m, nuôi tr ng th y s n Nh c u t h th ng m ng máng t t mà ng i dân có th tr ng hai v lúa và m t v hoa màu trong m t n m Trong nh ng

n m g n ây, xã ã chú tr ng chuy n i c c u kinh t theo h ng s n xu t

hàng hóa, nâng c p h th ng ch nông thôn phát tri n th ng m i N m

2011, giá tr s n xu t công nghi p, th công nghi p, xây d ng trên a bàn xã

t 46.80 tri u ng Ngành ti u th công nghi p ch m phát tri n, r i rác còn

m t s h tr ng dâu, nuôi t m, d t v i, an cói…

Ch m sóc s c kh e ban u c a ng i dân ngày càng c quan tâm,

nh t là ph n , tr em Th ng xuyên quan tâm, tuyên truy n v i nhi u hình

th c, k t h p v i nhi u bi n pháp nghi p v chuyên môn k thu t ã làm

gi m t l phát tri n dân s t nhiên hàng n m

S n l ng (t n)

Di n tích (ha)

S n l ng (t n)

Di n tích (ha)

S n l ng (t n)

Qua b ng 1.1 cho th y: M y n m tr l i ây, di n tích và s n l ng m t

s lo i cây tr ng chính có nh ng bi n ng nh t nh Lúa v n là cây tr ng ch

o trên a bàn xã, v i t ng di n tích n m 2011 là 380 ha, s n l ng t 2.538

t n, n n m 2013, thì di n tích gi m xu ng còn 186,7 ha nh ng s n l ng t 1.344

Di n tích và s n l ng ngô gi m m nh, thay vào ó là các cây công nghi p và hoa màu ng n ngày, nh ng e

, b p c i, su hào,… vào s n xu t ã em l i hi u qu kinh t cao cho

ng i dân Nguyên nhân c a s thay i ó là do ng i dân thay i c c u cây tr ng, t ng v n u t cho nh ng lo i cây tr ng t hi u qu kinh t Vi c

a các lo i cây có giá tr vào s n xu t c chú tr ng, cho nên n ng su t và

s n l ng cây tr ng không ng ng c nâng lên

1.1.3.2 Tình hình s n xu t ngành ch n nuôi

S l ng gia súc, gia c m c a xã có s bi n ng qua 3 n m g n ây

K t qu i u tra s l ng gia súc, gia c m c trình bày b ng 1.2:

258 con trong n 235 con vào n m 2013

- Ch n nuôi l n: Nh ng n m g n ây trên a bàn các xã xu t hi n m t

s gia ình ch n nuôi t 10 - 20 l n nái sinh s n và vài tr m l n th t, cùng v i

s thành l p và phát tri n c a trang tr i ch n nuôi gia công trên a bàn huy n, do ó s l ng àn l n c a xã không ng ng t ng lên qua các n m

N m 2011, s l ng là 9.898 con, n n m 2013 s l ng t ng lên 12.000 con Nguyên nhân là m t s công ty liên doanh nh CP, Dabaco… t p trung

u t v n và k thu t, ng i dân thuê t ai và nhân l c h p tác phát tri n ch n nuôi

- Ch n nuôi gia c m: S l ng àn gia c m t ng lên rõ r t N m 2011,

s l ng àn gia c m là 46.658 con nh ng n n m 2013 s l ng àn ã

t ng lên 54.000 con Có s t ng lên không ng ng v s l ng àn nh v y là

do m y n m tr l i ây ng i ch n nuôi ã chú tr ng h n trong công tác

ch m sóc, nuôi d ng, phòng tr d ch b nh, công tác tiêm phòng c th c hi n tri t Giá bán s n ph m ch a cao nh ng ã em l i hi u qu kinh t cho

ng i ch n nuôi

* Công tác thú y: Huy n M c hàng n m ã t ch c t t k ho ch tiêm phòng cho àn gia súc, gia c m Công tác ki m tra xu t nh p con gi ng

và ki m soát gi t m c th c hi n nghiêm ng t

Hi n nay, ng i dân ã nh n th c c l i ích c a vi c tiêm phòng cho

àn gia súc, gia c m nên công tác tiêm phòng t hi u qu cao, góp ph n làm

gi m thi u thi t h i i v i s n xu t Hàng n m vào tháng 3 - 4 và tháng 9 – 10,

Tr m Thú y huy n M c k t h p v i thú y c s xã ti n hành tiêm phòng

t t c àn trâu, bò, l n, gia c m và chó

- V i trâu, bò: Tiêm vaccine T huy t trùng, L m m long móng

- V i l n: Tiêm vaccine T d u, D ch t , Tai xanh

- V i gia c m: Tiêm vaccine cúm H5N1, Newcastle

Vì v y, công tác thú y xã ã m b o an toàn d ch b nh cho àn gia súc - gia c m, th c hi n nghiêm Pháp l nh thú y

1.1.4 Quá trình thành l p và phát tri n c a Công ty CP Bình Minh

1.1.4.1 Quá trình thành l p

Công ty CP Bình Minh n m trên a ph n xã Phù L u T , huy n M c,

Hà N i Trang tr i c thành l p n m 2008, là tr i l n gia công c a Công ty

Ch n nuôi CP Vi t Nam (Công ty TNHH Charoen Pokphand Vi t Nam) Ho t

ng theo ph ng th c ch tr i xây d ng c s v t ch t, thuê công nhân, công ty

a t i gi ng l n, th c n, thu c thú y, cán b k thu t Hi n nay, trang tr i do ông Nguy n S Bình làm ch tr i, cán b k thu t c a Công ty Ch n nuôi CP Vi t Nam ch u trách nhi m giám sát m i ho t ng c a trang tr i

V i i ng công nhân trên, tr i phân ra làm các t nhóm khác nhau

nh t chu ng , t chu ng nái ch a, nhà b p M i m t khâu trong quy trình

ch n nuôi, u c khoán n t ng công nhân, nh m nâng cao tinh th n trách nhi m, thúc y s phát tri n c a trang tr i

m t s công trình ph ph c v cho ch n nuôi nh : Kho th c n, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thu c

H th ng chu ng xây d ng khép kín hoàn toàn Phía u chu ng là h

th ng giàn mát, cu i chu ng có 3 qu t thông gió i v i các chu ng , 8

qu t thông gió i v i chu ng nái ch a và 2 qu t i v i chu ng cách ly, 2

qu t i v i chu ng c Hai bên t ng có dãy c a s l p kính M i c a s có

di n tích 1,5m2, cách n n 1,2m, m i c a s cách nhau 40cm Trên tr n c

l p h th ng ch ng nóng b ng tôn l nh

Phòng pha tinh c a tr i c trang b các d ng c hi n i nh : Máy

m m t tinh trùng, kính hi n vi, thi t b c m ng nhi t, các d ng c óng

li u tinh, n i h p cách th y d ng c và m t s thi t b khác

Trong khu ch n nuôi, ng i l i gi a các ô chu ng, các khu khác u

c bê tông và có các h sát trùng

H th ng n c trong khu ch n nuôi u là n c gi ng khoan N c u ng cho

l n c c p t m t b l n, xây d ng u chu ng nái 6 và chu ng nái ch a

Hi n nay, trung bình l n nái c a tr i s n xu t c 2,45 - 2,47 l a/n m

S con s sinh là 11,23 con/ àn, s con cai s a: 10,7 con/ àn Tr i ho t ng vào m c khá theo ánh giá c a Công ty Ch n nuôi CP Vi t Nam

T i tr i, l n con theo m c nuôi n 21 ngày tu i, ch m nh t là

26 ngày thì ti n hành cai s a và chuy n sang các tr i ch n nuôi l n gi ng

c a công ty

Trong tr i có 18 con l n c gi ng c chuy n v cùng m t t, các

l n c gi ng này c nuôi nh m m c ích kích thích ng d c cho l n nái

và khai thác tinh th tinh nhân t o Tinh l n c khai thác t 2 gi ng l n Pietrain và Duroc L n nái c ph i 3 l n và c luân chuy n gi ng c ng

nh con c

Th c n cho l n nái là th c n h n h p hoàn ch nh có ch t l ng cao,

c Công ty Ch n nuôi CP Vi t Nam c p cho t ng i t ng l n c a tr i

Công nhân, k s , khách tham quan khi vào khu ch n nuôi u ph i sát trùng

t i nhà sát trùng, t m b ng n c s ch tr c khi thay qu n áo b o h lao ng

* Công tác phòng b nh:

Trong khu v c ch n nuôi h n ch i l i gi a các chu ng, hành lang

gi a các chu ng và bên ngoài chu ng u c r c vôi b t, các ph ng ti n vào tr i c sát trùng m t cách nghiêm ng t ngay t i c ng vào V i ph ng

châm “phòng b nh là chính” nên t t c l n ây u c cho u ng thu c, tiêm phòng vaccine y

Quy trình phòng b nh b ng vaccine luôn c trang tr i th c hi n nghiêm túc, y và úng k thu t i v i t ng lo i l n có quy trình tiêm riêng, t l n nái, l n h u b , l n c, l n con L n c tiêm vaccine tr ng thái kh e m nh, c ch m sóc nuôi d ng t t, không m c các b nh truy n nhi m và các b nh m n tính khác t o c tr ng thái mi n d ch t t nh t cho àn l n T l tiêm phòng vaccine cho àn l n luôn t 100%

* Công tác tr b nh:

Cán b k thu t c a trang tr i có nhi m v theo dõi, ki m tra àn l n

th ng xuyên, các b nh x y ra l n nuôi t i trang tr i luôn c k thu t viên phát hi n s m, cách ly, i u tr ngay giai o n u, nên i u tr t

hi u qu t 80 - 90% trong m t th i gian ng n Vì v y, không gây thi t h i

l n v s l ng àn gia súc.ng ng d n t i b ch a gi a các chu ng

Cán b k thu t có trình chuyên môn v ng vàng, công nhân nhi t tình và có tinh th n trách nhi m cao trong s n xu t

Con gi ng t t, th c n, thu c ch t l ng cao, quy trình ch n nuôi khép kín và khoa h c ã mang l i hi u qu ch n nuôi cao cho trang tr i

1.1.5.2 Khó kh n

D ch b nh di n bi n ph c t p nên chi phí dành cho phòng và ch a b nh

l n, làm nh h ng n giá thành và kh n ng sinh s n c a l n

Trang thi t b v t t , h th ng ch n nuôi ã c , có ph n b h h ng

S l ng l n nhi u, l ng n c th i l n, vi c u t cho công tác x lý

Tham gia cho l n nái, b m s tai, b m nanh, c t uôi cho l n con, làm úm cho l n con

Tham gia i u tra s sách c a tr i và l p s sách theo dõi t ng cá th , ghi chép các ch tiêu sinh lý sinh s n

Ti n hành tài nghiên c u khoa h c trên àn l n thí nghi m c a trang tr i

1.2.1.2 Công tác thú y

Tiêm phòng vaccine cho àn l n theo quy trình tiêm phòng c a tr i Phun thu c sát trùng chu ng tr i, v sinh d ng c ch n nuôi theo quy trình v sinh thú y

Ch n oán và i u tr m t s b nh mà àn l n m c ph i trong quá trình

th c t p

Tham gia vào các công tác khác

1.2.2 Bi n pháp th c hi n

thu c k t qu t t nh t trong th i gian th c t p và th c hi n t t

nh ng n i dung trên tôi ã a ra m t s bi n pháp th c hi n nh sau:

Tuân th n i quy c a tr ng, khoa, tr i và yêu c u c a cô giáo h ng d n Tích c c h c h i ki n th c, kinh nghi m c a cán b k thu t trong

tr i và nh ng ng i ch n nuôi nâng cao tay ngh và c ng c ki n th c chuyên môn

V n d ng nh ng ki n th c lý thuy t tr ng, l p vào công vi c ch m sóc, nuôi d ng và phòng tr b nh cho àn l n

Th c hi n bám sát c s s n xu t và i sâu ki m tra, tìm hi u quy trình

ch n nuôi c a tr i

Khiêm t n, hòa nhã v i m i ng i, không ng i khó, ng i kh tham gia vào các công vi c c a tr i

Th ng xuyên xin ý ki n ch o c a giáo viên h ng d n có nh ng

b c i úng n

Tr c ti p tham gia ch m sóc, nuôi d ng àn l n thí nghi m

Tham kh o s sách theo dõi c a tr i và trao i các v n chuyên môn

v i cán b k thu t tr i và ch trang tr i

1.2.3 K t qu công tác ph c v s n xu t

Trong th i gian th c t p t i trang tr i c s giúp c a ban lãnh o

và i ng cán b công nhân viên trong trang tr i cùng v i s c g ng c a b n thân tôi ã thu c các k t qu sau:

1.2.3.1.Công tác ch n nuôi

Công tác v sinh trong ch n nuôi là m t trong nh ng khâu r t quan

tr ng N u công tác v sinh c th c hi n t t thì gia súc ít m c b nh, sinh

tr ng và phát tri n t t, chi phí thu c thú y th p, làm cho hi u qu ch n nuôi cao h n Do nh n th c rõ c i u này nên trong su t th i gian th c t p, tôi

ã th c hi n t t các công vi c nh :

* Công tác ch m sóc nuôi d ng

Trong quá trình th c t p t i trang tr i, tôi ã tham gia ch m sóc nái

ch a, nái , tham gia , ch m sóc cho l n con theo m n cai s a Tr c

v sinh, ch m sóc, theo dõi àn l n thí nghi m Th c hi n quy trình ch m sóc nái ch , nái , àn l n con theo m n khi cai s a nh sau:

- i v i nái :

L n nái ch a c chuy n lên chu ng tr c ngày d ki n 7 - 10 ngày Tr c khi chuy n l n lên chu ng , chu ng ph i c d n d p, sát trùng và c , r a s ch s L n chuy n lên ph i c ghi y thông tin lên

b ng u m i ô chu ng Th c n c a l n ch c cho n v i tiêu chu n

n 3 kg/ngày, chia làm 2 b a sáng, chi u

L n nái ch a tr c ngày d ki n 3 ngày, gi m tiêu chu n n xu ng 0,5 kg/con/b a

Khi l n nái c 2 ngày t ng d n l ng th c n t 0,5 - 5 kg/con/ngày chia làm hai b a sáng, chi u i v i nái nuôi con quá g y ho c nuôi nhi u con có th cho n t ng l ng th c n lên 6 kg/con/ngày

- i v i àn l n con theo m n khi cai s a:

+ Ngay sau khi ra l n c ti n hành c t r n, b m nanh

+ L n con 2 - 3 ngày tu i c c t s tai, c t uôi và tiêm s t, cho u ng thu c phòng phân tr ng l n con và tiêu ch y

+ L n con 3 - 4 ngày tu i cho l n con u ng thu c phòng c u trùng + L n con 4 - 5 ngày tu i ti n hành thi n l n c

+ L n con c t 4 - 6 ngày tu i t p cho n b ng th c n h n h p hoàn ch nh 550SF

+ L n con c 16 - 18 ngày tu i tiêm phòng d ch t

+ L n con c 21 - 26 ngày tu i ti n hành cai s a cho l n

* Phát hi n l n nái ng d c

- Khi cho l n nái i qua các ô chu ng nh t l n c thì l n nái có bi u

hi n kích thích th n kinh, tai v nh lên và ng ì l i

- L n có bi u hi n b n ch n hay ng lên n m xu ng, ta quan sát c vào kho ng 10 - 11 gi tr a

- C quan sinh d c có bi u hi n: Âm h xung huy t, s ng, m y , có

d ch ti t ch y ra trong, loãng và ít, sau ó chuy n sang c dính

.1.2.3.2 Công tác thú y

* Công tác v sinh

Chu ng nuôi luôn c v sinh s ch s , chu ng c tiêu c b ng thu c sát trùng Ommicide 2 l n hàng ngày, pha v i t l 320ml sát trùng/1000 lít n c

các chu ng sau khi cai s a, l n m c chuy n lên chu ng nái ch a 1 (khu v c cai s a) Sau khi xu t l n con, các t m an chu ng này c tháo ra mang ngâm h sát trùng b ng dung d ch NaOH 10%, ngâm trong 1 ngày sau ó c c s ch, ph i khô Khung chu ng c ng c c s ch, x t b ng dung d ch NaOH pha v i n ng loãng, sau ó x t l i b ng dung d ch vôi xút G m chu ng c ng c v sinh s ch s , tiêu c kh trùng k sau ó r c vôi b t khô 1 ngày r i ti n hành l p an vào, sau ó u i l n ch tchu ng nái ch a 2 xu ng

B ng 1.3 L ch sát trùng tr i l n nái

Th

Trong chu ng

Ngoài Chu ng

Ngoài khu

v c ch n nuôi Chu ng

nái ch a Chu ng

Chu ng cách ly

sát trùng

Phun sát Trùng

Phun sát trùng

Phun sát trùng toàn

b khu

v c

Phun sát trùng toàn b khu

v c

Th 3 Phun sát

Trùng

Phun sát trùng + quét vôi

Phun sát Trùng

Phun sát Trùng

Phun sát trùng

Th 7 V sinh

t ng chu ng

V sinh t ng chu ng

V sinh

t ng chu ng

V sinh

t ng khu

* Công tác phòng b nh

Quy trình tiêm phòng, phòng b nh cho àn l n c a trang tr i c th c

hi n tích c c, th ng xuyên và b t bu c Tiêm phòng cho àn l n nh m t o ra trong c th chúng mi n d ch ch ng, ch ng l i s xâm nh p c a vi khu n,

Li u

l ng (ml/con)

L n con

2 - 3 ngày Thi u s t

Tiêu ch y Nova-Ampisur Tiêm 1

3 - 6 ngày C u trùng Nova - Coc 5% U ng 1

i v i l n c:

- L n c h u b m i nh p v : 3 tu n tiêm phòng vaccine d ch tCoglapest, 4 tu n tiêm phòng vaccine l m ng long móng Aftopor, vaccine

gi d i Begonia

- L n c ang khai thác tiêm phòng vào tháng 5, tháng 11 vaccine

d ch t Coglapest Tháng 4, 8, 12 tiêm phòng vaccine l m ng long móng Aftopor, vaccine gi d i Begonia

+ Nguyên nhân: Do Mycoplasma hyopneumoniae gây ra B nh x y ra

trên l n con ngay t khi m i sinh ra B nh xâm nh p ch y u qua

ng hô h p Do i u ki n ch n nuôi v sinh chu ng tr i kém, th i ti t thay i…, do s c kháng c a l n gi m B nh th ng lây lan do nh t chung gi a con nhi m b nh và m c b nh do bú s a c a l n m b b nh

+ Tri u ch ng: L n con còi c c ch m l n, lông xù, h x ng s ng, khi

ng i l n không ho, ch khi xua qu y r y l n m i ho (ho vào lúc sáng s m hay chi u t i), nhi t c th bình th ng hay t ng nh

+ i u tr :

Tylogenta : 1ml/10 kg TT Tiêm b p ngày/l n

Vetrimoxin : 1ml/10 kg TT Tiêm b p 2 ngày/l n

i u tr trong 3 - 6 ngày

- B nh viêm t cung

+ Nguyên nhân: Là m t quá trình b nh lí ph c t p có th do r t nhi u

nguyên nhân: Công tác ph i gi ng không úng, do l n m khó, b sát nhau

ph i can thi p b ng tay ho c d ng c tr s n làm t n th ng, xây xát niêm

m c c t cung và âm o t o i u ki n thu n l i cho vi khu n bên ngoài xâm

nh p vào gây viêm Do sàn chu ng không c v sinh s ch, l n nái không

c v sinh s ch s tr c và sau khi M t khác, do k phát t m t s b nh truy n nhi m nh : B nh s y thai truy n nhi m và phó th ng hàn (V n L

H ng và cs, 2008) [7]

+ Tri u ch ng: Khi b b nh, l n bi u hi n m t s tri u ch ng ch y u:

Thân nhi t t ng cao, n u ng gi m, l ng s a gi m, con v t au n, có khi cong l ng r n, t v không yên t nh Âm h s ng T c quan sinh d c th i

ra ngoài d ch viêm màu tr ng c ho c ph t h ng, có mùi tanh, th i kh m

+ i u tr : H n ch quá trình viêm lan r ng, kích thích t cung co bóp

th i h t d ch viêm ra ngoài và phòng hi n t ng nhi m trùng cho c th , chúng tôi ti n hành i u tr nh sau:

Tiêm m t li u Oxytocin: 3 - 5 ml/con

Tiêm Analgin: 1ml/10kgTT/1l n/ngày

Tiêm Vetrimoxin: 1ml/10kgTT/1l n/2ngày

i u tr liên t c trong 3 - 6 ngày

+ K t qu :

i u tr 5 con, kh i 4 con, lo i 1 con

- B nh viêm vú

+ Nguyên nhân: Do các loài vi khu n: Liên, t c u trùng, E.coli xâm

nh p vào tuy n vú qua da, do xây xát núm vú do r ng nanh l n con m i sinh,

do l n m nhi u s a ng t o nên môi tr ng cho vi khu n phát tri n, ho c

do quá nhi u s a làm c ng nh c, gây viêm

Do v sinh chu ng tr i kém, phân, n c ti u không thoát h t, nhi t chu ng tr i quá l nh, quá nóng

Do vi c dùng thu c sát trùng t y u ch a h p lý trong khu trang tr i

c ng nh trong chu ng l n nái tr c và sau khi

Do k phát t các b nh viêm âm o, t cung

+ Tri u ch ng: L n nái b n, n m m t ch , s t cao, không cho con bú

T t c các b u vú hay m t vài b u vú b viêm, , au, nóng, s ng; có con bviêm n ng, b u vú tím b m l i, s n n b u vú th y c ng

Tiêm Analgin: 1ml/10kgTT/1l n/ngày

Tiêm Vetrimoxin: 1ml/10kgTT/1l n/2ngày

i u tr liên t c trong 3 - 5 ngày

+ K t qu : Phát hi n và i u tr 3 con, kh i 100%

- B nh phân tr ng l n con

+ Nguyên nhân: B nh phân tr ng l n con là m t h i ch ng ho c m t

tr ng thái lâm sàng r t a d ng Do tr c khu n E.coli thu c h Enterobacteriaceae, nhi u lo i Samonella (S.choleraesuis, S.typhysuis…) và óng vai trò ph là: Proteus, Steptococcus Trong i u ki n bình th ng vi

khu n E.coli khu trú t nhiên trong ng tiêu hoá c a l n, ch y u cu i

ru t non và su t ru t già Vi khu n này s n sàng t n công vào c th l n khi

c th l n g p nh ng i u ki n b t l i (Ph m S L ng và cs, 2003) [11]

Do h th ng phòng v c a l n con ch a hoàn ch nh trong nh ng ngày

u tiên nh : L ng axit trong d dày l n con r t ít nên không ng n c n s

t n công, xâm nh p và t ng sinh c a vi khu n vào ru t và gây b nh

Do vi c nuôi d ng ch m sóc l n m ch a h p lý, chu ng tr i m t, rét m t, v sinh kém, s a m kém

+ Tri u ch ng: B nh th ng g p l n con t 5 - 21 ngày tu i L n tiêu

ch y phân màu vàng tr ng, tr ng xám, sau ó là vàng xanh, mùi phân hôi

tanh L n m t n c và m t ch t i n gi i g y sút nhanh, bú kém, i l i không

v ng B nh kéo dài thì b ng tóp l i, lông xù, h u môn và uôi dính phân bê

b t N u không i u tr k p th i thì l n con ch t r t nhanh

+ i u tr :

B nh phân tr ng l n con có th i u tr b ng nhi u lo i thu c T i trang

tr i i u tr b ng thu c sau:

Nova - Ampicol: 2 g/lít n c cho u ng

i u tr liên t c trong 3 - 4 ngày

+ K t qu : Trong th i gian th c t p t i trang tr i, tôi ã phát hi n và

i u tr t ng s con m c b nh phân tr ng là 348 con, trong ó i u tr kh i là

332 con, t 95,4%

1.2.3.3 Công tác khác

Ngoài vi c ch m sóc nuôi d ng àn l n và ti n hành nghiên c u chuyên khoa h c, tôi còn tham gia m t s công vi c khác nh :

cho l n nái: 256 con

Tiêm s t cho l n con: 1300 con

Xu t l n con: 2500 con

T l an toàn t 100%

K t qu công tác ph c v s n xu t trong th i gian th c t p c t ng

h p trong b ng 1.5

Qua t th c t p này tôi th y mình tr ng thành h n

v nhi u m t, rút ra c nhi u kinh nghi m v ki n th c chuyên môn, xã h i

và các k n ng c n thi t khác

- Bi t cách ch n oán và i u tr m t s b nh trên l n

- l n nái, c t nanh, thi n l n con

- Ch m sóc nuôi d ng l n con…

Qua th i gian th c t p t i c s , tôi ã m nh d n, t tin h n vào kh

n ng c a mình trong công vi c, giúp tôi c ng c thêm lòng yêu ngh T ó,

Ph n 2 CHUYÊN NGHIÊN C U KHOA H C

l n nái sinh s n t i công ty c ph n phát tri n Bình Minh ,xã Phù L u

Ch n nuôi l n là m t ngh quan tr ng g n li n v i i s ng c a ng i nông dân Trong nh ng n m g n ây, c s quan tâm c a nhà n c cùng v i xu

h ng phát tri n c a xã h i thì ch n nuôi l n nái sinh s n c ng chuy n t lo i hình ch n nuôi nông h d n sang t p trung trang tr i Giúp cho ngành ch n nuôi l n t c b c phát tri n không ng ng c v ch t l ng và s l ng

M t khác, n c ta c ng có nhi u i u ki n thu n l i cho phát tri n ch n nuôi,

c bi t là ch n nuôi l n nái sinh s n nh có ngu n gi ng d i dào cho s l a chon con gi ng hay ch bi n th c n, s u t c a nhà n c…

Bên c nh nh ng thu n l i ó, thì ngành ch n nuôi l n còn g p không ít khó kh n nh ph ng th c ch n nuôi còn l c h u, d ch b nh x y ra nhi u gây

t n th t l n cho ng i ch n nuôi Tình hình d ch b nh di n ra khá ph c t p và có nhi u di n bi n x u Trong nh ng n m g n ây h i ch ng hô h p ã xu t hi n

ph bi n trên àn l n nái, nh t là trong i u ki n nuôi v i s l ng nhi u, m t nuôi cao trong các dãy chu ng c ng nh trong tr i nuôi t p trung M c dù t l

ch t không cao nh ng gây thi t h i l n v kinh t , do l n sinh tr ng ch m, hi u

qu s d ng th c n th p, b nh th ng kéo dài và chi phí thu c i u tr l n, c

bi t b nh d lan r ng d n n gi m hi u qu ch n nuôi

H i ch ng hô h p hay x y ra khi m t nuôi cao, nhi t môi tr ng

b t l i… khi b nh ã x y ra vi c kh c ph c là khó kh n, do v y gi m thi t h i do b nh gây ra thì c n cao công tác phòng b nh và tr b nh

Xu t phát t th c t trên tôi ti n hành nghiên c u tài: “

h i ch ng ng hô h p l n nái sinh s n t i công ty c

ph n phát tri n Bình Minh ,xã Phù L u T , huy n M c, Hà N i và

2.2.1.1 Vai trò ch c n ng c a b máy hô h p

i v i t t c các loài ng v t thì m t trong nh ng y u t quy t nh

- Hô h p ngoài: Là quá trình trao i khí gi a c th và môi tr ng

c th c hi n ph i thông qua các ph nang

- Hô h p trong: Là quá trình s d ng O2 c a mô bào

- Quá trình v n chuy n CO2, O2

tác hô h p c i u khi n b ng c ch th n kinh - th d ch và c th c hi n

b i c quan hô h p C quan hô h p c a l n g m ng d n khí (m i, h u,

h ng, khí qu n, ph qu n) và ph i

D c ng d n khí có h th ng th n kinh và h th ng m ch máu phân

b dày c có tác d ng s i m không khí tr c khi vào n ph i Trên niêm

m c ng hô h p có nhi u tuy n ti t d ch nh y gi b i và d v t có l n trong không khí Niêm m c ng hô h p c ng có l p lông rung luôn chuy n

ng h ng ra ngoài do ó có th y các d v t ho c b i ra ngoài

C quan th c m trên niêm m c ng hô h p r t nh y c m v i các thành ph n l có trong không khí Khi có v t l c th có ph n x ho, h t h i

nh m y v t l ra ngoài, không cho xâm nh p sâu vào trong ng hô h p

Khí O2 sau khi vào ph i và khí CO2 th i ra c trao i t i ph nang

Ph i l n bao g m r t nhi u ph nang làm t ng b m t trao i khí

2.2.1.2 Nh ng hi u bi t chung v h i ch ng hô h p

* B nh viêm ph i do Pasteurella multocida gây ra

Vi khu n Pasteurella multocida c bi t n là nguyên nhân gây ra

b nh t huy t trùng cho các loài gia súc, gia c m, trong ó có l n Tuy nhiên

Pasteurella multocida còn c coi là m t trong nh ng nguyên nhân gây nên

b nh viêm ph i l n

B nh viêm ph i do Pasteurella multocida xu t hi n r ng kh p trên th

gi i nh ng b nh hay x y ra và gây thi t h i n ng các n c có khí h u nhi t

i và c n nhi t i nh n , Pakistan, Iran, Thái Lan, Lào, Campuchia, Hàn Qu c, Vi t Nam Vi khu n th ng c trú ng hô h p c a l n do

v y th ng r t khó tiêu di t Vi khu n Pasteurella multocida th ng k t h p

v i nh ng tác nhân khác nh vi khu n Mycoplasma hyopneumoiae làm cho

quá trình viêm ph i càng thêm ph c t p

multocida h ng, h ch Amidan ( ng hô h p trên) Khi c th suy

gi m s c kháng do ch u tác ng c a các y u t stress, vi khu n có s n

l n kh e t ng c l c, sinh s n t t ng lên gây b nh cho c th L n b b nh

là ngu n reo r c m m

+ C ch sinh b nh:

Vi khu n Pasteurella multocida t n t i trong môi sinh, c bi t là trong

t, phân, n n chu ng nhi m vào th c n, n c u ng qua ng tiêu hóa, qua không khí vào ng hô h p M t s l n kh e trong àn c ng mang vi khu n

Pasteurella b nh cho àn Vi khu n sau khi nhi m vào c th , c trú h ch

ph i, h u, phát tri n, s n sinh các y u t c l c, gây viêm ph i, ho i t ph i, xâm nh p vào máu n các c quan n i t ng làm v thành m ch gây t huy t,

xu t huy t

B nh có th truy n tr c ti p t l n b nh sang l n kh e qua ng hô

h p khi l n th ho c truy n gián ti p qua d ng c ch n nuôi, th c n n c

u ng T m t c s b b nh có th lây sang các vùng lân c n do v n chuy n

l n ho c các ch t th i ch n nuôi và di chuy n c a con ng i Hi n t ng truy n b nh t m sang l n con qua nhau thai và qua ti p xúc tr c ti p u phát hi n nh ng ch a tìm ra c ch lây truy n (Lê V n T o, 2007) [11]

+ Tri u ch ng:

Pasteurella multocida

Th c p tính: Th này th ng do vi khu n Pasteurella multocida serotype B gây ra L n m c b nh có bi u hi n khó th

, s t cao 41 - 420C, th này t l ch t cao Khi ch t có th th y

có nh ng v t tím b ng

Th á c p tính: L n l n m c b nh th này th ng có tri u ch ng ho

và th th b ng Ho chính là ch tiêu xác nh m c nghiêm tr ng c a b nh

, con v t m c b nh th nh tho ng xu t hi n ho ho c không L n m c b nh th ng l a tu i l n (10 - 16

tu n tu i)

+ B nh tích:

B nh tích th ng xu t hi n thùy nh và m t trong c a ph i, trong khí qu n có nhi u b t khí Có s phân ranh gi i rõ ràng gi a vùng t ch c

ph i b t n th ng s có màu t n xanh xám Trong các tr ng h p b nh

n ng có th xu t hi n viêm ph m c ho c apxe các m c khác nhau Khi

m c này th y ph m c dí

Pasteurella multocida Actinobacillus gây ra

+ Ch n oán:

Vi c ch n oán b nh viêm ph i do Pasteurella multocida gây ra ch

y u d a vào xét nghi m vi khu n h c Pasteurella multocida

c l y ph n ti p giáp gi a t ch c b t n th ng và t ch c bình th ng Ho c ngay c nh ng m u d ch ngoáy m i c l y b ng t m bông c ng r t t t cho vi c phân l p vi khu n V i nh ng b nh ph m trên thì

vi khu n Pasteurella multocida có th c phân l p trong phòng thí nghi m

v i nh ng ph ng ti n t i thi u nh t Th ng có th tìm th y vi khu n khi

c y tr c ti p trên a th ch máu

:

Pasteurella multocida gây ra

+ i u tr :

Do Pasteurella multocida có nhi u bi n ch ng kháng l i các lo i kháng

sinh thông th ng, vì v y mu n i u tr có hi u qu cao c n ph i làm kháng sinh ch n lo i kháng sinh có hi u qu

Khi gia súc b b nh c n ph i ch n oán úng, dùng thu c càng s m càng t t khi con v t v n ang kh e m nh và vi khu n ch a gây tác h i nhi u Khi dùng kháng sinh i u tr ph i dùng li u cao ngay t u tr c khi xu t

hi n tri u ch ng c tr ng c a b nh

M t s kháng sinh ã c dùng có hi u qu cho i u tr b nh do

Pasteurella multocida là Lincomycin - Spectinomycin, Steptomycin + Penicillin,

Kanamycin, và m t s Cephalosporrin và Quinolone nh : Enrofloxaxin, Danofloxacin… Ngoài ra dùng các thu c tr s c tr l c nh : Cafein, Natribenzoat, Muntivit - fort, Bcomplex và m t s thu c khác ho c ch t i n gi i

viêm ph i có nguyên nhân là vi khu n Pasteurella multocida

/ngày; linco-gen 1ml/10kg

-

cconkey, Indol (-), Glucose (-), Urease (+), Maltose (+), Mannitol, Mannose, Xlose (+)…

:

Actinobacillus pleuropneumoniae.

Actinobacillus pleuropneumoniae gây ra

:

:Amoxcillin, Rifapicin, Ceftazidine, Ciprofloxacin,

:

+ ng nhi m b nh:

B nh lây tr c ti p t con m sang con kho thông qua ng hô h p và tiêu hoá Ph ng th c truy n b nh là do gia súc th , h t h i, ho làm cho n c dãi, d ch m i b n sang con kho , ho c r i xu ng n n chu ng mà gia súc kho

li m ph i Ngoài ra, m m b nh còn c truy n t gia súc ã lành b nh

nh ng v n mang trùng mà hàng ngày th i m m b nh ra môi tr ng

+ Quá trình sinh b nh:

Sau khi xâm nh p vào ph i qua ng hô h p, Mycoplasma t o tr ng

thái cân b ng n u s c kháng c a c th t t Khi s c kháng c a c th

gi m do nhi u nguyên nhân nh : Chu ng tr i không h p lý, ch m sóc kém…

Mycoplasma tác ng gây b nh viêm ph i thùy nh, thùy tim, thùy hoành cách mô S k t h p c a các vi khu n k phát nh Pasteurella multocida, Streptococcus, Staphylococcus… tác ng làm cho b nh thêm tr m tr ng và gây bi n ch ng viêm ph i, nung m ph i…