ĐỔI mới PHƯƠNG PHÁP LÃNH đạo và PHONG CÁCH CÔNG tác của đội NGŨ cán bộ CHỦ CHỐT cấp cơ sở ở TỈNH cà MAU dưới ÁNH SÁNG tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH

Đối tượng nghiên cứu Luận văn nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ thể hiện trong những tác phẩm chủ yếu và trong hoạt động thực tiễn của Người qua các thời kỳ hoạt động cách mạng;

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP LÃNH ĐẠO VÀ PHONG CÁCH CÔNG TÁC CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP

CƠ SỞ Ở TỈNH CÀ MAU DƯỚI ÁNH SÁNG

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ 4

1.1 Quan niệm của Hồ Chí Minh về vị trí và vai trò của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng 4

1.2 Tiêu chuẩn của người cán bộ cách mạng 7

1.3 Phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của người cán bộ cách mạng 16

1.4 Vấn đề sử dụng cán bộ 34

CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ĐỂ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP LÃNH ĐẠO VÀ PHONG CÁCH CÔNG TÁC CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CỞ SỞ Ở TỈNH CÀ MAU 45

2.1 Khái niệm, vị trí và vai trò của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau 45

2.2 Thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau 49

2.3 Một số vấn đề về phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau 59

2.4 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở 71

KẾT LUẬN 88

TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

PHỤ LỤC 92

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

V.I Lênin – Người thầy của giai cấp vô sản đã từng nói: Trong lịch sử chưa

hề có giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào [8, tr.473]

Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu của chúng ta cũng đã khẳng định: Cán bộ là

gốc của mọi công việc [13, tr.269], Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán

bộ tốt hoặc kém Đó là một chân lý nhất định [13, tr.240] Chính vì vậy, Người đã

dày công đào tạo, huấn luyện, xây dựng được một đội ngũ cán bộ vừa “hồng” vừa

“chuyên”, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng Những quan điểm của Người về cán bộ, về công tác cán bộ đã trở thành nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta trong công tác xây dựng Đảng nói riêng và trong hệ thống chính trị nói chung

Nhận thức rõ vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ, Đảng ta trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam luôn xem việc xây dựng đội ngũ cán bộ là khâu “then chốt”, quyết định sự thành bại của cách mạng, vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ Chính vì vậy, Đảng ta đã xây dựng đội ngũ cán bộ có đạo đức, có trình độ, năng lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ qua các thời kỳ cách mạng

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn một bộ phận cán bộ mắc bệnh độc đoán, chuyên quyền, xa dân, phong cách làm việc thiếu khoa học, thiếu dân chủ… làm cho nhân dân bất bình, giảm lòng tin đối với Đảng, nhà nước Đặc biệt, trong thời

kỳ mở cửa và hội nhập quốc tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nước ta đứng trước nhiều cơ hội phát triển, đồng thời cũng phải đối mặt với những thách thức và nguy cơ trong phát triển Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ, đổi mới phương pháp lãnh đạo, phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ chủ chốt là vấn đề có tính bức xúc, cấp bách Nếu không giải quyết thành công vấn đề này sẽ không thể thực hiện được những mục tiêu đổi mới đã vạch ra Trước tình hình đó đòi hỏi các cấp ủy

Đảng phải quán triệt sâu sắc hơn quan điểm của Hồ Chí Minh về cán bộ, công tác cán bộ và vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp vào điều kiện mới

Chính vì tính cấp thiết đó mà tác giả chọn vấn đề Đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh

Cà Mau dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh làm đề tài nghiên cứu luận văn của

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích trên, đề tài có một số nhiệm vụ:

- Nghiên cứu một số nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ

- Đánh giá đội ngũ cán chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau hiện nay, trọng tâm

là phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác

- Đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ thể hiện trong những tác phẩm chủ yếu và trong hoạt động thực tiễn của Người qua các thời kỳ hoạt động cách mạng; thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Cà Mau, đề xuất giải pháp nhằm đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác trong đội ngũ cán bộ

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề lớn, trong luận văn của mình, luận văn nghiên cứu một số nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ: Vị trí, vai

trò của người cán bộ; tiêu chuẩn của người cán bộ, phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của người cán bộ Từ đó đề ra phương hướng, giải pháp nhằm đổi mới phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác của người cán bộ chủ chốt cấp

cơ sở ở tỉnh Cà Mau

Thời gian nghiên cứu luận văn từ năm 1997 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của luận văn là các nguyên lý của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng ta về cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ, đặc biệt trong thời kỳ đổi mới Luận văn còn kế thừa những kết quả và thành tựu nghiên cứu của các tác giả đi trước thể hiện trong các công trình đã công bố

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Ngoài cơ sở lý luận và phương pháp luận nêu trên tác giả còn sử dụng các phương pháp phân tích, lịch sử, lôgic, tổng hợp, điều tra, thống kê, so sánh và một

số phương pháp cụ thể khác

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 2 chương, 8 tiết

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

Trong đời sống xã hội, theo cách hiểu thông thường, cán bộ được coi là người lãnh đạo, là người thoát ly để làm việc trong các cơ quan đảng, nhà nước, đoàn thể, quân đội và được hưởng lương

Luật về Cán bộ, công chức năm 2008, có hiệu lực thi hành vào ngày 1/1/2010 định nghĩa về cán bộ như sau:

Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [21]

Cán bộ là người lãnh đạo, là người quan trọng trong một tổ chức hoặc cơ quan nào, có vai trò quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến cuộc cách mạng Sinh thời, Hồ chí Minh rất coi trọng vấn đề cán bộ và công tác cán bộ Người coi vấn đề cán bộ là một trong những vấn đề then chốt quyết định đến sự thành bại của cách mạng

Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi cán bộ phải luôn tự rèn luyện, phải luôn giữ được

tư cách của người cán bộ cách mạng, phải luôn giữ vững chủ nghĩa, ít lòng ham muốn về vật chất, phải luôn quan tâm đến sự nghiệp cách mạng, sẵn sàng hi sinh tất

cả vì sự nghiệp cách mạng Bởi theo Hồ Chí Minh:

Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt Cán bộ là người đem chính sách của chính phủ, của Đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được [13, tr.54]

1.1.2 Vị trí, vai trò của cán bộ

Trên cơ sở nắm vững những nguyên tắc cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin

và trong thực tiễn hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh nhận thấy vị trí quan trọng của đội ngũ cán bộ đối với sự nghiệp cách mạng, là nhân tố quan trọng quyết định đến sự thành công của cuộc cách mạng Vì vậy, Người luôn luôn chú trọng đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ để có đầy đủ sức mạnh để hoàn thành sự nghiệp vẻ vang của Đảng và nhân dân giao phó Người coi cán bộ là trụ cột của đất nước, nhưng phải là những người có đầy đủ phẩm chất và năng lực mới có thể đảm nhận được sứ mệnh cách mạng vẻ vang đó Trước khi Đảng cộng sản Đông Dương ra đời, để chuẩn bị đội ngũ cán bộ lãnh đạo cho cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng công tác đào tạo, rèn luyện cán bộ Người đã tuyển chọn những thanh niên ưu tú trong các phong trào yêu nước thời kỳ đó, để đưa ra nước ngoài đào tạo, học tập Số thanh niên ưu tú này sau khi trở về nước đã tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam và trở thành những cán bộ lãnh đạo ưu tú của Đảng, góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang của cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh quan niệm

người cán bộ giữ vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp cách mạng: Cán bộ là tiền

vốn của đoàn thể Có vốn thì mới làm ra lãi Bất cứ chính sách công tác gì nếu có cán bộ tốt thì thành công, tức là có lãi Không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn [14, tr.46]

Hồ Chí Minh cho rằng, đội ngũ cán bộ và vai trò lãnh đạo của Đảng có mối quan hệ biện chứng, vì Đảng lãnh đạo tốt đội ngũ cán bộ thì làm cho Đảng ngày thêm vững mạnh, tạo được uy tín cho Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo nhân dân Cán bộ có vị trí chủ thể của sự nghiệp cách mạng nước ta do Đảng lãnh đạo Vị trí lãnh đạo, chủ thể của cán bộ là do Đảng, Nhà nước, đoàn thể phân công, và quyền lực của cán bộ cũng như nhiệm vụ của người cán bộ là do nhân dân giao cho Vì vậy, trong quá trình hoạt động, cán bộ cần nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, đem chính sách của Đảng và Nhà nước đi đến từng người dân, giải thích cặn kẽ cho dân chúng hiểu để dân chúng thực hiện Đồng thời, thu nhận những ý kiến đóng góp, kinh nghiệm thực tiễn của người dân đểmphản ánh với Đảng và Nhà nước, để hoàn thiện, đề ra chủ trương, biện pháp phù hợp với thực tiễn xã hội Muốn làm được điều đó, cán bộ cần phải học tập, rèn luyện bền bỉ, liên tục, suốt cả cuộc đời, học tập để tự hoàn thiện mình, học tập người dân để phục

vụ cho người dân, là người cán bộ có ích cho Đảng, cho Nhà nước Đó là sống để học tập, và cống hiến, có như vậy mới đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó

Hồ Chí Minh cho rằng sự thành công hay thất bại của cách mạng, yếu tố hàng đầu là cán bộ Nếu thiếu họ thì mục tiêu đề ra không thể hoàn thành, cuộc cách mạng không thể thành công, Người khẳng định rằng cán bộ là gốc của công việc, sự thành, bại của công việc đều do cán bộ tốt hay kém Cán bộ có vị trí vừa tiên phong trong công việc, vừa là trung tâm của xã hội và có vai trò hết sức quan trọng của hệ

thống chính trị nước ta Nhưng không phải vì thế mà người cán bộ có quyền sinh,

quyền sát như vua chúa thời phong kiến, mà chỉ là người đại diện, người đại biểu

của nhân dân, có trách nhiệm thi hành nhiệm vụ của nhân dân giao phó Hồ Chí

Minh chỉ rõ vai trò của người cán bộ trong xã hội mới: Cán bộ từ Trung ương đến

khu, đến tỉnh, huyện, đến xã, bất kỳ ở cấp nào và ngành nào – đều phải là người đầy tớ trung thành của nhân dân [14, tr.323] Cán bộ là người lãnh đạo, nhưng

đồng thời lại là người thực hiện nhiệm vụ mà nhân dân giao phó, nên người cán bộ

cần phải: Lo trước nỗi lo của thiên hạ, vui sau nỗi vui của thiên hạ [17, tr.291]

Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vai trò của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, nhất

là đội ngũ lãnh đạo chủ chốt ở cấp cơ sở Theo Người, cách mạng có thành công hay không phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ cán bộ này, vì đội ngũ cán bộ này là những người gần dân nhất, thấu hiểu nhân dân, có có mối quan hệ và liên hệ mật thiết với

nhân dân Người viết: Cấp xã là người gần gũi nhân dân nhất, là nền tảng của hành

chính Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi [13, tr 371] Theo Hồ

Chí Minh, nếu như cán bộ lãnh đạo ở cấp Trung ương là những cán bộ có trách nhiệm hoạch định chủ trương, đường lối chính sách thì cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở lại những người có trách nhiệm trực tiếp lãnh đạo nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối đó, lãnh đạo xây dựng tổ chức đảng và hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh Nghĩa là vị trí, vai trò của người cán bộ được biểu hiện thông qua bốn mối quan hệ: đối với đường lối, chính sách, đối với tổ chức (cơ quan lãnh đạo, cơ quan quản lý), đối với công việc và đối với dân chúng Người cán bộ bị ràng buộc bởi các mối quan hệ đó, và nếu muốn có một vai trò đích thực thì người cán bộ cách mạng phải hoàn thành được các nhiệm vụ do các mối quan hệ đó đặt ra, góp phần to lớn vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

Xuất phát từ vị trí, vai trò quan trọng của người cán bộ, Hồ Chí Minh cho rằng trong sự nghiệp cách mạng người cán bộ phải có một tiêu chuẩn nhất định, phẩm chất chính trị, năng lực lãnh đạo mà Hồ Chí Minh thường gọi là đức và tài Giữa đức và tài, Người nêu đức trước rồi đến tài Và đồng thời đức và tài không thể thiếu được ở một người cán bộ cách mạng, nó gắn bó mật thiết với nhau và trong đó chữ “Đức” phải là gốc Muốn sự nghiệp cách mạng thành công thì người cán bộ phải có đủ cả đức lẫn tài, phải vừa “hồng”, vừa “chuyên” để gánh vác sự nghiệp cách mạng mà Đảng và nhân dân giao phó Theo Hồ Chí Minh người cán bộ cách mạng cần có những tiêu chuẩn sau:

1.2.1 Đạo đức cách mạng là gốc của người cán bộ

Theo Hồ Chí Minh người cán bộ tốt là người có đạo đức cách mạng Phải có

đạo đức cách mạng mới có thể trở thành người cán bộ cách mạng chân chính Vì có

đạo đức cách mạng thì không sợ khó khăn, cực khổ, nguy hiểm, không tự cao, tự

đại và luôn tự giác trong công việc Hồ Chí Minh cho rằng: Làm cách mạng là để

cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới, là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ Sức

có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang [17,

tr.288] Vì vậy, sự thành, bại của công việc là do sự thấm nhuần đạo đức cách mạng của người cán bộ

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh tới đạo đức của người cán bộ cách mạng, nó là những tiêu chí để xây dựng con người cách mạng, phục vụ sự nghiệp của cách mạng Đạo đức cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện ở mấy khía cạnh:

Một là, trung với nước, trung với Đảng, hiếu với dân

Trung, hiếu là những khái niệm đã có trong tư tưởng đạo đức truyền thống Nho giáo phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng Nhưng được Hồ Chí Minh giải thích khái niệm đạo đức cũ theo lối mới Theo quan điểm đạo đức Nho giáo, “Trung” có nghĩa là trung với vua, “Hiếu” là hiếu với cha mẹ Còn đối với Hồ Chí Minh lại quan niệm, đạo đức của chúng ta, đạo đức của người cán bộ cách mạng thì trung có nghĩa là trung với nước, trung với Đảng, hiếu là hiếu với dân Tư tưởng trung với nước, hiếu với dân của Hồ Chí Minh không những kế thừa giá trị của chủ nghĩa yêu nước truyền thống của dân tộc, mà còn vượt qua những hạn chế truyền thống trước đó

Trung với nước là trung thành vô hạn với sự nghiệp dựng nước, giữ nước,

phát triển đất nước, làm cho đất nước sánh vai với cường quốc năm châu Nước là

của dân, dân là chủ của đất nước, trung với nước là trung với dân, vì lợi ích của

nhân dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân, bao nhiêu lợi ích đều vì dân

Hiếu với dân là thương dân, là phục vụ hết lòng để được dân tin yêu, quý mến Hiếu với dân là phải biết phấn đấu hi sinh, đem lại độc lập tự do, dân chủ,

hạnh phúc cho dân, sống cuộc sống của dân, nói tiếng nói của dân Phải biết tin vào dân, dựa và dân, gần gũi, giúp đỡ dân, lo cho cuộc sống của dân ngày càng tốt hơn

Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho

dân phải hết sức tránh [12, tr.55] Hiếu với dân còn có nghĩa là cán bộ, đảng viên

vừa là người lãnh đạo, vừa là đầy tớ của nhân dân, chứ không phải là quan cách

mạng, không phải để đè đầu cưỡi cổ nhân dân

Trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất hàng đầu của đạo đức cách mạng

Người dạy, đối với mỗi cán bộ đảng viên, phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với

nhân dân, và hơn nữa, phải tận trung với nước, tận hiếu với dân Trung với nước,

hiếu với dân là phải gắn bó với dân, gần dân, dựa vào dân, lấy dân làm gốc Phải nắm vững dân tình, hiểu rõ dân tâm, quan tâm cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí, làm cho dân hiểu rõ nghĩa vụ và quyền lợi của người làm chủ đất nước Phải làm

cho phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng

bào sung sướng[13, tr 249]

Hai là, gần dân, quan hệ mật thiết với nhân dân và yêu thương con người

Với Hồ Chí Minh, “tư tưởng thân dân” của dân tộc được Người tiếp thu triệt

để, Người yêu cầu người cán bộ cách mạng cần có tinh thần hy sinh, phục vụ nhân dân, tin tưởng và yêu mến nhân dân, quan hệ mật thiết với nhân dân, yêu thương đồng bào, yêu nhân loại Yêu thương con người trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh xuất phát từ truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, kết hợp với chủ nghĩa nhân văn của nhân loại, chủ nghĩa nhân đạo cộng sản Hồ Chí Minh coi yêu thương con người là phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất Yêu thương con người thể hiện mối quan

hệ giữa cá nhân với cá nhân trong quan hệ xã hội Tình yêu thương con người thể hiện trước hết là tình thương yêu với đại đa số nhân dân, những người lao động bình thường trong xã hội, những người nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột Yêu thương con người phải làm mọi việc để phát huy sức mạnh của mỗi người, đoàn kết để phấn

đấu cho đạt được mục tiêu ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành [12,

tr.161]

Thương yêu con người phải tin vào con người Với mình thì chặt chẽ, nghiêm khắc; với người thì khoan dung, độ lượng, rộng rãi, nâng con người lên, kể

cả với những người lầm đường, lạc lối, mắc sai lầm, khuyết điểm Người nhắc: Đối

với người phải: Với từng người thì khoan thứ, Với đoàn thể thì nghiêm Có lòng bày

vẽ cho người, Trực mà không táo bạo Hay xem xét người [10, tr.260]

Đối với người cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: học tập chủ nghĩa Mác -

Lênin để thương yêu nhau hơn Người viết: Hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin là phải

sống với nhau có tình có nghĩa Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin được [20, tr.563] Yêu thương con

người là giúp cho mỗi người ngày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn Nó hoàn toàn xa lạ với thái độ dĩ hoà vi quý, bao che khuyết điểm cho nhau Nó lại càng xa lạ với thái độ yêu nên tốt, ghét nên xấu, bè cánh, là nguy cơ đưa đến những tổn thất cho Đảng, cho cách mạng Vì vậy, phải thực hiện phê bình, tự phê bình chân thành, giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm để không ngừng tiến bộ Yêu thương con người phải biết và dám dấn thân để đấu tranh giải phóng con người

Ba là, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Hồ Chí Minh đề cập tới phẩm chất này trong xuyên suốt quá trình hoạt động cách mạng của mình Người đã kế thừa những giá trị tốt đẹp của đạo đức phương Đông và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, lọc bỏ những gì không còn phù hợp và đưa vào những nội dung mới, với mục tiêu vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội Hồ Chí Minh quan niệm cần, kiệm, liêm, chính là bốn đức tính của con người, như trời có bốn mùa, đất có bốn phương , Người nói:

Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông

Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc

Người có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính

Thiếu một mùa, thì không thành trời, Thiếu một phương, thì không thành đất

Thiếu một đức, thì không thành người [17, tr.631]

Mỗi chữ: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư đã được Hồ Chí Minh giải thích rất rõ, rất cụ thể và dễ hiểu đối với mọi người

Theo Hồ Chí Minh:

Cần tức là: Siêng năng, chăm chỉ, cố gắng dẻo dai…Cần là luôn luôn cố

gắng, luôn luôn chăm chỉ, cả năm cả đời [13, tr.632 – tr.633], việc gì, dù khó khăn

đến mấy cũng cũng phải cố gắng làm được Cần là làm việc siêng năng trong lao động và sản xuất Đức tính Cần chỉ có được khi mọi người ý thức rõ và thực hành thường xuyên Để thực hành nội dung Cần thì phải siêng năng, từ siêng học, siêng nghĩ đến siêng làm, siêng hoạt động, siêng học hỏi đồng chí, đồng nghiệp, học hỏi nhân dân Phạm vi thực hành Cần từ mỗi cá nhân, gia đình, cơ quan, cả nước

Người nhấn mạnh Người siêng năng thì mau tiến bộ… Cả nước siêng năng thì nước

mạnh giàu [13, tr.633] Muốn thực hiện chữ Cần có hiệu quả thì làm việc phải có kế

hoạch, tính toán trước sau, phân công rõ ràng, sử dụng nhân lực, nguồn lực hợp lý, khoa học Làm việc phải có năng suất cao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm Đối lập với đức Cần là tính lười biếng Trong tập thể, cơ quan, người lười biếng làm cả dây chuyền công việc chậm

lại, thậm chí thất bại Lười biếng là kẻ địch của chữ Cần Vì vậy, lười biếng cũng

là kẻ địch của dân tộc[13,tr.633]

Kiệm là không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phô trương,

hình thức ” [13, tr.636], là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền

của dân, của nước, của bản thân mình, tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ; không liên

hoan, chè chén, nhưng không bủn xỉn, Người nói: Khi không nên tiêu xài thì một

đồng xu cũng không nên tiêu Khi có việc đáng làm, việc ích lợi cho đồng bào, cho

Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của cũng vui lòng Như thế mới đúng

là Kiệm[13,tr.633] Kiệm trong tư tưởng của Người còn đồng nghĩa với năng suất

lao động cao

Người căn dặn cần và kiệm phải đi đôi với nhau, như hai chân của con người Có cần mà không kiệm thì không lại hoàn không, làm bao nhiêu, tiêu bấy nhiêu Còn có tiết kiệm mà không cần, thì không phát triển được

Liêm là không tham địa vị Không tham tiền tài Không tham sung sướng Không ham người tâng bốc mình Vì vậy mà quang minh chính đại, không bao giờ

hủ hoá Chỉ có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ [13, tr.252] Theo

Hồ Chí Minh, ngày xưa, người làm quan không đục khoét dân, thì đó là liêm Ngày nay, trong xã hội mới, chữ liêm thì có nghĩa rộng hơn Người liêm là trong sạch,

không tham lam, luôn tôn trọng, giữ gìn của công, của dân, không tham ô, chiếm đoạt của công làm của tư, sách nhiễu nhân dân Vì vậy Người căn dặn cán bộ cần phải liêm, lấy chữ liêm làm đầu để làm kiểu mẫu cho dân chúng noi Bên cạnh đó, Người cũng chỉ ra những hành vi trái với chữ liêm của người cán bộ như cậy quyền thế, đục khoét của dân, ăn trộm của công làm của

Theo Hồ Chí Minh: Chữ Liêm phải đi đôi với chữ Kiệm Cũng như

chữ Kiệm phải đi đôi với chữ Cần Có Kiệm mới Liêm được Vì xa xỉ mà sinh tham lam [13, tr635] Vì Người cho rằng một dân tộc giàu mạnh thật sự là phải biết cần,

kiệm, liêm, đó là sức mạnh vật chất và tinh thần nội tại của một đất nước

Chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn Điều gì không đứng đắn, thẳng thắn, tức là tà [13, tr.643] Đối với mình không tự cao, tự đại; đối với

người không nịnh trên, khinh dưới, không dối trá, lừa lọc, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết Đối với việc thì để việc công lên trên, lên trước việc tư, việc nhà Được giao nhiệm vụ gì quyết làm cho kỳ được, phải thường xuyên tự sửa mình để tăng điều tốt, giảm điều xấu Việc gì có lợi cho dân, cho nước thì dù khó khăn hay nhỏ mấy cũng làm bằng được, việc gì có hại cho đất nước, cho nhân dân thì phải hết sức tránh

Hồ Chí Minh khẳng định rằng: Cần, Kiệm, Liêm là gốc rễ

của Chính[13,tr.642], Người còn ví hình ảnh như một cây cần phải có gốc, rễ, cần

phải có cành, lá, hoa quả mới hoàn toàn Vì Có cần mới kiệm Có cần, kiệm mới liêm

Có cần, kiệm, liêm mới chính [13, tr.209] Con người thì không phải hoàn toàn như

vậy, nhưng đối với Người, người cán bộ cách mạng cần phải có bốn đức tính đó Bởi người cán bộ cách mạng thì phải làm gương trước, tức là làm cái cho người ta soi sáng để sửa, do vậy cán bộ cách mạng phải “Chính” trước mới giúp được người thành “Chính” Vì vậy mỗi cán bộ, đảng viên phải cần, kiệm, liêm, chính là điều vô cùng cần thiết trong sự nghiệp hoạt đông cách mạng của mình

Chí công vô tư, người cán bộ cần phải: Đặt lợi ích của Đảng và của nhân

dân lao động lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình Hết lòng hết sức phục vụ nhân dân Vì Đảng, vì dân mà đấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi việc[17,tr.291] Gặp thành công hay thất bại cũng vẫn giữ vững tinh thần gian khổ,

lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ không đòi hỏi về mặt hưởng thụ, không kiêu ngạo, không kèn cựa, đùng đẩy công việc Đối lập với “Chí công vô tư” là “di công

vi tư”, chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, hẹp hòi, đó là một thứ vi trùng độc hại là gốc rễ đẻ

ra hàng trăm thứ bệnh và những thói hư tật xấu mà người cán bộ cần phải tiêu diệt

nó

Thực hành chí công vô tư là nêu cao chủ nghĩa tập thể, nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân Chủ nghĩa cá nhân là chỉ biết đến mình, muốn “mọi người vì mình” Nó là giặc nội xâm, còn nguy hiểm hơn cả giặc ngoại

xâm, nó là một kẻ địch hung ác của chủ nghĩa xã hội Người cách mạng phải tiêu

diệt nó[17,tr.300] Vì thế Người nhắc nhở chúng ta: Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân [20, tr.558 – 559]

Và theo Hồ Chí Minh, Chí công vô tư là đức tính đạo đức tốt, tính tốt ấy có thể gồm 5 điều: nhân, tín, trí, dũng, liêm Vì vậy, người cán bộ cần phải bồi dưỡng

phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là để người cách mạng vững vàng

qua trước mọi thử thách: Giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể

chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục [14, tr.184]

Bốn là, có tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung

Chủ nghĩa quốc tế là một trong những phẩm chất quan trọng nhất của đạo đức chủ nghĩa cộng sản Nó bắt nguồn từ bản chất của giai cấp công nhân Theo Hồ Chí Minh, đoàn kết với nhân dân lao động các nước vì mục tiêu chung đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột Vì cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, mỗi thắng lợi của cách mạng Việt Nam điều góp phần vào

thắng lợi chung của phong trào cách mạng thế giới Do đó Người khẳng định: Bốn

phương vô sản đều là anh em [18, tr.195], nên yêu đội ngũ cán bộ, công chức phải

nêu cao tinh thần quốc tế vô sản, nhất là đối với Lào và Cam – Pu – Chia anh em,

phải thấu suốt quan điểm Giúp nhân dân nước bạn tức là mình tự giúp mình [15,

tr.60] Theo Người tinh thần quốc tế trong sáng là đoàn kết với nhân loại tiến bộ vì hoà bình, công lý và tiến bộ xã hội; Đoàn kết quốc tế gắn liền với chủ nghĩa yêu nước Chủ nghĩa yêu nước chân chính sẽ dẫn đến chủ nghĩa quốc tế trong sáng,

chống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa sô vanh, vị kỷ, hẹp hòi, kỳ thị dân tộc Sự

đoàn kết ấy là nhằm những mục tiêu lớn của thời đại là hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, là hợp tác hữu nghị với tất cả các nước, các dân tộc Sự

đoàn kết ấy dựa trên cơ sở bình đẳng và kết hợp giữa lợi ích quốc gia với lợi ích quốc tế [4]

Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa quốc tế vô sản gắn liền với chủ nghĩa yêu nước

Người đã nhấn mạnh: Tinh thần yêu nước và tinh thần Quốc tế liên hệ khăng khít

với nhau Vì lẽ đó, ta vừa ra sức kháng chiến, vừa tham gia phong trào ủng hộ hoà bình thế giới [15, tr.228] Nếu tinh thần yêu nước không chân chính và tinh thần

quốc tế không trong sáng thì có thể dẫn đến chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, hoặc chủ nghĩa bành trướng bá quyền, kỳ thị chủng tộc… Những khuynh hướng sai lệch ấy

có thể dẫn đến chỗ phá vỡ một quốc gia dân tộc hay một liên bang đa quốc gia dân tộc, phá vỡ tình đoàn kết quốc tế trong cuộc đấu tranh chung, thậm chí có thể đưa đến tình trạng đối đầu đối địch

Có thể nói tinh thần quốc tế trong sáng trong đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn

từ tình thương yêu đối với con người; vì mục tiêu giải phóng các dân tộc bị áp bức, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, mang lại tự do và bình đẳng thực sự cho con người Từ chủ nghĩa quốc tế trong sáng đó, Hồ Chí Minh đã đặt nền móng và xây dựng nên tình đoàn kết quốc tế rộng lớn của nhân dân Việt Nam với các dân tộc trên thế giới, góp phần vào những thắng lợi to lớn của nhân dân Việt nam và nhân dân thế giới

Vì vậy Người nhấn mạnh người cách mạng thì phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành nhiệm vụ cách mạng Người coi đạo đức của người

cách mạng như gốc của cây, ngọn nguồn của song suối; Cũng như sông thì có

nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân [13, tr.252-253]

1.2.2 Người cán bộ cách mạng phải có tài năng để tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm chăm lo giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên, đào tạo họ trở thành những cán bộ có nhân cách phát triển toàn diện về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Những phẩm chất nhân cách đó của người cán bộ, đảng viên được Người khái quát ngắn gọn trong hai chữ “đức” và “tài”

Người cán bộ, theo Hồ Chí Minh, phải có cả mặt đức và tài, năng lực và phẩm chất, không thể thiếu mặt nào, cũng không được coi nhẹ mặt nào Người luôn nhấn mạnh đến năng lực lãnh đạo và thực hành công việc của người cán bộ Theo

Hồ Chí Minh, cán bộ tốt nhất thiết phải là người có đủ phẩm chất và năng lực, mà phẩm chất và năng lực đó phải được biểu hiện qua hành động, việc làm cụ thể và phải hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Hồ Chí Minh rất chú trọng đến việc thu hút nhân tài phục vụ cho đất nước Ngay trong những ngày đầu cách mạng còn non trẻ, Người đã có bài viết để tập hợp người tài đức cho cách mạng Việt Nam:

Nước nhà cần phải kiến thiết Kiến thiết cần phải có nhân tài Trong số hai mươi triệu đồng bào chắc không thiếu người có tài, có đức.… nay muốn sửa đổi điều đó, trọng dụng những kẻ hiền năng, các địa phương phải lập tức điều tra nơi nào có người tài đức, có thể làm được những việc ích nước lợi dân, thì phải báo cáo ngay cho Chính phủ biết

Báo cáo phải nói rõ: tên, tuổi, nghề nghiệp, tài năng, nguyện vọng và chỗ ở của người đó Hạn trong một tháng, các cơ quan địa phương phải báo cáo ngay cho đủ [12, tr.451]

Tài của người cán bộ là trình độ, năng lực để hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt nhất, có hiệu quả nhất Người cán bộ có tài là người có trình độ năng lực, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, giàu kinh nghiệm, có nhiều sáng kiến, khả năng nhận thức đúng các quy luật, sáng tạo trong giải quyết công việc; luôn làm chủ được tri thức khoa học và có khả năng hiểu biết sâu rộng về các lĩnh vực Hồ Chí Minh yêu cầu người cán bộ cách mạng không những phải thường xuyên nâng cao trình độ mà phải

biết tự rèn luyện, học hỏi đúc kết từ thực tiễn hoạt động cách mạng, phải Học, học

nữa, học mãi như Lênin đã dạy Người đã khẳng định trình độ chuyên môn, năng

lực chỉ là kết quả của sự nghiên cứu, suy nghĩ trong những hoàn cảnh, trong những

điều kiện rất tầm thường, rất phổ thông, rất thiết thực [13, tr.244]

Tài là năng lực chuyên môn bảo đảm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao; là tầm tư tưởng, trí tuệ của người cán bộ, đảng viên trong việc tiến hành công việc Tài phải được thể hiện ở trình độ, năng lực tư duy phát triển; có tư duy biện chứng, lôgíc, có tầm hiểu biết sâu rộng và phương pháp làm việc khoa học, hiệu

quả, đủ sức cắt nghĩa và tìm được những câu trả lời thuyết phục trước những biến động phức tạp và mau lẹ của thực tiễn đặt ra Và tài năng của người cán bộ là phải

có năng lực tổ chức thực tiễn, tiếp nhận tri thức mới một cách mau lẹ

Hơn thế nữa, thực tiễn cuộc sống đã chứng minh rằng tài năng của con người

có được không phải là bẩm sinh hay thiên phú mà phần nhiều là do sự cần mẫn, nhọc nhằn trong học tập, rèn luyện và tranh đấu mà có được Ý chí và sự khổ luyện

đó chính là những phẩm chất đạo đức cơ bản để gầy dựng tài năng cũng như giữ gìn

và phát triển nó Có thể nói, đức có rộng thì tài mới cao, tài mà hèn là do đức mọn

Tài năng của người cán bộ được phát huy cao độ chính là đem lại lợi ích cho dân, cho nước Bất tài, không có khả năng đem lại lợi ích cho con người, nhất là những người lao động chân chính, người lao khổ; không cống hiến được gì cho xã

hội thì không thể coi là người có tài được Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: Phải có

chính trị trước rồi có chuyên môn; chính trị là đức, chuyên môn là tài [17, tr.492]

Trong hoạt động thực tiễn, tài còn là khả năng hoạt động, là kỹ năng công tác, năng

lực chuyên môn và làm tốt các công việc được giao Dù hoạt động trên bất kỳ lĩnh

vực nào thì người cán bộ có tài phải là người có sự hiểu biết nhận thức thấu đáo và

thực hành thành thạo các công việc, các vấn đề mà mình đảm nhiệm Người chỉ rõ:

Ngày nay, Đảng yêu cầu cán bộ và đảng viên chẳng những thành thạo về chính trị

mà còn phải giỏi về chuyên môn, không thể lãnh đạo chung chung [18, tr.313]

Người căn dặn: không có ai cái gì cũng tốt, cái gì cũng hay Vì vậy, chúng ta phải

khéo dùng người, sửa chữa những khuyết điểm cho họ, giúp đỡ ưu điểm của họ Thường chúng ta không biết tuỳ tài mà dùng người [13, tr.274] Vì vậy, cần phải

biết phát huy đúng tài năng của người cán bộ thì công việc sẽ chóng thành công

Nhưng cốt yếu của vấn đề là cái tài đó phải được sử dụng vì đức, phục vụ cho đức nếu không nó trở nên mất phương hướng, thành vô dụng và thậm chí là gây nguy hại cho con người và sự tiến bộ xã hội Chính vì vậy, ở Hồ Chí Minh, đức và tài đều được Người đề cao, quý trọng nhưng quan trọng và cần thiết là chúng phải

gắn chặt với nhau, hỗ trợ nhau

Những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức, tài năng của người cán bộ cách mạng cho đến tận hôm nay vẫn còn nguyên giá trị và sức sống trong thực

tiễn.Vì vậy, trong Di chúc trước lúc đi xa, Người căn dặn Đảng cần phải chăm lo

giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa “hồng” vừa “chuyên” Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết [16, tr.498] Nó càng có ý nghĩa

trong sự nghiệp đổi mới mà trước hết là đổi mới công tác tổ chức cán bộ trong giai đoạn hiện nay Học tập và làm theo lời Người dạy không những là nhu cầu thiết thân cho mỗi cá nhân đang tồn tại mà còn là những định hướng vĩ mô của Đảng và Nhà nước

1.3 PHƯƠNG PHÁP LÃNH ĐẠO VÀ PHONG CÁCH CÔNG TÁC CỦA

NGƯỜI CÁN BỘ CÁCH MẠNG

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm đến việc xây dựng và sửa đổi cách lãnh đạo cũng như lề lối làm việc của cán bộ, đảng viên Vì đây là nhân tố quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu cách mạng đề ra Tại Đại hội VI của Đảng, đã xác định bốn mặt cần đổi mới: tư duy, tổ chức, cán bộ, phong cách lãnh đạo và phong cách công tác Phải đổi mới đồng bộ cả bốn mặt này, vì phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác có ý nghĩa quan trọng, trực tiếp liên quan đến việc đưa đường lối đổi mới vào cuộc sống

Nói về phương pháp, Giáo sư Đặng Xuân Kỳ nêu: Phương pháp là toàn bộ

những cách thức với tính chất là một hệ thống các nguyên tắc xuất phát từ các quy luật tồn tại và vận động của đối tượng, khách thể đã được nhận thức, để định hướng và điều chỉnh hoạt động nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn của con người, nhằm tác động vào đối tượng, khách thể để thực hiện mục đích đã định [7,

tr.21]

Với Hồ Chí Minh cũng vậy, đó là phương pháp của một vị lãnh tụ đã sử dụng lãnh đạo cách mạng Việt Nam lúc sinh thời, và đã trở thành một cái riêng của Hồ Chí Minh Người dùng phương pháp của mình để lãnh đạo Đảng ta, nhân dân ta thực hiện

lý tưởng cách mạng cao đẹp nhằm giải phóng nhân dân khỏi ách áp bức, bóc lột, chăm

lo cuộc sống của dân, phát huy khả năng sáng tạo của dân, tập hợp tổ chức lực lượng

của dân thành sức mạnh để kiến thiết, xây dựng chế độ mới của dân, do dân, vì dân [2,

tr.118]

Phương pháp lãnh đạo của Đảng là những cách thức, biện pháp gắn liền với những quan điểm và nguyên tắc xác định, được các tổ chức Đảng, các cấp uỷ Đảng lựa chọn và sử dụng với tính chất chỉ đường, hướng dẫn cho những đối tượng mà Đảng lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng

Phong cách công tác (hay là tác phong) là phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, là tập hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, tiêu biểu và ổn định mà người lãnh đạo, quản lý sử dụng hàng ngày để thực hiện nhiệm vụ của mình Hay nói dễ hiểu hơn là lề lối làm việc, cách thức, phong thái của một cán bộ, đảng viên, được thể hiện thông qua hoạt động thực tiễn thực hiện nhiệm vụ được giao Phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác là những bộ phận của phương pháp cách mạng, phương pháp lãnh đạo là nội dung chủ yếu nhất trong phương pháp cách mạng Vì đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng là đúng đắn khi có một phương thức lãnh đạo đúng đắn khoa học Nhưng cũng không xem nhẹ tác phong làm việc của người cán bộ, vì người cán bộ có cách lãnh đạo đúng đắn khoa học nhưng phải có lề lối làm việc mẫu mực để tác động, điều chỉnh, làm cho cấp dưới và người dân noi theo Phương pháp, tác phong công tác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của người cán giữ vai trò quan trọng Nếu như người cán bộ, đảng viên có tri thức, năng lực, nhiệt tình nhưng lại thiếu đi phương pháp, tác phong làm việc thì không thể hoàn thành nhiệm vụ Thậm chí, do phương pháp, tác phong công tác thiếu khoa học, thiếu dân chủ, xa rời thực tế, quan liêu của cán bộ có thể gây ra tổn thất cho Đảng và Nhà nước

Là một lãnh tụ sáng lập và lãnh đạo Đảng, Hồ Chí Minh thấy rõ tầm quan trọng của việc xây dựng phương thức lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng và lề lối làm việc của cán bộ, đảng viên Vì chỉ mới 2 năm sau ngày nước nhà giành được độc

lập, trong một bộ phận những ông quan cách mạng đã xuất hiện Họ chính là những người đã biến những nghị quyết và chỉ thị Đảng thành những lời nói suông, không phải phục vụ nhân dân mà trở thành cha mẹ dân, làm hại đến lòng tin cậy của nhân dân

đối với Đảng

Hồ Chí Minh đã viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, một tác phẩm để xây

dựng và sửa chữa phương pháp lãnh đạo và phong cách công tác cho một đội ngũ cán bộ, đảng viên của cuộc cách mạng Trong việc ra quyết định, chính sách trong

lãnh đạo, Người yêu cầu: Người lãnh đạo cách mạng phải khéo sửa đổi khi có

những sai lầm trong tư tưởng, lý luận, kế hoạch và nghị quyết của mình Đồng thời khi giai đoạn này phát triển lên giai đoạn khác thì sự hiểu biết của người lãnh đạo

và chiến sĩ cách mạng cũng phải tiến theo Nghĩa là đề ra nhiệm vụ mới và phương pháp mới hợp với tình hình mới của cách mạng [14, tr254 – 255], có như vậy công

tác lãnh đạo mới thành công, mới đưa sự nghiệp cách mạng đi đến thắng lợi Điều quan trọng của phương pháp lãnh đạo là phải làm cho nghị quyết, đường lối, chính sách của Đảng thấm vào nhân dân, đi vào cuộc sống, biến nghị quyết của Đảng thành hành động của quần chúng, tạo ra đột phá Vì vậy, không chỉ có nghị quyết của Đảng mà điều quan trọng là cần phải có năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ, phải xác định đường lối, tổ chức, lựa chọn và bố trí cán bộ cho phù hợp với trình độ quản lý Phải tốt khâu vận động, tuyên truyền, tổ chức cho quần chúng thực hiện và đồng thời phải kiểm soát việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng… Để có cách lãnh đạo tốt, Người chỉ rất cụ thể cách thức và nội dung công việc của người cán

bộ lãnh đạo, Người nêu:

Lãnh đạo đúng nghĩa là:

1 Phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng Mà muốn thế thì nhất định phải so sánh kinh nghiệm của dân chúng vì dân chúng chính là những người chịu đựng cái kết quả của sự lãnh đạo của ta

2 Phải tổ chức thi hành cho đúng Mà muốn vậy, không có dân chúng giúp sức thì không xong

3 Phải tổ chức kiểm soát, mà muốn kiểm soát đúng thì cũng phải

có quần chúng giúp mới được [13, tr.285 - 286]

Người cán bộ lãnh đạo trước tiên theo Hồ Chí Minh cần phải có một quyết định thật đúng đắn, nhưng trước khi đưa ra bất kỳ một quyết định nào, người lãnh đạo không được quan liêu, phải tự mình sáng tạo ra khách quan, phải dựa vào thực tế, nắm chắc hoàn cảnh để xem quyết định của mình có hợp lý không Tiếp đó, cần phải áp dụng kiến thức của mình trên cơ sở thông qua tri thức của tập thể và quần chúng nhân dân vì Người

đã khẳng định: Một người dù khôn ngoan tài giỏi mấy, dù nhiều kinh nghiệm đến đâu

cũng chỉ trông thấy, chỉ xem xét được một hoặc nhiều mặt của vấn đề, không thể trông thấy và xem xét tất cả mọi mặt của mọi vấn đề Vì vậy, cần phải có nhiều người [13,

tr.504] Cho nên cần phải có đội ngũ cán bộ có đủ trình độ năng lực lãnh đạo, trên cơ

sở thông qua việc lựa chọn, bố trí cán bộ phù hợp với yêu cầu, nội dung, tính chất

của nhiệm vụ, của công việc, tức là: Người lãnh đạo phải sâu sát, lắng nghe ý kiến

của cơ sở, của quần chúng, chú trọng nghiên cứu những sáng tạo của địa phương, đơn vị… hết sức tránh việc tuỳ tiện, phiến diện, chủ quan trong việc định ra những chủ trương lãnh đạo: vì vậy muốn giải quyết vấn đề cho đúng, ắt phải họp kinh nghiệm

cả hai bên lại [13, tr.286]

Trong việc bố trí, giao nhiệm vụ cho cán bộ, Hồ Chí Minh căn dặn phải hướng dẫn rõ ràng việc cần làm, vạch ra những nội dung chính và những khó khăn

có thể xảy ra, rồi cho họ làm, khuyên họ cứ làm Lãnh đạo cấp trên không nên nhúng tay vào việc của cấp dưới, vì như vậy sẽ tạo ra những cái máy, việc gì cũng chờ mệnh lệnh, sinh ra thụ động, ỷ lại, không phát huy sáng kiến và kết quả là thành chứng bao biện, công việc thì không xong Và điều quan trọng là, trước khi giao công tác cũng bàn kỹ với cán bộ, trao đúng người, đúng việc,chớ miễn cưỡng trao việc đó cho họ khi họ không muốn làm, khi đã trao cho họ phải hoàn toàn tin tưởng

họ Cần có một sự chỉ đạo đúng đắn, rõ ràng Liên quan tới vấn đề này, Người chỉ

rõ: Phải đào tạo một mớ cán bộ phụ trách, có gan làm việc, ham làm việc Có thế

Đảng mới thành công Nếu đào tạo một mớ cán bộ nhát gan, dễ bảo “đập đi, hò đứng”, không dám phụ trách Như thế là một việc thất bại cho Đảng [13, tr.281]

Thứ hai là, người cán bộ phải tổ chức, sắp xếp công việc cho đúng Người cán bộ lãnh đạo dù làm nhiệt tình đến đâu nếu không được lực lượng cho công việc thì không thể đạt kết quả tốt, vì vậy cần phải tổ chức lực lượng Nếu là người có tài, đủ tiêu chuẩn lại phù hợp với nhu cầu của cách mạng thì phải dùng, phải tập hợp họ lại để phục vụ cho

sự nghiệp cách mạng Hồ Chí Minh khẳng định người cán bộ lãnh đạo chính là hạt nhân

để tập hợp, đoàn kết lực lượng tạo thành một sức mạnh cho cách mạng Và Chủ tịch Hồ

Chí Minh cho rằng: Bất kỳ công việc gì, cũng phải dùng hai cách lãnh đạo sau đây: một

là liên hợp chính sách chung với sự chỉ đạo riêng Hai là liên hợp người lãnh đạo

với quần chúng [13, tr.288]

Thứ ba, Hồ Chí Minh cho rằng, muốn có đội ngũ cán bộ lãnh đạo tốt cần phải tổ chức thực hành kiểm tra Trước tiên, Người cho rằng người cán bộ cần phải

loại bỏ chủ nghĩa cá nhân, vì chủ nghĩa cá nhân như là thứ giặc nội xâm, Chủ nghĩa

cá nhân đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm: quan liêu, mệnh lệnh, bè phái, chủ quan, tham ô,, lãng phí…” [17, tr.300], nó là “kẻ thù khá nguy hiểm, vì nó không mang gươm, mang súng, mà nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng việc của ta

[14, tr.490] Người yêu cầu phải chống giặc này như giặc ngoại xâm vì chủ nghĩa cá nhân, tham ô, lãng phí làm tha hoá mất bao nhiêu cán bộ, đảng viên của ta Nó làm cho người cán bộ, đảng viên tha hóa về phẩm chất đạo đức và năng lực lãnh đạo, làm mất uy tín của Đảng, mất dần sự tin tưởng của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, mà trước hết là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, cơ quan, tổ chức cơ sở Người căn dặn:

Muốn chống bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy; muốn biết các nghị quyết có được thi hành hay không, thi hành có đúng không; muốn biết ai

ra sức làm; ai làm qua chuyện, chỉ có một cách là khéo kiểm soát Kiểm soát khéo, bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm tra khéo về sau khuyết điểm nhất định sẽ bớt đi [13, tr.287]

Vì vậy, Hồ Chí Minh chỉ ra rằng phương pháp lãnh đạo cần phải gắn với công tác kiểm tra, lãnh đạo mà không kiểm tra coi như không có lãnh đạo Muốn kiểm tra có

hiệu quả theo Người cần phải coi trọng hai vấn đề: Một là, việc kiểm soát phải có hệ

thống, phải thường làm Hai là, người đi kiểm soát phải là những người rất có uy tín [13, tr.287] Công tác kiểm tra có ý nghĩa quan trọng trong việc điều chỉnh theo

chiều hướng tốt cho việc lãnh đạo của cán bộ, công tác kiểm tra phải tiến hành ở mọi cấp, từ trung ương đến cơ sở, phải có một hệ thống cơ quan chuyên trách, việc kiểm tra phải tiến hành thường xuyên và người được chọn làm cán bộ kiểm tra phải

có phẩm chất, năng lực tốt và có uy tín

Đồng thời, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh phải kiểm tra phải theo hai cách:

Một cách là từ trên xuống.Tức là người lãnh đạo kiểm soát kết quả những công việc của cán bộ mình

Một cách nữa là từ dưới lên Tức là quần chúng là cán bộ kiểm soát sự sai lầm của người lãnh đạo và bày tỏ cái cách sữa chữa sự sai lầm đó Cách này là cách tốt nhất để kiểm soát các nhân viên” [13,

tr.288]

Ngoài ra, trong quá trình lãnh đạo, người cán bộ cần phải gắn với việc tổng kết kinh nghiệm thực tiễn, một vấn đề cực kỳ quan trọng của phương pháp lãnh đạo Muốn tổng kết thực tiễn có kết quả, yêu cầu người lãnh đạo phải liên hệ mật thiết với quần chúng, gắn với thực tiễn, không mắc bệnh quan liêu, bàn giấy cần phải có thái độ cầu thị, học hỏi quần chúng nhân dân Phương pháp lãnh đạo đúng theo Hồ Chí Minh là phải liên hệ mật thiết với quần chúng nhân dân,, không được xa rời họ,

vì thắng lợi của cuộc cách mạng phụ thuộc vào mối quan hệ với dân chúng, quan hệ

đó cần chặt chẽ đến mức theo Người không thể giảm bớt mối liên hệ này một giây, một phút nào, điều đó có nghĩa là không thể phân biệt một cách rạch ròi giữa một vị lãnh đạo với tầng lớp nhân dân, coi dân chúng là người chịu sự lãnh đạo đồng thời

là lãnh đạo và đó là sự liên hợp lãnh đạo với quần chúng Theo Hồ Chí Minh, người lãnh đạo phải tìm cho được trong đội ngũ cán bộ một số người hăng hái, trung kiên cho sự lãnh đạo Người lãnh đạo phải dùng những người hăng hái trong quần chúng làm trung kiên cho sự lãnh đạo bởi vì những người cán bộ hăng hái có thể điều

chỉnh được phần đông hạng vừa, hạng kém, Người nói: Bất kỳ nơi nào có quần

chúng, thì nhất định có ba hạng người: hạng hăng hái, hạng vừa vừa và hạng kém

Mà trong ba hạng đó, hạng vừa vừa, hạng ở giữa nhiều hơn hết, hạng hăng hái và hạng kém đều ít hơn [13,tr.289] Đó là vấn đề trong lãnh đạo: ắt phải từ trong quần chúng mà ra, trở lại nơi quần chúng [13, tr.290] Nghĩa là, gom góp các ý kiến,

kinh nghiệm của quần chúng, phải học học nhân dân để làm giàu tri thức kinh nghiệm của mình, đồng thời đưa ra chính sách đúng đắn hơn để phục vụ lợi ích cho nhân dân Đem nó tuyên truyền giải thích cho quần chúng và làm cho nó trở thành ý kiến của quần chúng, làm cho quần chúng hiểu và thực hành ý kiến đó, trong lúc quần chúng thực hành ý kiến, ta xem xét lại coi ý kiến đó có đúng hay không, nếu

có, người cán bộ lãnh đạo phát triển những ưu điểm, sửa chữa những khuyết điểm, tuyên truyền, giải thích, làm cho quần chúng giữ vững và thực hành Theo Hồ Chí Minh, đó là cách lãnh đạo cực kỳ tốt, vì chỉ khi những người liên hệ mật thiết với

dân chúng, hiểu biết, chú trọng đến lợi ích của dân chúng thì dân chúng mới tin cậy

và thừa nhận đó là người lãnh đạo của họ, Người viết: Chẳng những phải lãnh đạo

quần chúng, mà lại phải học hỏi quần chúng Vì vậy, ngoài kinh nghiệm của mình, người lãnh đạo còn phải dùng kinh nghiệm của đảng viên, của dân chúng, để thêm cho kinh nghiệm của mình [13,tr.290] Cách lãnh đạo đúng đó là học hỏi quần

chúng nhưng không được theo đuôi quần chúng

Có thể hiểu tổng kết thực tiễn là rút ra những mặt làm được, coi đó là điều cần học hỏi làm theo, đồng thời tổng kết nhằm hoàn chỉnh đường lối chính sách và đưa ra chính sách mới ngày càng phù hợp hơn với yêu cầu của cách mạng đặt ra Có như vậy thì phương pháp lãnh đạo của người cán bộ mới ngày cang hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng mà Đảng và nhân dân ta đang thực hiện Bên cạnh

đó, Hồ Chí Minh cũng rất chú trọng đến tác phong, lề lối làm việc của cán bộ, đảng viên

Nói đến phong cách của Hồ Chí Minh đó là:

Bao gồm một hệ thống lề lối, cung cách, cách thức, phong thái, phong độ và phẩm cách đã trở thành nền nếp trong tất cả các hoạt động, công tác, học tập, sinh hoạt, ứng xử, diễn đạt.v.v Đó là phong cách rất mẫu mực của người cách mạng, người cán bộ, đảng viên, nó gắn bó mật thiết với tư tưởng, đường lối và phương pháp cách mạng [22]

Và khi nghiên cứu đến phong cách Hồ Chí Minh, Giáo sư Đặng Xuân Kỳ chỉ rõ, phong cách Hồ Chí Minh là sự tổng hợp của: Phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt Năm mặt chủ yếu này tạo thành hệ thống phong cách Hồ Chí Minh

Trong đó, mỗi người điều có phong cách làm việc của riêng mình và ở mỗi cán bộ, đảng viên thì đó là phong cách công tác, tác phong làm việc, phong cách lãnh đạo Phong cách công tác là bộ mặt của tâm hồn là trang phục của tư tưởng, là

sự thể hiện bản chất và tính cách, của con người Theo Hồ Chí Minh tác phong hay

lề lối làm việc của người cán bộ cách mạng chính sự thể hiện những phương pháp, biện pháp, các thức mà người cán bộ sử dụng để thực hiện nhiệm vụ của mình Phương pháp, cách thức làm việc là một bộ phận cấu thành phong cách làm việc của người cán bộ Phong cách công tác của người cán bộ giữ vai trò quan trọng trong tất

cả các khâu hoạt động và thực thi của người cán bộ lãnh đạo, nó quyết định đến hiệu quả của việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng đã đề ra Trong tác

phẩm Sửa đổi lề lối làm việc, Hồ Chí Minh viết: Nếu mỗi cán bộ, mỗi đảng viên

làm việc đúng hơn, khéo hơn, thì thành tích của Đảng còn to tát hơn nữa [13,

tr.233] Phong cách công tác nó được biểu hiện rất cụ thể, qua hành động, cử chỉ, hành vi trong đối nhân xử thế và giải quyết công việc, nhưng lại phản ánh phẩm chất bên trong của người cán bộ, thể hiện trình độ và năng lực của cán bộ Vì vậy ở đây, Người đòi hỏi cán bộ không những có phẩm chất đạo đức cách mạng mà còn phải có năng lực mới đáp ứng yêu cầu , nhiệm vụ của cách mạng, trong đó phong cách làm việc là một nhân tố quan trọng cấu thành phẩm chất và năng lực của cán

bộ Người là một tấm gương sáng ngời về phong cách làm việc, dù hết sức bận việc nước, nhưng Người vẫn tiếp xúc thường xuyên với quần chúng, chăm lo cho đời sống mọi người dân Bằng phong cách làm việc khoa học, gần gũi nhân dân, Người

đã nhận được lòng tin và tình yêu thương thật sự của các tầng lớp nhân dân Phong cách và đức độ của Người đã làm cho quần chúng nhân dân cảm mến đến tận đáy lòng mình Hiểu được tầm quan trọng của phong cách làm việc đối với sự nghiệp cách mạng nước ta, Hồ Chí Minh đã chú ý rèn luyện cho cán bộ, đảng viên có đầy

đủ phẩm chất đạo đức của người cách mạng lẫn phong cách làm việc khoa học, dân chủ, gần dân, nói đi đôi với làm …

Trong phong cách công tác của người cán bộ Hồ Chí Minh cho rằng cần phải nêu cao tính Đảng:

Hồ Chí Minh yêu cầu: Mỗi cán bộ, mỗi đảng viên, cần phải có tính Đảng

mới làm được việc, kém tính Đảng thì việc gì làm cũng không nên” [13, tr.267]

Mỗi cán bộ, đảng viên phải đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên, lên trước lợi ích cá nhân, đối với công việc phải có phương hướng rõ ràng và phải làm đến nơi đến chốn Giữa lý luận và thực hành phải luôn đi đôi với nhau Điều đó có nghĩa là

phong cách làm việc của cán bộ nêu cao tính đảng Đây chính là đặc trưng nổi bật

nhất trong phong cách công tác mang tính đảng của người cán bộ Hồ Chí Minh suốt đời phấn đấu cho độc lập, tự do của Tổ quốc, cho hạnh phúc của nhân dân Ở

Người chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn

toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai

cũng được học hành [12, tr.161], sống là để phục vụ nhân dân lâu, để cống hiến cho

Đảng, cho dân tộc Ở Người, đó là lẽ sống, là tư tưởng chủ đạo chi phối mọi hoạt

động của Người Người căn dặn cán bộ: phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết, lên

trước hết Vì lợi ích của Đảng tức là lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc Vô luận lúc nào, vô luận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng Đó là tính Đảng [13,

tr.250] Vì vậy, người cán bộ cần phải làm việc để hướng tới mục đích trên, lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân chính là lợi ích của mình, và phong cách làm việc của mình có ảnh hưởng lớn đến lợi ích đó Phong cách làm việc phải là phong cách làm việc mới, khoa học, thiết thực, hiệu quả Đây là tính Đảng mà Người đã yêu cầu, nó cũng là yêu cầu của lịch sử, của thực tiễn cách mạng nước ta

Hồ Chí Minh yêu cầu phong cách công tác của người cán bộ phải mang tính khoa học:

Tác phong khoa học vừa thể hiện trí tuệ vừa tôn trọng mọi người vừa đạt được hiệu quả cao trong công việc Nó trái với những thói quen do xã hội tiểu nông gây nên từ xưa như tùy tiện, gặp chăng hay chớ, thiếu kế hoạch, thiếu điều tra nghiên cứu, thiếu trật tự, luộm thuộm, lề mề, không coi trọng thời gian, không cụ thể, không coi trọng tập thể, điều hành theo ý cá nhân Liên quan tới vấn đề này, Hồ

Chí Minh chỉ rõ:Đích nghĩa là nhằm vào đó mà bắn Nhiều đích quá thì loạn mắt,

không bắn trúng đích nào [13, tr.374] Do vậy tác phong khoa học đòi hỏi mọi

người, trước hết là người lãnh đạo khi làm việc phải có kế hoạch rõ ràng, có kế hoạch, giờ giấc, giờ nào việc đó; giải quyết công việc một cách cương quyết, khẩn trương, làm đến nơi đến chốn… Người chỉ rõ, để vạch kế hoạch một cách thực sự

khoa học, người cán bộ phải xét kỹ hoàn cảnh mà xếp đặt công việc cho đúng Việc

chính, việc gấp thì làm trước Không nên luộm thuộm, không có kế hoạch, gặp việc nào làm việc ấy, thành thử việc nào cũng là việc chính, lộn xộn, không có ngăn nắp

[13, tr.292] Khi có kế hoạch thì phải có quyết tâm, bắt đầu làm, và làm phải đến nơi, đến chốn, Người chỉ ra rằng làm việc không thiết thực, không thật thà cũng là một bệnh nguy hiểm

Điều quan trọng của tính khoa học trong phong cách làm việc phải được đảm

bảo bằng tri thức khoa học, thông qua học hỏi, do vậy Chủ tịch Hồ Chí Minh khuyên các cán bộ lãnh đạo, quản lý phải học hỏi, đó là một việc phải tiếp tục suốt đời Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ, biết hết, chỉ có học và hành mới tiến

bộ, mới theo kịp với thời đại theo kịp nhân dân Và trong bất cứ hoàn cảnh nào, cán

bộ, đảng viên cần phải luôn luôn ra sức phấn đấu học tập, ra sức làm việc, để nâng cao trình độ văn hoá, tri thức và chính trị của mình

Chỉ có thông qua việc học hỏi, tiếp thu tri thức mới của thời đại, người cán

bộ mới đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn đặt ra, làm tốt công việc được giao Tác phong làm việc khoa học là phẩm chất hàng đầu của người cán bộ, đảng viên Phẩm chất này thể hiện xuyên suốt trong quá trình xem xét, giải quyết các vấn đề phải xuất phát từ quan điểm, đường lối, từ các nguyên tắc của Đảng và pháp luật của Nhà nước, phải đặt lợi ích của cách mạng, Tổ quốc lên trên hết

cuộc kháng chiến kiến quốc, lực lượng chính là ở dân Người luôn luôn chăm lo tăng

cường mối liên hệ với nhân dân, coi đó là nguồn sức mạnh tạo nên mọi thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ còn phải có phong cách làm việc sâu sát, thận trọng, liên hệ mật thiết với quần chúng, phong cách làm

việc tốt nhất là phải: Từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quần chúng [13, tr.290]

Nghĩa là phải gom góp mọi ý kiến của quần chúng để phân tích, nghiên cứu rồi đem phục vụ cho quần chúng thông qua quần chúng mà kiểm nghiệm lại những ý kiến

đó để phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế Và nếu người cán bộ biết tận dụng những điều trên thì việc thực hiện sẽ được thuận lợi và thành công hơn Theo Người

đó là cách lãnh đạo cực kỳ tốt đối với người cán bộ Có như vậy, cán bộ mới lãnh đạo cách mạng thành công Các cán bộ lãnh đạo, quản lý do không biết gom góp ý kiến của quần chúng, kinh nghiệm của quần chúng, cho nên ý kiến của họ thành ra

lý thuyết suông, không hợp với thực tế, không được quần chúng nhân dân đón nhận

Hồ Chí Minh là một minh chứng cho phong cách làm việc không xa cách với quần chúng, dù ở cương vị cấp cao nhưng Người vẫn quan tâm đến cả cái ăn, cái mặc của người dân, quan tâm đến những con người bình thường, đến người dân đang còn đói nghèo Nhân dân từ già đến trẻ, thuộc mọi tầng lớp, dân tộc, mọi thế

hệ đều gọi Hồ Chí Minh bằng hai tiếng Bác Hồ, ai cũng thấy Người gần gũi với mình như người thân trong gia đình Người có phong cách sống và làm việc sâu sát với thực tiễn, gần gũi với nhân dân, thấu hiểu và chia sẻ mọi niềm vui và nỗi vất vả của người dân Trong 15 năm sống và làm việc tại Phủ Chủ tịch Người đã hơn bảy trăm lần đi thực tế xuống các cơ sở, Người thường tranh thủ mọi cơ hội để đi thăm các địa phương, nông trường, nhà máy, xí nghiệp, trường học, bệnh viện, nhà trẻ, đơn vị quân đội, cơ sở Đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị xã hội v.v Dấu chân của Người đã để lại ở nhiều địa phương – từ thành phố đến nông thôn, từ trung

du đến đồng bằng, từ miền núi đến duyên hải và các đảo xa Với quần chúng, Hồ Chí Minh vừa là người đồng hành vừa là người dẫn dắt Hồ Chí Minh dành nhiều công sức giáo dục cho các cán bộ lãnh đạo, quản lý phong cách làm việc đi sâu sát quần chúng, mong muốn họ trở thành những người lãnh đạo, quản lý được dân tin yêu, dân phục, dân theo Cán bộ lãnh đạo, quản lý không được quan liêu, hách dịch, coi thường quần chúng nhân dân Họ cần phải biết về người dân của mình như đời sống, tâm tư, những khó khăn vướng mắc mà họ gặp phải Người chỉ rõ:

Cán bộ tỉnh phải đến các huyện, các xã Cán bộ huyện phải đến tận các xã, các thôn Cán bộ phải chân đi, mắt thấy, tai nghe, miệng nói, tay làm, óc nghĩ, để thiết thực điều tra, giúp đỡ, kiểm soát rút kinh nghiệm, trao đổi kinh nghiệm giúp đỡ nông dân và hỏi dân

[13, tr.711]

Đó là phong cách làm việc không bó mình trong văn phòng, bàn giấy; không

tự cho mình có địa vị cao hơn, không tạo cho mình vẻ mặt của những ông quan, rồi cho rằng quan khác với dân, ở địa vị cao hơn dân Mà phải liên hệ mật thiết với quần chúng, hoà mình vào cuộc sống của quần chúng, nắm bắt được nguyện vọng,

ý chí của quần chúng để dẫn dắt họ, giúp họ thực hiện khát vọng, ý chí của mình

Dân có tin Đảng, Nhà nước hay không, Đảng, Nhà nước có hiểu dân hay không,

có phát huy được sức mạnh của dân hay không phụ thuộc rất nhiều vào phong cách làm việc và năng lực của cán bộ lãnh đạo, quản lý Hồ Chí Minh yêu cầu người cán bộ lãnh đạo cần phải thật sự gần gũi với nhân dân, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của dân, quan tâm đến đời sống của nhân dân, phải học hỏi nhân dân Có như vậy người cán bộ

mới tạo sự thống nhất giữa Đảng với dân trong phát triển sự nghiệp cách mạng

Nếu xa rời quần chúng, người cán bộ sẽ giống như cá bị tách ra khỏi nước, mất hết khả năng và sức sống Bởi vì nhân dân có vai trò và sức mạnh to lớn, như

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần

dân liệu cũng xong [20, tr.212] Nếu không sâu sát quần chúng nhân dân thì đảng

viên không thể thấy và hiểu được tâm tư nguyện vọng, tình cảm của quần chúng, không thể thuyết phục và thu phục được quần chúng Do đó, đối với người lãnh đạo phải biết học hỏi quần chúng, biết tập trung tài năng, trí tuệ của quần chúng thành sức mạnh chung, tìm ra được lực lượng, biện pháp để thực hiện nhiệm vụ; phải biết khơi dậy, phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của quần chúng trong mọi nhiệm

vụ được giao Phong cách làm việc sâu sát, thận trọng, liên hệ mật thiết với quần chúng có ý nghĩa rất quan trọng đối với cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay Làm cho dân kính, dân yêu, dân tin, dân phục là người cán bộ đã hoàn thành được nhiệm vụ Nếu cứ ỷ vào quyền lực chỉ có thể làm cho người ta xa lánh và khinh ghét chứ không thể giành được sự tin yêu, kính phục của người khác

Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ phải có phong cách làm việc dân chủ, tập thể, tính quyết đoán và tinh thần trách nhiệm cao:

Đây là phong cách không thể thiếu được của người vì nằm trong tổ chức thì phải có trách nhiệm nhất định đối với tổ chức Cơ sở của phong cách dân chủ là tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, biết lắng nghe ý kiến của dân, quan hệ tốt với dân, học hỏi dân Bản thân Hồ Chí Minh trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong công tác với cương vị là người đứng đầu Đảng

và Nhà nước, nhưng Người không bao giờ thực hiện sự áp đặt, độc đoán hoặc gia trưởng, mà Người luôn luôn dùng cách lãnh đạo dân chủ, tập thể bàn bạc đề ra quyết định một cách chính xác để đưa đến lợi ích cao nhất cho nhân dân Vì Người

hiểu rõ rằng không có tác phong dân chủ, tập thể thì không một người cán bộ nào làm được mọi việc nếu và người yêu cầu mỗi cán bộ phải biết cách tập hợp được tài năng, trí tuệ của mọi người để phấn đấu cho mục tiêu chung Bên cạnh đó muốn thực hiện được tác phong tập thể phải có tác phong dân chủ, thường xuyên mở rộng dân chủ nội bộ, trước hết là dân chủ trong đảng; dân chủ với quần chúng Có như thế mọi người mới tự do sáng tạo, mới hăng hái, hoạt bát, phấn khởi cống hiến, chỉ

có lãnh đạo dân chủ, tập thể mới khai thác tối đa trí tuệ, sức sáng tạo của tập thể và đồng thời tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ, tạo ra được sự thống nhất giữa ý trí

và hành động của tập thể trong cuộc cách mạng ở nước ta, là chìa khóa vạn năng để

làm tốt mọi công việc Người viết:

Dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đó rất quan hệ với nhau Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến Những sáng kiến đó được khen ngợi, thì những người đó càng thêm hăng hái,

và người khác cũng học theo Và, trong khi tăng thêm sáng kiến và hăng hái làm việc, thì những khuyết điểm lặt vặt, cũng tự sửa chữa được nhiều [13, tr.244]

Và chúng ta đã thấy rõ rằng Hồ Chí Minh là mẫu mực tuyệt vời về phong cách làm việc dân chủ, tập thể Người chỉ rõ: Có dân chủ mới làm cho cán bộ và

quần chúng đề ra sáng kiến Những sáng kiến đó được khen ngợi, thì những người

đó càng thêm hăng hái và người khác cũng học theo” [13, tr.244] Nhưng phong

cách dân chủ không có nghĩa là mạnh ai nấy làm mà cần phải tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc “tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách”, hay còn gọi là nguyên tắc “dân chủ tập trung” Đối lập với phong cách dân chủ là phong cách quan liêu Hồ Chí

Minh kịch liệt phê phán những cán bộ quan liêu, những người miệng thì nói dân

chủ, nhưng làm việc thì họ theo lối “quan” chủ Miệng thì nói “phụng sự quần chúng” nhưng họ làm trái ngược với lợi ích quần chúng, trái ngược với phương châm và chính sách của Đảng và Chính phủ [14, tr.292] Vì thế, Người đã nhiều

lần chỉ ra rằng: Cách lãnh đạo của ta không được dân chủ, cách công tác của ta không được tích cực, rằng nếu cứ làm theo ý muốn chủ quan của mình, rồi đem cột

vào cho quần chúng thì khác nào là sự cưỡng ép Người khuyên cán bộ: Trong lúc

thảo luận, mọi người được hoàn toàn tự do phát biểu ý kiến, dù đúng hoặc không

đúng cũng vậy Song không được nói gàn, nói vòng quanh [13, tr.232]

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh vẫn giữ tác phong tập thể, dân chủ với Bộ Chính trị, với các cơ quan Đảng và Nhà nước, chú ý lắng nghe ý kiến của cán bộ, Đảng viên đến người dân bình thường, vì vậy mà dù ở cương vị đứng đầu Đảng và Nhà nước, Người có uy tín tuyệt đối trong Đảng và trong nhân dân Người yêu cầu cán bộ, đảng viên, trước hết với những người ở cương vị lãnh đạo phải có tác phong tập thể, dân chủ thực sự chứ không phải giả tạo, hình thức, vì theo Người, tác phong dân chủ tập thể chống lại chủ nghĩa cá nhân, một thứ bệnh rất nguy hại cho Đảng, cho nhân dân, làm tha hóa bản chất con người Đảng có thể mất quyền lãnh đạo nếu thứ bệnh này phát triển, vì vậy chúng ta cần phải chống lại, phải “quét sạch” nó đi, phải xây dựng phong cách làm việc dân chủ, tập thể

Bên cạnh phong cách làm việc dân chủ, tập thể, Hồ Chí Minh cũng yêu cầu phong cách công tác của người cán bộ phải có tính quyết đoán và tinh thần trách

nhiệm cao Người nêu rõ: cán bộ phải quyết định mọi vấn đề cho đúng , vì có ý thức

tập thể cao, biết tôn trọng và lắng nghe ý kiến tập thể, phát huy trí tuệ tập thể, nhưng lại không có tính quyết đoán, không dám chịu trách nhiệm cá nhân trước tập thể, thì không thể có những quyết định kịp thời do yêu cầu cuộc sống đặt ra và công

việc cũng không thể nào cải thiện được Vì thế, trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm

việc” Người đòi hỏi: phải khiến cho cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc, …

phải đào tạo một mớ cán bộ phụ trách, có gan làm việc, ham làm việc Có thế Đảng mới thành công [13, tr.281] Cán bộ lãnh đạo, quản lý nhát gan thụ động, không có

sáng kiến, sợ phụ trách sẽ rất nguy hại cho Đảng, nó làm suy yếu và mất dần năng lực lãnh đạo của Đảng đối với mọi vấn đề Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng, Đảng ta cần phải loại trừ những cán bộ quan liêu hữu danh, vô thực, trục lợi, nhu nhược, yếu hèn; phải xử lý những cán bộ ầm ừ, “ba phải”, dựa dẫm, ỷ lại, bình quân chủ nghĩa, làm việc chỉ để giữ cái ghế, để hưởng thụ lộc, quyền

Cuộc cách mạng mà chúng ta đang thực hiện là một cuộc cách mạng mới mẻ, khoa học và đầy sáng tạo, đang được thể hiện sinh động trong đời sống xã hội ta Vì vậy, Đảng ta cần tạo ra một đội ngũ cán bộ có gan phụ trách công việc, dám nghĩ,

dám làm, và làm thật sự hiệu quả với tinh thần trách nhiệm cao, trong những thời điểm quyết định, người lãnh đạo, quản lý phải dám nghĩ, dám làm, dám quyết đoán Liên quan tới vấn đề này, Hồ Chí Minh rất coi trọng tính quyết đoán của người cán

bộ vì: Lạc nước hai xe đành bỏ phí Gặp thời một tốt cũng thành công [11, tr.287]

Phong cách làm việc của người cán bộ lãnh đạo, quản lý đúng đắn là phải kết hợp chặt chẽ giữa cách làm việc dân chủ tập thể với tính quyết đoán, dám chịu trách nhiệm cá nhân trước tập thể, trước quốc dân đồng bào, kịp thời đưa ra những quyết sách đúng [23, tr.22] Có như vậy thì công cuộc đổi mới đất nước sẽ nhanh

đi đến thắng lợi, mới đưa cách mạng đi đến thành công

Phong cách nói đi đôi với làm, thống nhất giữa lý luận với thực tiễn:

Đây là đặc điểm nổi bật trong phong cách làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ở Người, nói và làm, lý luận và thực tiễn luôn đi đôi với nhau, gắn kết với nhau chặt chẽ Người đã chỉ rõ rằng, lý luận không có thực tiễn là lý luận suông, thực tiễn không có lý luận là thực tiễn mù quáng Chính vì vậy, Hồ Chí Minh rất quan tâm tới việc giáo dục lý luận cho cán bộ Nhấn mạnh vai trò của lý luận,

Người chỉ rõ: Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta

trong công việc thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi [13,

tr.233 - 234].“Làm mà không có lý luận thì không khác gì đi mò trong đêm tối, vừa

chậm chạp vừa hay vấp váp [14, tr.47]

Người khuyên mỗi cán bộ cần phải không ngừng trau dồi lý luận, gắn học tập nghiên cứu lý luận phù hợp với công việc thực tế của mình, vì lý luận được khái quát từ thực tiễn, trên nền tảng của thực tiễn, và trở lại điều chỉnh thực tiễn Phong

cách làm việc của Người là đi vào thực tiễn cách mạng đặt ra Người cán bộ trong

giai đoạn hiện nay phải là người có trí tuệ, có nhận thức lý luận sâu rộng, có năng lực tư duy khoa học, nắm được tri thức khoa học hiện đại, nắm được quy luật vận động của tiến trình cách mạng Đồng thời phải am hiểu thực tiễn, có năng lực vận dụng tri thức khoa học vào thực tiễn

Vận động, giáo dục, thuyết phục là phương pháp cơ bản, chủ yếu trong công tác vận động quần chúng của Đảng, của người cán bộ Sức thuyết phục, sự lôi cuốn của cán bộ với cấp dưới, với những người dưới quyền mình và với quần chúng nhân

dân còn ở phong cách lời nói đi đôi với việc làm, làm đến nơi đến chốn Ở Người,

nói đi đôi với làm, nói với làm là một Nói đi đôi với làm không chỉ là một chuẩn

mực hành vi đạo đức truyền thống của dân tộc ta mà còn là một nguyên tắc cơ bản của học thuyết Mác [24] Người khuyên cán bộ cần phải miệng nói thì tay phải làm,

phải nêu gương cho người khác noi theo, có như vậy mới tập hợp, tuyên truyền đạt

kết quả Hồ Chí Minh từng nhắc nhở cán bộ, đảng viên: phải óc nghĩ, mắt trông, tai

nghe, chân đi, miệng nói, tay làm, chứ không phải nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh [13,tr.699 - 700] Và Người chỉ rõ: với những cán bộ miệng thì tuyên truyền bảo người ta siêng làm mà tự mình thì ăn trưa ngủ trễ, bảo người ta tiết kiệm mà tự mình thì xa xỉ, lung tung, thì tuyên truyền hàng trăm năm cũng vô ích [13, tr.108]

Đó là những cán bộ không làm được việc, không có năng lực Hồ Chí Minh chỉ rõ

là không thể dùng những người đó vào công việc thực tế Nói đi đôi với làm là phong cách công tác hữu hiệu của người cán bộ cách mạng Hồ Chí Minh đặc biệt lưu ý rằng, đối với nhân dân không thể lý luận suông, vì cái nhân dân cần là trông thấy lợi ích thiết thực, những việc làm thiết thực của cán bộ

Bên cạnh đó, là một lãnh tụ, nhưng với Hồ Chí Minh, ngôn từ đã đạt tới sự gặp gỡ, sự gần gũi giữa người nói và người nghe, người viết và người đọc, giữa lãnh tụ và quần chúng Người nói ít mà mọi người hiểu nhiều, nghe nhiều, tin nhiều, nói ít nhưng làm nhiều Phong cách nói và làm, lý luận và thực tiễn đã làm cảm phục hàng triệu triệu trái tim, khối óc của con người

Phong cách làm việc giản dị nhưng thiết thực cụ thể:

Hồ Chí Minh yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên rèn luyện để

có một tác phong sinh hoạt giản dị, lành mạnh, trong sạch Ở Bác, dù là một lãnh tụ nhưng không sống trong cung điện, lâu đài nguy nga, nhưng toát lên một phong cách rất cao thượng, luôn hướng đến mục tiêu, lý tưởng của cách mạng Theo Người những ham muốn của con người nếu chỉ hướng vào những cái tầm thường và coi đó là trên hết thì mục đích thấp hèn, không phải là một lãnh tụ của phong trào cách mạng Vì vậy, người cán bộ cần kiềm chế, không để những ham muốn thấp hèn đó chi phối hoạt động của người cán bộ, vì nếu đã trở thành thói quen thì rất khó sửa chữa, có khi nó còn làm cho con người đi tới thoái hóa, biến chất, hư hỏng

Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh chú trọng phong cách làm việc hiệu quả, thiết thực, Người nghiêm khắc lên án bệnh “hữu danh vô thực”, bệnh hình thức, khi ra chỉ thị, nghị quyết thì không gắn với điều kiện thực tế, không gắn với quần chúng Trong chỉ đạo thực hiện thì không có kế hoạch cụ thể, biện pháp cụ thể, không kiểm tra, kiểm soát, không tổng kết rút kinh nghiệm Người yêu cầu cán bộ lãnh đạo không phải ngồi trên bàn giấy, nghe cấp dưới báo cáo rồi đưa ra quyết định, chính sách mà phải đi sâu vào thực tế tìm hiểu, rút ra kinh nghiệm để đưa ra quyết định cho đúng Người kịch liệt phê phán những lối làm việc không thiết thực, làm cho có chuyện, làm được ít suýt ra nhiều, để làm một bản báo cáo cho oai, nhưng xét kỹ lại rỗng tuếch

Phong cách nêu gương

Trong phong cách của người cán bộ cách mạng, Hồ Chí Minh rất coi trọng phương thức “nêu gương” Người đã vận dụng linh hoạt, sáng tạo phương thức của

người xưa: Dĩ nhân nhi giáo, dĩ ngôn nhi giáo, nghĩa là trước hết phải giáo dục bằng

tấm gương sống của chính mình, sau đó mới giáo dục bằng lời nói

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ muốn nêu gương thì trước hết phải làm gương cho mọi người noi theo, phải làm gương trong mọi công việc từ nhỏ đến lớn, thể hiện thường xuyên, về mọi mặt, phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, nói phải đi

đôi với làm Người thường xuyên nhắc nhở và yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên Tự mình

phải chính trước, mới giúp được người khác chính [13, tr.644], để nêu gương tốt là

luôn học tập cầu tiến bộ, tự kiểm điểm mình để phát triển điều hay, sửa đổi điều dở, phải thực hành tự phê bình mình như rửa mặt hằng ngày; đối với người, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết, thật thà, khoan dung, độ lượng; đối với việc, dù trong hoàn cảnh nào phải để việc công lên trên, lên trước việc tư

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy:

Nói miệng, ai cũng nói được Ta cần phải thực hành Kháng chiến, kiến quốc, ta phải cần kiệm Nhưng tự mình phải cần và kiệm trước đã Trước hết, mình phải làm gương, gắng làm gương trong anh

em, và khi đi công tác, gắng làm gương cho dân Làm gương cả về ba mặt: tinh thần, vật chất và văn hóa Không có gì là khó Khó như cách

mạng mà ta đã làm được và đã thành công Muốn làm được, ta phải: quyết tâm, trí tâm và đồng tâm Ta nhớ ba chữ ấy, thực hành làm gương nêu ba chữ ấy lên, tất là các đồng chí phải thành công [12,

tr.368]

Vì vậy mỗi cán bộ, đảng viên muốn nêu gương được thì phải làm, làm đến nơi đến chốn mọi công việc, không ngại khó khăn, gian khổ quyết chí làm cho bằng được công việc đề ra Có như vậy, mình mới được đề cao, mới được nể trọng và thông qua đó đã làm cho người dân và cán bộ cấp dưới học hỏi, làm theo Người

chủ trương: Lấy gương người tốt, việc tốt để hằng ngày giáo dục lẫn nhau là một

trong những cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới [20, tr.558] Đội ngũ cán bộ, đảng viên của

Đảng phải thực sự tiên phong, gương mẫu đi trước nhân dân, nói đi đôi với làm Và

Người cũng chỉ rõ: Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ

“cộng sản” mà ta được họ yêu mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước [13, tr.552]

Vì vậy, Đảng phải là người lãnh đạo sáng suốt của nhân dân, mỗi cán bộ đảng viên phải không ngừng rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, phải “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, có như vậy mới tăng được tính thuyết phục trong tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng

Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh còn yêu cầu người cán bộ, đảng viên cần phải có tác phong cẩn thận, tránh cẩu thả, không được ba hoa, hẹp hòi và đồng thời, cần phải hết sức chú ý đến thái độ phê bình và tự phê bình Vì theo Người, cán bộ muốn làm được tốt, muốn hoàn thiện mình không có cách nào tốt hơn là phải thường xuyên tự phê bình Vì sự nghiệp cách mạng, vì sự phồn vinh của đất nước, trên cương vị là người lãnh đạo cao nhất, Hồ Chí Minh thường xuyên chú ý sửa đổi tác phong làm việc cho cán bộ, Người luôn nhắc nhở, uốn nắn phong cách làm việc của người cán bộ, đảng viên Những thành quả hôm nay, về đức và tài, năng lực lãnh đạo và lề lối làm việc ngày càng hoàn thiện cũng nhờ sự quan tâm, uốn nắn của Người

Tóm lại, người cán bộ theo Hồ Chí Minh không chỉ có mặt đức và tài mà đòi

hỏi người cán bộ cần phải có phương pháp lãnh đạo và phong cách làm việc để tạo động thúc đẩy sự nghiệp cách mạng phát triển Vì chỉ có trung thành với lợi ích của giai cấp và dân tộc, một lòng phục vụ nhân dân là cơ sở để người cán bộ làm việc tốt hơn, tổ chức lãnh đạo đạt hiệu quả cao, sâu sát cơ sở, gần dân, đề ra những chủ trương, biện pháp đúng đắn Nhất là khi cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đang phát triển như vũ bão thì đòi hỏi người cán bộ cần phải có một phương pháp lãnh đạo và một phong cách làm việc phù hợp với sự phát triển của tình thế cách mạng mới Chúng ta cần có cơ chế, chính sách phù hợp, vì cơ chế, chính sách là yếu tố có

việc của cán bộ, đảng viên và từ đó góp phần nhằm xây dựng Đảng ta thật sự là đảng cách mạng chân chính, ngày càng trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin trong Đảng và nhân dân, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước Phương pháp và phong cách của Người không chỉ là bài học, là chuẩn mực cho việc xây dựng phương pháp và phong cách người cán bộ cách mạng mà còn bồi dưỡng nhân cách cho các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau Vì vậy, việc vận dụng phương pháp và phong cách lãnh đạo của Hồ Chí Minh là yêu cầu khách quan, phù hợp với phương pháp và phong cách mà người cán bộ, đảng viên cần phải có trong sự nghiệp cách mạng; đó là phương pháp và phong cách quần chúng, dân chủ, khoa học, lời nói đi đôi với việc làm… Vận dụng trên cơ sở kế thừa và phát huy phương pháp và phong cách của Người Đó là giải pháp hữu hiệu nhất để xây dựng người cán bộ cách mạng vừa “hồng” vừa “chuyên”, góp phần lãnh đạo toàn dân hoàn thành thắng lợi công cuộc đổi mới và phát triển đất nước

1.4 VẤN ĐỀ SỬ DỤNG CÁN BỘ

Muốn phát huy được năng lực và trí tuệ của một con người, đòi hỏi phải có một sự hiểu biết nhất định về họ Cũng như trong công tác sử dụng đề bạc cán bộ cũng vậy, bởi vì Đảng ta có hàng triệu cán bộ, đảng viên, mỗi một cán bộ đảng viên

có một nhận thức, năng lực, trình độ chuyên môn nhất định, không ai giống ai Vì vậy cần có phương pháp, cách thức nhất định để phát huy hết tài năng của mỗi cán

bộ, đảng viên để đáp ứng nhiệm vụ của cách mạng đã đề ra Đây chính là nghệ thuật

dùng người, là nghệ thuật biết phát huy mọi năng lực của cán bộ trong các hoạt

động cách mạng Thấy rõ tầm quan trọng của vấn đề này, trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” về chính sách cán bộ Bác căn dặn phải chú ý mấy việc dưới đây:

Hiểu biết cán bộ, khéo dùng cán bộ, cất nhắc cán bộ, thương yêu cán bộ, phê bình cán bộ [13, tr.277]

1.4.1 Hiểu biết cán bộ

Để sử dụng đúng cán bộ thì phải hiểu cán bộ Hiểu cán bộ theo phương pháp

Hồ Chí Minh là khách quan, toàn diện và lịch sử cụ thể Và theo Người đầu tiên là

đòi hỏi mọi người phải biết mình: Đã không tự biết mình thì khó mà biết người, vì

vậy muốn biết đúng sự phải trái ở người ta, thì trước phải biết đúng sự phải trái của mình Nếu không biết sự phải trái ở mình, thì chắc không thể nhận rõ người cán

bộ tốt hay xấu [13, tr.277] Muốn biết người, muốn đánh giá đúng cán bộ, thì trước

hết người lãnh đạo phải khắc phục được những nhược điểm của mình trong cách nhìn người và đối xử với cán bộ Hồ Chỉ Minh chỉ ra những căn bệnh thường mắc trong đánh giá cán bộ:

1 Tự cao tự đại,

2 Ưa người ta nịnh mình,

3 Do lòng yêu, ghét của mình mà đối với người,

4 Đem một cái khuôn khổ nhất định, chật hẹp mà lắp vào tất

cả mọi người khác nhau [13, tr.277]

Người khẳng định rõ: Phạm một trong bốn bệnh đó thì cũng như mắt đã mang kính có màu, không bao giờ thấu rõ cái mặt thật của những cái mình trông Vì vậy, trước hết phải sửa những khuyết điểm của mình

Hồ Chí Minh cho rằng: Trong thế giới, cái gì cũng biến hóa Tư tưởng của

người cũng biến hóa Vì vậy cách xem xét cán bộ, quyết không nên chấp nhất, vì nó cũng phải biến hóa [13, tr.278] Vì vậy, trong cách xem xét cán bộ không phải tùy

tiện, vô nguyên tắc, lúc này, lúc khác mà phải dựa trên cơ sở khoa học hiểu biết con

người trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể Người nói : “Một người cán bộ khi trước có

sai lầm, không phải vì thế mà sai lầm mãi Cũng có cán bộ đến nay chưa bị sai lầm,

nhưng chắc gì sau này không phạm sai lầm? Quá khứ, hiện tại và tương lai của mọi người không phải luôn giống nhau” [13, tr.278] Vì vậy, nhận xét cán bộ không nên

chỉ xét ngoài mặt, chỉ xét một lúc, một việc, mà phải xét kỹ cả toàn công việc của cán bộ Do đó, nhận xét đánh giá cán bộ phải xuất phát từ hiện thực khách quan, với quan điểm toàn diện, lịch sử cụ thể Qua đó mới biết chỗ tốt và chỗ xấu của cán bộ,

từ đó mà nâng cao chỗ tốt, sửa chữa chỗ xấu

Và theo Người, cán bộ tốt không phải hay khoe công việc, hay a dua, tìm

việc nhỏ mà làm, trước mặt thì theo mệnh lệnh, sau lưng thì trái mệnh lệnh, hay công kích người khác, hay tự tâng bốc mình, những người như thế, tuy họ làm được việc, cũng không phải cán bộ tốt [13, tr.278] Và Ai cứ cắm đầu làm việc, không ham khoe khoang, ăn nói ngay thẳng, không che giấu khuyết điểm của mình, không ham việc dễ, tránh việc khó, bao giờ cũng kiên quyết làm theo mệnh lệnh của Đảng,

vô luận hoàn cảnh thế nào, lòng họ cũng không thay đổi, những người như thế, dù công tác kém một chút cũng là cán bộ tốt [13, tr.278]

Vì vậy, cần xem xét cán bộ để hiểu đúng cán bộ, từ đó có cách dùng cán bộ cho đúng để phát huy đúng năng lực và sở trường của cán bộ Hiểu cán bộ là công tác hết sức quan trọng trong chính sách cán bộ

1.4.2 Phải khéo dùng cán bộ

Hồ Chí Minh xác định : Mục đích khéo dùng cán bộ, cốt để thực hành đầy đủ

chính sách của Đảng và Chính phủ [13, tr.279] Vì bố trí cán bộ không đúng sở

trường, năng lực, chưa thật sự công tâm khách quan, Người đã chỉ ra : Lúc dùng cán

bộ, nhiều người phạm vào những chứng bệnh sau đây:

1 Ham dùng người bà con, anh em quen biết, bầu bạn, cho họ

là chắc chắn hơn người ngoài

2 Ham dùng những kẻ khéo nịnh hót mình, mà chán ghét những người chính trực

3 Ham dùng những người tính tình hợp với mình, mà tránh những người tính tình không hợp với mình

Vì những bệnh đó, kết quả những người kia đã làm bậy, mình cũng cứ bao dung, che chở, bảo hộ, khiến cho chúng càng ngày càng

hư hỏng Đối với những người chính trực, thì bới lông tìm vết để trả thù Như thế cố nhiên là hỏng cả công việc của Đảng, hỏng cả danh giá của người lãnh đạo [13, tr.279]

Vì vậy, muốn cán bộ làm được việc, phải khiến cho họ yên tâm làm việc, vui thú làm việc [13, tr.279] Muốn làm được điều đó đòi hỏi người cán bộ phải có cái

tâm trong sáng, phải có lòng độ lượng, phải đối với cán bộ một cách chí công vô tư, phải sáng suốt Muốn như thế, phải thực hành những điểm này:

1 Khiến cho cán bộ cả gan nói, có gan đề ra ý kiến

2 Khiến cho cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc

3 Không nên tự tôn, tự đại, mà phải nghe, phải hỏi ý kiến của

cấp dưới [13, tr.280]

Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “dụng nhân như dụng mộc” và được

Người sử dụng thành nghệ thuật trong sử dụng cán bộ Theo muốn dùng cán bộ cho đúng thì phải dùng đúng cán bộ, tức đúng việc, tài nào việc ấy, phải biết đánh giá, nhìn nhận con người, nhìn thấy sở trường, sở đoản của họ

Trước hết, phải tạo điều kiện cho cán bộ có “cả gan nói”, “cả gan đề ra ý

kiến”, vì theo Người, không phải họ không nói, không có gì để nói mà họ không

dám nói hoặc không muốn nói Vì vậy cần phải tạo cho họ không khí để họ nói, từ

đó mới tạo cho họ sự tự tin, năng động và hứng thú làm việc hơn Có như thế mới hoàn thành tốt nhiệm vụ được Bên cạnh đó, cần phải khiến cho cán bộ “có gan phụ trách”, “có gan làm việc” Có như vậy mới tạo ra những cán bộ có năng lực lãnh đạo, năng lực quản lý, một mặt việc làm có thể hay hoặc dở, một phần do trình độ, năng lực sở trường của cán bộ, một phần cũng do cách lãnh đạo đúng hay không Vì thực tiễn đã nói lên rằng năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên

có mà một phần lớn do công tác, do tập luyện mới có được Do vậy, Lãnh đạo khéo,

tài nhỏ có thể hoá ra tài to, lãnh đạo không khéo, tài to cũng hoá ra tài nhỏ [13,

tr.280] Khi giao công tác cho cán bộ cần phải chỉ đạo rõ ràng, sắp đặt đầy đủ Vạch