Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)

Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất Chè trên địa bàn xã Lùng Vai huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)

L I C

t nghi

t v i th c ti n s n xu c chuyên môn tgiúp sin thành m t c nhân n m tr c lí thuy t và

gi i v th c hành, bi t v n d ng nhu n nhuy n lí thuy t vào th c hành

Xu t phát t c s nh t trí c ng, ban ch nhi m khoa

KT & i H c Nông Lâm Thái Nguyên, tôi ti n hành th c t p t t

bàn xã Lùng Vai, huy

thành t i các th y cô giáo trong khoa Kinh T i H c Nông Lâm

c bi t là cô giáo Bùi Th Thanh Tâm c ti ng d n,

ch b o tôi trong su t quá trình th c hi i

tôi trong th i gian qua

, kinh nghi m th c t b n thân có h n ch , th i gian th c t p không nhi u, khóa lu n không th tránh kh i nh ng thi u sót.Vì v y, r t mong nh n

c s n c a th y cô giáo, các anh ch cùng v i nh i quan

n i dung khóa lu c hoàn thi

Tôi xin chân thành c

Sinh viên

Lý Th

B ng 4.7 Tình hình h tr chi phí cho các h nông dânError! Bookmark not defined.

B ng 4.8 Các kho n chi phí cho s n xu t chè Error! Bookmark not defined.

B ng 4.9 Hi u qu kinh t c a h nông dântr 51

B ng 4.10 H ch toán kinh t và so sánh gi a cây chè vàcây ngô 52

B ng 4.11 Nhu c u phát tri n chè c a các h nông dân 53

DANH M C CÁC HÌNH

Trang

Hình 2.1 Top 10 th ng xu t kh u c a Vi 29

M C L C

PH N 1: M U 1

t v 1

1.2 M u c tài 2

1.3 M c tiêu 2

1.4 Yêu c u c tài 3

3

c t p và nghiên c u khoa h c 3

c ti n 3

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U 4

lý lu n 4

2.1.1 Khái ni m v 4

m v hi u qu và hi u qu kinh t 4

2.1.3 Gi i thi u chung v cây chè 9

m, yêu c u v u ki n sinh thái, vai trò c a cây chè trong cu c s ng và các nhân t n s n xu t chè 11

th c ti n 24

2.2.1 Tình hình s n xu t và tiêu th chè th gi i 24

2.2.2 Tình hình s n xu t và tiêu th chè Vi t Nam 28

2.2.3 Tình hình s n xu t và tiêu th chè t nh Lào Cai 30

2.2.4 Tình hình s n xu t và tiêu th chè huy 30

2.2.5.Tình hình s n xu t và tiêu th chè xã Lùng Vai 32

PH NG, N P NGHIÊN C U 33

ng và ph m vi nghiên c u 33

m và th i gian ti n hành 33

m 33

3.2.2 Th i gian 33

3.3 N i dung nghiên c u 33

u 33

3.4.1.Thu th p s li u th c p 33

3.4.2.Thu th p s li p 34

lý s li u 34

3.5 H th ng các ch tiêu nghiên c u 34

PH N 4: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 36

a bàn nghiên c u 36

u ki n t nhiên 36

u ki n kinh t - xã h i 38

n l n vi c nâng cao hi u qu kinh t c a nông h s n xu t chè 45

4.2 Th c tr ng k t qu s n xu t c a các h s n xu a bàn xã Lùng Vai huy nh Lào Cai 47

4.2.1 T ng s h tham gia th c hi n tr a bàn xã Lùng Vai 47

4.2.2.Tình hình di t và s ng c a các h u tra Error! Bookmark not defined. 4.2.3 K t qu s n xu a các h u tra 48

4.3 Hi u qu kinh t c a các h u tra Error! Bookmark not defined. 4.3.1 Hi u qu kinh t ,xã h ng c i v i dân xã Lùng Vai Error! Bookmark not defined. 4.3.2 Các y u t ng t i hi u qu kinh t cây chè 53

ng, m c tiêu nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh chè 54

ng 54

4.4.2 M c tiêu 54

4.5 xu t gi i pháp nh m nâng cao hi u qu kinh t c a bàn 54

4.5.1 Nhóm gi i pháp v kinh t 54

4.5.2 Nhóm gi i pháp v k thu t 55

4.5.3 Nhóm gi i pháp v h t ng 56

4.5.4 Gi i pháp v ng 56

PH N 5: K T LU N VÀ KI N NGH 58

5.1 K t lu n 58

5.2 Ki n ngh 59

TÀI LI U THAM KH O 61

I Tài li u Ti ng Vi t 61

II Tài li u Internet 61

PH N 1

t v

Vi t Nam v i t ng di n tích r ng t nhiên 33 tri ¾ di n tích

i núi, n m trong vùng nhi u ki n t nhiên thu n l i nên th c v t r ng

c bi ng bào s ng trong r ng, g n r ng và ph thu c vào r ng R ng không

ch cung c p g mà còn cung c c s n quý ph c v cho nhu c u cu c s ng

c a hang tri ng bào mi n núi R ng ngu c, b o v

t, ch ng xói mòn, làm s ng và mang l i giá tr n Tuy nhiên cùng v i s phát tri n c a xã h i, s bùng n c a dân s th gi i, r ng càng bthu h p v di n tích, gi m sút v ch ng Nguyên nhân ch y u c a m t r ng là s

thác r ng m t cách quá kh c h i c a nó.Ngoài ra nh ng bi t lâm sinh và nh ng bi n pháp v kinh t , xã h i thi u khoa h ng

ng tiêu c n r ng Nhi u nghiên c u g ra r ng m t trong nh ng

gi i pháp t t nh t cho b o v và phát tri n r ng là kinh doanh lâm s n ngoài g , kinh doanh lâm s n ngoài g cho phép t c ngu n thu nh p kinh t i dân

c i thi i s ng kinh t i, t c làm cho b ph n lao

a nh t là các vùng nông th i quy t 6 tri ng trên 34 t nh thành trong c c M t khác, cây chè có chu kkinh t dài, nó có th ng, phát tri n và cho s n ph m liên t c kho ng 30 -

t thì chu k này còn kéo dà a.[1]

Hi n, t ng di n tích chè t a bàn huy

t chè búp c a huy ng kho ng 40 - 50 t n

huy ng Kh t 33,5 t ng S n ph m chè ch y u dành cho xu t kh u Nhi u h nh tr c nghèo, nâng cao thu nh p.[12]

250 ha chè t n tích chè Shan ch ng cao là 200 ha Chè

tr ng m i ch y u t p trung t i B n Xen, Lùng Vai, B n L u, Thanh Bình, Cao

u Nhin.Hi n nay trong s n xu t nông nghi p, cây chè không ch là

c.[12]

Lào Cai tài nghiên c u nh m góp ph y vi c s n xu t và xu t

- nh các nhân t n hi u qu kinh t c a cây chè

- c các gi i pháp nh m nâng cao hi u qu kinh t c a cây chè trên

a bàn huy n

- Góp ph n thu th p nh ng thông tin c n thi t v th c ti n s n xu t a

u tham kh cho các nghiên c u ti p theo

c ti n

K t qu nghiên c u c tài s , tài li u tham kh o cho các nhà

ph m y u còn t n t gi i quy t nh ng i nh m phát tri n nông nghi p ngày càng v ng m nh

- Phân tích m c tiêu kinh t thành các ch tiêu kinh t

- t ra các yêu c u v m c các ch tiêu kinh t d a trên nh ng

- Hi u qu kinh t là m t ph m trù kinh t chung nh t có liên quan tr c ti p

n n n s n xu t hàng hoá và t t c các ph m trù, các quy lu t kinh t khác

xu t ra, t c là giá tr s d ng ch không ph i là giá tr

m th Hi u qu kinh t là ch tiêu so sánh m ti t ki m chi phí trong m k t qu h u ích và m ng k t qu h u ích

* HQKT theo h th m th ba: khác v i quan c tiên

ph i xem xét HQKT trong thành ph n bi ng gi a chi phí và k t qu s n xu t

c bi u hi n b ng t s gi a ph a k t qu và ph

thêm c a chi phí hay là quan h t s gi a k t qu b sung và chi phí b sung Theo

c th hi n qua công th c sau:[1]

B n ch t c a HQKT[1]

HQKT là m t ph m trù kinh t xã h i, ph n ánh m t ch ng c a các ho t

ng kinh t Th c ch t c a HQKT là v nâng cao hi u qu s d ng các ngu n

l c s n xu t kinh doanh và ti t ki m chi phí các ngu n l hai m t c a v

u qu Nói cách khác, b n ch t c t lao

ng xã h i và ti t ki ng xã h i, hai m t này có m i liên h m t thi t g n

li n v i hai quy lu ng c a n n s n xu t xã h i là quy lu g su t

ng và quy lu t ti t ki m ngu n tài nguyên

HQKT liên quan tr c ti n các y u t u vào và y u t u ra c a quá trình s n xu t kinh doanh Trong quá trình SXKD vi nh y u t u vào và

+ S bi i giá c th ng gây tr ng i cho vi nh chi phí bao

g m c chi phí bi i và chi phí kh u hao tài s n c nh

+ M t s y u t u vào quan tr ng c n ph i ho c tkhông th c c th : Chi phí xây d ng CSHT, thông tin giáo d c, tuyên truy n khuy

+ K t qu c v m t v t ch t có th

tái s n xu t k thu t c a doanh nghi p, kh

y HQKT ph th c hi n các nhu c u c a xã h i.Vi c

k t qu , chi phí (m i lo i cây con/ m t v / di b i

vì trong th c ti n k t qu s n xu c luôn là hi u qu c a chi phí có s n c ng

v i chi phí b sung mà m c chi phí có s n khác nhau thì HQKT c a chi phí b

- Cây chè (Thea sinensis L)

- Chè là m t cây công nghi i s ng kinh t lâu dài và mau cho

s n ph m

- Cafein và m t s h p ch t ancaloit trong chè có tác d ng kích thích h th n

n minh m n nâng cao hi u qu làm vi c

-m, yêu c u v u ki n sinh thái, vai trò c a cây chè trong

- V i các gi ng chè có d ng thân b u có th hái kéo

- n chè già c i, cây chè suy y u d n, lá nh , búp ít, chóng

i tr ng chè ph i dùng các bi n pháp k thu t o tán m i cho c

n tr l i.Th i gian kéo dài tu i th cây chè có th t

5-c Yêu c u vào

Ánh sáng

Cây chè nguyên là m t cây r ng m c trong nh u ki n t, râm mát

c a vùng khí h u c n nhi nhu c u ánh sáng, cây chè

c

c gi vai trò quan tr ng trong s n xu t nông nghi p và công ngh ch

bi c là thành ph n ch y u c a ch t nguyên sinh, là nguyên t quan tr

m b o các ho ng sinh lý c a cây chè.V nông nghi c quy nh s n

ng và ch ng c a chè, trong công nghi c là thành ph n bi i nhi u

n héo, vò, lên men, s y khô

c trong chè bi ng theo t ng b ph n, gi ng chè, bi n pháp k thu t và khí h u th i ti ch c non có nhi u

t ng kho , nhi u búp, búp to.Thi m ch i lá ít, lá vàng, búp

2.1.4 u ki n sinh thái cho s ng và phát tri n c a cây chè

Cây chè phát tri n t t nhi u mùn, pH kho ng 4,5 - t ph

l ng và ch ng chè Chè tr

m, c n nhi c.Yêu c ng chè bình quân

ng 1.500 mm và phân b u trong các tháng Yêu c m không khí cao, kho ng 85%

ng t t khi nhi > 10oC Nhi

ng và phát tri ng là 12o ng t t trong

ph m vi 15 23oC Nhi quá cao ho c quá th u n vi c tích

lu ta-nanh.N t quá 35oC liên t c kéo dài s d n cháy lá chè.Nhi th p

k t h p v i khô h n là nguyên nhân hình thành nhi u búp m

Cây chè nguyên sinh s i tán r ng r m, nên có tính ch u bóng r t l n

Vì v y, chè ti n hành quang h p t t nh u ki n ánh sáng tán x , ánh sáng chi u th u ki n nhi không khí cao không t t cho quang h p và sinh

nhi cao và ánh sáng quá m nh

Tùy theo gi ng và tu i c a cây chè mà yêu c u nh sáng khác nhau, th i k

i làm giàn che Gi ng chè lá to yêu c u

ng lá nh

ng l ng và ph m ch t chè, ánh sáng còn n phát d c c a cây chè, nên nh ng gi ng chè vùng có ánh sáng ban ngày ng n nh ng vùng có ánh sáng ngày dài thì s không ra hoa k t qu

Không khí: Gió nh t có l i cho s ng c a cây chè

c c bi t chú ý tr ng ch n gió phòng h

2.1.4.2 M t s lo i sâu b nh h

- a qua , tình hình sâu b nh phá ho i trên các lô chè là vô cùng

d ng các bi n pháp phòng tr ch c , phun thu c tri t nên v n còn nhi u lô b phá ho i n ng

- t s lo i sâu b ng g p.[8]

R y xanh: R ng thành có màu xanh lá m , r y non màu xanh vàng

R y trích hút nh a làm búp chè c n c i, m

th m.R ng n sau m tr ng vào cu ng búp chè

u tra tôi th i sâu ng g p nh t và phá ho i nhi u nh t

c các bác nông dân ph n ánh nhi u nh t trên cây chè, gây ng rât l n

t và s

màu tr ng, 2 m t màu c sang tu ng thành thì chúng có

tr ng r i rác trong các mô lá chè B ng các khe k n t c a lá, Thân chè và lá m t

Chúng h i lá chè và búp chè non là cho lá, búp chè bi n d ng cong queo, giòn và d gãy, v t h t s o s n sùi, màu nâu lá hay phùn cu ng búp, trên

lá có 2 v t song song H i n ng thì lá non b r ng ch ng búp

B nh ph ng lá:B nh h i trên búp và lá non, cành non V t b nh có hình tròn

lõm xu ng, m t trên lá v t lõm nh n bóng, m i lá v t b nh ph ng M i

v t ph ng ph 1 l p n m màu sang tro ho c tr ng

B m nâu: B nh ch y u h i lá già, cành và qu Trên lá v t b nh b t

u t mép lá, v t b nh có màu nâu, không có hìn dáng nh c hình bán nguy t Trên v t b ng tâm, gi a v t b nh lá b khô, có màu

d n s ch c d i và x i xáo giúp h n ch tr ng sâu n n p i g c chè

i, thi u nguyên t ng, thi u cây che bóng u ki n khô h n sâu

trám, mu ng lá nh giúp cho chè tránh ánh n ng b c x ( vì cây chè quang

h p t t nh u ki n ánh sang tán x ), ngoài ra vi c tr ng cây che bóng còn

2.1.4.3 Vai trò c a cây chè

V trí c a ngành chè trong n n kinh t qu c dân

Chè là cây công nghi p dài ngày, tr ng m t l n cho thu ho ch nhi

Tu i th c a chè kéo dài 50 - t n t có th t

Vi t Nam t t s cây chè Su i Giàng

a L ) có tu i th 300 - u nhà khoa h c cho r ng Vi t Nam là

m t trong nh ng cái nôi c a cây chè.[8]

ta m i ch tr c kho ng 7 v n ha Bên c ng v n là l i th so sánh

c c bi ng nông nghi p v i kinh nghi i trong tr ng

v ch bi n chè

Tóm l i, có th kinh ng ch xu t kh u chè còn kém xa các m n khác (d u m , than, g n nh ng tích c c c a nó v m t

xã h t n d ng m i ngu n l c hi n có, chúng ta nên ti p t c phát tri n s n

xu t và xu t kh u chè trong th i gian t i

Vai trò c i v i s ng con i[6]

Chè là lo i cây công nghi p dài ngày, tr ng 1 l n cho thu ho ch nhi u

t ng và thâm canh t u, liên t

i thu nh p kinh t su t, s n

i nh T theo công ngh và cách ch bi n s

t o ra các lo i s n ph chè vàng, chè túi l c v.v Chè có nhi u vitamin có giá tr ng và b o v s c kho Có tác d ng

gi i khát, b ng và kích thích h th n kinh trung t

m , gi c b nh béo phì, ch ng lão hoá Do thành s n ph

u ng ph thông trên toàn th gi i

Chè có giá tr s d ng và là hàng hoá có giá tr kinh t , s n xu t chè mang l i

hi u qu kinh t khá cao góp ph n c i thi i s i lao ng Hi n nay

thành m t hàng xu t kh u có giá tr c a Vi t Nam Ngoài ra th ng

n i v chè ngày càng nhi u v i yêu c u ch ng ngày càng cao Phát tri n s n xu y m nh tiêu th chè, góp ph n quan tr ng trong vi c t o vi c làm

i tr ng chè

c bi ng bào trung du và mi v t ch t k thu t còn

th p kém, v vi c làm còn g p nhi p v n còn th v y, chè là lo i cây có ti ng l n c a khu v c trung du và

mi n núi Bên c ng ph xanh t tr i tr c, b o v t, b o

và phát tri n c a cây chè, nhân dân ta l i có kinh nghi m và t p quán tr i

c ta có ngu ng d i dào, khéo léo trong các khâu thu ho ch, ch bi n chè,

ph c v cho vi c x t kh c h t chúng ta ph i có các vùng

thàng m t trong nh ng cây ch l c nh ng khu v m nghèo,t o

ng nông nhàn trong n ng nghi p và nó còn t o ra m ng thu nh

cho nh i tr ng chè,góp ph n nâng cao m c s ng cho nhân dân vùng mi n núi v n r c s ng r t c c nh c Do v y vi c xu t kh u chè có m t

Không nh ng nó có vai trò v kinh t mà nó còn có vai trò v an ninh qu c phòng, vi i tr ng chè trên nh ng vùng cao và h o

m b c an ninh biên gi i c c ta Vi c tr xu t kh u cung có m t vai trò to l n trong vi c b o v

bi t hi n nay l m ch t phá r ng ngày càng di n ra m nh m công v i vi c du canh

s ng c a chúng ta Vi c tr ph c v xu t kh t tr i núi tr c, còn góp ph u hoà không khí, ngoài ra cây chè còn m t s tác dung trong nghành y h c.[7]

Xu t kh u chè t o ra m t ngu n v c, góp ph n vào công cu c công nghi p hoá hi t c Chè là m t trong nh ng m t hàng

nhi u ngo i t y công nghi p háo hi

t kh c 45 ngàn t n mang v c kho ng 56 tri u

Khi xu t kh u chè thì chúng ta x m r c th ng tiêu thu và giao

c h c nhi u bài h c kinh nghi m c c b n Hi n nay chúng ta

xu t kh c khác nhau T o ra nhi u m i quan h kinh t cho các doanh nghi p trong ngành chè nói riêng và các doanh nghi p trong c c nói chung, xu t kh u chè ra nhi u th ng thì làm cho các doanh nghi p c a chúng ta

có th ti

chè c c ta trên th ng th gi i.Và khi có th ng tiêu th nh thì

i ch ng chè x yên tâm và g n bó v i ngh c a mình nhi [7]

2.1.4.4 Các nhân t n s n xu t và tiêu th chè Vi t Nam

quan tr i v i h c bi t s n xu t nông nghi p t ng hàng hóa

hi c s d ng vào s n xu t nông nghi p v a s d ng vào các

1000 mm chè m c t t, c ta các vùng tr ng chè u ki n thích h p, chè

khí ng tr c ti n quá trình sinh ng và phát tri n c a cây chè.Cây chè

ng ng khi nhi i 100oC hay trên 40oC.Nhi thích

mùaxuân b u phát tri n tr l i Th i v thu ho ch chè dài, ng n, s m, mu n tuthu c ch y u vào u ki n nhi Tuy nhiên các gi ng chè khác nhau có m c

ngày M t quy n hay sai l m v gi ng chè s n n a th

n chè: là bi n pháp k thu t c n thi t, ch t ng chè K t qu nghiên c u ng càphêin c a nguyên li u

c a mình Các nhà kinh t n v vai trò c a ki n th c nông nghi i

v i s n xu t nông nghi ng nh nh c a h : Wharton (1963) cho

r ng v i các ngu n l u vào gi ng nhau thì hai nông dân v i s khác nhau v

k thu t nông nghi p s có k t qu s n xu t khác nhau, Bhati (1973) nh n

nh ki n th c nông nghi t y u t u vào c a s n xu

y u t có th k t h p các ngu n l u ng, phân bón, thu c b o

tích s d ng b ng câu h m các n i dung liên quan Ngày nay trong n n kinh t tri th c và kinh t m thì vai trò c a ki n th c l i càng h t s c quan tr n th c kinh t và ki n th c k thu t cùng có vai trò quy t

Câu h i s n xu u, mang ng.Th ng

i gi a s n xu t i v i s n

xu t nông nghi p nói chung, c i tr ng chè nói riêng thì s quan tâm hàng

trên th ng; giá c không n

thành c a c i v t ch t c n thi t cho nhu c u c a mình Nông h s d ng lao

n xu t khác, mu n m r ng quy mô và

thi t ph i có h th ng chính sách kinh t thích h p nh m t o d ng m i quan h h u

a các nhân t v t o hi u qu kinh doanh cao nh t K t qu s n xu t

ph thu c r t nhi u vào chính sách kinh t , m t chính sách kinh t không phù h p

c s n xu t chè nhi u nh t là: : 500.000T, Trung Qu c: 331.000t, Xrilanca: 197.000T, Nh t B n: 100.000T.

Theo s li u c a FAO (1997), nh c xu t nh p kh u chè nhi u nh t trên th gi

c tr ng ch y u 15 t nh: Chi t Giang, An Huy, HLoan, T Xuyên, Vân Nam, Phúc Ki n, H B c, Giang Tây, Quý Châu, Qu ng

ng Tây,Giang Tô, Thi u ki n t nhiên và khí h u

Xrilanca b u tr ng chè vào kho ng 1837 - c s phát tri n

t - n cà phê b tiêu di t b i b nh n m Hemileia vastatrix).

Chè Xrilanca t p trung các t nh mi n trung, mi n tây và tây b c, phân bcao so v i m t bi

> 1.200m: 36% di n tích

600 - 1.200m: 39% di n tích

< 600m: 25% di n tích