TR NG I H C C N TH
VI N NGHIÊN C U PHÁT TRI N NG B NG
SÔNG C U LONG
i ng ch m lu n v n t t nghi p ã ch p nh n lu n v n t t nghi p k s ngành Phát tri n nông thôn v i tài:
ánh giá tác ng c a ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) n nông dân và hi u qu ho t ng c a các câu l c b khuy n nông t i H u Giang giai n 2008 - 2010
Do sinh viên TR N NGUY N M LINH th c hi n và b o v tr c h i ng
Ý ki n c a h i ng ch m lu n v n t t nghi p:
Lu n v n t t nghi p c h i ng ánh giá m c:
n Th , ngày… tháng… n m 2010
Ch t ch H i ng
Trang 4NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N
Qua th i gian h ng d n sinh viên TR N NGUY N M LINH th c hi n tài t t nghi p, tôi có nh n xét nh sau:
n Th , ngày……tháng……n m 2010
Giáo viên h ng d n
TR N QU C NHÂN
Trang 5NH N XÉT C A GIÁO VIÊN PH N BI N
n Th , ngày tháng n m 2010 Giáo viên ph n bi n
Trang 6I CAM OAN
Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a b n thân Các s li u, k t qu trình bày trong lu n v n này là hoàn toàn trung th c và ch a t ng c công b trong b t k công trình nghiên c u lu n v n nào tr c ây
TR N NGUY N M LINH
Trang 7QUÁ TRÌNH H C T P
1 Lý l ch s l c
m 1999 - 2003: H c c p II, Tr ng THCS Long Bình, xã Long Bình, huy n Long , t nh C n Th
m 2003 - 2006: H c c p III, Tr ng THPT Th y, Th Tr n Nàng Mau, huy n
Th y, t nh H u Giang
m 2007 - 2010 sinh viên tr ng i h c C n Th , ngành Phát tri n nông thôn,
Vi n Nghiên c u phát tri n ng b ng sông C u Long
TR N NGUY N M LINH
Trang 8Thông qua lu n v n này tôi xin chân thành c m n:
Thành kính c m n ba m , ng i ã quan tâm lo l ng, ch m sóc, ng viên, su t
i t n t y vì s nghi p và t ng lai c a con
m n th y c v n h c t p Th y Ph m i B u ã quan tâm, dìu d t, ng viên và giúp tôi trong su t th i gian tôi b c chân vào c ng tr ng i h c
Xin chân thành c m n Th y Tr n Qu c Nhân, ng i ã t n tình h ng d n, truy n
t kinh nghi m giúp tôi trong su t th i gian làm lu n v n
m n quí Th y Cô Vi n Nghiên C u Phát tri n ng b ng sông C u Long ã truy n t ki n th c cho tôi trong su t quá trình h c t p và sinh ho t t i Vi n
Chân thành c m n ch ng trình PAEX do t ch c VVOB tài tr ã h tr kinh phí
o u ki n thu n l i cho tôi thu th p s li u hoàn thành lu n v n t t nghi p
m n các Chú, các Anh, các Ch công tác các tr m khuy n nông, trung tâm khuy n nông nh H u Giang ã t o u ki n thu n l i cho tôi thu th p s li u trong quá trình th c hi n tài
m n các Bác, các Cô Chú, Anh Ch các CLB khuy n nông t nh H u Giang ã
t n tình giúp h p tác giúp tôi hoàn thành phi u ph ng v n
m n các b n sinh viên l p PTNT khóa 33, khóa 34, khóa 35 ã không ng ng giúp tôi và ng viên tôi trong su t quá trình h c t p t i tr ng i h c C n
Th
Tôi chân thành c m n!
TR N NGUY N M LINH
Trang 9TÓM T T
Trong b i c nh h i nh p t ch c th ng m i th gi i (WTO) nhu c u s n xu t t p trung, nâng cao ki n th c và n ng l c cho nông dân là v n mang tính c p thi t Câu l c b khuy n nông (CLB khuy n nông) là hình th c t ch c liên k t s n xu t
p trung c a nông dân ang c phát tri n ph bi n ng b ng Sông C u Long BSCL) nói chung và t nh H u Giang nói riêng, do ó nâng cao hi u ho t ng cho các CLB khuy n nông này, ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) ã
c gi i thi u vào ho t ng c a các CLB khuy n nông H u Giang t n m 2008-2010 thông qua ch ng trình khuy n nông có s tham gia phía nam Vi t Nam (PAEX)
tài ánh giá tác ng ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) n nông dân và hi u qu ho t ng a các CLB khuy n nông i H u Giang giai
n 2008 - 2010 c th c hi n các CLB khuy n nông ã áp d ng PTD vào
ho t ng c a CLB (10 CLB) trên a bàn t nh H u Giang b ng ph ng pháp ánh giá nhanh nông thôn có s tham gia c a ng i dân a ph ng, ph ng v n tr c ti p
28 nông dân là thành viên trong ban ch nhi m (BCN) các CLB, 48 nông dân là thành viên CLB và 25 cán b khuy n nông (CBKN) tr c ti p ph trách CLB áp
ng PTD phân tích tác ng c a PTD n nông dân, n hi u qu ho t ng CLB và ng th i xác nh có nh ng thu n l i, khó kh n nào khi áp d ng PTD vào
ho t ng CLB
t qu ánh giá c a c ba nhóm i t ng ph ng v n (thành viên trong BCN, thành viên CLB, CBKN) cho th y PTD là ph ng pháp có tác ng m nh m n nông dân và hi u qu ho t ng c a CLB, c th là giúp BCN c a CLB thay i k
ng qu n lí u hành CLB, giúp thành viên CLB thay i thái nh n th c, giúp nông dân nâng cao ki n th c n ng l c và hi u qu s n xu t, giúp CLB ho t ng có
hi u qu Và ng th i giúp xác nh nh ng thu n l i và khó kh n khi áp d ng PTD vào ho t ng c a CLB
Trang 10C L C
Trang
BÌA
TRANG PH BÌA
CH P NH N LU N V N T T NGHI P C A H I NG i
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N ii
NH N XÉT C A GIÁO VIÊN PH N BI N iii
I CAM OAN iv
QUÁ TRÌNH H C T P v
I C M N vi
TÓM T T vii
C L C viii
DANH M C HÌNH xii
DANH M C B NG xv
DANH SÁCH CH VI T T T xvi
Ch ng 1: M U 1
1.1 T V N 1
1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U 2
1.2.1 M c tiêu chung 2
1.2.2 M c tiêu c th 2
1.3 CÂU H I NGHIÊN C U VÀ GI THI T NGHIÊN C U 3
1.3.1 Gi thi t nghiên c u 3
1.3.2 Câu i nghiên c u 3
1 4 PH M VI VÀ GI I H N TÀI 3
1.4.1 Gi i h n không gian 3
Trang 111.4.2 Gi i h n th i gian 3
Ch ng 2: L C KH O TÀI LI U 4
2.1 T NG QUAN A BÀN NGHIÊN C U 4
2.1.1 Khái quát v t nh H u Giang 4
2.1.2 S phát tri n c a các CLB khuy n nông t nh H u Giang 4
2.2 KHÁI QUÁT CLB KHUY N NÔNG 6
2.2.1 Các khái ni m v CLB khuy n nông 6
2.2.2 T ch c và ho t ng c a CLB 6
2.2.3 L i ích c a CLB khuy n nông 7
2.3 KHÁI QUÁT V PTD 7
2.3.1 Khái ni m v PTD 7
2.3.2 Ti n trình PTD 8
2.3.3 Nguyên t c áp ng PTD 10
2.3.4 L i ích c a PTD 11
2.4 S L C V S PHÁT TRI N PTD VI T NAM 12
2.5 S L C V S PHÁT TRI N PTD BSCL 14
2.6 S L C V S PHÁT TRI N PTD CÁC CLB KHUY N NÔNG H U GIANG 15
Ch ng 3: N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 16
3.1 N I DUNG NGHIÊN C U 16
3.2 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 16
3.2.1 i t ng nghiên c u và a bàn nghiên c u 16
3.2.2 Ph ng pháp thu th p s li u 17
3.2.2.1 Thu th p s li u th c p 17
3.2.2.2 Thu th p s li u s c p 17
Trang 123.2.3 Ch n nhóm i t ng kh o sát 18
3.2.4 Ph ng pháp phân tích s li u 18
Ch ng 4: K T QU TH O LU N 19
4.1 THÔNG TIN CHUNG V NÔNG DÂN THAM GIA CLB KHUY N NÔNG 19
4.1.1 Thông tin chung v nông dân là thành viên CLB 19
4.1.1.1 Tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB và thành ph n gi i tính c a thành viên CLB 19
4.1.1.2 Trình h c v n c a nông dân là thành viên CLB 20
4.1.1.3 Mô hình s n xu t chính c a thành viên CLB 20
4.1.1.4 Lí do tham gia CLB c a thành viên CLB 21
4.1.2 Thông tin chung v thành viên trong BCN c a các CLB 22
4.1.2.1 Tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB c a BCN 22
4.1.2.2 Lí do tham gia vào CLB c a BCN 23
4.1.3 ánh giá v l i ích c a nông dân khi tham gia CLB khuy n nông 24
4.1.3.1 L i ích c a nông dân khi tham gia CLB khuy n nông theo quan m BCN 24
4.1.3.2 L i ích c a nông dân khi tham gia CLB khuy n nông theo quan m thành viên CLB 24
4.1.3.3 L i ích c a nông dân khi tham gia CLB khuy n nông theo quan m CBKN 25
4.2 K T QU TH C HI N PTD CÁC CLB KHUY N NÔNG T NH H U GIANG T N M 2008 – 2010 27
4.3 K T QU TÁC NG C A PTD TRONG QUÁ TRÌNH ÁP D NG VÀO HO T NG C A CLB 27
4.3.1 S bi n ng s l ng thành viên các CLB khuy n nông 27
Trang 134.3.2 Tác ng c a PTD n chính ng i nông dân 28
4.3.2.1 Tác ng PTD n k n ng qu n lí u hành c a BCN CLB 28
4.3.2.2 Tác ng c a PTD n s thay i thái và nh n th c c a nông dân 30
4.3.2.3 Tác ng c a PTD n ki n th c và n ng l c c a nông dân 34
4.3.2.4 Tác ng c a PTD n hi u qu s n xu t c a nông dân 36
4.3.3 Tác ng c a PTD n hi u qu ho t ng c a CLB khuy n nông 38
4.3.3.1 Theo ánh giá c a BCN 38
4.3.3.2 Theo ánh giá c a thành viên CLB 40
4.3.3.3 Theo ánh giá c a CBKN 42
4.4 TÍNH PHÙ H P C A PTD TRONG HO T NG C A CLB KHUY N NÔNG 45
4.5 THU N L I VÀ KHÓ KH N TRONG QUÁ TRÌNH ÁP D NG PTD VÀO HO T NG C A CLB KHUY N NÔNG 47
4.5.1 Thu n l i 47
4.5.2 Khó kh n 48
4.6 ÁNH GIÁ CHUNG C A NÔNG DÂN VÀ CBKN V PTD 51
Ch ng 5: K T LU N VÀ KI N NGH 54
5.1 K T LU N 54
5.2 KI N NGH 54
TÀI LI U THAM KH O 55
PH L C 57
Ph l c 1: K T QU X LÍ S LI U 57
Ph l c 2: DANH SÁCH PH NG V N 68
Ph l c 3: B NG CÂU H I PH NG V N 71
Trang 14DANH M C HÌNH
Tên hình Trang
Hình 2.1 S phân b CLB khuy n nông H u Giang 5
Hình 2.2 M i quan h gi a các bên tham gia trong PTD 8
Hình 2.3 Mô t ti n trình PTD theo Nguy n Duy C n và ctv 9
Hình 2.4 Mô t ti n trình PTD theo B o Huy 10
Hình 2.5 V trí phát tri n PTD Vi t Nam trong khuôn kh SFSP 13
Hình 4.1 T l Nam N tham gia ph ng v n các CLB áp d ng PTD 19
Hình 4.2 Trình h c v n c a thành viên CLB 20
Hình 4.3 Mô hình s n xu t chính c a thành viên các CLB 21
Hình 4.4 Lí do tham gia vào CLB khuy n nông theo quan m c a thành viên 22
Hình 4.5 Lí do vào CLB c a BCN 23
Hình 4.6 Nh ng l i ích nh n c c a nông dân khi tham gia vào CLB theo quan m c a thành viên trong BCN 24
Hình 4.7 Nh ng l i ích nh n c c a nông dân khi vào CLB theo quan m c a thành viên CLB 25
Hình 4.8 Nh ng l i ích nh n c c a nông dân khi vào CLB theo quan m c a CBKN 26
Hình 4.9 S thay i k n ng qu n lí u hành CLB c a BCN theo ánh giá c a CBKN 29
Hình 4.10 S thay i k n ng qu n lí u hành CLB c a BCN theo ánh giá c a các thành viên CLB 29
Hình 4.11 S thay i k n ng qu n lí u hành CLB theo ánh giá c a chính b n thân các thành viên BCN 30
Hình 4.12 S thay i v thái và nh n th c c a thành viên CLB theo ánh giá a BCN 31
Trang 15Hình 4.13 S thay i v thái và nh n th c c a thành viên CLB theo ánh giá
a CBKN 32 Hình 4.14 S thay i thái nh n th c theo ánh giá c a chính b n thân thành viên CLB 33 Hình 4.15 S thay i v ki n th c và n ng l c c a nông dân theo ánh giá c a CBKN 35 Hình 4.16 S thay i ki n th c và n ng l c c a nông dân theo ánh giá c a thành viên trong BCN 35 Hình 4.17 S thay i ki n th c và n ng l c b n thân theo ánh giá c a chính các thành viên CLB 36 Hình 4.18 Tác ng c a PTD n hi u qu s n xu t c a nông dân theo quan m
a thành viên CLB 37 Hình 4.19 Tác ng c a PTD n hi u qu s n xu t c a nông dân theo quan m
a thành viên trong BCN 37 Hình 4.20 Tác ng c a PTD n hi u qu s n xu t c a nông dân theo quan m
a CBKN 38 Hình 4.21 M c m ánh giá v hi u qu ho t ng c a CLB tr c khi ti p c n PTD theo quan m c a các thành viên trong BCN 39 Hình 4.22 M c m ánh giá v hi u qu ho t ng c a CLB sau khi ti p c n PTD theo quan m c a thành viên trong BCN 39 Hình 4.23 Hi u qu ho t ng CLB theo quan m c a thành viên trong BCN 40 Hình 4.24 M c m ánh giá v hi u qu ho t ng CLB tr c khi CLB ti p c n PTD theo thành viên CLB 41 Hình 4.25 M c m ánh giá v hi u qu ho t ng CLB sau khi CLB ti p c n PTD theo thành viên CLB 41 Hình 4.26 Hi u qu ho t ng CLB theo quan m c a ND thành viên CLB 42 Hình 4.27 M c m ánh giá v hi u qu ho t ng CLB tr c khi CLB ti p c n PTD theo CBKN 43 Hình 4.28 M c m ánh giá v hi u qu ho t ng CLB sau khi CLB ti p c n PTD theo CBKN 43
Trang 16Hình 4.29 Hi u qu ho t ng CLB theo quan m c a CBKN 44 Hình 4.30 Tính phù h p c a PTD trong ho t ng c a CLB theo quan m c a thành viên CLB 45 Hình 4.31 Tính phù h p c a PTD trong ho t ng c a CLB khuy n nông theo quan
m c a các thành viên trong BCN 46 Hình 4.32 Tính phù h p c a PTD trong ho t ng c a CLB theo quan m c a CBKN 46 Hình 4.33 Thu n l i khi áp d ng PTD vào ho t ng c a CLB theo quan m c a thành viên CLB 47 Hình 4.34 Thu n l i khi áp d ng PTD vào ho t ng c a CLB theo quan m c a thành viên BCN 48 Hình 3.35 Thu n l i khi áp d ng PTD vào ho t ng c a CLB theo quan m c a CBKN 48 Hình 4.36 Khó kh n khi áp d ng PTD vào ho t ng c a CLB theo quan m c a thành viên CLB 49 Hình 4.37 Khó kh n khi áp d ng PTD vào ho t ng c a CLB theo quan m c a thành viên BCN 50 Hình 4.38 Khó kh n khi áp d ng PTD vào ho t ng c a CLB theo quan m c a CBKN 50
Trang 17
DANH M C B NG
ng 2.1 Tình hình phát tri n CLB khuy n nông 2007 -2009 5
ng 2.2 S CLB khuy n nông ti p c n PTD 15
ng 3.1 Các CLB khuy n nông làm i t ng nghiên c u 17
ng 4.1 Tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB c a thành viên CLB 19
ng 4.2 Tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB c a BCN 23
ng 4.3 Bi n ng s l ng thành viên các CLB khuy n nông 28
ng 4.4 ánh giá chung v ph ng pháp PTD theo quan m c a thành viên trong BCN 51
ng 4.5 ánh giá chung v ph ng pháp PTD theo quan m c a thành viên CLB 52
ng 4.6 ánh giá chung v ph ng pháp PTD theo quan m c a CBKN 52
Trang 18PAEX : Ch ng trình khuy n nông có s tham gia phía nam Vi t Nam
Trang 19Ch ng 1
M U
1.1 T V N
th ng khuy n nông Vi t Nam chính th c ra i vào ngày 02/03/1993 theo Ngh
nh 13/CP c a Chính ph v công tác t ch c h th ng khuy n nông Sau khi h
th ng khuy n nông ra i, h th ng ho t ng khuy n nông ng b ng Sông C u Long ( BSCL) nói riêng và c n c nói chung trong th i gian này ch y u s d ng
ph ng pháp “chuy n giao k thu t” thông qua t p hu n và xây d ng mô hình trình
di n “t trên xu ng” Th c t cho th y khuy n nông trong th i gian qua ã góp
ph n không nh t o nên s chuy n bi n m nh m v s l ng và ch t l ng nông nghi p, giúp nông dân nâng cao hi u qu s n xu t, c i thi n ch t l ng s n ph m nông nghi p, bên c nh còn giúp nông dân xây d ng các câu l c b khuy n nông (CLB khuy n nông) d a trên nguyên t c xây d ng t nhóm t nguy n liên k t trong
ho t ng chuyên s n xu t nông nghi p
Tuy nhiên bên c nh nh ng thành t u t c th c t còn cho th y sau g n hai th p
th c hi n Ngh nh 13/CP c a Chính ph , ho t ng khuy n nông c n c nói chung và BSCL nói riêng ã t ra có nhi u h n ch nh :
H t ng khuy n nông kém hi u qu trong vi c áp ng nhu c u c a nông dân, c bi t là nông dân nghèo
Ho t ng khuy n nông s d ng ph ng pháp “chuy n giao k thu t” thông qua t p hu n và xây d ng mô hình “t trên xu ng” ch a quan tâm n kh
ng ng d ng c a nông dân và ch a th hi n rõ c s quan h gi a các
ch ng trình khuy n nông và th c t s n xu t c a nông dân nên ã không mang l i hi u qu t p hu n nh mong mu n c a ngành khuy n nông, CBKN không truy n t i h t ti n b khoa h c k thu t (KHKT) n nông dân, có nhi u nghiên c u tiên ti n không i vào th c t s n xu t c a nông dân
ng th i v i ph ng pháp khuy n nông “chuy n giao k thu t” thông qua
p hu n và xây d ng mô hình “t trên xu ng” ã không phát huy ti m n ng
ng nh kh n ng sáng t o c a nông dân, không nâng cao hi u qu ho t
ng cho các CLB khuy n nông có nhi u CLB khuy n nông do nông dân t nguy n thành l p và do ngành khuy n nông v n ng thành l p liên k t
Trang 20n xu t r i vào tình tr ng gi i tán ho c ch ho t ng c m ch ng do ho t
ng không hi u qu
Trong b i c nh h i nh p t ch c th ng m i th gi i (WTO) Vi t Nam hi n nay
n xu t nông nghi p òi h i c n ph i t p trung và chú tr ng ch t l ng H n lúc nào ng i nông dân ph i có t ch c liên k t s n xu t ho t ng hi u qu g n k t
n xu t, và b n thân nông dân c n ph i có ki n th c, n ng l c sáng t o, ph i bi t
nh y bén linh ho t Vì v y ho t ng khuy n nông c n ph i thay i không th ti p
c ch n thu n s d ng ph ng pháp “chuy n giao ti n b k thu t” thông qua
p hu n và xây d ng mô hình “t trên xu ng”
Ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) c gi i thi u vào ho t ng
(MDAEP) và “Ch ng trình khuy n nông có s tham gia phía Nam” (PAEX)
c VVOB tài tr th c hi n t 2008 n 2010, t p trung 5 t nh tr ng m g m 2
nh mi n ông Nam B (Bình Ph c, Bà R a - V ng Tàu) và 3 t nh Tây Nam B (An Giang, Sóc Tr ng, H u Giang)
ph bi n vào ho t ng khuy n nông H u Giang c th là áp d ng vào ho t ng
a các CLB khuy n nông trong t nh H u Giang v i m c tích nâng cao hi u qu
ho t ng cho các CLB ng th i tác ng tích c c n nông dân CLB Do ó ánh giá l i ph ng pháp PTD có ph i là ph ng pháp ti p c n khuy n nông có
hi u qu cho ng i nông dân và ho t ng c a CLB khuy n nông hay không ?
tài “ ánh giá tác ng c a ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) n nông dân và hi u qu ho t ng a các CLB khuy n nông t i H u Giang giai
n 2008 - 2010” là t c n thi t
1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U
1.2.1 M c tiêu chung
Nh mlàm s y m nh phát tri n ph ng pháp PTD H u Giang góp ph n c i thi n và nâng cao hi u qu ho t ng c a các CLB khuy n nông
1.2.2 M c tiêu th
(1) ánh giá vai trò c a CLB khuy n nông
(2) ánh giá tác ng a PTD n nông dân g m: K n ng qu n lí u hành CLB
a ban ch nhi m (BCN), thái , nh n th c, ki n th c, n ng l c và hi u qu s n
xu t c a nông dân
Trang 21(3) ánh giá hi u qu ho t ng a các CLB khuy n nông thông qua ph ng pháp PTD
(4) ánh giá tính phù h p c a ph ng pháp PTD khi áp d ng vào ho t ng c a các CLB khuy n nông
(5) Xác nh thu n l i và khó kh n trong quá trình áp ng PTD vào ho t ng c a CLB khuy n nông
1.3 CÂU H I NGHIÊN C U VÀ GI THI T NGHIÊN C U
1.3.1 Gi thuy t nghiên c u
Gi thuy t 1: PTD có tác ng n nông dân
Gi thuy t 2: PTD có tác ng n hi u qu ho t ng a các CLB khuy n nông
Gi thuy t 3: PTD là phù h p trong ho t ng a CLB khuy n nông
1.3.2 Câu i nghiên c u
Câu i 1: Vai trò c a CLB khuy n nông hi n nay nh th nào ?
Câu i 2: Nh ng tác ng PTD n nông dân là nh th nào ?
Câu i 3: Nh ng tác ng a PTD n tình tr ng ho t ng a CLB khuy n nông là nh th nào ?
Câu h i 4: PTD có phù h p v i ho t ng c a CLB khuy n nông không ?
Câu i 5: Nh ng thu n l i và khó kh n trong quá trình áp d ng PTD vào ho t
Trang 22Ch ng 2
L C KH O TÀI LI U
2.1 T NG QUAN A BÀN NGHIÊN C U
2.1.1 Khái quát v t nh H u Giang
22/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 n m 2003 c a Qu c h i khoá XI và Ngh nh s 05/2004/N -CP ngày 02 tháng 01 n m 2004 c a Chính ph
nh n m trung tâm BSCL a gi i hành chính ti p giáp 5 t nh: phía B c giáp Thành ph (TP) C n Th ; phía Nam giáp t nh B c Liêu; phía Tây giáp t nh Kiên Giang; phía ông giáp t nh Sóc Tr ng
u Giang có di n tích t t nhiên là 160.058,69 ha, chi m kho ng 4% di n tích vùng BSCL và chi m kho ng 0,4% t ng di n tích t nhiên n c Vi t Nam và có 7
n hành chánh bao g m TP V Thanh, Th xã Ngã B y và 5 huy n (Ph ng Hi p, Long , Châu Thành, Châu Thành A, Th y)
Là t nh có ti m n ng t ai màu m , có di n tích t nông nghi p 139.147,74 ha chi m 86,91% di n tích t t nhiên toàn t nh và h n 40% (41.4%) dân s s ng ch
u d a vào s n xu t nông nghi p Vì v y v n phát tri n s n xu t nông nghi p
c xem là ngành óng vai trò v trí chi n l c trong s nghi p phát tri n t nh H u Giang
(C ng thông tin n t H u Giang, 2008)
2.1.2 S phát tri n c a các CLB khuy n nông t nh H u Giang
Theo Lê H ng Qu c (1998), các lo i hình t ch c c s và c u liên k t khác nhau có th phù h p và có ích i v i nông dân các vùng khác nhau, th c t cho
th y hình th c CLB khuy n nông ang ph bi n BSCL Nó óng vai trò là kênh
a các thông tin n nông dân và ng th i c ng o i u ki n thu n l i h n cho công tác khuy n nông
Trong nh ng n m t 2007 n 2009 H u Giang có nhi u CLB khuy n nông thành
p ho t ng và có xu h ng gia t ng qua các n m c th n m 2007 toàn t nh có
ng s 355 CLB n n m 2009 là 483 CLB t ng h n 36% T o u ki n thu n l i cho nông dân trao i h c h i kinh nghi m, KHKT Tuy nhiên bên c nh nhi u CLB
ho t ng hi u qu khá, m nh v n còn nhi u CLB ho t ng c ánh giá là trung
Trang 23bình và y u (Báo cáo th ng kê ho t ng CLB khuy n nông H u Giang)(B ng 2.1)
ng 2.1 Tình hình phát tri n CLB khuy n nông 2007 -2009
Ngu n: Báo cáo th ng kê ho t ng CLB khuy n nông H u Giang
Bên c nh theo k t qu báo cáo th ng kê ho t ng CLB khuy n nông trong n m
2010 ( n tháng 9/2010) c a 7 tr m khuy n nông trong t nh H u Giang cho bi t toàn t nh H u Giang có 465 CLB khuy n nông Trong ó Long M là huy n có s CLB khuy n nông nhi u nh t 273 CLB chi m 59% so v i t ng s CLB khuy n nông trong t nh, Châu Thành A có 52 CLB khuy n nông (chi m 11%), V Th y có
47 CLB khuy n nông (10%), Châu Thành có 36 CLB khuy n nông (8%), Ph ng
Hi p có 28 CLB khuy n nông (chi m 6%), TP V Thanh có 23 CLB khuy n nông (chi m 5%) và Th xã Ngã B y có 6 CLB khuy n nông t ng ng 1% c ng là a bàn có ít s CLB khuy n nông nh t
Huy n Châu Thành A Th Xã Ngã B y Huy n Ph ng Hi p
Huy n Long M Huy n V Th y Th Xã V Thanh
Huy n Châu Thành
Hình 2.1 S phân b CLB khuy n nông H u Giang
(Ngu n : Báo cáo th ng kê ho t ng CLB khuy n nông t i các tr m khuy n nông t nh H u Giang, 2010)
Qua s li u th ng kê ho t ng CLB khuy n nông trong n m 2010 ( n tháng 9/2010) c a 7 tr m khuy n nông trong t nh H u Giang ta th y s CLB khuy n nông
m 2010 trong t nh gi m so v i n m 2009 (483 CLB n m 2009, n m 2010 465 CLB) do các tr m khuy n nông c ng c và xóa tên các CLB khuy n nông ho t
Trang 24ng không hi u qu và m t s CLB khuy n nông ho t ng t t ti n lên h p tác xã CLB khuy n nông v n là hình th c t ch c ph bi n trên a bàn t nh H u Giang
o u ki n thu n l i cho CBKN a ti n b KHKT n ng i nông dân d dàng
ng th i giúp nông dân ch ng trong ti p c n các d ch v khuy n nông, nâng cao trình ng l c
2.2 KHÁI QUÁT CLB KHUY N NÔNG
2.2.1 Các khái ni m v CLB khuy n nông
CLB khuy n nông là t t ch c qu n chúng do nông dân t p h p l i trao i, chia s nh ng kinh nghi m, giúp nâng cao ki n th c trong n xu t (Lê Ph t, 2009)
Là hình th c t ch c sinh ho t c ng ng có ý ngh a r t l n giúp nông dân liên k t
n xu t, làm kinh t , phát tri n các mô hình s n xu t, ng th i thông qua CLB khuy n nông là c u n i giúp các c quan chuyên môn chuy n giao ti n b KHKT vào s n xu t, thông tin k p th i nh ng ch tr ng chính sách c a ng và Nhà n c nông nghi p, nông thôn n nông dân (Nguy n Tr n Th c, 2008)
Theo Nguy n V n Long (2006) “khuy n nông và CLB khuy n nông có m i quan h
h u c v i nhau, CLB khuy n nông c n s giúp c a khuy n nông và khuy n nông c n a ph ng có CLB khuy n nông ti p c n nông dân d dàng và âu
có CLB khuy n nông - ó có CBKN và CBKN – nông dân c n n nhau, giao l u
g p g v i nhau nh cá v i n c”
Hà Ng c Hoa (2010) cho r ng “CLB khuy n nông c s không ch là tr ng h c
a nông dân mà còn là c u n i hi u qu chuy n giao ti n b KHKT T t c các
mô hình th c hi n qua CLB u thành công và c nhân r ng vì t p h p nhi u
tr ng quy t nh s n t i và phát tri n a CLB, nh ng CLB khuy n nông thành
l p nh ng không sinh ho t th ng xuyên ho c n i dung sinh ho t n i u s ho t
ng kém hi u qu và có th gi i tán Do ó các CLB khuy n nông thành l p c n t
ch c sinh ho t nh kì th ng xuyên và linh ho t d i nhi u hình th c nh : sinh
ho t nh kì, p t xu t theo nhu c u công vi c a CLB…n i dung sinh ho t
ph i a d ng th ng xuyên thay i nh : th o lu n v n chuy n i c c u kinh
Trang 25t , chuy n i c c u cây tr ng, nhu c u t p hu n, t ch c a àm n xu t, t ch c tham quan c i mô hình (Nguy n V n Long, 2006)
Nguy n Vi t Khoa (2001) cho r ng nguyên t c t ch c ho t ng CLB khuy n nông là ph i xây d ng k ho ch ho t ng c th , các thành viên ph i t ch c góp
v n xây d ng qu làm chi phí cho các ho t ng chung a CLB, ng th i CLB
th ng xuyên t ch c t p hu n thu t trao i kinh nghi m các thành viên CLB cùng nhau tháo g khó kh n, bên c nh sau m t chu kì ho t ng CLB c n ph i
ch c t ng k t ánh giá và a ra ph ng h ng ho t ng ti p theo cho CLB
2.2.3 L i ích c a CLB khuy n nông
Lê H ng Qu c (1997) cho r ng khi nông dân tham gia CLB khuy n nông có c h i
nh n c nhi u l i ích nh c chuy n giao ti n b k thu t, c ti p c n các
ch ng trình hu n luy n nhân gi ng, vay tín ng t các ngu n c a ngân hàng, qu
qu c gia
Theo H ng Oanh (2009) tham gia CLB khuy n nông s giúp nông dân có nhi u thay i v nh n th c và t p quán canh tác, giúp h tr nên ch ng m nh d n u phát tri n kinh t , chuy n d ch c c u cây tr ng, v t nuôi phù h p v i u ki n gia ình
ng th i theo Huy n Trang (2010) tham gia sinh ho t CLB khuy n nông s
h ng nông dân n cách th c t ch c s n xu t t p th , cùng nhau th o lu n gi i quy t khó kh n góp ph n mang l i nhi u c h i thành công trong n xu t
2.3 KHÁI QUÁT V PTD
2.3.1 Khái ni m v PTD
PTD là 3 ch vi t t t c a Participatory Technology Development có ngh a là phát tri n k thu t có s tham gia Ngoài ra PTD còn c g i v i các tên khác nh : Nghiên c u và khuy n nông có s tham gia; nông dân óng vai trò chính trong nghiên c u và khuy n nông; Thí nghi m và khuy n nông trên c s c ng ng (Nguy n Duy C n và ctv, 2009)
Theo B o Huy (2005), PTD là m t quá trình i tìm nh ng cái m i (nh ng ý t ng
v công ngh , cách t ch c m i ho c m i v i u ki n áp ng…) sao cho phù h p
v i i u ki n a ng i dân và nông dân nghèo, nh ng ng i sinh s ng trong các
h th ng nông nghi p ph c p, a ng và b p bênh
ng Kim Vui và ctv (2007) cho r ng PTD là cách ti p c n trong ó ng i nông dân c lôi cu n vào vi c phát tri n các k thu t nông nghi p phù h p v i u
ki n c th c a h , ng th i trong PTD ng i nông dân s s d ng nh ng ki n
Trang 26th c và kh n ng th c t c a b n thân th nghi m các k thu t m i v i s ph i
p tr giúp c a cán b nghiên c u và CBKN ây là s tác ng qua l i gi a ki n
th c b n a và ki n th c khoa h c, là k t qu trao i thông tin gi a các bên tham gia nh nhà khoa h c, CBKN và nông dân tìm ra các th nghi m m i có l i cho các bên tham gia theo Hình 2.2
Hình 2.2 M i quan h gi a các bên tham gia trong PTD
(Ngu n: ng Kim Vui và ctv, 2007)
o Huy (2002) c ng cho r ng trong PTD nông dân, nhà nghiên c u và CBKN cùng tham gia th nghi m nh ng cái m i và vai trò chính thu c v ng i nông dân, nhà nghiên c u tr giúp v m t khoa c cho ng i dân, CBKN là ng i thúc
2.3.2 Ti n trình PTD
Theo Nguy n Duy C n và ctv (2009), ti n trình PTD g m 5 b c:
c 1: Nông dân xác nh v n tr ng i m u ch t a và nêu lên cách
ã gi i quy t v n trong quá kh Cu i cùng chính nông dân quy t nh
v n tr ng i nào mu n u tiên gi i quy t
c 2: Nông dân th o lu n, có s tham gia a các cán b k thu t, nhà nghiên c u chuyên môn ch n gi i pháp gi i quy t v n
c 3: Nông dân làm th nghi m
c 4: Nông dân ánh giá th nghi m và k thu t ã áp ng và ph
bi n k t qu , nông dân gi i thích cái gì h thích, quy t nh áp ng
nh ng gì và nh ng gì h không áp ng
ND CBKN
Nhà nghiên c u
PTD
Trang 27c 5: Nhân r ng PTD
Hình 2.3 Mô t ti n trình PTD theo Nguy n Duy C n và ctv
(Ngu n: Nguy n Duy C n và ctv, 2009)
Nh ng theo B o Huy (2002) cho r ng ti n trình PTD g m 6 giai n: 1 giai n
ph (giai n chu n b ) và 5 giai n chính (giai n kh i x ng, giai n th c thi, giai n giám sát và tài li u hóa, giai n k t thúc và giai n lan r ng) Giai n chu n b g m 2 b c: thu th p thông tin phân tích tình hình và l a
Trang 28Hình 2.4 Mô t ti n trình PTD theo B o Huy
(Ngu n: B o Huy, 2002)
2.3.3 Nguyên t c áp ng PTD
PTD tr thành m t công ph c v c l c cho ho t ng khuy n nông và nghiên c u ph i PTD là m t chu i ho t ng liên c bao g m t b c kh i
x ng tìm ki m ý t ng cho n ánh giá và nhân r ng k t q , nông dân ph i là
nh ng ng i a ra ý t ng th nghi m và óng vai trò quy t nh trong vi c xác
nh nh ng vi c c n làm và cách làm trong các th nghi m (Lê H ng Qu c, 1998)
a ch n ch
Trang 29Các thông tin v ti n trình, v k t qu th nghi m, và các d li u liên quan i u c n
c theo dõi, ghi chép l u tr c n th n giúp thu n l i ánh giá các k t qu tác
ng, thu th p bài c kinh nghi m ( ng ình Bôi, 2006)
Theo B o Huy (2002), khi áp d ng PTD c n m b o các u ki n sau:
Các bên liên quan c coi là bình ng nhà nghiên c u CBKN và nông dân cùng tham gia vào ti n trình t o ra môi tr ng c t p chung trong tìm
ki m cái m i có hi u qu
Ch PTD n m trong ph m vi nh ng v n mà b n thân h gia ình có
th t quy t nh và ki m soát ho c là v n có quy mô c p c ng ng, thôn
v i i u ki n kinh t xã h i và sinh thái a ph ng
Ý t ng c l a ch n ph i có kh ng c nhân r ng cho nhi u nông dân khác có th c h ng l i t các th nghi m ó
2.3.4 L i ích c a PTD
PTD d a trên cách ti p c n l y ng i dân làm trung tâm t o c h i thu n l i h c h i
n nhau gi a nh ng nông dân, CBKN và nhà nghiên c u ( ng ình Bôi, 2006) Theo inh c Thu n và Võ Hùng (2002), ph ng pháp PTD s áp ng c nhu
u và l i ích c a nhi u i t ng nông dân trong c ng ng Nó kích thích nông dân hành ng theo sáng ki n c a h và giúp nông dân gi i quy t các v n phát sinh c ng nh nh n bi t và phân tích c các v n khó kh n trong s n xu t, i
ng
ng Kim Vui và ctv (2007) cho r ng PTD s t ng c ng n ng l c th nghi m hi n
i c a nông dân, giúp nông dân thay i k thu t s n xu t hi n t i theo h ng ti n
Theo tài li u d án phát tri n nông thôn k L k Trung tâm khuy n nông k L k
Ph ng pháp PTD góp ph n t o nên nh ng l i ích sau:
Giúp ng i dân không ng ng nâng cao ki n th c m i b ng cách th c hi n, theo dõi và ánh giá các ho t ng th nghi m trên ng ru ng a chính
Trang 30Giúp CBKN tr giúp ng i dân trong quá trình th c hi n các ho t ng khuy n nông phù h p v i nhu c u a ng i dân
Giúp nâng cao c trách nhi m a ng i dân trong các công tác khuy n nông, o c s t tin cho nông dân nâng cao n ng l c a t ng nông dân
và c c ng ng nh m phát huy vai trò t qu n a c ng ng, m o s phát tri n b n v ng
Giúp nâng cao tính c ng ng trong n xu t nông nghi p c ng nh trong
cu c s ng
Còn B o Huy (2002) cho r ng PTD giúp cho vi c phát tri n k thu t nông nghi p thích h p v i a ph ng, giúp cho ng i làm nghiên c u, CBKN hi u và bi t c nhu c u ích th c c a a ph ng ây là ph ng pháp h u hi u giúp nông dân gi i quy t c các v n phát sinh trong cu c s ng và s n xu t, giúp nông dân phát tri n k thu t s n xu t và ti p c n t t h n các ch ng trình khuy n nông, các d ch thông tin KHKT, th tr ng, giá c
ng th i theo B o Huy (2002) PTD còn giúp CBKN có c h i b sung các công , ph ng pháp khuy n nông thích h p áp ng c nhu c u c a nông dân và giúp các nhà qu n lí, ho ch nh chính sách có cách nhìn m i v v n phát tri n thu t nông nghi p a ph ng c i ti n chính sách và a ra quy t nh khuy n nông thích h p
i thi n giáo d c lâm nghi p b c i h c, t o ki n th c và xây d ng m i liên k t
gi a các t ch c ào t o, nghiên c u và khuy n nông t i Vi t Nam Ph ng pháp PTD c SFSP áp ng vào nghiên c u phát tri n lâm nghi p Vi t Nam và c thí nghi m các vùng sinh thái khác nhau Vi t Nam (vùng r ng ng p m n BSCL, khu v c r ng t nhiên Tây Nguyên, vùng m B ch Mã và các vùng núi phía B c Vi t Nam K t qu cho th y PTD là ph ng pháp ti p c n m i phù h p trong phát tri n k thu t d a vào ng i dân Ngoài ra, PTD o ra c h i ng i dân tham gia và nâng cao n ng l c t ch c qu n lý thôn n, t o s liên k t ch t ch
gi a ba nhà: nghiên c u – khuy n nông – nông dân và góp ph n quan tr ng trong quá trình xây d ng i m i h th ng khuy n nông lâm l y nông dân làm trung tâm (B o Huy, 2002)
Trang 31Hình 2.5 V trí phát tri n PTD Vi t Nam trong khuôn kh SFSP
(Ngu n : B o Huy, 2002)
nh Hòa Bình là m t trong nh ng a bàn áp d ng các th nghi m PTD t ch ng trình SFSP Nh n th c rõ t m quan tr ng c a PTD, ph ng pháp PTD c th ch hóa chính th c là ph ng pháp khuy n nông trong h th ng khuy n nông lâm t nh Hoà Bình Hàng n m t nh Hòa Bình u dành ngân sách riêng t p hu n cho toàn b các CBKN huy n và xã trong t nh v PTD, t t c các tr m khuy n nông huy n u
có k ho ch và ngân sách th c hi n m t s ý t ng PTD cùng v i nông dân ( ng ình Bôi, 2007)
nh Thái Nguyên áp d ng ph ng pháp PTD vào khuy n nông t n m 1991 d i
h tr c a t ch c CIDSE Vi t Nam thông qua d án “Nâng cao n ng l c và
ng c h th ng khuy n nông t t nh cho n c p xã và thôn b n” Trong 4 huy n
a d án ã có h n 100 cán b k thu t tr ng tr t và ch n nuôi c ào t o v
ph ng pháp PTD giúp CBKN h tr nông dân theo úng nhu c u, ng i nông dân nâng cao tính c l p t ch , t nguy n tham gia óng góp ngu n l c c i ti n s n
xu t, nâng cao thu nh p, xoá ói gi m nghèo (Cái Ng c H i, 2007)
nh Qu ng Bình b t u áp d ng ph ng pháp PTD t tháng 4/2004 thông qua d
án “Qu n lí b n v ng ngu n tài nguyên thiên nhiên mi n Trung” (SMNR-CV) c
Trang 32tài tr b i B h p tác kinh t và phát tri n c ng hòa liên Bang c (BMZ)
SMNR-CV là d án có h ng ti p c n t ng th c a ph ng pháp khuy n nông có s tham gia và c áp d ng v i các u ki n c a khu v c mi n Trung Vi t Nam và các
u ki n c th c a t nh Qu ng Bình Xác nh u ki n t ai ngu n tài nguyên thiên nhiên t nh khan hi m, t i tiêu khó kh n và sinh k c a nhi u h gia ình nông thôn ph thu c l n vào vi c s d ng hi u qu di n tích t canh tác trong khi
ph ng pháp khuy n nông truy n th ng không th gi i quy t c nh ng khó kh n theo mong i ng i dân Áp d ng ph ng pháp khuy n nông d a trên nguyên t c
có s tham gia c a ng i dân là m t u ki n r t c n thi t Qu ng Bình Tháng 07/2008, PTD c chính th c l ng ghép vào chi n l c dung hoà công tác khuy n nông Qu ng Bình (Tài li u d án qu n lí b n v ng ngu n tài nguyên mi n Trung, 2005)
2.5 L C V S PHÁT TRI N PTD BSCL
Ph ng pháp PTD c gi i thi u vào ho t ng khuy n nông 4 t nh (Sóc Tr ng,
An Giang, Cà Mau và B n Tre) BSCL t cu i n m 2001 thông qua d án khuy n
thu c tr ng i h c C n Th và t ch c VVOB thu c V ng Qu c B ây là d
án u tiên BSCL áp ng ph ng th c ti p c n khuy n nông có s tham gia (PTD) và m c tiêu a d án MDAEP là nh m giúp ho t ng c a CBKN áp ng yêu c u c a nông dân K t qu kh o sát c a d án cho th y ho t ng khuy n nông
và ng i làm công tác khuy n nông có vai trò then ch t trong s phát tri n nông nghi p và nông thôn BSCL Thông qua d án CBKN c hu n luy n v các
ph ng pháp tham gia và k n ng khuy n nông nh m giúp ho t ng khuy n nông theo h ng phát tri n áp ng v i yêu c u c a nông dân Sau 2 n m th c hi n d án
ã t c k t qu tích c c, CBKN c c i thi n k ng khuy n nông, ho t
ng khuy n nông có hi u qu , nông dân hài lòng v cách ti p c n m i, c trao quy n tham gia K t qu thành công t d án ph ng pháp PTD ã c m r ng
áp d ng t t các t nh còn l i c a BSCL vào n m 2003
Ch ng trình khuy n nông có s tham gia phía nam Vi t Nam (PAEX) là s ti p
c sau nh ng thành công d án MDAEP D án PAEX c th c hi n t 2008
-2010 t p trung 5 nh g m 2 nh ông Nam B (Bình ph c, Bà R a- V ng Tàu)
và 3 nh Tây Nam B (An Giang, Sóc Tr ng, H u Giang) D án ti p t c gi i thi u
và y m nh phát tri n ph ng pháp PTD nh m hi u rõ nhu c u th c t s n xu t nông dân, c i thi n ch t l ng h th ng khuy n nông, nâng cao trình s n xu t cho nông dân, kh n ng xây d ng l p k ho ch ho t ng c a CLB khuy n nông…
Trang 332.6 S L C V S PHÁT TRI N PTD CÁC CLB KHUY N NÔNG
U GIANG
Vi c áp d ng ph ng pháp ti p c n khuy n nông truy n th ng TOT mang n ng tính
áp t t trên xu ng cho th y còn nhi u b t c p không phù h p v i i u ki n và nhu
c u th c t c a ng i dân, ch a khai thác h t ti m n ng c ng nh ngu n l c s n có
a a ph ng Nên khi d án MDAEP b t u tri n khai BSCL (2001-2007), tháng 7 n m 2007 Trung tâm khuy n nông t nh H u Giang ã ch n 8 CLB khuy n nông m r ng áp d ng ph ng pháp PTD nh m giúp các CLB khuy n nông có
ho ch ho t ng s n xu t và xây d ng các mô hình th nghi m có hi u qu h n,
có u ki n trao i và h c h i kinh nghi m l n nhau…Vào u n m 2008 H u Giang là m t trong 3 t nh BSCL c d án PAEX h p tác th c hi n ph ng pháp khuy n nông có s tham gia Trong n m 2008 H u Giang có 10 CLB khuy n nông c tham gia ch ng trình PAEX (Nguy n V n M ng, 2008)
Theo s li u th ng kê báo cáo ho t ng CLB khuy n nông n m 2010 ( n tháng 9/2010) c a 7 tr m khuy n nông trong t nh H u Giang, t nh H u Giang có 100 CLB khuy n nông ti p c n PTD chi m 21.51% so v i t ng s CLB khuy n nông c a
nh Huy n Long M là huy n có s CLB khuy n nông ti p c n v i PTD nhi u
nh t có 35 CLB t c chi m 12.82% so v i t ng s CLB khuy n nông trong a bàn huy n, V Th y là 10 CLB, Châu Thành A là 15 CLB, Ph ng Hi p là 10 CLB, Châu Thành là 20 CLB, Thành ph V Thanh là và Th xã Ngã B y là 5 CLB (B ng 2.2)
(Ngu n : Báo cáo th ng kê ho t ng CLB khuy n nông t i các tr m khuy n nông t nh H u Giang, 2010)
Qua B ng 2.2 cho th y l ng ghép PTD vào ho t ng c a các CLB khuy n nông ang c ngành khuy n nông H u giang tích c c th c hi n nâng cao n ng l c cho nông dân và hi u qu ho t ng cho các CLB khuy n nông
Trang 34Ch ng 3
N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U
3.1 N I DUNG NGHIÊN C U
tài t p trung nghiên c u các n i dung chính sau:
(1) ánh giá vai trò CLB khuy n nông
(2) T ng k t k t qu th c hi n PTD các CLB khuy n nông t i H u Giang
(3) ánh giá tác ng c a PTD n nông dân:
Tác ng PTD n k n ng qu n lí u hành CLB c a nông dân là thành viên trong BCN
Tác ng PTD n s thay i v thái và nh n th c a nông dân
Tác ng PTD n s thay i v ki n th c và n ng l c a nông dân
i t ng nghiên c u là nông dân t i 10 CLB khuy n nông H u Giang ã áp
ng ph ng pháp PTD vào quá trình ho t ng c a CLB Nh ng CLB khuy n nông này n m các a bàn khác nhau có i u ki n hoàn nh và h th ng canh tác khác nhau o i u ki n ánh giá tác ng ng nh th hi n tính phù h p a PTD
là bao g m nhi u nh v c a ng khác nhau
Trang 35ng 3.1 Các CLB khuy n nông làm i t ng nghiên c u
(Ngu n: ch ng trình khuy n nông có s tham gia PAEX, 2010)
3.2.2 Ph ng pháp thu th p s li u
th c hi n các m c tiêu c th t ra c a nghiên c u, tài s ti n hành thu th p
li u th c p và s c p nh sau:
3.2.2.1 Thu th p s li u th c p
Thu nh p các thông tin bài vi t v s phát tri n a PTD Vi t Nam, BSCL và
nh H u Giang, thu th p các bài vi t, báo cáo và giáo trình có liên quan n ph ng pháp PTD c ng nh nh ng c m vai trò c a CLB khuy n nông
3.2.2.2 Thu th p s li u s c p
d ng ph ng pháp ánh giá nhanh nông thôn (PRA: Praticipatory Rural Apprasial):
Th c hi n th o lu n nhóm gi a các nông dân CLB v i nhau thu th p
ph ng v n ch nhi m và phó ch nhi m các CLB n m t ng quan tình hình
ch n nuôi
Thanh
n xu t lúa, nuôi heo
Trang 36Ph ng v n cá nhân (ph ng v n nông dân các CLB và CBKN ph trách các CLB áp d ng PTD) v i phi u câu h i có c u trúc và phi u câu i bán c u trúc nh m ki m tra chéo nh ng tác ng PTD n nông dân và hi u qu ho t
ch ng trình PAEX ch n ph ng v n 4-5 nông dân
Nhóm i t ng 2 (Thành viên trong BCN): ch n ph ng v n 28 nông dân là thành viên trong BCN, c th trong 10 CLB áp d ng PTD trong ch ng trình PAEX ch n ph ng v n 2-3 nông dân trong BCN
khuy n nông áp d ng PTD
3.2.4 Ph ng pháp phân tích s li u
li u sau khi thu th p c ki m tra, tính toán và mã hoá tr c khi c
nh p vào máy tính S d ng ph n m m Excel nh p s li u vào máy tính sau ó ti n hành ki m tra tr c khi x lý và phân tích s li u
Ph ng pháp phân tích s li u: Dùng ph n m m Excel tính toán và v
th bi u th s tác ng a PTD n nông dân và hi u qu ho t ng c a CLB ng th i dùng Paired Samples test ki m tra m t s ch tiêu n hình ch u tác ng m nh b i ph ng pháp PTD
Trang 37Ch ng 4
K T QU TH O LU N
4.1 THÔNG TIN CHUNG V NÔNG DÂN THAM GIA CLB KHUY N NÔNG
4.1.1 Thông tin chung v nông dân là thành viên CLB
4.1.1.1 Tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB và thành ph n
gi i tính c a thành viên CLB
Qua k t qu kh o sát cho th y s tu i trung bình c a cácthành viên CLB là khá cao trung bình kho ng 48 tu i và a s các thành viên tham gia sinh ho t CLB là nam
gi i chi m n 91.67%, ch có 8.33% là n (B ng 4.1 và Hình 4.1)
ng 4.1 Tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB c a thành viên CLB
Hình 4.1 T l Nam N tham gia ph ng v n các CLB áp d ng PTD
(Ngu n: c tính d a trên s li u u tra thành viên CLB n m 2010, n = 48)
Qua k t qu phân tích trên ta th y tình hình sinh ho t các CLB khuy n nông hi n nay v n ch a th t s thu hút c l c l ng thanh niên và ph n tham gia Lý gi i cho u này theo chú oàn H ng S n ch nhi m CLB khuy n nông s 3 Th tr n
y Ngàn huy n Châu Thành A cho r ng “ S d có s khác bi t này là do hi n nay
dù n i dung sinh ho t các CLB ã có nhi u c i ti n ti n b phong phú h n tr c
Trang 38nh ng ph n l n n i dung sinh ho t v n còn xoay quanh nhi u v v n canh tác
n xu t nông nghi p nên i t ng n sinh ho t CLB ph n ông là nam gi i là
ch h trong gia ình” và c ng theo chú S n “ nh CLB s 3 c a tôi có 100% là nam gi i và u tu i trung niên”
n m tham gia sinh ho t CLB c a các thành viên t ng i cao trung bình là kho ng 4 n m, có nh ng thành viên tham gia sinh ho t CLB th i gian r t dài là 10
m và ng n nh t là 1 n m (B ng 4.1) Lý gi i cho s chênh l ch l n gi a s n m trung bình và s n m cao nh t tham gia vào sinh ho t CLB c a nông dân là do ph n
n các CLB kh o sát c thành l p trong vòng 3 n m tr l i ây Thành viên tham gia vào các CLB u duy trì tham gia cho n nay và ít có thành viên r i b CLB thành viên trung bình trong gia ình c a các thành viên CLB trung bình hi n nay
là 5 ng i và có m c thu nh p kho ng 70 tri u/n m (B ng 4.1) u này cho th y nông dân tham gia sinh ho t trong các CLB hi n nay ã có nhi u ti n b trong cu c
ng và có ph ng pháp s n xu t thích h p h n giúp nâng cao thu nh p
Qua k t qu kh o sát cho th y trình h c v n c a thành viên CLB t ng i cao
có 56.25% thành viên có trình t c p 2 tr lên (43.75% c p 2 và 12.5% c p 3)
u này ph n nào t o u ki n cho các thành viên d dàng trong vi c trao i h c
i kinh nghi m l n nhau c bi t là trong vi c ti p thu nh ng ti n b KHKT m i
Trang 39làm màu chi m t l r t nh (2.08%) nh ng u áng khích l là xu h ng k t h p
n xu t ang c nh ng thành viên các CLB s n xu t m t cách ph bi n u này ch ng t là nông dân tham gia vào các CLB ngày càng có nhi u ti n b h n trong s n xu t bi t cách k t h p các mô hình s n xu t l i nh m t n d ng t t ngu n tài nguyên s n có phát tri n kinh t gia ình
Mô hình s n xu t
%
Hình 4.3 Mô hình s n xu t chính c a thành viên các CLB
(Ngu n: c tính d a trên s li u u tra thành viên CLB n m 2010, n = 48)
4.1.1.4 Lí do tham gia CLB c a thành viên CLB
t qu phân tích bên trên cho th y r ng mô hình s n xu t c a nông dân ngày càng
a d ng và k t h p nhi u mô hình vào s n xu t u này cho th y r ng nhu c u trao
i và h c h i kinh nghi m trong s n xu t c a nông dân ngày càng cao Hình 4.4 bên d i cho th y có r t nhi u lý do khi n nông dân tham gia vào CLB khuy n nông Qua ó cho th y r ng nông dân tham gia sinh ho t CLB khuy n nông là r t
ch ng, r t có tinh th n t ng tr l n nhau và c bi t là có khát v ng mu n c
c t p nâng cao ki n th c, t l c phát tri n kinh t ng th i tranh th nh n s giúp , h tr c a chính quy n c ng nh ngành khuy n nông Ngoài nh ng lí do là phát tri n kinh t gia ình và nâng cao ki n th c cho b n thân, nông dân còn mong
mu n có c n i vui ch i, gi i trí sau nh ng gi lao ng v t v
Trang 40Mu n phát tri n kinh t và nh n thây lam n CLB s co hiêu qua h n s n xu t riêng le
Co iêu kiên tâp huân, hoc hoi KHKT tôt
Muôn c quan tâm, hô tr t chinh quyên KN (v n, xây d ng mô hình, phân thu c)
Muôn trao i chia s kinh nghiêm v i moi ng i cùng nhau phát tri n th p thêm tình oàn k t
Co n i sinh hoat giai tri
vai vôn gop vôn
Muôn nâng cao s hiêu biêt
Hình 4.4 Lí do tham gia vào CLB khuy n nông theo quan m c a thành viên
(Ngu n: c tính d a trên s li u u tra thành viên CLB n m 2010, n = 48)
4.1.2 Thông tin chung v thành viên trong BCN c a các CLB
Theo k t qu u tra PRA 10 CLB khuy n nông cho th y có 100% nông dân tham gia trong BCN là nam gi i và a s BCN c a các CLB là c s tín nhi m
và l a ch n c a các thành viên chi m n 64.29% Tuy nhiên c ng có 28.57% BCN
là do chính quy n a ph ng ch nh và 7.14% là do thành viên b u và chính quy n a ph ng ch nh Qua ây cho th y thành viên CLB r t ch ng trong
vi c l a ch n ng i có n ng l c và uy tín qu n lý và u hành CLB c ng nh là
ng i h ng d n và chia s v i mình trong s n xu t và ph n còn l i là do s ch
nh l a ch n c a chính quy n a ph ng ã ph n nào cho th y c s quan tâm
a chính quy n trong vi c xây d ng và phát tri n CLB khuy n nông a ph ng
4.1.2.1 Tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB c a BCN
ng 4.2 cho th y thông tin v tu i, s thành viên gia ình, thu nh p, s n m tham gia CLB c a ND tham gia trong BCN không có s khác bi t l n mà có ph n t ng
ng nh nh ng nông dân là thành viên c a CLB khuy n nông u này h t s c thu n l i cho vi c qu n lý, ho t ng và trao i h c h i l n nhau trong CLB vì