ĐÁNH GIÁ tác ĐỘNG của PHƯƠNG PHÁP KHUYẾN NÔNG có sự THAM GIA (PTD) đến HIỆU qủa HOẠT ĐỘNG của các câu lạc bộ KHUYẾN NÔNG TỈNH AN GIANG (2008 2010)

TR NG I H C C N TH

VI N NGHIÊN C U PHÁT TRI N BSCL

i ng ch m lu n v n t t nghi p ã ch p nh n lu n v n ính kèm v i tên tài:

Do sinh viên: LÊ TH H NG PH NG

Th c hi n và b o v tr c h i ng ngày:

Lu n v n ã c h i ng ánh giá m c:

Ý ki n c a h i ng

n Th , ngày……tháng……n m 2010

Ch t ch H i ng

NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N

C n Th , ngày….tháng….n m 2010

Ký tên

KS V n Hoàng

NH N XÉT C A GIÁO VIÊN PH N BI N

n Th , ngày … tháng… n m 2010

Ký tên

TI U S CÁ NHÂN

và tên: LÊ TH H NG PH NG

Sinh ngày: 06/09/1989

i sinh: C u Kè – Trà Vinh

a ch : p B ng L n A, xã Tam Ngãi, huy n C u Kè, t nh Trà Vinh

ã t t nghi p ph thông trung h c n m 2007

Vào tr ng i h c C n Th n m 2007 h c l p Phát tri n nông thôn A1 khóa 33 (CA0787A1), Vi n Nghiên c u phát tri n ng B ng Sông C u Long

Email: lthphuong18@student.ctu.edu.vn

I C M T Xin t lòng bi t n sâu s c!

Th y V n Hoàng ã t n tình h ng d n truy n t kinh nghi m và giúp em hoàn thành t t lu n v n t t nghi p

Quý th y cô tr ng i h c C n Th , c bi t là quý th y cô và cán b Vi n Nghiên

u phát tri n ng b ng sông C u Long ã t n tình truy n t ki n th c trong su t khóa h c

An Th nh, Phú H u và Long n A ã giúp r t nhi u trong vi c hoàn thành lu n

n

Con c ng xin c m n ông bà, cha m ã ch m sóc, nuôi d ng và d y d con nên

ng i

TÓM T T

Ph ng pháp khuy n nông truy n th ng ch a t hi u qu cao và ch a áp ng c nhu c u c a nông dân, nông dân còn g p nhi u khó kh n trong s n xu t và ph i i m t

i nhi u thách th c khi h i nh p vào n n kinh t qu c t

Ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) c gi i thi u vào ho t ng khuy n nông BSCL t cu i n m 2001 thông qua d án “Khuy n nông BSCL” Ph ng pháp này b c u ã có tác ng tích c c n ng i nông dân và CBKN Ti p n i theo là

án khuy n nông có s tham gia phía nam (PAEX) c tri n khai t n m 2008 và kéo dài n n m 2010 t i 5 t nh phía nam trong ó có 3 t nh mi n Tây Nam B là An Giang, H u Giang và Sóc Tr ng tài ánh giá tác ng c a ph ng pháp khuy n

PTD trong ho t ng s n xu t nông nghi p và thái , nh n th c c ng nh ki n th c,

n ng c a thành viên CLB và n ng l c qu n lý, u hành c a ban ch nhi m (BCN); (2) Tính phù h p c a ph ng pháp PTD; (3) Nh ng thu n l i và khó kh n khi áp d ng PTD vào th c t ; (4) xu t nh ng gi i pháp c n thi t

Qua ph ng v n thành viên CLB, BCN và CBKN, tài ã s d ng ph n m m Exel tính toán và v th bi u th s tác ng a ph ng pháp PTD ng th i c ng dùng Paired Samples test ki m tra m t s thay i n hình trong thái , nh n th c, ki n

th c, n ng l c c a thành viên CLB và k n ng qu n lí u hành c a BCN khi có tác

ng b i ph ng pháp PTD

t qu nghiên c u c a tài cho th y PTD có hi u qu r t l n và c xem là ph ng pháp phù h p nh t trong khuy n nông hi n nay, nó mang l i nh ng thành t u nh : Nâng cao hi u qu s n xu t c a ng i dân c v s l ng l n ch t l ng; T ng c ng

ki n th c và k n ng c a thành viên cùng ban ch nhi m; CLB ho t ng n ng ng

n, nông dân tham gia r t tích c c; M i quan h gi a CBKN và nông dân g n g i h n, nông dân là ch th trong các ho t ng và CBKN là ng i tr giúp cho h Ph ng pháp PTD còn khuy n khích c s quan tâm, giúp c a chính quy n a ph ng và các oàn

th n ng i nông dân

C L C

BÌA

TRANG PH BÌA

CH P NH N LU N V N i

NH N XÉT C A GIÁO VIÊN H NG D N ii

NH N XÉT C A GIÁO VIÊN PH N BI N iii

I CAM OAN iv

TI U S CÁ NHÂN v

I C M T vi

TÓM T T vii

C L C viii

DANH SÁCH T VI T T T xi

DANH SÁCH HÌNH xii

DANH SÁCH B NG xiv

Ch ng 1 M U 1

1.1 T V N .1

1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U .3

1.2.1 M c tiêu chung 3

1.2.2 M c tiêu c th .4

1.3 CÁC GI THUY T C N KI M NH VÀ CÂU H I NGHIÊN C U 4

1.3.1 Các gi thuy t c n ki m nh 4

1.3.2 Các câu h i nghiên c u 4

1.4.PH M VI NGHIÊN C U 4

1.4.1 a bàn nghiên c u 4

1.4.2 Th i gian th c hi n tài .4

1.4.3 i t ng nghiên c u .5

Ch ng 2 L C KH O TÀI LI U 6

2.1 GI I THI U V PH NG PHÁP PTD 6

2.2 S L C V D ÁN KHUY N NÔNG CÓ S THAM GIA 7

2.3 GI I THI U S L C V A BÀN NGHIÊN C U 8

2.4 L C KH O TÀI LI U CÓ LIÊN QUAN 10

Ch ng 3 N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 15

3.1 KHÁI NI M S D NG TRONG TÀI NGHIÊN C U 15

3.2 I T NG NGIÊN C U VÀ VÙNG NGHIÊN C U 16

3.3 THU TH P S LI U TH C P 16

3.4 THU TH P S LI U S C P 16

3.5 PH NG PHÁP PHÂN TÍCH S LI U 17

3.5.1 X lý s li u 1 17

3.5.2 Phân tích s li u 17

3.5.2.1 i v i m c tiêu 1 17

3.5.2.2 i v i m c tiêu 2 18

3.5.2.3 i v i m c tiêu 3 18

3.5.2.4 i v i m c tiêu 4 18

Ch ng 4 K T QU VÀ TH O LU N 19

4.1 ÁNH GIÁ TÁC NG C A PH NG PHÁP PTD TRONG HO T 19

NG S N XU T NÔNG NGHI P VÀ THÁI NH N TH C C NG NH KI N TH C, K N NG C A THÀNH VIÊN CLB VÀ N NG L C QU N LÝ U HÀNH C A BCN 4.1.1 M t s thông tin v nông dân tham gia CLB 19

4.1.2 Lý do nông dân tham gia vào CLB 21

4.1.3 L i ích c a nông dân khi tham gia vào CLB 23

4.1.4 Tác ng c a ph ng pháp PTD n hi u qu ho t ng CLB 26

4.1.5 Tác ng c a ph ng pháp PTD n nông dân 30

4.1.5 1 Tác ng c a ph ng pháp PTD n thái và nh n th c .30

c a nông dân 4.1.5.2 Tác ng c a ph ng pháp PTD n ki n th c và n ng l c 33

c a nông dân 4.1.5.3 S thay i v k n ng qu n lý và u hành CLB c a BCN 35

4.1.6 Tác ng c a khuy n nông PTD n ho t ng s n xu t nông nghi p 38

4.1.7 Tác ng c a ph ng pháp PTD n hi u qu s n xu t 39

4.2 ÁNH GIÁ V TÍNH PHÙ H P C A VI C ÁP D NG PH NG PHÁP 41

PTD VÀO HO T NG C A CLB 4.3 THU N L I VÀ KHÓ KH N KHI ÁP D NG PH NG PHÁP PTD 44

VÀO TH C T 4.2.1 Thu n l i 44

4.2.2 Khó kh n 45

Ch ng 5 K T LU N VÀ NGH 47

5.1 K T LU N 47

5.2 NGH 48

TÀI LI U THAM KH O 49

PH L C

Ph l c 1: B ng câu h i ph ng v n

Ph l c 2: K t Qu Paired Samples test

PRA Participatory Rural Appraisal ( ánh giá nông thôn có s tham gia) PTD Participatory Technology Development (Ph ng pháp khuy n nông

có s tham gia) VVOB quan h tr k thu t và h p tác phát tri n V ng qu c B

WTO World Trade Organization (T ch c th ng m i th gi i)

DANH SÁCH HÌNH

Hình 4.1 Trình h c v n c a các thành viên CLB 20

Hình 4.2 T n su t th hi n lý do nông dân tham gia CLB (theo thành viên) 21

Hình 4.3 T n su t th hi n lý do nông dân tham gia CLB (Theo CBKN) 22

Hình 4.4 T n su t th hi n l i ích khi nông dân tham gia CLB (theo thành viên) 23

Hình 4.5 T n su t th hi n l i ích khi nông dân tham gia CLB (theo BCN) 24

Hình 4.6 Tác ng c a PTD n hi u qu ho t ng c a CLB (Theo nông dân) 27

Hình 4.7 Thang m ánh giá v hi u qu ho t ng c a CLBKN tr c khi 27

Hình Tên hình Trang

Hình 4.22 ánh giá v tính phù h p c a vi c áp d ng PTD 43 vào ho t ng c a CLB (Theo CBKN)

Hình 4.23 ánh giá v tính phù h p c a vi c áp d ng PTD 44 vào ho t ng c a CLB (Theo BCN)

ng 4.4 Tác ng c a PTD n thái và nh n th c c a nông dân 32 (theo CBKN)

ng 4.5 Tác ng c a PTD n ki n th c và n ng l c c a nông dân 35 (theo BCN)

ng 4.6 Thông tin v BCN 35

ng 4.7 t qu ánh giá tác ng c a PTD n k n ng qu n lý 36

và u hành CLB c a BCN (theo BCN)

ng b ng sông C u Long ( BSCL) c xem là v a lúa, trái cây và th y s n l n

nh t c n c M t th c t áng bu n ang x y ra tr c m t chúng ta là tình tr ng các m t hàng nông nghi p ngo i v i nhi u l i th mà nông s n n i a không s c

nh tranh nh m u mã p, giá r , ch t l ng cao Có ngh a là nông dân Vi t Nam

ã b thua ngay trên sân nhà T m t n c thi u l ng th c, Vi t Nam ã v n lên

ng hàng th hai trên th gi i v xu t kh u lúa g o Khuy n nông ã hoàn thành nhi m v m b o an ninh l ng th c, góp ph n nâng cao i s ng nông dân nh ng

hi n nay khuy n nông ph i nh th nào giúp nông dân nâng cao n ng l c ng

u v i th i cu c m t cách t tin và s n xu t có hi u qu ? (Tr n Qu c Nhân,2007)

th ng khuy n nông n c ta còn t ng i tr , c thành l p n m 1993

Tr c ây các ch ng trình khuy n nông truy n th ng th ng c nh s n trên

ho ch ch t ch , thi u tính linh ho t trong khi nhu c u c a ng i dân thì khác nhau, luôn có s thay i và có tác ng c a th tr ng Các quy t nh c a ra trên nh h ng c a huy n, t nh, trung ng, nông dân ph i ch p nh n m t quy trình k thu t c thi t k s n t cán b khuy n nông (CBKN), các k thu t chuy n giao không phù h p v i u ki n kinh t - xã h i và sinh thái nông nghi p

a vùng mà h ang sinh s ng Ph ng pháp khuy n nông truy n th ng ch a áp

ng c nhu c u c a nông dân, c bi t là nh ng ng i nghèo, thi u u ki n s n

xu t Trong m t vài tr ng h p thì các nhà nghiên c u và khuy n nông có chú ý

p n l i ích c a nông dân nghèo, nh ng nh ng nghiên c u và khuy n nông này không có s tham gia c a ng i dân Ngoài ra, chúng ta c ng bi t r ng, khuy n nông nên làm nhi u h n là chuy n giao k thu t Theo các nhà khoa h c hàng u trong khuy n nông thì khuy n nông nên có 5 m c tiêu (Van den Ban & Hawkins, 1996):

Chuy n giao ki n th c t nhà nghiên c u n nông dân;

v n nông dân h a ra quy t nh;

Giáo d c cho nông dân h có th a ra quy t nh t ng t trong t ng lai;

Giúp nông dân xác nh rõ m c tiêu và các gi i pháp và nh n bi t các g i pháp ó;

Kích thích s phát tri n c a nông nghi p theo mong mu n

gia t ng dân s , th tr ng không n nh, t ai b c màu,… là nh ng v n

òi h i m t ph ng pháp nghiên c u và khuy n nông m i t ng tính hi u qu và

n v ng c a h th ng canh tác cho ng i nông dân Ph ng pháp khuy n nông có tham gia (PTD) ã c phát tri n nh m gi i quy t nh ng v n khó kh n mà các c quan nghiên c u và khuy n nông g p ph i

Nhi u ng i ã t ra v n r ng li u PTD có th giúp ích gì trong b i c nh h i

nh p kinh t qu c t ? Ph ng pháp PTD giúp trao quy n nông dân, nông dân tr thành nh ng ng i tìm ki m thông tin và t o ng c phát tri n cho chính h Bên

nh ó, PTD ch ra cho cán b khuy n nông (CBKN) v t ra kh i ranh gi i

“Khuy n nông là chuy n giao k thu t” Th t s , thông qua cách u hành PTD, CBKN ã tr thành ng c c a s thay i xã h i t i các vùng nông thôn V i m t công c có s tham gia, nh ng CBKN s s n sàng giúp nông dân gi i quy t các v n khó kh n mà h g p ph i cùng v i nh ng thách th c v th tr ng trong

c và qu c t

Hi n nay thì khuy n nông n c ta nói chung và BSCL nói riêng ã có nh ng

c phát tri n áng k do có s k t h p s d ng cách ti p c n có s tham gia c a nông dân trong khuy n nông, trong ó có các d án khuy n nông do n c ngoài tài

tr ang ho t ng tích c c nh m t ng c ng n ng l c cho h th ng khuy n nông các c p và tr c ti p h tr cho nông dân phát tri n s n xu t theo h ng b n

ng PTD là m t cách làm khuy n nông y h a h n và th t s có tác ng r t tích

c n ng i nông dân Ph ng pháp PTD ã phát tri n g n hai th p k qua (Vanesa et al.,1997; Wettasinha et al.,2003) và c gi i thi u vào ho t ng khuy n nông t i BSCL cu i n m 2001 thông qua d án khuy n nông BSCL

c h p tác gi a c quan h tr k thu t và h p tác phát tri n V ng Qu c B (VVOB) và Vi n Nghiên c u Phát Tri n BSCL, tr ng i h c C n Th PTD ã làm thay i thái nông dân t th ng, b o th chuy n sang ch ng và h p tác Nông dân nh n ra c s c m nh c a t p th , nâng cao ý th c oàn k t và

ng tr l n nhau Ti p theo là ch ng trình Khuy n nông có s tham gia phía Nam (PAEX) - c VVOB tài tr v i m c ích xây d ng m t cách ti p c n

khuy n nông m i áp ng nhu c u th c t c a ng i dân Ch ng trình này th c

hi n t 2008 n 2010, t p trung 5 t nh tr ng m g m 2 t nh mi n ông Nam : Bình Ph c, Bà R a - V ng Tàu và 3 t nh Tây Nam B : An Giang, Sóc Tr ng,

u Giang

Trong nh ng n m g n ây, tình hình n xu t nông nghi p BSCL nói chung và

nh An Giang nói riêng có nhi u chuy n bi n tích c, ho t ng s n xu t nông nghi p ngày càng phát tri n m nh và a d ng c bi t nhi u n m nay, An Giang luôn gi ng n c u v s n xu t l ng th c, ngay t n m 2004 s n l ng lúa c a

An Giang ã luôn t m c h n 3 tri u t n/n m (BNN&PTNT, 2010) T nh An Giang là m t trong nh ng v a lúa l n nh t BSCL, ngoài ra các s n ph m nông nghi p khác c ng góp ph n áng k trong c c u nông nghi p c a t nh nh rau màu

và c bi t là s n ph m cá da tr n Trong nh ng n m qua di n tích gieo tr ng, s n

ng lúa c a t nh không ng ng gia t ng và t ch t l ng ngày càng cao t c thành t u này là do nhi u nguyên nhân t o thành, trong ó có vai trò c a ho t ng khuy n nông và c bi t là ho t ng c a các câu l c b khuy n nông (CLBKN),

nh t là sau khi áp d ng ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) Các CLB

c thành l p trên c s t p h p nh ng nông dân t nguy n mu n liên k t l i v i nhau cùng chia s , h c h i và giúp l n nhau trong s n xu t c ng nh các v n khác trong i s ng giúp cho các thành viên s n xu t ngày càng hi u qu và nâng cao k n ng ki n th c v nhi u m t Các CLB ngoài t c m t s thành t u thì

ng có nh ng h n ch Tuy ã có m t t p h p l c l ng ông o nh ng s l ng CLB ho t ng có hi u qu , áp ng c nhu c u c a thành viên ch a nhi u, thành viên tham gia ch a th t s h ng hái, nhi t tình Vì v y vi c gi i quy t nh ng t n t i làm h n ch s phát tri n c a CLB nói chung và c a nông dân nói riêng là v n áng quan tâm

tài “ ánh giá tác ng c a ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD)

ph ng pháp PTD, ng th i c ng tìm hi u nh ng khó kh n còn t n t i và a ra các ph ng h ng gi i quy t các CLB ho t ng ngày càng hi u qu h n

1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U

1.2.1 M c tiêu chung

ánh giá tác ng c a ph ng pháp khuy n nông có s tham gia (PTD) n hi u

qu ho t ng c a các câu l c b khuy n nông t nh An Giang, ng th i tìm ra

bi n pháp tháo g các v n khó kh n còn g p ph i ho t ng s n xu t ngày càng có hi u qu h n

1.2.2 M c tiêu c th

ánh giá tác ng c a ph ng pháp PTD trong ho t ng s n xu t nông nghi p và thái , nh n th c c ng nh ki n th c, k n ng c a thành viên CLB và n ng l c qu n lý, u hành c a ban ch nhi m (BCN);

Tác ng c a ph ng pháp PTD n thái nh n th c c a các thành viên CLB

Tác ng c a ph ng pháp PTD n ki n th c và k n ng c a các thành viên CLB

Tác ng c a ph ng pháp PTD n n ng l c qu n lý, u hành c a BCN Tác ng c a ph ng pháp PTD n s tham gia c a nông dân

Ch ng 2

C KH O TÀI LI U

2.1 GI I THI U V PH NG PHÁP PTD

PTD là tên vi t t t c a “ Participatory Technology Development”, t m d ch là

“Phát tri n k thu t có s tham gia” PTD còn có các tên khác:

- Nghiên c u và khuy n nông có s tham gia

- Nông dân – ng i óng vai trò chính trong nghiên c u và khuy n nông

- Thí nghi m và khuy n nông trên c s c ng ng

- Hu n luy n cho các cán b khuy n nông t i m, vv…

Ti n trình c a PTD bao g m 5 b c di n ra liên t c: xác nh và phân tích v n , tìm các gi i pháp, thí nghi m, ph bi n k t qu và th ch hóa - nhân r ng PTD (Nguy n Duy C n và ctv, 2009)

Nguyên lý c a PTD

Nguyên lý c n b n c a PTD c th c hi n d a trên c s ng i nông dân h c t p

t nh t b ng chính kinh nghi m c a h t c m c tiêu ng n và dài h n Cách

ti p c n PTD y m nh s t ng tác gi a nông dân và cán b khuy n nông nh m

c ích c i thi n ti n trình h c t p chung (Gallen, 2004)

c ích c a PTD

PTD bao g m s xác nh, s sáng t o, s th nghi m và s ng d ng các k thu t

i vào th c t h tr và gi i quy t các v n c a ng i nông dân PTD có th

tr giúp t c s hi u bi t chung c a s thay i và các c m chính c a

th ng sinh thái nông nghi p PTD c ng c s d ng xác nh các v n u

tiên và các gi i pháp kh thi c a ng i nông dân và c a c ng ng th c hi n các

th nghi m d a trên n n t ng ki n th c b n a và ki n th c khoa h c thu n túy (Thijssen, 2002; Gallen, 2004)

2.2 S L C V D ÁN KHUY N NÔNG CÓ S THAM GIA

tháng 12/2001 d án MDAEP - D án khuy n nông có s tham gia ng b ng sông C u Long - do VVOB (V ng qu c B ) tài tr , c u ph i th c hi n b i

Vi n Nghiên c u Phát tri n BSCL ( i h c C n Th ) và s h p tác c a các Trung tâm khuy n nông các t nh BSCL ây là d án khuy n nông u tiên BSCL áp d ng ph ng pháp ti p c n “Khuy n nông có s tham gia c a ng i dân”, còn g i là PTD D án MDAEP u tiên ch th c hi n b n t nh c a BSCL (An Giang, B n Tre, Sóc Tr ng và Cà Mau) Cu i n m 2007, ch ng trình PAEX -

Ch ng trình khuy n nông có s tham gia phía Nam - c VVOB ti p t c tài tr ,

là b c n i ti p c a d án MDAEP Ch ng trình này th c hi n t n m 2008 n

2010, t p trung n m t nh tr ng m g m hai t nh ông Nam B (Bình Ph c và

Bà R a -V ng Tàu) và ba t nh mi n Tây Nam B (An Giang, Sóc Tr ng và H u Giang) Ý t ng chính c a ch ng trình này là c ng c v ph ng pháp khuy n nông có th óng góp xây d ng t i Vi t Nam m t ch ng trình khuy n nông áp

ng nhu c u th c t c a nông dân M c ích chính c a ch ng trình là nh m c i thi n

ph ng pháp khuy n nông, c bi t là k n ng khuy n nông có s tham gia cho các thành viên tham gia ch ng trình, góp ph n c i thi n h th ng khuy n nông ho t

ng ngày càng hi u qu h n khu v c phía Nam, Vi t Nam Bên c nh nh ng ho t

ng trong s n xu t, d án còn giúp nâng cao n ng l c, k n ng, ki n th c cho các thành viên c ng nh ban ch nhi m CLB thông qua nh ng khoá hu n luy n nh phát tri n h p tác xã; K n ng qu n lý, u hành CLB; Cách s d ng máy vi tính, truy c p Internet; Tham gia h i th o ánh giá gi ng lúa, các chuy n tham quan chia kinh nghi m trong s n xu t, k thu t m i v i các CLB khác,… Ch ng trình này mong mu n t c 6 m c tiêu nh sau:

Các CLBKN tham gia ch ng trình tr nên n ng ng và ho t ng t t h n; Các CBKN tham gia có kh n ng áp d ng các ph ng pháp khuy n nông có tham gia;

t trung tâm ào t o có th t ch c các khóa t p hu n ng n h n v

ph ng pháp khuy n nông có s tham gia;

Các ph ng pháp khuy n nông có s tham gia là m t ph n c a các ho t ng khuy n nông th ng l c a các Trung tâm khuy n nông;

Các t ch c khác tham gia ho t ng khuy n nông nh H i nông dân, H i

ph n áp d ng c các ph ng pháp khuy n nông có s tham gia;

NN - PTNT h tr và cam k t ng h vi c áp d ng các ph ng pháp khuy n nông có s tham gia

2.3 GI I THI U S L C V A BÀN NGHIÊN C U

c m t nhiên

An Giang là t nh thu c khu v c ng B ng Sông C u Long, n m v phía Tây Nam

Qu c v i di n tích 3.406 km2; Có t a a lí t 100 54’ n 100 31’ v b c;

104046’ n 105012’ kinh ông m c c B c: Xã Khánh An, huy n An Phú;

m c c Nam: Xã Tho i Giang, huy n Tho i S n; m c c ông: Xã Bình Ph c Xuân, huy n Ch M i; m c c Tây: Xã v nh Gia, huy n Tri Tôn Phía ông và phía B c giáp t nh ng Tháp, phía Tây B c giáp Campuchia v i ng biên gi i dài g n 100 km, phía Nam và Tây Nam giáp t nh Kiên Giang, phía ông Nam giáp thành ph C n Th An Giang Hi n có 11 n v hành chính g m: Thành ph Long Xuyên; Th xã Châu c; các huy n An Phú, Tân Châu, Phú Tân, Châu Phú, T nh Biên, Tri Tôn, Ch M i, Châu Thành và huy n Tho i S n Vùng núi chi m 27,3%

di n tích t nhiên c a t nh, còn l i là vùng ng b ng Ði m cao nh t cao 714m,

m th p nh t cao 0,7m so v i m t n c bi n

(Ngu n: http://www.angiangbusiness.gov.vn)

Khí h u: An Giang n m trong vùng khí h u nhi t i gió mùa, trong n m có 2 mùa

rõ r t Mùa m a t tháng 5 n tháng 11, mùa khô t tháng 12 n tháng 4 n m sau Nhi t trung bình n m kho ng 27oC; l ng m a trung bình n m kho ng 1.130

mm, có n m lên t i 1.700 - 1.800 mm; m trung bình 80% - 85% và có s dao

ng theo ch m a theo mùa Khí h u c b n thu n l i cho s n xu t nông

nghi p

Th y v n: Ngu n n c m t và n c ng m r t d i dào Sông Ti n và sông H u ch y song song t Tây B c xu ng ông Nam trong a ph n c a t nh dài g n 100 km,

u l ng trung bình n m 13.800 m3/s Bên c nh ó có 280 tuy n sông r ch và kênh

n, m t 0,72 km/km2 Song ch th y v n c a t nh ph thu c ch t ch vào ch

n c c a sông Mê Kông, hàng n m có g n 70% di n tích t nhiên b ng p l ,

th i gian ng p l t 2 - 4 tháng (Ngu n: C ng thông tin n t t nh An Giang)

Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên t: An giang có 37 lo i t khác nhau, hình thành 6 nhóm t chính, trong ó ch y u là nhóm t phù sa trên 151.600 ha, chi m 44,5%; nhóm t phù

sa có phèn trên 93.800 ha, chi m 27,5%; nhóm t phát tri n t i ch và t phù sa

g n 24.724 ha, chi m 7,3% di n tích t t nhiên, còn l i là t phèn và các nhóm khác t ai c a An Giang ph n l n r t màu m vì 72% di n tích là t phù

sa ho c có ngu n g c phù sa, a hình b ng ph ng, thích nghi i v i các lo i cây tr ng khá r ng (Ngu n: C ng thông tin n t t nh An Giang)

Tài nguyên th y s n: An Giang có 2 con sông l n ch y qua là sông Ti n và sông

u v i ngu n l i th y s n không nh , cùng v i h th ng kênh, r ch, ao, h là u

ki n thu n l i cho vi c phát tri n ngh nuôi cá bè, ao h m, trên chân ru ng (Ngu n:

ng thông tin n t t nh An Giang)

Ho t ng khuy n nông

Trong n m 2009, ho t ng khuy n nông c a t nh r t a d ng v i h n 13 ch ng trình và d án khuy n nông l n c tri n khai th c hi n ch ng h n nh ch ng trình khuy n nông c a Trung tâm khuy n nông qu c gia, ch ng trình PAEX,

ch ng trình B c Vàm Nao, d án khuy n nông cho vùng khó kh n,…

Nh th c hi n nh ng ch ng trình và d án này ã mang l i nh ng k t qu h t s c to

n và thi t th c cho ho t ng khuy n nông c a t nh Ch ng h n nh , công tác p

hu n cho ng i dân v các k thu t nh tr ng n m r m, n m bào ng , u nành, quy trình lúa ch t l ng cao, u ph ng, rau an toàn, k thu t ch n nuôi heo, v t, k thu t nuôi cá, l n, ch và công ngh sau thu ho ch; và ã th c hi n c nhi u

cu c h i th o v i ông o ng i dân tham gia, các n i dung xoay quanh vi c ánh giá gi ng lúa ch ng ch u r y, n m r m, tr ng mè, 3 Gi m 3 T ng, phân vi sinh, lúa lai, máy c y lúa, ch n nuôi v t, heo, cá;

t s ch ng trình và d án c b n:

Ch ng trình khuy n nông qu c gia: Th c hi n ch ng trình này, t nh t p trung vào

7 n i dung c b n là th c hi n mô hình 3 gi m 3 t ng trên vùng s n xu t lúa c t

ng cao, mô hình nhân gi ng mè en, mô hình nhân gi ng u nành, mô hình

ch n nuôi v t th t n ng su t cao, mô hình ch n nuôi l n sinh s n h ng n c m b o sinh môi tr ng, c i t o àn bò và áp d ng công ngh sau thu ho ch

án PAEX (khuy n nông có s tham gia): Khi d án b t u n nay, các

Tr m khuy n nông huy n, th ã th c hi n c m t s công vi c sau t i các CLB tham gia d án:

n a bàn các CLB c a t ng huy n h p sinh ho t nh k , tìm hi u nh ng khó kh n và tr ng i c ng nh nhu c u c a thành viên CLB thông qua vi c thành l p cây v n , t v n góp ý cho ho t ng c a các câu l c b theo h ng PTD

Th o lu n v i các thành viên CLB tìm h ng gi i quy t nh ng khó kh n sau

ó ti n hành l p c ng th nghi m g i v Trung tâm khuy n nông – khuy n ng và ã c ch p thu n cho th nghi m th c t

Các thành viên CLB ánh giá k t qu thí nghi m và trình bày k t qu tr c

i ng i trong cu c h p, có c CBKN tham gia và sau ó cùng nhau chia s , óng góp ý ki n

Cho các CLB có th ng ký xin các tài li u theo nhu c u riêng c a a

ph ng mình và d án s h tr ph n này

2.4 L C KH O TÀI LI U CÓ LIÊN QUAN:

nh ng th p niên 1960 - 1980, h th ng khuy n nông các n c ang phát tri n

c bi t là khu v c châu Á và châu Phi ch u nh h ng m nh m c a hình th c khuy n nông T&V (T p hu n và Vi ng th m) Ph ng pháp T&V s d ng CBKN

có k thu t cao n nông dân chuy n giao k thu t V i s tài tr tích c c c a Ngân Hàng Th Gi i, T&V ã lan r ng m t cách nhanh chóng Trong kho ng th i gian 1974 – 1999 có g n 50 n c ang phát tri n châu Á và châu Phi áp d ng

ph ng pháp này (Anderson et al., 2006) Khi Ngân hàng Th gi i không tài tr

a, vì k t qu không thuy t ph c, h th ng T&V và h th ng khuy n nông s p

r t nhi u n c (NAFES, 2005) M t trong nh ng nguyên do là nh ng nghiên c u phát tri n k thu t nông nghi p có r t ít s tham gia c a nông dân M t k thu t

i c phát tri n là do nhà nghiên c u khoa h c ngh theo cách ch quan c a h

và h quy t nh, có r t ít ho c không có s tham gia c a nông dân (Horne & Stür, 1999) H qu là ng i h ng l i t nghiên c u khoa h c nông nghi p ch y u là

nh ng nông dân khá gi Nh ng nông dân nghèo có ít tài nguyên không th ti p

nh n nh ng k thu t m i ho c ti p c n v i nh ng k thu t m i này r t ch m (Collinson, 2000) Trong khi có r t nhi u k thu t m i c phát tri n, l i có quá ít

nh ng k thu t này n c v i nhóm i t ng c a khuy n nông Nh ng k thu t

i ã không áp ng c nhu c u c a nhóm nông dân nghèo có th kh c

ph c h n ch này, m t s ph ng pháp m i c phát tri n ph i có s tham gia th t phát tri n k thu t, m t trong s ó là: Ph ng pháp phát tri n k thu t có s tham gia (PTD)

Vi t Nam, ph ng pháp khuy n nông ang c quan tâm nâng cao hi u qu

n xu t cho ng i nông dân b i vì thông qua các ho t ng khuy n nông ng i nông dân có th h c t p và ng d ng k thu t m i, h c h i kinh nghi m s n xu t và

ti p c n thông tin th tr ng Tuy nhiên, ph ng pháp khuy n nông ch a th c s

áp ng nhu c u và v n thi t th c c a nông dân, ch a khuy n khích nông dân t

gi i quy t các v n c a h (BNN&PTNT, 2005) M c ích c a ph ng pháp khuy n nông là chuy n giao khoa h c k thu t phù h p cho nông dân (BNN&PTNT, 2005) Th c ch t c a các ph ng pháp khuy n nông hi n nay ch

u c s d ng th c hi n các ch ng trình m c tiêu qu c gia theo s ch o

và ki m soát c a chính ph nh ng ch a quan tâm n kh n ng ng d ng c a nông

dân và ch a th hi n rõ c s quan h gi a các ch ng trình khuy n nông vào

th c t s n xu t c a nông dân (Nguy n Ng c , 2005) Các ph ng pháp khuy n nông m i ch t m d ng giai n gi i thi u k thu t và ch a h tr k p th i cho nông dân giúp h ng d ng và khám phá k thu t m i (Tr n Thanh Bé, 2000)

Vì v y, các ph ng pháp khuy n nông c n c c i thi n ho c thay th cách ti p

n khuy n nông khác t t h n áp ng nhu c u phát tri n nông nghi p

nông nghi p phát tri n b n v ng, c n r t nhi u gi i pháp Nh t là làm gì và làm

th nào t o ra s phát tri n có tính t phá trong l nh v c nông nghi p nông thôn luôn luôn là m t câu h i l n Khuy n nông là m t trong nh ng ph ng pháp c n

c nhân r ng trong u ki n a nông dân Vi t Nam h i nh p sâu r ng vào n n kinh t qu c t hi n nay ( inh Phi H , 2008) Ông cho r ng thách th c l n nh t c a nông nghi p Vi t Nam th i k h u WTO chính là kh n ng c nh tranh So v i các

c trong khu v c, ta có hai b t l i chính trong c nh tranh: quy mô s n xu t nh

a kinh t nông h và trình th p c a công ngh ng d ng trong s n xu t nông nghi p H qu c a nh ng b t l i này s là nguy c phá s n c a nông dân s n xu t

nh và không th nâng cao thu nh p cho nông dân vì s n xu t v i giá thành cao và

ch t l ng s n ph m th p, không áp ng c yêu c u th tr ng th gi i Chính nông dân s là ng i quy t nh l a ch n quy mô s n xu t và l a ch n công ngh

ng d ng vào s n xu t Tuy nhiên, th c hi n u này l i ph thu c r t l n vào trình ki n th c nông nghi p c a h Có công ngh s n xu t nông nghi p m i

ch a ph i là u ki n trong vi c nâng cao n ng su t n u có m t kho ng cách

gi a công ngh m i v i vi c ng i nông dân v n d ng nó vào th c t Ng i nông dân không s n lòng áp d ng k thu t m i vào th c t b i: không bi t ho c không

hi u v k thu t m i, không có n ng l c th c hi n, không c ch p nh n v

t tâm lý, v n hóa và xã h i, không c thích nghi, không kh thi v kinh t và không s n có u ki n áp d ng ng i nông dân áp d ng k thu t m i, ph i

ng m i cách giúp cho chính b n thân h th y c r i ro n u không áp d ng k thu t m i, hi u rõ nh ng l i ích có c t vi c áp d ng k thu t m i trong nông nghi p

Trong khuy n nông chuy n giao k thu t, CBKN n g p ng i nông dân và d y

ng i nông dân nh ng k thu t mà theo nh ng nhà ho ch nh xa a ph ng (c p T nh ho c Qu c gia) cho là thích h p phát tri n nông thôn Ph ng pháp này có m t s thành công ( áng k nh t là lúa cao s n BSCL), nh ng ph n l n

t qu t c không nh mong mu n c bi t trong l nh v c a d ng hóa n n nông nghi p BSCL, ph ng pháp “chuy n giao k thu t” ã mang l i k t qu không nh mong i (Vromant & C n, 2007) B i vì ng i nghèo ít c tham gia các mô hình trình di n do không v n i ng, (khuy n nông ch h tr gi ng và

t t trung bình 30 - 50% còn l i ng i nông dân ph i óng góp), và thi u các u

ki n phù h p (trình , k n ng, c s v t ch t…) Tham gia xây d ng mô hình t p trung ch y u vào nh ng h trung bình và khá gi (BNNPTNT, 2007) Cho nên khuy n nông truy n th ng ho t ng hi u qu ch a cao trong vi c chuy n giao ti n

k thu t n nhóm i t ng c a khuy n nông là ng i nông dân nghèo

th ng t ch c khuy n nông n c ta còn nhi u h n ch , nhi u a ph ng

ho t ng khuy n nông phát tri n t do ch a có s h ng d n c th Theo Phan Thành Khôi (2006) thì hiên có g n 4000 câu l c b khuy n nông nh ng nhìn chung

hi u qu ho t ng ch a cao; Khuy n nông ch làm c nhi u trong l nh v c nông nghi p và c ng ch ho t ng m nh trong chuy n giao ti n b k thu t, ít chú ý n các y u t phi k thu t (t ch c s n xu t, th tr ng, v n…) nh m m b o cho các

ti n b k thu t c chuy n giao phát huy hi u qu và b n v ng

n m 2000 n nay khuy n nông Vi t Nam d n d n c c i thi n khi h th ng khuy n nông c a n c ta h u h t có c t t c các t ch c khuy n nông t c p trung ng cho n c p t nh, huy n, xã T khi ngh nh 56/2005/N -CP ra i, h

th ng khuy n nông Vi t Nam ã có nh ng chuy n bi n n ng ng h n và ph ng pháp khuy n nông có s tham gia c quan tâm chú ý n (BNN&PTNT, 2007) Theo A.W.Vanden Ban và H.S.Wawkins (1999), có m t s lý do khi n nh ng

ng i nông dân tham gia vào các quá trình có liên quan n khuy n nông: (1) H có các thông tin r t quan tr ng cho vi c l p k ho ch th c hi n thành công ch ng trình khuy n nông, (2) H s có ng c c ng tác v i ch ng trình khuy n nông

n n u h chia s trách nhi m v i nó, (3) Trong m t xã h i dân ch , quy n c tham gia c a nh ng ng i có liên quan quy t nh các m c tiêu mà h hy v ng

t c nói chung th ng c ch p nh n, (4) R t nhi u v n phát tri n nông nghi p nh vi c ch ng xói mòn t, h th ng nông nghi p b n v ng, t ch c m t

n nông nghi p hàng hóa… không còn c gi i quy t thông qua quy t nh cá nhân n a Nó òi h i có s tham gia c a c nhóm m c tiêu trong m t quy t nh t p

th

ng b ng sông C u Long ( BSCL) nói chung, t nh An Giang nói riêng gi m t v

th r t quan tr ng trong s n xu t lúa g o, áp ng ch ng trình an ninh l ng th c

và xu t kh u Có c thành t u ó, nông dân BSCL ã ti p c n và th c hi n nhi u ch ng trình khuy n nông (Bùi Th Mai Ph ng, 2010)

An Giang có 37 xã thu c vùng khó kh n, a s huy n mi n núi Tri Tôn, T nh Biên và huy n biên gi i An Phú, ph n l n các xã vùng khó kh n th ng có ông

ng bào dân t c Khmer sinh s ng Nhìn chung ho t ng khuy n nông các huy n này g p nhi u khó kh n do ph n l n h không hi u rõ ti ng Vi t, trình v n hóa th p nên

nh ng ti n b k thu t mu n truy n t và h áp d ng theo m t nhi u th i gian và công

c Áp d ng ph ng pháp khuy n nông có s tham gia i v i t p hu n: Th ng cán b

p, xã thông d ch gi a ti ng Vi t và ti ng Khmer, s d ng nhi u hình nh minh h a i

i trình di n: vùng ng bào dân t c th c s r t quan tr ng, vì qua th c t tr c m t

t hi u qu cao thì h m i tin và áp d ng theo H i th o, tham quan: t nh ng k t qu t

c c a các m trình di n, t ch c các cu c h i th o tham quan t n m t th y và nghe báo cáo hi u qu t b n thân ng i dân tr c ti p th c hi n thì h s tin t ng (Báo nông nghi p Vi t Nam, 2009)

ng Vinh Qu c Duy (2008) cho r ng ánh giá tác ng c a d án ho c ch ng trình phát tri n giúp cho ch u t ho c nhà tài tr xác nh li u d án ã em l i k t qu nh mong mu n không, và li u nh ng k t qu ó có th c s do d án mang n hay không

i dung trung tâm trong ho t ng ánh giá s tác ng là t o ra c s t ng ng trong quá trình so sánh, ngh a là vi c so sánh theo không gian ph i c di n ra gi a

nh ng ng i tham gia và nh ng ng i không tham gia có nh ng m t ng t nhau Tuy nhiên, trong l nh v c khoa h c xã h i, vi c t o ra s t ng ng trong so sánh không h

n gi n Ch ng h n r t khó tìm c nh ng h gia ình có c m gi ng nhau hoàn toàn v giá tr tài s n s h u, n ng l c và kinh nghi m trong s n xu t - kinh doanh…

Tr c ây ã có nghiên c u ánh giá k t qu ban u c a khuy n nông có s tham gia các CLB nông dân t nh An Giang, k t qu ánh giá hi u qu s n xu t c a các CLB nh sau:

m t kinh t : Khi tham gia ho t ng CLB, nông dân có nhi u d p ti p xúc, h c

p trao i kinh nghi m l n nhau trong ho t ng s n xu t, ng d ng các ti n b k thu t vào s n xu t, khi nào m i s d ng thu c cho cây tr ng, bón phân nh th nào cho h p lý, gi m l ng gi ng gieo s , bón phân theo b ng so màu lá lúa…H n th ,

có nh ng nông dân ã d n d t CLB c a mình không nh ng cung c p l ng lúa

gi ng cho CLB s n xu t mà còn d cung c p cho th tr ng các a ph ng lân

n

môi tr ng: Khi tham gia ho t ng CLB, nông dân có nhi u d p ti p xúc, h c

p trao i kinh nghi m l n nhau trong ho t ng s n xu t, c t p hu n v k thu t, s d ng thu c b o v th c v t h p lý, bón phân cân i, s d ng phân h u c bón cho cây tr ng, s n xu t theo h ng nông nghi p b n v ng t o ra s n ph m hàng hóa an toàn cho ng i s d ng

xã h i: y m nh ho t ng khuy n nông các CLB nông dân các a

ph ng, t o s chú ý, thu hút cho các a ph ng lân c n, th c hi n nh ng mô hình trình di n mang l i hi u qu cho ng i nông dân ng th i t o ra s n ph m hàng hóa ngày càng a d ng có ch t l ng áp ng nhu c u th tr ng ngày càng cao (

n Hoàng và ctv, 2008) ng th i nghiên c u trên c ng xác nh c nh ng khó kh n trong quá trình áp d ng PTD là: Trình nông dân không ng u nên

vi c ti p thu các ti n b k thu t còn h n ch m t s thành viên CLB, s chênh

ch v tu i tác gi a các thành viên v i nhau, khác nhau c v s thích l n gi i tính

i v i CBKN v n ch a ch p nh n xem nông dân nh là chuyên gia

Còn theo Tr n Qu c Nhân (2009), có s thay i c a nông dân thông qua cách ti p

n PTD là: Theo nông dân ánh giá thay i quan tr ng i v i h là c nâng cao v ki n th c khoa h c k thu t và nh ng ki n th c khác H cho r ng, qua cách

ti p c n PTD giúp h n m v ng v ki n th c khoa h c k thu t h n và ã áp d ng vào s n xu t có hi u qu h n so v i tr c ây Ph ng pháp ti p c n khuy n nông

có s tham gia thúc y ng i nông dân suy ngh , t nh n ra c khó kh n c a h ang g p ph i, u gì h ang c n, u gì h ang mong mu n, u gì h ang

mu n bi t Chính cách làm này ã khuy n khích s sáng t o và ý chí v n lên ang

có trong m i ng i nông dân Sau m t th i gian ti p c n ph ng pháp PTD ng i dân không còn th ng, tâm lý trong ch mà h ch ng tìm các gi i pháp gi i quy t các khó kh n mà h ang i m t thông qua vi c nh CBKN t v n, h ng

n k thu t, tìm ki m thông tin trên báo, ài và t nh ng nông dân xung quanh Nông dân ã nhìn nh n PTD là cách ti p c n thích h p cho h , t o c h i cho h tham gia th t s vào các ho t ng khuy n nông, các ho t ng c a CLB (Nguy n Duy C n và ctv, 2007)

PTD giúp cho CBKN và ng i nông dân có nh ng thay i m t cách tích c c

nh ng th chi n PTD òi h i nh ng k n ng, nh ng quan m mà nh ng k n ng

ó th ng không c gi ng d y trong các ch ng trình h c c a các chuyên ngành thu t nông nghi p Trang b làm sao nh ng ng i nghiên c u ho t ng nông nghi p áp d ng k n ng PTD m t cách không máy móc là m t thách th c (Sutherland et al., 1998)

Ch ng 3

3.1 KHÁI NI M S D NG TRONG TÀI NGHIÊN C U

Câu c b khuy n nông (CLBKN) là t t ch c qu n chúng t nguy n c a nông dân t p h p l i trao i, chia s nh ng kinh nghi m nh m giúp nhau nâng cao

hi u bi t v s n xu t nông nghi p CLBKN là c u n i chuy n giao khoa h c k thu t n t n ng i nông dân áp d ng vào th c ti n s n xu t CLBKN là i t p

h p và phát huy vai trò c a nông dân trong c ng ng, h ng cho nông dân cách làm n t p th cùng nhau gi i quy t các v n khó kh n t n i trong n xu t t ng

c nâng cao i s ng, góp ph n xóa ói gi m nghèo (Nguy n Tr n Th c, 2008)

nh ngh a s tham gia: “Tham gia là s bao g m ng i dân a ph ng và s trao quy n cho h c quy n tham gia vào vi c thi t k và tham gia th c hi n các

ch ng trình” (Salas, 2004)

nh ngh a khuy n nông và ti p c n khuy n nông: “Khuy n nông là m t s can thi p truy n thông chuyên nghi p c phát tri n b i m t t ch c em l i hay thuy t ph c tính t nguy n thay i trong cách ng x b i c a các cá nhân có trong

ng ng và t p th ã c thuy t ph c hay l i ích cá nhân” (Pain, 2004)

Ti p c n khuy n nông có s tham gia th ng t p trung vào nhu c u thi t th c c a

t nhóm ng i và m c tiêu c a nó là gia t ng s n l ng và c i thi n ch t l ng

cu c s ng nông thôn Vi c th c hi n c phân quy n và có tính linh ho t S thành công c o l ng b ng s ng i tham gia và s b n v ng c a t ch c khuy n nông a ph ng (Axinn in FAO, 1988)

a và hi n i (PTD Field Manual for Extension, 2002)

PTD là m t ti n trình th c hi n có s n i k t v quy n và n ng l c c a nhà nghiên

u khoa h c nông nghi p v i s thích và n ng l c c a c ng ng phát tri n h

th ng s n xu t và canh tác b n v ng (Reijntjes et al., 1992)

PTD là s t ng tác lâu dài gi a nh ng ng i bên ngoài và ng i dân a ph ng

i m c ích t o ra s i m i d a trên ki n th c b n a và v n hoá phát tri n

th ng sinh k b n v ng (Salas et al., 2003)

Th nh H ng Bình Th nh-Châu Thành Tr ng màu-ch n nuôi

Tân Thu n Tà nh-Tri Tôn Lúa-lúa gi ng

An Th nh TT An Phú-An Phú Tr ng lúa

Phú H u Phú H u-An Phú u ph ng-lúa-ch n nuôi

Long n A Long n A-Ch M i Lúa-màu

(Ngu n: Tài li u d án PAEX)

3.3 THU TH P S LI U TH C P:

- Các báo cáo v tình hình ho t ng khuy n nông c a t nh An Giang, các báo cáo

có liên quan v ph ng pháp PTD t nh An Giang

- Tình hình kinh t - xã h i c a t nh An Giang

- Thu th p các tài li u có liên quan c xu t b n, các nghiên c u tr c ây trong

và ngoài n c, báo cáo t ng k t c a các c quan chuyên ngành c a xã, huy n, t nh thu c a bàn nghiên c u, sách, t p chí, các trang website chuyên ngành có liên quan

Tác ng c a ph ng pháp PTD n hi u qu s n xu t nông nghi p và ki n

th c, nh n th c c ng nh k n ng c a nông dân và n ng l c c a BCN

Tính phù h p c a ph ng pháp PTD bao g m áp ng nhu c u ng i dân,

ng c ng s tham gia c a ng i dân, t ng c ng m i quan h gi a cán b khuy n nông dân và nhà khoa h c ra sao,…

3.5 PH NG PHÁP PHÂN TÍCH S LI U

3.5.1 X lý s li u

Mã hóa các phi u u tra, l ng hóa các thông tin thu th p t ph ng v n và phi u

u tra tr c khi nh p vào máy tính

Phân tích nh l ng tác ng c a ph ng pháp PTD n nông dân:

+ Tác ng n thái và nh n th c c a nông dân

+ Tác ng n ki n th c và n ng l c c a nông dân

+ Tác ng n k n ng qu n lý và u hành CLB c a BCN

Dùng ph n m m Exel tính toán và v th bi u th s tác ng a ph ng pháp PTD

ng th i c ng dùng Paired Samples test ki m tra m t s thay i n hình trong thái , nh n th c, ki n th c, n ng l c c a thành viên CLB và k n ng qu n lí

u giá tr Sig < 5% thì ch p nh n gi thuy t H1, bác b gi thuy t H0, ngh a là có s khác bi t gi a tr trung bình c a các tiêu chí tr c và sau khi áp d ng ph ng pháp PTD

u giá tr Sig >5% thì ch p nh n gi thuy t H0, bác b gi thuy t H1, ngh a là không

có s khác bi t gi a tr trung bình c a các tiêu chí tr c và sau khi áp d ng ph ng pháp PTD

3.5.2.2 i v i m c tiêu 2

Dùng ph n m m Exel tính toán và v th bi u th m c phù h p c a PTD khi áp d ng vào ho t ng c a CLB

(Ngu n: K t qu ph ng v n thành viên các CLB tham gia d án PAEX, 2010)

t qu u tra (B ng 4.1) tu i trung bình c a các thành viên tham gia CLB là khá cao, kho ng 47 tu i, trong ó thành viên có tu i cao nh t tham gia CLB là 73 tu i và thành viên có tu i nh nh t là 30 tu i cho th y v n sinh ho t CLB ch a thu hút c s tham gia c a gi i tr , a s thành viên là nh ng ng i l n tu i, có kinh nghiêm s n xu t

và thích nh ng bu i sinh ho t v l nh v c s n xu t nông nghi p Chú Nguy n V n G u, thành viên CLB Phú H u cho r ng: “Khi nói n vi c tham gia sinh ho t CLB thì trong các h gia ình, cha ho c m (nh ng r t ít) là ng i tham gia ch y u, con cái thì i h c

u không thì làm vi c l nh v c phi nông nghi p, th m chí i làm thuê các thành

ph l n vì không am mê chuy n sinh ho t t p th l i v s n xu t nông nghi p” Ph n

n là nh th nh ng c ng có tr ng h p thành viên còn tr tu i l i r t yêu thích vi c làm nông và mong mu n ngày càng có thêm kinh nghi m, ki n th c m i thông qua t p

th s n xu t có hi u qu h n góp ph n nâng cao thu nh p c i thi n cu c s ng t

nh v n, th a ru ng nhà mình n hình là hai tr ng h p ch Kim Ba (30 tu i, CLB Phú H u) và anh Võ V n C p (30 tu i, CLB Tân Thu n) Theo h , nh ng bu i sinh ho t t nhóm r t có ích, v a gi i trí v a giúp h hi u bi t thêm nhi u u

a vào k t qu phân tích (B ng 4.1) có th th y s n m tham gia CLB c a các thành viên c ng khá lâu, v i s n m trung bình là 6, ph n l n các thành viên tham gia CLB lúc tr c u c duy trì n nay, có m t s thành viên m i tham gia vào CLB c ng

có CLB m i thành l p nh CLB Ki n An v a thành l p n m 2009, ây là CLB ph n

ho t ng r t có hi u qu Ph n là i t ng ít tham gia vào các ho t ng mang tính

xã h i, tính c ng ng nh ng trên a bàn nghiên c u có hai CLB là n ho t ng r t tích c c, áng k nh t là CLB Long n A c thành l p t n m 2000, thành viên duy trì sinh ho t ã 10 n m nay

ng t k t qu nghiên c u (B ng 4.1) ã ch ra r ng, trình h c v n c a các thành viên c ph ng v n, sinh ho t trong các CLB là t ng i cao, v i trình h c v n trung bình là l p 7trong ó c ng có nhi u ng i h c h t l p 12 Hình 4.1 trình bày trình

(Ngu n: K t qu ph ng v n thành viên các CLB tham gia d án PAEX, 2010)

Hình 4.1 ã bi u th s nông dân trong nghiên c u có trình d t c p 2 tr lên chi m

n 61.5%, trình khá cao d dàng cho vi c h c h i nh ng ti n b k thu t m i, áp

ng các mô hình th nghi m m i và gi i thích, truy n t c ng nh h ng d n nh ng

ti n b ó cho các thành viên khác

4.1.2 Lý do nông dân tham gia vào CLB

Hình 4.2 T n su t th hi n lý do nông dân tham gia CLB (theo thành viên)

(Ngu n: K t qu ph ng v n thành viên các CLB tham gia d án PAEX, 2010)

Chú thích: T ng s 52 ng i; A1= am mê, yêu thích; A2=h c h i KHKT; A3=Trao i kinh nghi m/giúp l n nhau; A4= oàn k t, g n g i các thành viên; A5=SX t p th có hi u qu ; A6=N i giao l u, vui ch i gi i trí; A7=Mu n phát tri n kinh t ; A8=Tham quan h c h i; A9= c h tr v n/gi ng; A10= c s quan tâm, giúp

c a chính quy n; A11=CLB làm n có hi u qu /có l i ích; A12= c h ng d n/làm mô hình th nghi m; A13= c ti p xúc chuyên gia/CBKN, A14= c ph bi n pháp lu t; A15=N m b t thông tin/ki n th c m i

Qua k t qu phân tích (Hình 4.2) ta d dàng th y r ng nông dân tham gia vào CLB là do nhi u lý do nh am mê, yêu thích sinh ho t t p th , xem CLB là n i g p m t, trò chuy n gi i trí hay mu n th t ch t m i quan h tình làng ngh a xóm v i nhau nh ng

ph n l n là vì h mu n h c h i khoa h c k thu t (KHKT) m i (33%) áp d ng vào

n xu t và mu n chia s kinh nghi m l n nhau c ng nh giúp nhau gi i quy t

nh ng khó kh n g p ph i trong i s ng, s n xu t (27%) làm sao mình càng canh tác

có hi u qu h n C ng có m t s ng i ngh là tham gia vào CLB s c s quan tâm, giúp nh t là s g n g i, ch d n c a CBKN

Hình 4.3 T n su t th hi n lý do nông dân tham gia CLB (Theo CBKN)

(Ngu n: Thông tin t ph ng v n CBKN, 2010)

Chú thích: T ng s = 25 ng i; A1=Chia s kinh nghi m/giúp l n nhau; A2=N m b t thông tin; A3=CLB là

i g p m t, vui ch i, gi i trí; A4=Hi u bi t chính sách, pháp lu t c a Nhà n c; A5=C i thi n kinh t ; A6=H c h i KHKT; A7= c h tr ; A8= c tham quan h c h i; A9=Liên k t t p th s n xu t hi u qu n; A10= u ra s n ph m t t h n; A11=Chính quy n quan tâm; A12= c u tiên h n nh ng ND khác (ngoài CLB); A13= c th nghi m mô hình; A14= oàn k t, g n g i các thành viên; A15=ND nâng cao

nh n th c/k n ng; A16=Ki n ngh các khó kh n trong s n xu t

Bên c nh ó theo các CBKN c ph ng v n (Hình 4.3) thì lý do ch y u mà nông dân gia nh p CLB c ng là mu n h c h i k thu t m i (21%) và chia s kinh nghi m s n

xu t (25%) u này nói lên ng i dân tham gia là th t s ch ng, h tham gia CLB

vì ki n th c và vì mô hình s n xu t hi u qu h n trong th i gian t i Vì v y a ph n là

t nguy n tham gia, trong s 52 thành viên thì có n 43 ng i là t nguy n tham gia (chi m 83%), 17 % còn l i là do v n ng, gi i thi u tham gia

Ngoài ra, c hai i t ng CBKN và thành viên CLB c ng cho r ng nông dân vào CLB là mu n bi t thêm nhi u thông tin, ki n th c m i liên quan t i ngành ngh s n

xu t, giá c th tr ng…, tìm u ra t t h n cho s n ph m nh m t ng hi u qu kinh gia ình và tìm hi u nh ng ch tr ng, chính sách c a Nhà n c nh t là có liên quan n nông nghi p và ng i nông dân ng th i ng i nông dân c ng hy v ng

là mình s c tham quan các mô hình s n xu t rút kinh nghi m Có nhi u lý do khi n nông dân tham gia CLB nh ng nhìn chung h ch mu n nâng cao s hi u bi t

và ki n th c ng d ng vào ho t ng s n xu t c a gia ình mình m t cách h p lý

và hi u qu

4.1.3 L i ích c a nông dân khi tham gia vào CLB:

Theo nông dân:

Khi có nh ng khó kh n, nhu c u mà cá nhân không t gi i quy t c, ng i ta s

ng n t p th và d nhiên h tin r ng s có nhi u l i ích khi liên k t l i v i nhau t o

c m nh t m t kh i th ng nh t Theo kh o sát t các nông dân trong a bàn nghiên

u thì h nh n c l i ích áng k khi gia nh p CLB, c th qua Hình 4.4 sau ây:

Hình 4.4 n su t th hi n l i ích khi nông dân tham gia CLB (theo thành viên)

(Ngu n: K t qu ph ng v n thành viên các CLB tham gia d án PAEX, 2010)

Chú thích: ng s = 52 ng i; B1= c tham quan h c h i; B2=T p hu n KT/h i th o; B3=H tr v n(ho c hùn v n)/gi ng; B4=Thành viên oàn k t/g n g i; B5=CBKN g n g i; B6= c quan tâm, giúp t chính quy n/CBKN/BCN; B7=N m b t nhi u thông tin/ki n th c m i; B8=Gi ng m i; B9=SX có hi u qu h n(n ng

su t/chi phí); B10=N ng ng/m nh d n h n; B11=H c h i, chia s kinh nghi m; B12=Phát tri n kinh t ; B13= u ra s n ph m t t h n; B14= c l a ch n/xây d ng mô hình th ngi m; B15=ND là ch l c trong nông nghi p

So v i tr c ây còn ho t ng riêng l c p h gia ình, ã là thành viên CLB s

có l i là c t p hu n khoa h c k thu t và tham gia các bu i h i th o nhi u h n (chi m 20%) t ó nâng cao hi u bi t và tay ngh s n xu t Chú Ngô Thanh Tu n, thành viên CLB V nh L i tâm s “Lý do m t ph n là CBKN d dàng t p h p bà con nông dân l i t p hu n, có th xu ng t i CLB t p hu n chuy n giao k thu t cho t t các thành viên thay vì t p h p nh ng cá nhân r i r c nh tr c kia” Ngoài ra thành viên CLB còn c cho i tham quan h c h i các mô hình s n xu t có hi u qu nh ng

i khác xem xét áp d ng vào tr ng h p c th c a gia ình mình (10%), ph n

tr c khi tìm hi u v lý do vào CLB c a nông dân, ph n l n h mong mu n c chia

kinh nghi m l n nhau, và th t s sau khi vào CLB các thành viên ã c chia s r t nhi u v kinh nghi m s n xu t (15%), t ó m i quan h c a h ngày càng g n g i, thân thi t và oàn k t th ng nh t ý ki n h n (10%), m t l i ích n a áng c quan tâm là

ng i dân n m b t thêm nhi u thông tin/ki n th c m i thông qua CLB (9%) trong ó quan tr ng nh t là các thông tin v th tr ng

Hình 4.5 n su t th hi n l i ích khi nông dân tham gia CLB (theo BCN)

(Ngu n: K t qu ph ng v n thành viên các CLB tham gia d án PAEX, 2010)

Chú thích: ng s ng i = 23; B1= c s h tr , quan tâm nhi u h n (t c quan/chính quy n/CBKN);

B2= c giao l u, h c h i kinh nghi m t các thành viên; B3= c tham quan, h c h i; B4=Làm n có hi u qu n; B5=Các thành viên oàn k t, g n g i nhau h n; B6=Bi t thêm nhi u ki n th c/thông tin; B7=Bi t thêm nh ng thu t m i áp d ng vào SX; B8= c th c hi n mô hình th nghi m; B9=N ng l c qu n lý CLB c nâng lên; B10= u ra s n ph m d dàng h n

Hình 4.5 th hi n ý ki n c a BCN v các l i ích mà thành viên nh n c khi tham gia CLB, BCN c ng cho r ng l i ích l n nh t c a nông dân là bi t thêm KHKT m i (23%)

và h còn nh n c s quan tâm nhi u h n t các c quan, t ch c cùng chính quy n

a ph ng (14%) nh t là c CBKN t n tình giúp C ng gi ng nh các thành viên CLB nh n xét, BCN c ng th y r ng, gi a thành viên v i nhau s có s chia s kinh nghi m s n xu t qua l i l n nhau và h c h i nhi u u t thành viên khác (14%), n m

t các thông tin/ki n th c m i qua các cu c trò chuy n tâm tình, t ó ngày càng g n

i thân thi t v i nhau h n (7%) D a vào mô hình s n xu t chính c a CLB, thành viên CLB còn c t ch c i tham quan các mô hình s n xu t khác h c h i r i có th

tr c ti p th nghi m mô hình vào chính m nh t c a mình M c ích cu i cùng c a

i cá nhân v n là làm sao nâng cao hi u qu kinh t gia ình, c i thi n cu c s ng Qua nghiên c u thì c BCN và thành viên CLB u nh n th y t khi tham gia vào CLB thì làm n có hi u qu và kinh t phát tri n h n tr c

Vào CLB có nhi u ti n b nên các thành viên r t h ng hái tham gia sinh ho t ng th i

ng có nhi u thành viên m i vì th y CLB ho t ng có hi u qu nên xin gia nh p làm