ẢNH HƯỞNG của xâm NHẬP mặn và KHÔ hạn đến sản XUẤT NÔNG NGHIỆP và đời SỐNG NGƯỜI dân HUYỆN TIỂU cần TỈNH TRÀ VINH

I CAM OAN

Tôi cam oan r ng tài này là do chính tôi th c hi n Các s li u thu th p và k t

qu phân tích trong tài là trung th c, tài không trùng v i b t c tài nghiên

u khoa h c nào

n Th , ngày 22 tháng 11 n m 2010

Th c hi n tài

Võ V n Bình

TI U S CÁ NHÂN

n thân

và tên: Võ V n Bình Gi i tính: Nam

Ngày sinh: 1989

i sinh: p 17, xã Long H u, huy n Duyên H i, t nh Trà Vinh

Quê quán: p 17, xã Long H u, huy n Duyên H i, t nh Trà Vinh

kh u th ng trú: p 17, xã Long H u, huy n Duyên H i, t nh Trà Vinh

Quá trình h c t p

n m 1996 n n m 2000 là h c sinh tr ng Ti u h c c s Long H u B, p 17,

xã Long H u, huy n Duyên H i, t nh Trà Vinh

n m 2001 n n m 2004 là h c sinh tr ng Trung h c c s Long H u, p 10,

xã Long H u, huy n Duyên H i, t nh Trà Vinh

n m 2005 n n m 2007 là h c sinh tr ng Trung h c ph thông Duyên H i,khóm I, Th tr n Duyên H i, huy n Duyên H i, t nh Trà Vinh

n m 2007 n nay là sinh viên ngành Phát tri n Nông thôn, Vi n Nghiên c uPhát tri n ng b ng sông C u Long, tr ng i h c C n Th , ng 3/2, ph ngXuân Khánh, qu n Ninh Ki u, Thành ph C n Th

a ch liên l c: Phòng C3.1 - Trung tâm hu n luy n cán b Y t QK9, ng 30/4,

I C M T

Trong th i gian 4 n m h c t p, nghiên c u và rèn luy n o c tôi ã c th y cô

tr ng i h c C n Th nói chung và quý th y cô Vi n Nghiên c u Phát tri n ng

ng sông C u Long nói riêng, truy n t ki n th c quý báu cho tôi không ch

Xin chân thành c m n các anh, ch Cán b nông nghi p c ng nh bà con nông dân

2 xã Tân Hòa và Hi u T ; các c s ban ngành huy n Ti u C n, S Nông nghi p

và Phát tri n Nông thôn t nh Trà Vinh ã h tr tôi trong quá trình thu th p s li u

th c hi n tài

Sau cùng, xin c m n gia ình, ng i thân, b n bè và Tr n Vi t Hùng, L u Huy nTrân ã giúp và ng viên tôi th c hi n hoàn thành lu n v n này

Tuy nhiên, vì ki n th c chuyên môn còn h n ch và b n thân còn thi u kinh nghi m

th c ti n nên n i dung tài không tránh kh i nh ng thi u sót, kính mong c s

ch b o, góp ý thêm c a quý th y cô tài này c hoàn thi n h n

t l n n a, tôi xin g i n quý th y cô l i chúc t t p và chân thành nh t

Chân thành c m n và kính chào trân tr ng./

n Th , ngày 22 tháng 11 n m 2010

Ng i th c hi n

Võ V n Bình

TÓM T T

i h i ngh tri n khai các gi i pháp m b o ngu n n c ph c v s n xu t và sinh

ho t, phòng ch ng h n và xâm nh p m n các t nh ng b ng sông C u LongBSCL) t ch c ngày 12.3.2010, t i Trà Vinh, ông Cao c Phát - B tr ng BNN&PTNT có k t lu n n c m n ang xâm nh p sâu vào t li n các vùng ven

bi n BSCL t 40 - 50 km, n ng m n trung bình c ng t ng t 2 – 3 o/oo so v itrung bình nhi u n m Hàng tr m ngàn ha lúa b nh h ng m n và khô h n 1/3dân s nông thôn trong vùng thi u n c ng t sinh ho t Ông còn ch o các a

ph ng c n có k ho ch chu n b v t t nhân l c và ngu n tài chính kh n tr ngxây p t m giúp dân tr n c ng t và ng n m n xâm nh p sâu h n; tích c c tr

c ng t nh ng n i có th ; u ch nh c c u cây tr ng, c c u gi ng; ph i ánhgiá k , n u m b o có ngu n n c m i ph c v s n xu t Do v y, tìm hi u các nh

ng xâm nh p m n và khô h n n s n xu t và i s ng c a các nhóm h khácnhau c a ng i dân ven bi n BSCL, trong ó huy n Ti u C n, t nh Trà Vinh là

m i di n r t c n thi t th c hi n nghiên c u này

Thông qua vi c thu th p các bài báo cáo c a các c quan ban ngành có liên quan,

ph ng v n chuyên gia và nh ng ng i am hi u t i a ph ng và k t h p u tra

kh o sát 50 nông h t i huy n Ti u C n t nh Trà Vinh nh m t c m c tiêu ra

t qu nghiên c u cho th y, xâm nh p m n ã và ang ngày càng l n sâu vào t

li n, t 50 – 60 km có n i lên n 70km, c bi t vào nh ng tháng mùa khô ã làm

nh h ng n toàn b ho t ng s n xu t c a ng i trong t nh u áng nói là,thông tin v tác h i này thì ng i dân r t quan tâm, có n 72% s h kh o sát bi t

n thông tin v nh h ng xâm nh p m n và khô h n n s n xu t; có n 965,34

ha di n tích tr ng lúa b thi t h i và có n 1.553 s h tr ng lúa b thi t h i do xâm

nh p m n và n ng nóng kéo dài Các nh h ng xâm nh p m n và khô h n n s n

xu t g m (i) làm cho t b nhi m phèn/m n, khó s n xu t, n ng su t th p; (ii) thi u

c s n xu t, nh t là vào các tháng mùa khô; (iii) gián ti p làm cho chi phí s n

xu t gia t ng Xâm nh p m n và khô h n có nh h ng áng k n thu nh p c anông h , có n 94% s h có thu nh p gi m, i s ng g p nhi u khó kh n do xâm

nh p m n và khô h n Tuy nhiên, c ng chính sinh thái m n ã t o cho nông h c

i phát tri n thêm mô hình m i t ng thu nh p cho gia ình

C L C

Trang

CH P NH N LU N V N C A H I NG i

I CAM OAN ii

TI U S CÁ NHÂN iii

I C M T iv

TÓM T T v

C L C vi

DANH M C CH VI T T T ix

DANH M C HÌNH x

DANH M C B NG xi

CH NG 1: M U 1

1.1 T V N .1

1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U 2

1.2.1 M c tiêu t ng quát 2

1.2.2 M c tiêu c th 3

1.3 KI M NH GI THUY T VÀ CÂU H I NGHIÊN C U 3

1.3.1 Ki m nh gi thuy t 3

1.3.2 Gi thuy t nghiên c u 3

1.4 PH M VI VÀ GI I H N NGHIÊN C U 3

1.4.1 i t ng nghiên c u 3

1.4.2 Gi i h n n i dung nghiên c u 4

1.4.3 Gi i h n vùng nghiên c u 4

1.4.4 Th i gian nghiên c u 4

CH NG 2: T NG QUAN TÀI LI U THAM KH O 5

2.1 T NG QUÁT V XÂM NH P M N VÀ KHÔ H N 5

2.1.1 Khái quát v xâm nh p m n và khô h n 5

2.1.2 Khái quát nh h ng c a xâm nh p m n và khô h n n SXNN và i ng ng i dân 6

2.2 T NG QUAN V A BÀN NGHIÊN C U 10

2.2.1 T ng quan v t nh Trà Vinh 10

2.2.1.1 V trí a lý 10

2.2.1.2 a hình 11

2.2.1.3 Khí h u 12

2.2.1.4 Th y v n 14

2.2.1.5 Tài nguyên n c 16

2.2.1.6 t ai 16

2.2.1.7 R ng và t r ng 22

2.2.1.8 Khoáng s n 22

2.2.1.9 Dân s và lao ng 22

2.2.1.10 C s h t ng 23

2.2.2 T ng quan v huy n Ti u C n 24

2.2.2.1 L ch s 24

2.2.2.2 a hình 25

2.2.2.3 Khí h u 26

2.2.2.4 Th y v n 26

2.2.2.5 Kinh t 27

2.2.2.6 Xã h i 28

CH NG 3: N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 30

3.1 N I DUNG NGHIÊN C U 30

3.2 PH NG PHÁP LU N TRONG NGHIÊN C U 30

3.3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 32

3.2.1 Ph ng pháp thu th p thông tin 32

3.2.1.1 Thu th p thông tin th c p 32

3.2.1.2 Thu th p thông tin s c p 33

3.2.2 Ph ng pháp x lý, phân tích s li u 33

3.2.2.1 Ph ng pháp th ng kê mô t 33

3.2.2.2 Ph ng pháp phân tích b ng chéo (Cross – Tabulation) 33

CH NG 4: K T QU TH O LU N 35

4.1 C M KINH T - XÃ H I VÙNG NGHIÊN C U 35

4.1.1 c m KTXH và quy ho ch t ng th phát tri n KTXH c a t nh Trà Vinh n n m 2020 35

4.1.2 c m KTXH c a huy n Ti u C n n m 2009 36

4.1.3 c m KTXH c a nhóm h kh o sát 37

4.1.3.1 Tu i và trình h c v n ch h 37

4.1.3.2 Phân b di n tích nông nghi p 38

4.1.3.3 Phân b lao ng c a nông h 39

4.1.3.4 Gi i tính và tham gia oàn th c a nông h 40

4.1.3.5 Ph ng ti n s n xu t c a nông h 41

4.1.3.6 Ph ng ti n sinh ho t c a nông h 41

4.1.3.7 Tình hình ngu n g c và s h u t ai c a nông h 42

4.2 C M V THU NH P VÀ THAY I THU NH P C A NÔNG H 43

4.3 ÁNH GIÁ NH H NG XÂM NH P M N VÀ KHÔ H N 46

4.3.1 ánh giá c a ng i dân a ph ng v m c xâm nh p m n hi n nay so v i n m 2005 46

4.3.2 nh h ng xâm nh p m n và khô h n n s n xu t và i s ng 47

4.3.2.1 Nh n th c c a ng i dân tr c tình hình xâm nh p m n và khô h n theo nhóm h 47

4.3.2.2 Ngu n thông tin ghi nh n nhi m m n 48

4.3.2.3 nh h ng xâm nh p m n và khô h n n s n xu t và i s ng nông h 48 4.3.2.4 nh h ng xâm nh p m n và khô h n n thu nh p nông h 51

4.4 CÁC THÍCH NG VÀ I PHÓ TR C TÌNH HÌNH XÂM NH P N VÀ KHÔ H N 52

4.4.1 Cách thích ng và i phó tr c tình hình xâm nh p m n và khô h n c a nông h 52

4.4.2 Các thích ng và i phó c a CQ P tr c tình hình xâm nh p m n và khô h n t i vùng nghiên c u 54

4.5 C M V KHÓ KH N, THU N L I VÀ XU T CH Y U TRONG S N XU T VÀ I S NG C A NG I DÂN 58

CH NG 5: K T LU N VÀ KI N NGH 60

5.1 K T LU N 60

5.2 KI N NGH 61

TÀI LI U THAM KH O 63

PH L C: PHI U PH NG V N NÔNG H 65

DANH M C HÌNH

Hình 2.1: B n hành chính t nh Trà Vinh 11Hình 2.2: B n huy n Ti u C n 24Hình 3.1: Khung lý thuy t nghiên c u nh h ng c a xâm nh p m n và khô h n32

DANH M C B NG

ng 4.1: c m ch h và kinh t h theo nhóm h kh o sát 38

ng 4.2: c m v di n tích SXNN theo nhóm h kh o sát 39

ng 4.3: Lao ng chung c a vùng kh o sát .39

ng 4.4: c m v l nh v c ho t ng chung c a nông h .39

ng 4.5: c m v trình h c v n chung c a nông h .40

ng 4.6: c m v gi i tính và tham gia h i oàn th c a nông h 40

ng 4.7: Ph ng ti n s n xu t ch y u theo nhóm h kh o sát .41

ng 4.8: Ph ng ti n sinh ho t ch y u theo nhóm h kh o sát .42

ng 4.9: c m v ngu n g c và ch quy n s h u t ai c a nông h .42

ng 4.10: Tài s n t ai phân theo nhóm h kh o sát 43

ng 4.11: c m tình hình s n xu t v lúa ông Xuân c a nông h 44

ng 4.12: c m tình hình s n xu t v lúa Hè Thu c a nông h .45

ng 4.13: c m tình hình s n xu t v lúa Thu ông c a nông h .45

ng 4.14: c m thu nh p khác t l nh v c nông nghi p c a nông h 46

ng 4.15: c m v c ng xâm nh p m n hi n nay so v i n m 2005 t i vùng nghiên c u .47

ng 4.16: Nh n bi t thông tin xâm nh p m n và khô h n theo nhóm h 48

ng 4.17: Kênh thông tin ch y u v xâm nh p m n và khô h n c a nông h 48

ng 4.18: ánh giá xâm nh p m n và khô h n nh h ng n s n xu t và i s ng theo nhóm h .49

ng 4.19: Nh n nh m c di n bi n c a xâm nh p m n và khô h n trong th i gian s p t i theo nhóm h .49

ng 4.20: nh h ng xâm nh p m n và khô h n n SXNN c a nông h 50

ng 4.21: nh h ng xâm nh p m n và khô h n n sinh ho t i s ng c a nông .51

ng 4.22: nh h ng xâm nh p m n và khô h n n thu nh p c a nông h 51

ng 4.23: Ph n ng theo nhóm h tr c tình hình xâm nh p m n và khô h n 52

ng 4.24: Cách i phó và thích ng v i xâm nh p m n và khô h n trong s n xu t và i s ng c a ng i dân a ph ng 53

ng 4.25: Nhu c u h tr c a ng i dân a ph ng 54

ng 4.26: c m i phó và thích ng c a CQ P tr c tình hình xâm nh p n và khô h n 55

ng 4.27: c m v h th ng c s h t ng ph c v s n xu t và an sinh xã h i

theo nhóm h 55

ng 4.28: Nhu c u xây d ng c s h t ng ph c v s n xu t và sinh ho t theo nhóm h 56

ng 4.29: Hình th c th c hi n xây d ng c s h t ng c a nông h 56

ng 4.30: Nh n nh c a ng i dân v i phó và thích nghi xâm nh p m n và khô n b ng nh ng công trình t CQ P 57

ng 4.31: Nh ng can thi p c a CQ P trong s n xu t t i vùng nghiên c u 57

ng 4.32: c m v thu n l i trong s n xu t và sinh ho t c a nông h 58

ng 4.33: c m v khó kh n trong s n xu t và sinh ho t c a nông h 58

ng 4.34: Nh ng xu t trong s n xu t và sinh ho t c a nông h 59

Là vùng t có 1 v trí c bi t quan tr ng trong phát tri n kinh t - xã h i (KTXH),

nh t là l nh v c nông nghi p – th y s n, nh ng ây c ng là 1 vùng t ã, ang và

ch u nh h ng l n do tình tr ng bi n i khí h u toàn c u, trong ó v n mà

ng i dân BSCL, nh t là các t nh ven bi n ang ph i i m t là s xâm nh p m nsâu vào t li n vào các tháng mùa khô Theo Trung tâm khí t ng th y v n Qu cgia (2010), t tháng 4 n tháng 5 thì m n là 40/00 tr lên và s xâm nh p sâuvào các vùng c a sông và kênh r ch n i ng vùng BSCL t 50 – 60 km, có n i

70 km Và u áng nói h n là, g n ây khu v c BSCL có hi n t ng m n xu t

hi n s m, m n cao và kéo dài h n Nh v y, v i di n tích t li n b xâm nh p

n l n nh v y c ng thêm tình tr ng khô h n kéo dài, nhi u a ph ng BSCL,

nh t là các t nh ven bi n có nguy c xâm nh p m n càng cao, làm cho thi u ngu n

c ng t ph c v SXNN, nh t là v Hè Thu, nuôi tr ng th y s n, k c sinh ho t

i s ng c a ng i dân ang b i m t g p nhi u khó kh n

Ti u C n là m t huy n c a t nh Trà Vinh – n i có ti m n ng phát tri n SXNN –

th y s n Trong n m 2007, t ng di n tích gieo tr ng t c 43.199 ha, s n l ng

t 180.872 t n; trong ó: cây lúa gieo s c 38.439 ha, cây màu gieo tr ng c12.872 ha, còn l i là các lo i cây công nghi p ng n ngày và dài ngày àn heo c ahuy n có 81.120 con, àn bò có s l ng 15.634 con, àn trâu có 117 con trâu, àngia c m có s l ng 580.000 con Tính n cu i n m 2007, toàn huy n có di n tíchnuôi tr ng th y s n là 1.193,83 ha cá, tôm các lo i; v i s n l ng thu ho ch t

c 15.285 t n tôm, cá Trong nh ng n m qua, mà c bi t là n m 2009 huy n

Ti u C n ã có nh ng b c phát tri n v t b c v SXNN Cùng v i vi c ng d ng

gi i hoá trong s n xu t, các ti n b khoa h c k thu t phù h p, thay i c c u

gi ng m i trong s n xu t làm t ng n ng su t và ch t l ng s n ph m; ng n ch n

c s gây h i c a r y nâu, b nh vàng lùn, lùn xo n lá trên lúa Nh ó ã góp

ph n nâng t ng s n l ng lúa th ng ph m c a huy n trong n m lên h n 202.390

n, v t 1,47% so v i ch tiêu Riêng phong trào a cây màu xu ng chân ru ng

ng c bà con quan tâm m r ng di n tích t 3.200 ha n m 2008 lên 3.770 ha

m 2009 L nh v c nuôi th y s n n c ng t c ng có chi u h ng phát tri n b n

ng h n Tuy di n tích th nuôi th y s n ch t kho ng 1.020 ha m t n c ao h

nh ng s n l ng tôm, cá th ng ph m sau thu ho ch t h n 18.050 t n Trong ó

có h n 3.760 t n cá tra xu t kh u Nhi u mô hình m i mang l i hi u qu cao nh :

mô hình nuôi l n, nuôi ba ba, cá lóc ng, tôm càng xanh toàn c c a nhi u hdân các xã T p Ngãi, Ngãi Hùng, Phú C n và Th tr n Ti u C n (Vietgle, 2009).Tuy v y, ây c ng là vùng trong t nh ch u s tác ng sâu s c nh t do tình hình xâm

nh p m n s m, sâu và cao t sông C n Chông Thi t h i do xâm nh p m n là không

nh trong s n xu t, nh ng kh c ph c h qu này là không d , c n ph i có th igian và m t k ho ch, chi n l c t ng th , ng b c p vùng V lâu dài, ch

ng ngu n n c trong s n xu t cho các vùng b nhi m m n, thì c n ph i kh thiphù h p v i t ng u ki n sinh thái c th c a t ng a ph ng, làm sao cho ng idân i phó và thích ng c v i u ki n sinh thái m n, góp ph n n nh s n

xu t và m b o cu c s ng Do v y, tìm hi u các nh h ng xâm nh p m n n s n

xu t và i s ng c a các nhóm h khác nhau c a ng i dân ven bi n BSCL, trong

ó huy n Ti u C n, t nh Trà Vinh là m i di n c ch n th c hi n nghiên

1.2.2 M c tiêu c th

- Phân tích th c tr ng xâm nh p m n và khô h n n a bàn nghiên c u

- Phân tích nh h ng c a xâm nh p m n và khô h n n SXNN và i s ng

Do u ki n v th i gian c ng nh ki n th c tích l y còn m i mà tình hình th c t

t a d ng và ph c t p nên ch c p m t s n i dung sau:

- a ra nh ng c s lý lu n làm c s cho vi c th c hi n tài

- T ng quan v a bàn nghiên c u

- Khái quát v c m nông h

- T p trung nghiên c u v th c tr ng c ng nh là nh h ng c a xâm nh p

n và khô h n n SXNN và i s ng ng i dân vùng nghiên c u ng th i

ng nhìn nh n s ng phó và thích nghi tr c s thay i c a xâm nh p m n vàkhô h n c a ng i dân T ó, xu t nh ng gi i pháp t i u nh m h n ch quátrình xâm nh p m n và c i thi n i s ng – s n xu t ng i dân

CH NG 2

NG QUAN TÀI LI U THAM KH O

2.1 T NG QUAN V XÂM NH P M N VÀ KHÔ H N

2.1.1 Khái quát v xâm nh p m n và khô h n

Xâm nh p m n là hi n t ng n c bi n dâng lên l n vào t li n khi n cho di ntích t canh tác và nh c ngày càng b thu h p Cùng l ng m a th p gây ra c nhthi u n c ng t làm nh h ng n i s ng ng i dân c ng nh cây tr ng S xâm

i l : S = 0,4 - 40/00; (5) n c ng t; S <= 0,40/00

Vùng d b nh h ng m n cao nh t (t ng ng S = 0,40/00 trong sông) Nh v y,toàn vùng BSCL có kho ng 1,7 tri u ha b nhi m m n; trong ó 780.000 ha vùng c a sông Ti n, sông H u; 1.250.000 ha vùng Bán o Cà Mau (B CM) và100.000 ha vùng ven bi n Tây Theo th i gian, ch m n s có nh ng thay i

nh t nh Ch m n vùng ven bi n Tây, c a sông Vàm C , vùng B CM s có

xu h ng t t lên do vi c khai thác Trong khi ó, vùng c a sông chính do vi c l y

c t i ph c v SXNN - thu s n, có th kéo theo xu th làm gia t ng s xâm

nh p m n

Ch thu v n vùng trung tâm (B CM) b chi ph i b i tri u bi n ông, bi n Tây,dòng ch y sông Mekong và ch m a trong ng Gi ng nh BSCL, vùng

CM hình thành 2 mùa rõ r t: mùa m a t tháng 6 n tháng 11 và mùa khô ttháng 12 n tháng 4 n m sau

Ngu n n c m n chính xâm nh p vào các kênh r ch vùng trung tâm B CM là tphía ông thông qua sông M Thanh, Gành Hào và t phía bi n Tây qua sông Ông

c, sông Cái L n, Cái Bé và các kênh R ch S i, N c M n,

Ngu n n c ng t ch y u c a vùng trung tâm B CM là t sông H u thông qua cáckênh tr c: kênh Qu n l Ph ng Hi p – Ph ng Hi p, H u Giang; kênh Lai Hi u,kênh Xà No – Ô Môn, C n Th ,

n m 1994 n nay, h th ng ng n m n c a d án Qu n l Ph ng Hi p – Ph ng

Hi p l n l t hoàn t t và c a vào ho t ng C b n ngu n n c m n t phía

bi n ông truy n theo sông M Thanh lên ã b ng n ch n l i b i các c ng ng n

n Tuy nhiên, trong quá trình qu n lý n c khu v c lân c n c ng có th bnhi m m n vào tháng 3, tháng 4, nh ng n ng không cao và duy trì trong th igian ng n Nh ng chính do chuy n i c c u s n xu t t tr ng lúa sang nuôi tômnên môi tr ng n c vùng này ã, ang và s có nh ng di n bi n ph c t p

2.1.2 Khái quát nh h ng c a xâm nh p m n và khô h n n SXNN và i

ng ng i dân

Trong b i c nh bi n i khí h u hi n nay, xâm nh p m n và khô h n là v n c nthi t ph i xem xét Nh ng nh h ng c a xâm nh p m n và khô h n i v i SXNN

và i s ng vùng ch u b nh h ng là h t s c áng ng i

Theo D ng Ng c Thành (2009), xâm nh p m n l n sâu vào t li n trong mùa khô

50 – 60 km, làm thi t h i n s n xu t cây tr ng, làm cho t b nhi m m n/phèn,thi u n c s n xu t và sinh ho t Bên c nh ó còn nh h ng thu nh p c a ng idân, làm cho h càng g p khó kh n h n Có th nói xâm nh p m n và khô h n nh

ng r t l n n SXNN và i s ng ng i dân

Theo Minh Thanh (2010), có c p xâm nh p m n có chi u h ng t ng nhanh dotri u c ng và gió ch ng y n c bi n vào các c a sông, n hình là t i TràVinh m n lên t i 34 ‰, Cà Mau 25.4 ‰, Ph c Long (B c Liêu) lên t i 24,8 ‰,

… và còn có kh n ng t ng cao trong th i gian s p t i u này cho th y di n bi n

a xâm nh p m n r t ph c t p và có c ng cao r t nguy h i n ng i làmnông nghi p.

i t nh V nh Long di n bi n xâm nh p m n theo l u l ng a hai nhánh sông l n

là sông Ti n và sông H u Xuôi v phía h l u theo hai nhánh sông là sông CChiên và sông H u r i ra bi n theo các c a sông c a t nh Trà Vinh Do ch u s

nh h ng bi n i khí h u nên vi c xâm nh p m n nh ng n m g n ây có di n

bi n b t th ng, th i gian nhi m m n ngày càng kéo dài h n, n ng m n ngàycàng cao h n và ph m vi nh h ng ngày càng r ng và sâu vào n i ng h n T

ó, c n có bi n pháp xây d ng c s h t ng k thu t nh ê bao, c ng ng n m n

o v s n xu t nh m t m c tiêu ng n m n, r a m n, và xây d ng quy ch qu n

lý, k ho ch khai thác ngu n n c ng t trên các sông chính m t cách thích h p (T

i, 2010)

Trong k t qu nghiên c u xâm nh p m n ph c v phát tri n KTXH BSCL c a LêSâm có c p, di n bi n ph c t p c a xâm nh p m n BSCL là v n ã c báo vì di n bi n này g n li n v i nhu c u s d ng n c cho các m c tiêu KTXHBSCL Xâm nh p m n BSCL nh ng n m g n ây tr nên gay g t h n vàngày càng nh h ng n quá trình phát tri n KTXH BSCL nói chung, t bi t làcác t nh ven bi n (vncold, 2007)

Theo Xa l tin t c (2010), BSCL ã và ang i phó v i xâm nh p m n, y

nh các bi n pháp h n ch xâm nh p m n Trong hi n t ng m n t ng cao và

di n bi n ph c t p CQ P cùng v i toàn th nhân dân vùng nhi m m n toàn tâmtoàn l c t p trung i phó v i hi u qu cao nh t

Chi u 28 - 4 - 2010 t i Thành ph H Chí Minh, y ban sông Mekong Vi t Nam

p phiên toàn th có s tham gia c a 7 b và 17 t nh, thành khu v c BSCL vàTây Nguyên y ban sông Mekong Vi t Nam nh n nh, vi c h p tác s d ngngu n n c sông Mekong g n ây g p nhi u th thách nghiêm tr ng nh vi c xây

ng các p thu n gây ra nhi u lo ng i v tác ng môi tr ng, các d u hi u

a hi n t ng bi n i khí h u Vùng BSCL ang i m t v i n n xâm nh p m nngày càng nghiêm tr ng và thi u n c ng t mùa khô Do ó, c n s d ng ngu n

c ng t ti t ki m và hi u qu (C Phiên – G B o, 2010)

Theo Nguy n Th ng (2010), tình hình xâm nh p m n Tây Nam B cao h n so v i

i n m ã gây nh h ng không nh n SXNN, n hình là t i t nh B c Liêu vàTrà Vinh trên 20.000 ha lúa ông Xuân có nguy c b nhi m m n và h n 45.000 ha

lúa khác ang ng tr c nguy c thi u n c ng t T i t nh Trà Vinh, n c m n ãxâm nh p vào 2 kênh N m Ki u và Nàng R n, còn t i t nh B c Liêu, n c m n xâm

nh p t 1, m n t 3,3‰-5‰, t p trung t i các xã Phong Th nh ông, Phong

Th nh ông A huy n Giá Rai và xã V nh Thanh huy n Ph c Long và g n ây t

2, có m n g n 6‰, xâm nh p vào huy n H ng Dân T i t nh H u Giang, nh ngngày qua n c m n ã vào m t s a ph ng trong t nh Theo Chi c c Th y l i

u Giang, t gi a tháng 2, n c m n ã xâm nh p vào các xã L ng Ngh a,

ng Tâm, V nh Vi n A và m t ph n c a xã Xà Phiên, huy n Long M v i n ng

m n o c vào t n c kém v a qua là t 2,6‰ n 7‰ Riêng t i Th xã VThanh, n c m n ã xâm nh p vào các xã Tân Ti n, H a Ti n và H a L u v i

n o c t i Ngã Ba N c Trong xã H a Ti n là 5‰ và c ng Kênh L u là3,1‰ d báo trong nh ng ngày t i, khi g p tri u c ng n c m n s xâm nh p sâu

n vào n i ô Th xã V Thanh v i n ng m n có th lên t i t 6‰ - 8‰

Còn t nh Cà Mau c ng b h h i g n 6.000 ha lúa do nhi m m n vùng nuôi 1 vtôm 1 v lúa Hi n bà con nông dân ã th nuôi tôm sú các n i này Nguyên nhân

do mùa khô kèm theo n ng nóng n s m, t gi a tháng 11 - 2009 n nay ã khi n

c n c rút sâu t nh Cà Mau, có n i n c rút n h n 1 m Tình tr ng h n hángây nh h ng l n n i s ng ng i dân, e d a hàng ch c ngàn hecta r ng tràmthu c r ng U Minh H

Có th nói, khô h n s m và ngu n n c ng t sông C u Long v ít h n so v i tr cnên tình hình xâm nh p m n các t nh Tây Nam b cao h n so v i n m tr c M c

dù, các a ph ng ã có nh ng gi i pháp gi n c ng t, y m n ra bi n nh ngtrong các tháng t i, n u xâm nh p m n vào sâu h n s nh h ng n sinh ho t c a

ng i dân Vì v y, ngu n n c ng t t i tiêu, sinh ho t c n c s d ng ti t

ki m, h p lý h n ch nh h ng c a n c m n xâm nh p vào trong ng

i h i ngh tri n khai các gi i pháp m b o ngu n n c ph c v s n xu t và sinh

ho t, phòng ch ng h n và xâm nh p m n các t nh BSCL t ch c ngày 12.3.2010,

i Trà Vinh, ông Cao c Phát - B tr ng B Nông nghi p và Phát tri n Nôngthôn có k t lu n n c m n ang xâm nh p sâu vào t li n các vùng ven bi nBSCL t 40 - 50 km, n ng m n trung bình c ng t ng t 2 – 3 o/ooso v i trungbình nhi u n m Hàng tr m ngàn ha lúa b nh h ng m n và khô h n, 1/3 dân snông thôn trong vùng thi u n c ng t sinh ho t Tình hình h n, m n s còn nghiêm

tr ng h n trong 2 tháng t i n u không có m a Ông còn ch o v các gi i pháp

phòng ch ng c ng nh là làm h n ch xâm nh p m n, n hình là các bi n pháp

ph i làm ngay là c th hóa ánh giá nh h ng c a xâm nh p m n và h n hán n

ng xã, huy n t ng t nh Các a ph ng c n có k ho ch chu n b v t t nhân

c và ngu n tài chính kh n tr ng xây p t m giúp dân tr n c ng t và ng n

n xâm nh p sâu h n; tích c c tr n c ng t nh ng n i có th ; u ch nh c

u cây tr ng, c c u gi ng; ph i ánh giá k , n u m b o có ngu n n c m i dân làm v Xuân Hè (Chí Nhân, 2010)

Theo Huy Hoàng (2010), n c m n v n xâm nh p vào n i ng vùng h ng l i

c ng p ng n m n C n Chông huy n Ti u C n t nh Trà Vinh Nông dân vùngnày ang c h ng l i t công trình th y l i c ng p ng n m n C n Chôngthu c các xã Tân Hòa, Hùng Hòa, Tân Hùng và Ninh Th i, huy n Ti u C n t nhTrà Vinh hi n ang i m t v i n c m n xâm nh p sâu vào n i ng, gây thi t h i

ng hàng tr m hecta lúa và rau màu

Hi n t ng xâm nh p m n và khô h n kéo dài ã và ang nh h ng gay g t ncây tr ng, v t nuôi và i s ng c a ng i dân t nh Trà Vinh, khi n 12.000 ha lúaông Xuân mu n ang trong giai n làm òng, tr bông lâm vào tình tr ng khô

n N n xâm m n, khô h n ang òi h i nh ng gi i pháp c p bách và hi u qu Trong khung c nh nh ng di n bi n ph c t p do tình hình th i ti t b t th ng, iphó v i tình hình trên, c n m b o ngu n n t i a các nhà máy n c ho t

ng liên t c, các gi i pháp c a các t nh khác trong vi c ch ng h n và x lý nhi m

n c n c nghiên c u áp d ng, m t s bi n pháp ã c áp d ng nh khoan

gi ng c p n c ng t cho ng i dân, h ng d n bà con trong sinh ho t, n u ng phòng b nh, Ngành nông nghi p c ng ã có khuy n cáo bà con nông dân khôngnên b m n c t các con sông b ô nhi m vào ru ng th tôm nuôi vì nh v y s

nh h ng n n ng su t, th m chí s không mang l i k t qu (Nguy n Th , 2010).Theo Lê Phong H i - Giám c S NN&PTNT B n Tre nh n m nh: N u không có

gi i pháp ng phó k p th i, tình tr ng xâm nh p m n s gây nh h ng nghiêm

tr ng n SXNN, ch n nuôi, nuôi tr ng th y s n và sinh ho t c a nhân dân N c

ng t ph c v sinh ho t c a nhân dân hi n nay thi u tr m tr ng, c bi t là vùngnông thôn ven bi n ng phó v i tình hình xâm nh p m n n m 2010, các gi ipháp tr c m t là ti p t c gia c ê bao, p p t m, n o vét kênh m ng ng n

n, tr ng t ph c v s n xu t và sinh ho t c a nhân dân, cung c p d ng c ch a

c cho gia ình nghèo, di n chính sách, m r ng tuy n ng c p n c c a nh ngnhà máy n c hi n có ph c v nhân dân (Phan L Hoàng Hà, 2010).

Trong bu i h i th o Quy ho ch t ng th BSCL trong u ki n bi n i khí h u

-c bi n dâng do T ng -c -c Th y l i (B NN&PTNT) t -ch -c ngày 11 tháng 06

m 2010, ông Lê Xuân B o - Vi n phó Vi n Thu l i và Môi tr ng có c p:

i k ch b n di n ra n n m 2050 c a B Tài nguyên và Môi tr ng, tình hu ng

u nh t là m n xâm nh p khi n chúng ta không có kh n ng SXNN M n có thxâm nh p sâu kho ng 100 km, vào t i Thành ph C n Th Xâm nh p m n phthu c vào hai y u t : n c t th ng ngu n v và n c bi n dâng tràn vào N u

c th ng ngu n sông Mekong v ít, tình tr ng xâm nh p m n s càng tr m

tr ng và có t i 90% di n tích (3,5/3,9 tri u ha) lúa BSCL b nh h ng (T.Phong, 2010)

2.2 T NG QUAN V A BÀN NGHIÊN C U

2.2.1 T ng quan v t nh Trà Vinh

2.2.1.1 V trí a lý

Trà Vinh là t nh duyên h i BSCL, n m trong t a 9031’5” n 10004’5” v

c và 105057’16” n 106036’04” kinh ông, v i di n tích t nhiên 2.292 km2,chi m 5,81% di n tích BSCL và 0,69% di n tích c n c, dân s kho ng 1,1 tri u

ng i, bao g m 1 thành ph tr c thu c t nh và 7 huy n, phía ông giáp Bi n ông,phía Tây giáp t nh V nh Long, phía Nam giáp t nh Sóc Tr ng, phía B c giáp t nh

n Tre, có 65 km b bi n Trà Vinh cách Thành ph H Chí Minh 200 km i b ng

qu c l 53, kho ng cách ch còn 130 km n u i b ng qu c l 60, cách Thành ph

n Th 95 km c bao b c b i sông Ti n, sông H u v i 02 c a Cung H u và

nh An nên giao thông ng th y có u ki n phát tri n ã u t d án Lu ngcho tàu bi n có tr ng t i l n vào sông H u thông ra bi n qua a bàn huy n Duyên

i, Trà Cú m b o cho tàu có t i tr ng trên 20.000 t n vào c ng Cái Cui - C n

Th N i ây có u ki n xây d ng c ng trung chuy n qu c t t i c a bi n

nh An Trà Vinh n m trong vùng nhi t i có khí h u ôn hòa, nhi t trung bình

26 - 270C, m trung bình 80 - 85%/n m, ít b nh h ng b i bão, l ; mùa m a tháng 5 - tháng 11, mùa khô t tháng 12 - tháng 4 n m sau, l ng m a trung bình 1.400 - 1.600 mm có u ki n thu n l i cho vi c u t s n xu t, kinh doanh và

du l ch (travinh.gov.vn, 2009)

Cao trình ph bi n c a t nh t 0,1-1,0m chi m 66% di n tích t nhiên a hình cao

nh t trên 4m g m nh các gi ng cát phân b Nh Tr ng, Long S n (C uNgang); Ng c Biên (Trà Cú); Long H u (Duyên H i) a hình th p nh t d i 0,4

m t p trung t i các cánh ng tr ng T p S n, Ngãi Xuyên (Trà Cú), Thanh M ,cánh ng Ôcà a (Châu Thành); M Hòa, M Long, Hi p M (C u Ngang); Long

nh (Duyên H i)

Do a hình ng b ng, song l i ph c t p nh trên, nên khi u t c i t o ng

ru ng, xây d ng các công trình th y l i khá t n kém

Nhìn chung a hình thu n l i cho SXNN t 0,6 m- 1 m, thích h p cho t i tiêu t

ch y, ít b h n c ng nh không b ng p úng (B k ho ch và u t , 2008)

2.2.1.3 Khí h u

Mang nhi u c m khí h u c a BSCL, t nh Trà Vinh ch u nh h ng m nh m

a khí h u nhi t i gió mùa ven bi n, ch u tác ng m nh c a gió ch ng Các

Di n bi n nhi t theo th i gian gi a các tháng bi n thiên th p, t ó không

nh h ng nhi u n s phát tri n các lo i cây tr ng nh t là cây lúa

L ng m a và phân b m a theo mùa rõ r t

u t m a chi ph i r t l n n s n xu t c bi t s n xu t nông nghi p, nh t là các n i s n xu t d a vào n c tr i M a vùng Nam M ng Thít bình quân n m1.403 mm/n m, trong ó Càng Long có l ng m a cao nh t (1.557 mm/n m), k

n là Trà Cú (1.486 mm/n m) th p nh t là Long Toàn và C u Ngang (ch có

- L ng m a phân b không u theo không gian và có xu th gi m d n tTây B c xu ng ông Nam.

- L ng m a phân b theo th i gian r t rõ nét: th i m b t u mùa m a

th c s t i Trà Vinh ngày 19 tháng 5 và k t thúc mùa m a th c s ngày 22 tháng10; v i s ngày trong mùa m a t 110 n 151 ngày, song l ng m a chi m 85,6%

ng m a c n m ây là th i gian canh tác an toàn cho cây tr ng gieo c y nh

a, c ng nh tính toán mùa v gieo tr ng t n d ng t i a n c m a k t h p v i

ra, h n “bà ch ng” th ng xu t hi n trong tháng 7 và 8, th i gian h n kéo dài t 5

-10 ngày, l ng m a gi m t ng t, nh ng th i m này b t u thu ho ch lúa HèThu, nên ít nh h ng Nh ng bi n ng phân b m a k trên ã gây r i ro cho vlúa Hè Thu và lúa Mùa, r t c n ph i quan tâm b trí th i v gieo tr ng cho thíchp

Gió: có hai h ng chính:

- Mùa Hè, gió Tây Nam t tháng 5 - 10 mang nhi u h i n c và gây ra m a,

c 3 - 4 m/s

- Mùa ông, gió ch ng (gió mùa ông B c ho c ông Nam) t tháng 11

m tr c n tháng 3 n m sau, t c 2,3 m/s có h ng song song v i các c asông l n, là nguyên nhân gây ra vi c y n c bi n dâng cao và truy n sâu vào n ing

Nhìn chung khí h u t nh Trà Vinh v i c m nhi t i gió mùa v i n n nhi t cao n nh, n ng và b c x m t tr i r t thu n l i cho SXNN, n u có n c ng t

và v n u t có th thâm canh 2 - 3 v cây ng n ngày trong n m, cho n ng su tcao Tuy nhiên, y u t h n ch áng k nh t c a khí h u là l ng m a ít, l i t ptrung theo mùa, k t h p v i a hình th p, nh tri u cao, ã gây ng p úng c c b

t s vùng trong mùa m a, ho c h n c c b có khi là h n Bà Ch ng, cu i mùakhô (tháng 3 và 4) thúc y b c phèn, gia t ng xâm nh p m n gây khó kh n choSXNN c bi t vi c c p n c ng t trong mùa khô không áng k , có trên 40.000

ha lúa m t v mùa nh n c tr i (B k ho ch và u t , 2008)

2.2.1.4 Th y v n

Ngu n cung c p n c chính cho s n xu t ch y u là 2 sông l n: sông C Chiên vàsông H u Ngoài ra có d án Nam Mang Thít l y n c t sông Mang Thít (n i sông

Ti n sông H u) kéo n c sâu vào n i ng Ngoài các sông chính này, t nh còn có

th ng sông r ch ch ng ch t t ng chi u dài 578 km và 1.876 km kênh c p I, II t onên h th ng dòng ch y l u thông trên toàn b m t t nh, cung c p n c t i vàomùa khô và tiêu úng vào mùa l Nhìn chung, m t kênh tr c khá ng u (4 -

a C u Quan (sông H u) và c a sông V ng Liêm (sông C Chiên) M n k t thúcvào tháng 6, th i gian s m hay mu n ph thu c vào l ng m a t i th ng ngu n và

a ph ng

Toàn t nh có 6 vùng nh h ng m n (ranh gi i m n 4%o)

- Vùng m n th ng xuyên (quanh n m) chi m 17,7% di n tích nông nghi p

- Vùng m n 5-6 tháng (t 1-6) chi m 25,8% di n tích nông nghi p.

- Vùng m n 4 tháng (t 2 - 5) chi m 13,9% di n tích nông nghi p

- Vùng m n 3 tháng (t 3 - 5) chi m 16,6% di n tích nông nghi p

- Vùng nhi m m n 2 tháng (t tháng 4 - 5 d ng l ch) chi m 1,8% di n tíchnông nghi p

- Vùng m n 2 tháng b t th ng chi m 15,1% di n tích nông nghi p

Hi n tr ng cho th y vi c canh tác 2 v lúa n nh ch gi i h n vùng m n

i 4 tháng

n liên t c t tháng 11 n tháng 6 các huy n Duyên H i, Trà Cú, C uNgang, Châu Thành Ng t quanh n m m t ph n các huy n C u Kè, Càng Long

Th y tri u

Toàn b t nh Trà Vinh ch u nh h ng tr c ti p c a ch bán nh t tri u

bi n ông qua 2 sông C Chiên và sông H u v i các c m n i b t nh sau:

+ Trong m t ngày êm m c n c lên xu ng hai l n, hình thành nh và chântri u không u nhau V cao , nh tri u chênh l ch nhau t 0,2 - 0,4 m và chântri u chênh l ch t 1,0 - 2,5 m

+ Bi n tri u hàng ngày t kho ng 2,9 - 3,4 m

+ M t tháng có 2 chu k tri u và th y tri u lên xu ng m nh nh t vào th i

m sau ngày tr ng tròn và không tr ng t 2 - 3 ngày

+ Trong n m, th y tri u l n nh t vào tháng 12, tháng 1 và y u nh t vào tháng

6, tháng 7

nh h ng th y tri u gi m d n t bi n vào sâu trong n i ng, ch y u làvùng ven bi n So sánh v i cao m t t, cho th y vi c l i d ng th y tri u

i, tiêu t ch y là c n thi t gi m chi phí cho s n xu t

Song, th y tri u c ng gây h u qu x u là a m n xâm nh p vào sâu trong n i

ng, làm thay i ch t l ng n c theo h ng gia t ng m n, nên c n có bi npháp ki m soát h u hi u t n d ng t i a m t h u ích và gi m thi u nh h ng

u do th y tri u gây nên, m b o s n xu t phát tri n n nh và có hi u qu (B k ho ch và u t , 2008)

2.2.1.5 Tài nguyên n c

c m t

Ngu n n c tr c ti p cung c p cho Trà Vinh là 2 sông C Chiên, sông H u và m t

ph n t sông M ng Thít D n n c vào ng ru ng t sông chính có trên 578 kmkênh và trên 1.876 km kênh c p I và II L ng n c khá l n t 3 con sông bao b c,song Trà Vinh v n thi u n c ng t, nh h ng l n n SXNN Ph ng án khai thác

hi u qu ngu n n c ã c ngành th y l i l p d án và ang th c hi n có k t qunên vi c ch n l a b trí h p lý c c u mùa v và c c u cây tr ng, s d ng t i utài nguyên n c ang c các chuyên gia nông nghi p và CQ P r t quan tâm Tuynhiên, do nh h ng c a th y tri u và xâm nh p m n, các ph n t c a huy nDuyên H i, m t ph n C u Ngang, Trà Cú tr c m t và lâu dài s không có n c

ng t, canh tác hoàn toàn d a vào n c tr i

- 2,0 m (m t s nh gi ng có cao trình > 4 m)

Sa c u c a t ch y u là cát m n n cát m n pha th t - sét, t ng canh tác m ng,nghèo dinh d ng t không b nhi m m n, ch riêng m t s gi ng th p ven bi n

và r i rác di n tích c c b trên các gi ng C u Ngang, Trà Cú b nhi m m n Ph n

n nhóm t này là th c , v n t p, tr ng hoa màu

Ngoài kh n ng thu n l i , xây d ng công trình do a hình cao, không b ng p

c, nhóm t này có kh n ng thích h p tr ng màu và cây lâu n m n u kh c ph c

c h n ch v dinh d ng, tính r a trôi và ngu n n c t i vào mùa khô

t phù sa: 129.831 ha, chi m 65,3%

t phù sa phát tri n trên chân gi ng cát ( t cát tri n gi ng): 7.931 ha, chi m 4%.

Phân b d c theo nh ng gi ng cát, t p trung C u Ngang, Trà Cú, Duyên H i,Châu Thành t có a hình h i cao n cao, ph bi n 0,8 - 1,2 m, không ng p

c u chuyên màu (2 - 3 v màu/n m), 2 v màu + 1 v lúa, 1 v màu - 1 v lúa

ho c 1 v lúa mùa tùy theo ngu n n c t i t ng khu v c Tuy nhiên, n ng su t vàmùa v ch a n nh

Nhìn chung t này thích h p tr ng màu, luân canh lúa - màu và cây lâu n m H n

ch chính trong s d ng canh tác là t nghèo dinh d ng, d b tr c di và r a trôi,thi u n c vào mùa khô Do ó u t phân bón (nh t là phân h u c ), gi i quy t

c t i là ti n khai thác kh n ng và nâng cao hi u qu s d ng lo i tnày

t phù sa không nhi m m n: 47.991 ha, chi m 24,1%

Ph n l n di n tích c a huy n C u Kè, Càng Long và m t ít di n tích Ti u C n,Châu Thành t có cao trình bình quân ph bi n 0,6 - 1,2 m

ng canh tác dày 15 - 40 cm (ph bi n 20 - 30 cm), sa c u ch y u là sét pha th t sâu > 100 cm có l n cát m n) Kho ng 80% di n tích trong nhóm tích t mùn

t ng m t, dinh d ng t trung bình n khá cao, c ch t th p t không bnhi m m n, tùy theo a hình và u ki n th y l i t ng vùng mà t không ho c

ng p n c do m a, theo ch tri u v i các m c khác nhau Ph n l n di n tích

là canh tác lúa 2 - 3 v /n m ( ông Xuân + Hè Thu + Thu ông, ông Xuân + HèThu, Hè Thu - Mùa), m t s di n tích lên líp làm v n k t h p v i th c

Ngoài kh n ng r t thích h p canh tác lúa, nhóm t này còn thích h p pháttri n kinh t v n, tr ng cây lâu n m, là u ki n thu n l i a d ng hóa c c u

cây tr ng H n ch chính là t có sa c u n ng, tính c h c cao, dinh d ng khôngcân i và kho ng 20% di n tích trong nhóm có t ng canh tác m ng (10 - 25 cm)không tích t mùn, t i - tiêu ch a c ch ng hoàn toàn.

t phù sa nhi m m n ít: 45.893 ha, chi m 23,1%

m trong vòng cung m n 4 - 10%o, ngu n n c kinh r ch nhi m m n 2 - 5 tháng

p trung các huy n Trà Cú, Ti u C n, C u Ngang và m t ít di n tích C u Kè,Châu Thành, th xã Trà Vinh t có cao trình ph bi n 0,6 - 1,2 m, h u h t không

ng p l ch ng p nh tri u cao nh t 0,4 - 1,0 m tùy theo khu v c

c m ph u di n và tính ch t t ng t nh nhóm t phù sa không nhi m m n,

ch riêng c ch t m n (Cl-, EC) mùa khô có ph n cao h n (nh ng v n còn m c

th p) Kho ng 60% di n tích trong nhóm có t ng canh tác dày 20 - 30 cm và tích tmùn, 40% di n tích có t ng canh tác m ng (10 - 15 cm) nghèo mùn, dinh d ng

th p

Hi n tr ng s d ng ch y u là tr ng lúa v i c c u 2 v ( ông Xuân + Hè Thu, HèThu + Mùa) và 1 v lúa mùa

t phù sa nhi m m n trung bình: 21.870 ha, chi m 11%.

m trong vòng cung m n 10 - 18%o, ngu n n c nhi m m n 6 n 8 tháng T ptrung huy n C u Ngang, Duyên H i và m t ít di n tích Trà Cú, Châu Thành

u h t di n tích b ng p theo ch tri u (vùng láng Duyên H i, Trà Cú, C uNgang) hay ng p nh tri u theo tháng ho c mùa (Ng L c - Duyên H i)

t có sa c u ch y u là sét pha th t n th t pha sét, ph n l n di n tích có t ng canhtác dày (20 - 50 cm) và l p phù sa b i nâu t i trên m t dinh d ng khá cao t bnhi m ng p m n theo tri u trong mùa khô Hi n tr ng canh tác r t h n ch , ch

tr ng 1 v lúa mùa (mùa m a) ho c 1 v lúa k t h p nuôi tôm - cá, m t s khu v cchuyên nuôi tr ng th y s n

t phù sa nhi m m n nhi u: 6.056 ha, chi m 3,1%

Th i gian m n > 8 tháng n quanh n m, m n 10%o (cao nh t > 18%o), huy nDuyên H i (Long V nh, ông H i, Dân Thành, Long Khánh, Tr ng Long Hòa)

t b ng p tri u bi n hàng ngày hay nh tri u c ng trong tháng t ch a pháttri n, t ng m t dày và c phù sa b i hàng n m, sa c u là sét pha th t n th t phasét, dinh d ng và c ch t m n trong t cao Ph n l n di n tích c s d ng

nuôi tr ng th y s n (tôm), m t s di n tích c tr ng khoanh nuôi b o v r ng (lá,

ng p tri u hàng ngày ho c nh tri u trong tháng

t có sa c u là sét trung bình n sét n ng, kho ng 60% di n tích trong nhóm có

ng canh tác dày 20 - 40 cm và tích t mùn, m t s di n tích (ven sông và c n) có

sa c u trung bình (sét pha th t) và l n cát m n sâu 100 - 150 cm

ng sinh phèn (pyrite) xu t hi n các sâu khác nhau: > 120 cm (8.987 ha); 80

-120 cm (4.918 ha); 50 - 80 cm (2.882 ha) và 0 - 50 cm (45 ha) Nh v y t ng sinhphèn ph n l n sâu > 80 cm (chi m 83% di n tích trong nhóm) Ph n l n di ntích là tr ng lúa theo c c u 2 v ( ông Xuân - Hè Thu, Hè Thu - Mùa) hay 1 vlúa mùa Ch a ch ng t i tiêu và có t ng sinh phèn trong t là h n ch chínhtrong s d ng Ngoài ra kho ng 40% di n tích trong nhóm có t ng canh tác m ng(10 - 15 cm), nghèo dinh d ng

t phèn ti m tàng nhi m m n ít

p trung Châu Thành (H ng M , Ph c H o, Thanh M ) và C u Ngang (Hi pHòa, Kim Hòa) m t s ít r i rác Ti u C n, Trà Cú, C u Kè a hình t ng i

th p (ph bi n 0,4 - 0,6 m)

Sa c u c a t ch y u là sét pha th t t b nhi m m n 2 - 5 tháng t n c sông

ch vào mùa khô, ph n l n là t ã phát tri n và t ng m t không tích t mùn, dinh

-ng sinh phèn xu t hi n các sâu: > 120 cm (26 ha); 80 120 cm (577 ha); 50

-80 cm (1.858 ha) và 0 - 50 cm (176 ha) Th i gian nhi m m n 6 - 8 tháng/n m

Hi n tr ng s d ng ph bi n là v lúa mùa, 1 v lúa + nuôi tôm, cá

So v i t phèn ti m tàng nhi m m n ít, nhóm t này có u ki n canh tác h n ch

n do th i gian nhi m m n dài, nh ng l i thu n l i h n trong nuôi tr ng th y s n

t phèn ti m tàng nhi m m n nhi u

Thu c khu v c Duyên H i (6 xã t r ng), cao trình ph bi n 0,6-1,2m t b nhi m

n quanh n m theo ch tri u bi n ông

Sa c u c a t là th t - sét, t ng canh tác khá dày (25 cm) T ng sinh phèn xu t hi n các sâu: > 120 cm (58 ha); 80 - 120 cm (1.754 ha); 50 - 80 cm (7.984 ha) và 0 -

50 cm (5.722 ha) Hi n nay ph n l n c s d ng nuôi tôm, m t ít di n tích còn là

ng t nhiên ho c tr ng c cây b i

Do t ng sinh phèn g n m t t (30 - 90 cm), nhi m ng p m n th ng xuyên nên h u

nh không có kh n ng canh tác, ch thích h p tr ng tái sinh r ng và khai thác nuôi

th y s n

t phèn phát tri n không nhi m m n

p trung huy n Ti u C n, r i rác các huy n Càng Long, Châu Thành, C u Kè.Cao trình ph bi n 0,8 m, không ho c ng p n c 1 n 2 tháng v i sâu ng p t0,4 - 1,0 m

Sa c u c a t ch y u là sét, t ng canh tác khá dày (20 - 30 cm) và tích t mùn

ng sinh phèn sâu: > 120 cm và t ng phèn (Jarosite) các sâu: 80 – 120

cm (296 ha); 50 - 80 cm (155 ha), > 120 cm (14 ha) Hi n tr ng s d ng ch y u làcanh tác 2 v lúa ( ông Xuân - Hè Thu)

hi n di n c a t ng phèn trong t là h n ch chính trong s d ng canh tác nhóm

t này và c bi t nguy hi m khi t ng phèn g n m t t

t phèn phát tri n nhi m m n ít

Phân b t p trung huy n Châu Thành, C u Ngang và r i rác Ti u C n, Trà Cú.Cao trình ph bi n 0,8 m, ph n l n không ng p l , m t ít di n tích C u Ngang,Châu Thành có th i gian ng p 2,5 - 3 tháng (lúc m a nhi u và n c l ) v i sâu

ng p cao nh t t 0,2 - 1,0 m tùy khu v c

Sa c u c a t ch y u là sét, ph n l n có t ng canh tác dày và tích t mùn, dinh

ng khá cao (riêng lân thì th p) t b nhi m m n do ngu n n c kinh r ch t 2

- 5 tháng trong mùa khô

ng sinh phèn sâu: > 120 cm, t ng phèn xu t hi n các sâu: 0 - 50 cm(4.727 ha), 50 - 80 cm (6.355 ha), 80 - 120 cm (470 ha), ph bi n sâu trongvòng 80 cm t ng m t

Hi n tr ng s d ng canh tác 1 v lúa mùa ho c 2 v lúa ( ông Xuân - Hè Thu, HèThu - Mùa)

hi n di n t ng phèn, xâm nh p m n và ch a ch ng t i tiêu là y u t h n chchính trong s d ng canh tác nhóm t này

t phèn phát tri n nhi m m n trung bình

khu v c ng Tây (M Long Nam, C u Ngang), a hình cao 0,6 - 0,8 m, t bnhi m m n 6 - 8 tháng/n m

Sa c u ch y u là sét, t ng m t dày và tích t mùn T ng sinh phèn sâu: > 120

cm, t ng phèn xu t hi n các sâu: 0 - 50 cm (102 ha), 50 - 80 cm (309 ha) Hi n

tr ng canh tác ch y u 1 v lúa mùa

Tóm l i, t ai t nh Trà Vinh ch y u là t phù sa và t phèn Có n 56% di ntích t b nhi m m n và 27% di n tích là t phèn So v i th i m kh o sát (n m1991) thì hi n nay do th c hi n d án Nam Mang Thít nh ng công trình ng n m n,

ti p ng t ã và ang hình thành nên các nhóm t nhi m m n nh và trung bình

m trong khu v c d án t ng b c không còn b m n xâm nh p hoàn ch nh h

th ng t i tiêu V i c tính t ai c a t nh thì kh n ng s d ng t vào m c íchSXNN là ch y u (B k ho ch và u t , 2008)

2.2.1.7 R ng và t r ng

ng và t r ng t nh Trà Vinh có di n tích 24.000 ha n m d c 65 km b bi n g mtoàn b huy n Duyên H i, xã M Long (B c, Nam) huy n C u Ngang và các xã

ôn Châu, ôn Xuân huy n Trà Cú

t có r ng 13.080 ha, trong ó: r ng b n 640 ha; r ng c 742 ha; r ng m n 50ha; r ng b ch àn 100 ha; d a n c 4.159 ha; r ng chà là 605 ha; r ng nghèo ki t6.784 ha

t không có r ng 10.884 ha, trong ó: cây c b i 6.937 ha; t tr ng 2.809 ha; bãi

i 1.138 ha

Tr c kia r ng dày c, có nhi u lâm s n quý không ch áp ng cho a ph ng

mà còn xu t sang các vùng k c n Ngày nay r ng ã b gi m sút v m t di n tíchkhá l n R ng t nhiên ch còn l i là r ng b n thu n lo i, i b ph n di n tích r ng

ã tr thành t tr ng, tr ng cây th a th t, tr l ng g không áng k , kh n ng táisinh t nhiên th p, tác d ng phòng h kém

Tính n n m 1994 ch còn l i 6.120 ha có giá tr bao g m: b n 640 ha; c 580ha; m m 400 ha; b ch àn 100 ha; lá 4.400 ha Còn l i 18.000 ha t r ng và b icây th a th t chi m 3,81% di n tích t nhiên t lâm nghi p gi m do khai thác

ng quá m c (ch t tr ng) và l y t r ng nuôi tr ng th y s n Theo th ng kê achính n m 1997 di n tích t lâm nghi p ch còn 9.004 ha (B k ho ch và u t ,2008)

2.2.1.8 Khoáng s n

Trà Vinh là t nh h ngu n sông C u Long, cao a hình t 0 - 5 m V m t a

ch t, toàn b t nh là tr m tích tr v i ngu n g c phù sa sông bi n, vì v y khoáng s n Trà Vinh ch có cát san l p, cát xây d ng không áng k và m t s ít sét g chngói

2.2.1.9 Dân s và lao ng

Trà Vinh có t ng dân s kho ng 1,1 tri u ng i, m t dân s 463 ng i/km2, v i

03 dân t c chính: Kinh, Khmer, Hoa, trong ó dân t c Kinh chi m 69%, dân t cKhmer chi m 29%, dân t c Hoa chi m 2% dân s (travinh.gov.vn, 2009)

Lao ng trong tu i trên 60%, c ào t o có tay ngh s là ngu n cung c p lao

ng t t cho các c s s n xu t công nghi p, nh t là các ngành có nhu c u s d ngnhi u lao ng

2.2.1.10 C s h t ng

- Giao thông ng b : Toàn t nh có 3 Qu c l chính là 53, 54 và 60 hi n nay

ã c nâng c p lên c p 3 ng b ng n i Trà Vinh v i Thành ph H Chí Minh vàcác t nh BSCL T Thành ph H Chí Minh n Trà Vinh: có 2 tuy n chính

i theo Qu c l 1A và Qu c l 53 (h ng V nh Long) n ng dài 200 km

i theo Qu c l 1A ( ng cao t c) và Qu c l 60 (h ng Ti n Giang - B nTre), qua c u R ch Mi u, c u Hàm Luông và xây d ng c u C Chiên n ngrút ng n còn 130 km (kho ng 2-3 gi ôtô ch y) N m 2010 xây d ng phà i Ngãi,

ây là tuy n ng huy t m ch n i li n Trà Vinh v i các t nh trong khu v cBSCL v i Thành ph H Chí Minh và mi n ông Nam B r t thu n l i cho u, th ng m i, du l ch và xu t nh p kh u

- Giao thông ng th y: v i l i th có b bi n dài trên 65 km, c bao b c

i sông Ti n, sông H u v i 2 c a nh An và Cung H u, Trà Vinh r t thu n l i phát tri n giao thông ng th y T Trà Vinh i B n Tre, Ti n Giang, Thành ph Chí Minh theo tuy n sông Ti n r t thu n l i; t bi n ông i qua kênh ào TràVinh n c ng C n Th là tuy n v n t i ng th y chính c a c khu v c BSCL thông th ng v i qu c t

- L i n: 100% xã ph ng, th tr n ph l i n qu c gia, ang kh i côngxây d ng ng dây và tr m 220 KV a n ngu n v t nh nh m nâng cao

ch t l ng n ph c v cho s n xu t và sinh ho t Trung tâm n l c t i huy nDuyên H i c u t v i công su t 4.400 MW, khi hoàn thành hòa vào l i n

qu c gia công su t cung ng n theo nhu c u phát tri n s n xu t

- C p n c: Nhà máy n c t i thành ph Trà Vinh có công su t c p n c18.000 m3/ngày êm; d ki n nâng c p m r ng công su t 36.000 m3/ ngày êm.Ngoài ra t i các th tr n, khu dân c u có tr m c p n c công c ng, h th ng ng

n n c m i ang d ki n u t thêm m t nhà máy n c có công su t 18.000

m3/ngày êm cho Duyên H i

- B u chính vi n thông: H th ng thông tin liên l c c a t nh ã c hi n ihóa, ph sóng u kh p trong t nh, c n c và trên th gi i, m i thông tin liên l c t

các n i u c ph c v theo nhu c u c a khách hàng Toàn t nh ã c phsóng c a các nhà cung c p m ng nh : Vi n thông Trà Vinh, Vinaphone, Mobifone,Viettel, Sfone, (travinh.gov.vn, 2009).

Sau 30-04-1975, Ti u C n là huy n c a t nh C u Long Ngày 11-03-1977, huy n

Ti u C n b gi i th , nh p a bàn vào huy n C u Kè và huy n Trà Cú Ngày

29-09-1981, H i ng B tr ng Vi t Nam ban hành Quy t nh s 98/H BT, v vi c

phân v ch a gi i m t s huy n thu c t nh C u Long Theo ó, thành l p huy n

Ti u C n trên c s tách 4 xã t huy n Trà Cú, 2 xã t huy n C u Kè, 1 xã t huy nCàng Long; huy n g m có 7 xã: Tân Hoà, Hùng Hoà, T p Ngãi, Ti u C n, Long

Th i, Hi u T

Ngày 26-12-1991, t nh C u Long c tách thành t nh V nh Long và t nh Trà Vinh,huy n Ti u C n thu c t nh Trà Vinh Ngày 29-04-1994, xã Ti u C n b gi i th , abàn c phân l p thành th tr n Ti u C n và xã Phú C n Ngày 07-10-1995, th

tr n C u Quan c thành l p

Ngày 02-03-1998, Chính ph Vi t Nam ban hành Ngh nh s 13/1998/N -CP, v

vi c thành l p m t s xã thu c các huy n Châu Thành, Trà Cú, Ti u C n, C uNgang, C u Kè và Càng Long, t nh Trà Vinh Theo ó, thành l p xã Tân Hùngthu c huy n Ti u C n trên c s 1.890,89 ha di n tích t nhiên và 8.374 nhân kh u

a xã Hùng Hoà

Cu i n m 2004, huy n Ti u C n có 11 n v hành chánh tr c thu c, bao g m: th

tr n Ti u C n, th tr n C u Quan và 9 xã: Hi u Trung, Hi u T , T p Ngãi, NgãiHùng, Tân Hùng, Hùng Hoà, Tân Hoà, Long Th i, Phú C n

2.2.2.2 a hình

Theo thông tin t Trang tin Huy n, Ti u C n có a hình t ng i b ng

ph ng, ngoài nh ng gi ng cát có a hình cao c tr ng trên 1,6 m và khu v c vensông H u, C n Chông cao 1,0 m, còn l i ph n l n di n tích t trong huy n có caotrình bình quân ph bi n t 0,4 - 1,0 m a hình có h ng th p d n v phía ông

- Cao trình t 0,8 - 1,0 m, t p trung m t s p - khóm c a xã Tân Hòa,Long Th i, th tr n C u Quan, Phú C n, th tr n Ti u C n và Hi u T

- Cao trình t 0,6 - 0,8 m, t p trung m t s p Hi u T , Hi u Trung, Phú

n, Long Th i và r i rác m t s p c a các xã T p Ngãi, Ngãi Hùng và HùngHòa

- Cao trình t 0,4 – 0,6 m, t p trung xã T p Ngãi, Ngãi Hùng, Hi u trung

và Phú C n

Ngoài ra, có m t s khu v c tr ng c c b do cao trình th p h n 0,2 m r i rác Te

Te, Ông Rùm I và II (Hùng Hoà), Cây i, Xóm Chòi (T p Ngãi), Cây Gòn (Hi uTrung) nh ng di n tích không áng k

t ai Ti u C n bao g m hai nhóm chính là: t gi ng cát và t phù sa Trong ó,

t gi ng cát có 387,7 ha, chi m 1,85% di n tích t t nhiên; t phù sa có17.799,30 ha, chi m 83,85% di n tích t t nhiên; t phù sa ch a phát tri n 286,5

ha, chi m 1,45% di n tích t t nhiên

2.2.2.3 Khí h u

Khí h u chia làm 2 mùa rõ r t Mùa khô t tháng 11 n m tr c n tháng 3 n msau Mùa m a r i vào nh ng tháng còn l i Nhi t trung bình 25 - 28oC, cao nh tvào tháng 04 và th p nh t vào tháng 12 T ng l ng m a hàng n m t 1.500 mm

2.2.2.4 Th y v n

Huy n n m g n sông h u nên có ngu n n c t i d i dào ph c v SXNN, nuôi

th y s n và các ngành ngh khác Sông H u n ch y qua a bàn huy n Ti u C n

t r ng và sâu, sông r ng l n thoát n c nhanh, tr n c nhi u, kh n ng cung c p

c cho ng ru ng r t d i dào Tuy nhiên, vào tháng 04 - 05 ngu n n c l i bnhi m m n dao ng t 1,5 - 4o/oo có n m cao nh t lên n 14o/oo i C u Quan.Ngoài sông H u, trên a bàn huy n còn có nhi u sông r ch khác, t o thành m ng

- R ch Ti u C n: n i thông sông C n Chông v i kênh Trà Ngoa dài h n 12

km, ch u nh h ng kênh M V n n trên và sông C n Chông n d i

- Kênh M V n - 19/5: là kênh liên huy n C u Kè -Ti u C n - Càng Long,

n qua huy n xã Hi u T và Hi u T thông qua r ch Trà ch ra Ba Si

- R ch Trà M m b t ngu n t R ch L p là r ch t nhiên n i v i r ch TràKép xu ng Trà Cú, u n khúc r ng và sâu c a, h p và c n r t nhanh khi g n nranh gi i Trà Cú

- R ch Dung b t ngu n t C n Chông, n i v i r ch Trà Mân - Mù U huy nTrà Cú

- R ch Cao M t b t ngu n t C n Chông dài 3 km phân làm 2 nhánh nhtrong n i ng