Vai trò của tổ chức công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN, CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ 2 1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công đoàn 2 2. Tư tưởng của Lênin về công đoàn 6 3. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công đoàn 7 4. Quan điểm của công đoàn Giáo dục Việt Nam 8 5. Công đoàn cơ sở 9 CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 10 1. Tổ chức công đoàn,công đoàn cơ sở 10 2. Sự ra đời và phát triển của tổ chức Công đoàn Việt Nam 10 3. Nội dung hoạt động của công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp tại Việt Nam 13 4.Vai trò của tổ chức công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay 19 5. Các mặt tích cực của công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp Việt Nam hiện nay 21 6.Các mặt hạn chế của công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp Việt Nam 22 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 27 1. Giải pháp đối với công đoàn cơ sở hành chính,sự nghiệp và đối với công đoàn cơ sở doanh nghiệp 27 2. Một số giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả của công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay 27 TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN, CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ 2

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về công đoàn 2

2 Tư tưởng của Lênin về công đoàn 6

3 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công đoàn 7

4 Quan điểm của công đoàn Giáo dục Việt Nam 8

5 Công đoàn cơ sở 9

CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 10

1 Tổ chức công đoàn,công đoàn cơ sở 10

2 Sự ra đời và phát triển của tổ chức Công đoàn Việt Nam 10

3 Nội dung hoạt động của công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp tại Việt Nam 13

4.Vai trò của tổ chức công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay 19

5 Các mặt tích cực của công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp Việt Nam hiện nay 21

6.Các mặt hạn chế của công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp Việt Nam.22 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 27

1 Giải pháp đối với công đoàn cơ sở hành chính,sự nghiệp và đối với công đoàn cơ sở doanh nghiệp 27

2 Một số giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả của công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

LỜI MỞ ĐẦU

Công đoàn là một tổ chức rất quan trọng trong các cơ quan, tổ chức tạiViệt Nam Công đoàn ra đời khi giai cấp công nhân và người lao động ý thứcđược sức mạnh của tập thể lao động trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợppháp cho các thành viên của mình

Hiện nay, vai trò, vị trí của tổ chức công đoàn được thừa nhận trênphạm vi toàn xã hội Trong phạm vi quan hệ lao động ,công đoàn cơ sở thựchiện vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp,chính đáng của đoànviên công đoàn, người lao động,tham gia,thương lượng,kí kết và giám sát việcthực hiện thỏa ước lao động tập thể,thang lương,bảng lương,định mức laođộng,quy chế trả lương…

Ý thức được tầm quan trọng của tổ chức công đoàn nói chung và tổ chức

công đoàn cơ sở nói riêng Tôi xin thực hiện bài tiểu luận với đề tài “ Vai trò của tổ chức công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay”

Trong bài tiểu luận này còn nhiều hạn chế và sai sót Mong thầy côtrong nhà trường phê bình và góp ý để bài làm của tôi hoàn thiện hơn Tôi xincám ơn!

Bài tiểu luận của tôi được chia làm 3 chương:

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN,CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ

CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN,

CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về công đoàn

Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người đặt cơ sở lý luận và tư tưởng cho việcthành lập Công đoàn cách mạng Việt Nam Quá trình hình thành và ra đời củatổ chức Công đoàn gắn liền với tên tuổi và cuộc đời hoạt động của chủ tịchHồ Chí Minh Những năm tháng hoạt động trong phong trào công nhân vàCông đoàn Quốc tế, Người đã nghiên cứu hình thức tổ chức công đoàn ở cácnước tư bản, thuộc địa và nữa thuộc địa, từ đó rút ra kinh nghiệm thực tiển đặt

cơ sở lý luận về hình thức tổ chức Công đoàn cách mạng Việt Nam Trong tácphẩm; “ Đường cách mệnh” Người đã xác định nhiệm vụ của tổ chức Cônghội (tiền thân của tổ chức Công đoàn Việt Nam ngày nay) là :”Tổ chức Cônghội trước là để cho công nhân đi lại với nhau cho có cảm tình, hai là đểnghiên cứu với nhau; bà là để sửa sang cách sinh hoạt của công nhân cho kháhơn bây giờ; bốn là để giữ gìn quyền lợi cho công nhân, năm là giúp cho quốcdân, giúp cho thế giới” Người khẳn định:”Công hội là cơ quan của công nhânđể chống lại chủ nghĩa tư bản và đế quốc chủ nghĩa” Những lý luận, tư tưởngcủa Người được phổ biến rộng rãi trong phong trào công nhân, thông qua lựclượng ưu tú của phong trào và đã trở thành kim chỉ nam cho giai cấp côngnhân Việt Nam hướng đến thành lập một tổ chức Công đoàn cách mạng.Ngày 28/7/1929 Đại hội đại biểu Công hội đỏ Bắc Kỳ lần thứ nhất họp tại trụsở của Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ số 15 Hàng Nón, Hà Nội Đại hội đã nhất tríthông qua chương trình, Điều lệ, phương hướng hoạt động của Tổng Công hộiđỏ Bắc kỳ.Sự kiện thành lập Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ là một mốc son chóilọi trong lịch sử phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam Lần đầu tiêngiai cấp công nhân Việt Nam có một đoàn thể cách mạng rộng lớn, hoạt độngcó tôn chỉ, mục đích, phản ánh được ý chí, nguyện vọng của đông đảo côngnhân lao động Theo đề nghị của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, ngày25/8/1983, Bộ chính trị TW Đảng Cộng sản Việt Nam quyết định lấy ngày28/7/1929 là ngày truyền thống của tổ chức Công đoàn Việt Nam

Ngay sau một năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lậpkhai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, trong bối cảnh tập trungchống ”giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm”, nhưng Người rất quan tâm chăm

lo cho tổ chức Công đoàn và đề ra nhiệm vụ và quyền lợi cho tổ chức côngđoàn hiện nay là : ”Công đoàn Việt Nam phải là một chức vững vàng, cónhiệm vụ giữ gìn quyền lợi cho công nhân và giúp cho chính phủ trong việcxây dựng đất nước’’ (bài viết đăng trên Báo Cứu quốc số 390, ngày29/10/1946) Xác định nhiệm vụ trên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hoạt độngcủa tổ chức công đoàn lúc bí mật, lúc công khai lãnh đạo phong trào côngnhân tham gia kháng chiến, kiến quốc Hoạt động Công đoàn Việt Nam trong

9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) thể hiện tính đa dạngvà toàn diện, đã góp phần tích cực vào cuộc kháng chiến thắng lợi bằng chiếntháng lịch sử Điện Biên Phủ

Trong thời kỳ miền Bắc hoàn toàn giải phóng, hoạt động Công đoànViệt Nam gắn liền với 2 nhiệm vụ chiến lược xây dựng chủ nghĩa xã hội ởMiền Bắc và đấu tranh giải phóng Miền Nam thống nhất nước nhà Chủ tịchHồ Chí Minh không ngừng quan tâm chỉ đạo hoạt động của tổ chức Côngđoàn Người chỉ rõ : ’’1 Công đoàn phải tuyên truyền đường lối, chính sáchchung của Đảng, vì Đảng mình là Đảng của giai cấp vô sản, Đảng là đội tiênphong của giai cấp công nhân, công nhân không có sự lãnh đạo của Đảng thìkhông làm cách mạng thành công được, không thắng lợi được Vậy phảituyên truyền sâu rộng chính sách chung của Đảng trong hàng ngũ giai cấpcông nhân 2 Công đoàn phải giáo dục cho công nhân về đạo đức vô sản, đạođức cách mạng 3 Công đoàn và cán bộ công đoàn phải học trước để hiểu biếtkhoa học 4 Nội bộ công nhân phải đoàn kết, nhà máy này đoàn kết nhà máykhác, cán bộ công nhân Miền Nam và Miền Bắc phải đoàn kết người tathường nói đoàn kết là sức mạnh vô địch, ta kháng chiến thắng lợi cũng nhờđoàn kết Ta đoàn kết nội bộ công nhân, đồng thời cũng cố sự liên minh củacông nhân và nông dân là hai giai cấp lớn nhất, mạnh nhất.5 Công đoàn vàcán bộ công đoàn phải tìm cách này hay cách khác giải thích cho công nhân

rõ tình hình trong nước và nước ngoài 6 Công đoàn phải lãnh đạo, hướngdẫn công nhân, lãnh đạo phải cụ thể, không quan liêu, phải dân chủ bàn bạcanh em công nhân phải kiểm tra, làm mà không kiểm tra không biết kết quả

ra sao, không hiểu sai lệch thế nào để kịp thời sữa chữa’’ (Sách những lời kêugọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Sự thật – Hà Nội năm 1958, tập 4, trang

43 – 47)

Tại Hội nghị cán bộ công đoàn, ngày 14/3/1959 Chủ tịch Hồ Chí Minhđến dự và phát biểu chỉ rỏ nhiệm vụ của công đoàn :’’Nhiệm vụ của côngnhân và công đoàn hiện nay là xây dựng chủ nghĩa xã hội Muốn thế côngđoàn phải tổ chức, giáo dục, lãnh đạo công nhân tăng gia sản xuất, thực hànhtiết kiệm để hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch của Đảng và chínhphủ đề ra’’ Trong hội nghị cán bộ công đoàn cơ sở toàn Miền Bắc ngày13/8/1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiệm vụ của công đoàn vềcông tác tham gia quản lý xí nghiệp, về tổ chức tốt các phong trào thi đua đẩymạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham ô, làm tốtcông tác bảo hộ lao động, chăm lo đời sống vật chất tinh thần cho công nhânlao động, Người chỉ rõ :’’Công đoàn phải làm tốt công tác BHLĐ, phẩi thậtsự chăm nom nơi ăn, nhà ở của CNVC Công đoàn các cấp cần cải tiến lề lốilàm việc, cần đi sát quần chúng, tăng cường đôn đốc công tác kiểm tra, cầnbớt giấy tờ từng đống và hội họp lu bù Cán bộ công đoàn cấp trên thườngxuyên đi đến cơ sở để giúp họ một cách thiết thực hơn.’’Chủ tịch Hồ ChíMinh khẳn định :’’Muốn tổ chức và phát triển lực lượng to lớn của giai cấpcông nhân thì cần có công đoàn mạnh và cán bộ công đoàn tốt.’’

Đối với người cán bộ công đoàn, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ :’’Muốnxấy dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người XHCN, phải có tư tưởng xã hộichủ nghĩa, phải chống chủ nghĩa cá nhân, phải có tinh thần làm chủ đất nước.Chống tư tưởng làm thuê, làm mướn ngày trước, vì bây giờ mình làm chogiai cấp mình, cho con cháu mình Phải đặt lợi ích của giai cấp và dân tộc lêntrên lợi ích cá nhân Chống thói kèn cựa, suy bì, luôn luôn cố gắng tiến bộlàm tròn nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước giao cho‘’ (bài nói chuyện tại Hội

nghị cán bộ công đoàn ngày 14/3/1959) Nói về tồn tại thiếu sót khuyết điểmcủa cán bộ công đoàn, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn chứng cụ thể, tỉ mĩ nhữngviệc cán bộ công đoàn thiếu quan tâm chỉ đạo Người nói :’’Công đoàn khôngkhai hội CNVC, thế là trái chế độ dân chủ, vì vậy mà anh em có nhiều thắcmắc, ảnh hưởng không tốt đến năng suất lao động; công đoàn chỉ chạy theonăng suất mà không chú ý đến chất lượng, để công nhân làm ẩu làm bừa’’ Nóiđến chấp hành kỷ luật lao động, chấp hành kỷ luật BHLĐ , Bác chỉ rõ :’’Mộtsố nới để xãy ra tai nạn lao động, điều đó rất đáng tiếc Chúng ta phải quýtrọng con người, nhất là công nhân, vì công nhân là vốn quý nhất của xã hội.Chúng ta cần phải hết sức bảo vệ, không để xãy ra tai nạn lao động ’’ Vềchăm lo đời sống tinh thần của công nhân, Bác nói :’’Ở những xí nghiệp,nông trường, ở những nơi xa xôi hẻo lánh, anh em công nhân kêu không cóđiện ảnh tới Cái đó là do cán bộ văn hóa không chú ý, nhưng mặt khác cũng

do cán bộ công đoàn không săn sóc đến đời sống tinh thần cho công nhân’’.Cuối cùng Người cũng chỉ ra cho cán bộ công đoàn thấy rằng :’’Sở dĩ cónhững khuyết điểm ấy là do cán bộ công đoàn kém, quan liêu không đi sátquần chúng, không làm tròn trách nhiện của Đảng và Chính phủ giao cho’’(bài nói tại hội nghị cán bộ công đoàn ngày 14/3/1959) Để khắc phục nhữngtồn tại thiếu sót trên Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở cán bộ công đoàn :’’Cánbộ công đoàn phải cố gắng học tập văn hóa, chính trị, nghiệp vụ, kinh tế của

ta ngày nay càng phát triển hàng ngũ công nhân ngày càng thêm đông, muốnlàm tròn nhiệm vụ của mình thì cán bộ phải luôn cố gắng học tập, cố gắngvươn lên để không ngừng tiến bộ’’ (bài nói tại Hội nghị cán bộ CĐCS toànMiền Bắc ngày 13/8/1962)

Nhìn lại chặng đường lịch sử 85 năm Công đoàn Việt Nam phát triểnvà trưởng thành, chúng ta càng khẳng định những tài sản vô giá cả về lý luậnvà thực tiển của tư tưởng Hồ Chí Minh về Công đoàn và cán bộ công đoàn đãđể lại cho giai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam Các cấp công đoàn,mỗi cán bộ công đoàn, đoàn viên, công nhân lao động luôn luôn phấn đấukhông ngừng học tập tư tưởng tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh

2.Tư tưởng của Lênin về công đoàn

Vấn đề về công đoàn cũng như đảng của giai cấp công nhân phải lãnhđạo đối với tổ chức công đoàn là vấn đề vô cùng quan trọng Theo V.I.Lênin,sự ra đời của tổ chức công đoàn là một tất yếu khách quan, đặc biệt tổ chứcnày còn tồn tại lâu dài, kể cả khi giai cấp vô sản đã giành được chính quyềnvà lãnh đạo chính quyền…

Lênin khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức công đoàn,giáo dục và lãnh đạo công đoàn chính là nhiệm vụ của bất kỳ một đảng cộngsản nào

- Sợi dây nối liền giữa Đảng, nhà nước và quần chúng

Chức năng và nhiệm vụ của công đoàn là vấn đề được Lênin đặc biệtquan tâm Trước hết, công đoàn chính là nơi thu hút, tập hợp rộng rãi quầnchúng vào hàng ngũ tổ chức của mình để giáo dục, thuyết phục quần chúng,huấn luyện quần chúng, làm cho quần chúng ủng hộ và tin theo Đảng và Nhànước luôn là mục tiêu chiến lược đối với bất kỳ một đảng cộng sản nào trongmọi giai đoạn cách mạng.Công đoàn là sợi dây nối liền giữa Đảng, Nhà nướcvà quần chúng, là trường học của giai cấp công nhân, có nhiệm vụ dạy chogiai cấp công nhân biết liên hợp lại, đoàn kết chặt chẽ, đấu tranh bảo vệ quyềnlợi của giai cấp mình, là nơi dạy cho công nhân biết quản lý

Khi Đảng ra đời thì tổ chức công đoàn càng đặc biệt quan trọng hơn,đó chính là cầu nối giữa Đảng với quần chúng, là một kênh quan trọng để tậphợp quần chúng, giáo dục quần chúng, và kể cả đối với sự phát triển củaĐảng Đó chính là mối quan hệ qua lại khăng khít giữa Đảng với công đoàn,Đảng phải nắm lấy tổ chức quan trọng này vì đó chính là một tổ chức của giaicấp công nhân và đó chính là con đường duy nhất để giai cấp vô sản phát triểnvà thực hiện thành công sứ mệnh lịch sử của mình Công đoàn là một tổ chứccủa công nhân, vì vậy Đảng không thể không lãnh đạo đối với công đoàn.Theo Lênin, Đảng phải lãnh đạo công đoàn là một tất yếu…

- Phát huy tốt vai trò,nhiệm vụ của công đoàn

Nghiên cứu tư tưởng của Lênin về công đoàn, sự cần thiết phải hoạt

động trong các công đoàn của những người cộng sản, cũng như Đảng của giaicấp công nhân phải lãnh đạo công đoàn đã rút ra cho Đảng ta những bài họcbổ ích trong quá trình lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước vì mục tiêu dângiàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân ViệtNam, công đoàn là tổ chức của giai cấp công nhân Việt Nam Vì vậy, để pháthuy tốt vai trò, nhiệm vụ và chức năng của công đoàn, để công đoàn thật sự là

“trường học chủ nghĩa cộng sản” đòi hỏi phải có sự lãnh đạo của Đảng Bởi

lẽ, hệ thống chính trị ở nước ta là hệ thống chính trị nhất nguyên, trong đóĐảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất lãnh đạo Sự lãnh đạo củaĐảng là nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của tổ chức côngđoàn Đường lối của Đảng là định hướng chính trị đối với mục tiêu và nhiệmvụ, tổ chức và hoạt động của công đoàn Bản chất giai cấp công nhân, mụctiêu và lý tưởng của Đảng còn thể hiện thành tôn chỉ, mục đích hoạt động củacông đoàn Dưới sự lãnh đạo của Đảng, chúng ta sẽ xây dựng được tổ chứccông đoàn ngày càng vững mạnh, phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc,động viên mọi nguồn lực xã hội vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốcvà ngày nay là thực hiện công cuộc đổi mới đất nước vì mục tiêu dân giàu,nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

Vấn đề xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn vững mạnhlà một nhiệm vụ hết sức quan trọng, có tầm chiến lược đối với cách mạngViệt Nam Đây là nhiệm vụ của toàn Đảng, của cả hệ thống chính trị, củachính quyền các cấp và của tổ chức công đoàn

3.Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công đoàn

Đối với tổ chức công đoàn Đảng ta đã xác định “Công đoàn Việt Namcó vai trò quan trọng trực tiếp chăm lo xây dựng giai cấp công nhân, mọi hoạtđộng của công đoàn phải thực sự hướng về cơ sở, giải đáp những vấn đề thựctiễn sản xuất đặt ra

Công đoàn phải chủ động đi sâu nghiên cứu nắm bắt kịp thời tâm tưnguyện vọng của quần chúng và những đòi hỏi bức xúc ở cơ sở tập hợp trí tuệ

của CNVCLĐ tham gia xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật, tổ chứckiểm tra giám sát có hiệu quả việc thực hiện pháp luật và các chế độ chínhsách đối với người lao động, thực sự chăm lo quyền, lợi ích hợp pháp củaCNVCLĐ các cấp Công đoàn phải quán triệt sâu sắc và vận dụng đúng đắn,sáng tạo các quan điểm, tư tưởng, nghị quyết Đại hội X của Đảng, đặc biệt lànghị quyết hội nghị lần thứ VI Ban chấp hành trung ương Đảng khóa X vềtiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kì đẩy mạnh công nghiệphóa- hiện đại hóa đất nước, đẩy mạnh hơn nữa công tác vận động, tổ chứchoạt động nhằm thu hút ngày càng đông đảo CNVCLĐ tự giác gia nhập vàtham gia hoạt động công đoàn, quan tâm hơn nữa công tác bồi dưỡng để pháttriển Đảng trong CNVCLĐ, tăng cường tình đoàn kết quốc tế giữa giai cấpcông nhân và tổ chức công đoàn Việt Nam với giai cấp công nhân và tổ chứccông đoàn thế giới”

4.Quan điểm của công đoàn Giáo dục Việt Nam

Trong ngành giáo dục - đào tạo, tổ chức công đoàn cơ sở giữ một vị trírất quan trọng: vừa thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của Công đoàn vừatham gia tổ chức các cuộc vận động lớn của ngành và của nhà trường, vừa tổchức phong trào thi đua “Hai tốt” vừa là trung tâm đoàn kết, là người bạn thânthiết, tin cậy đồng hành cùng đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên xâydựng trường học tiên tiến, xây dựng đoàn thể vững mạnh Trong thời kỳ hiệnnay, những người lãnh đạo công tác Công đoàn là người có bản lĩnh, có tầmnhìn chiến lược và phải người là người biết đặt quyền lợi tập thể lên trên hết.Đồng thời cần phải có sự tháo vát, luôn cập nhật những thông tin mới nhất đểtránh xa rời thực tế hoặc lệch hướng vai trò của mình

Để nâng cao chất lương hoạt động Công đoàn nhằm đảm bảo cho Côngđoàn thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, góp phần phát triển kinhtế xã hội, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người lao động, làmcho đoàn viên Công đoàn, gắn bó với tổ chức Công đoàn Mọi hoạt động củaCông đoàn cơ sở trường học đều phải hướng tới phục vụ trường học, tạo điềukiện cho nhà trường giải quyết những khó khăn, chăm lo, xây dựng đào tạo

đội ngũ cán bộ, giáo viên, phát huy quyền chủ động, sáng tạo của Công đoànviên, khắc phục những biểu hiện quan liêu, bảo thủ trong công tác Công đoàn.

5.Công đoàn cơ sở

Công đoàn cơ sở là Tổ chức cấp cơ sở của công đoàn được thành lập tạiđơn vị sử dụng lao động có từ 5 công đoàn viên trở lên tự nguyện tham gia,gia nhập, được công đoàn cấp trên quyết định công nhận Công đoàn cơ sở có

tư cách pháp nhân, là đại diện chính thức của tập thể người lao động, thựchiện chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động, tập thểlao động trong đơn vị

Công đoàn cơ sở thành viên là công đoàn trực thuộc công đoàn cơ sởđược thành lập ở các đơn vị thành viên của Công ty, viện, trường, các ban,ngành Trung ương, địa phương và các công đoàn chưa có công đoàn ngànhđịa phương

Công đoàn cơ sở thành viên là tổ chức công đoàn được công đoàn cơ sởthành lập, phân cấp quản lý hoặc uỷ quyền một số nhiệm vụ, quyền hạn cụ thểphù hợp với vai trò, nhiệm vụ của công đoàn cơ sở thành viên nhằm phát huytính chủ động, sáng tạo của cơ sở trong việc thực hiện nhiệm vụ, chức năngcủa tổ chức công đoàn

Công đoàn cơ sở thành viên có tư cách pháp nhân, được sử dụng condấu, được mở tài khoản tại ngân hàng Tuỳ theo điều kiện cụ thể của từng đơnvị, công đoàn cơ sở thành viên được công đoàn cơ sở trực tiếp phân cấp quảnlý tài chính, tài sản (nếu có)

CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG

DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Tổ chức công đoàn,công đoàn cơ sở

-Khái niệm về tổ chức công đoàn: Công đoàn là tổ chức chính trị - xãhội do người lao động Việt Nam thành lập trên cơ sở tự nguyện và được tổchức, hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ

-Khái niệm công đoàn cơ sở: Căn cứ pháp lý: Điều 4 Luật Công đoàn

2012, Công đoàn cơ sở là tổ chức cơ sở của Công đoàn, tập hợp đoàn viêncông đoàn trong một hoặc một số cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, được côngđoàn cấp trên trực tiếp cơ sở công nhận theo quy định của pháp luật và Điềulệ Công đoàn Việt Nam

2 Sự ra đời và phát triển của tổ chức Công đoàn Việt Nam

Sau Đại chiến thế giới lần thứ I, thực dân Pháp tiến hành ồ ạt đợt khaithác thuộc địa lần thứ II (1919-1929) ở nước ta Đây là lúc giai cấp công nhânViệt Nam tăng nhanh về số lượng và chuyển biến mau lẹ về chất lượng Đếncuối năm 1929, số công nhân chuyên nghiệp đã lên tới 22.000 người với cơcấu thuần nhất, sống tập trung và phân bố đều trên địa bàn kinh tế cả nước

Ảnh hưởng từ Cách mạng tháng 10 Nga và sau đó đặc biệt là với sựtruyền bá Chủ nghĩa Mác - Lênin của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, phong tràocông nhân Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ, hoàn thành bước chuyểnbiến từ tự phát sang tự giác, từ đó, sự hình thành và phát triển của tổ chứccông đoàn Việt Nam gắn chặt với cuộc vận động thành lập Đảng Có thể nói,từ khi Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội được thành lập (tháng6-1925) đến khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3-2-1930) cũng là lúc xuấthiện các tổ chức công đoàn đầu tiên trong lịch sử phong trào công nhân nước

ta Các cuộc bãi công từ 1925 đã thể hiện rõ nét ý thức giai cấp, mục đíchchính trị của cuộc tranh đấu Từ những tổ chức tương tế buổi đầu đã dần dầnxuất hiện các Công hội đỏ bí mật Năm 1919, sau khi tham gia vụ binh biếnHắc Hải bị trục xuất về nước, đồng chí Tôn Đức Thắng đã lập ra Công hội đỏSài Gòn với nhiều cơ sở ở nhà máy đèn chợ Quán, xưởng Ba Son Trong cuộc

bãi công lịch sử ở Ba Son(tháng 8-1925), số hội viên Công hội đỏ ở Sài Gònlên tới 300 người, ghi một dấu son trong lịch sử công nhân Việt Nam.

Cùng lúc ấy, một số công nhân và thuỷ thủ Việt Nam làm việc ở Phápvà Trung Quốc được kết nạp vào Tổng công đoàn thống nhất Pháp và Hảiviên Công hội (Công nhân tàu biển) Từ mùa thu 1928, khi Kỳ bộ Bắc kỳ củaViệt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội phát động phong trào vô sảnhoá thì Công hội đỏ càng lớn mạnh nhất là ở Bắc kỳ- trung tâm của phongtrào công nhân nước ta

Sau cuộc bãi công A-vi-a (tháng 6-1929) thắng lợi, đồng chí NguyễnĐức Cảnh đã triệu tập Hội nghị Công hội đỏ Bắc kỳ lần thứ I vào ngày 28-7-

1929 tại số nhà 15 Phố Hàng Nón (Hà Nội) Hội nghị quyết định ra báo Laođộng, tạp chí Công hội đỏ để đẩy mạnh công tác công vận

Công hội đỏ trong cao trào 1930-1931 đã có cơ sở mạnh mẽ khắp trongnước và đi đầu trong các cuộc bãi công mở đường cho việc thành lập Xô ViếtNghệ Tĩnh Tháng 8-1930, thay mặt Đông phương Bộ của Quốc tế cộng sản,đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã chỉ định Công hội đỏ Việt Nam cử đại biểu đidự Đại hội Công hội đỏ quốc tế lần thứ VI ở Mát-xcơ-va Khi ấy thông quaCông hội đỏ, đồng chí Trần Phú đã đi khảo sát phong trào công nhân NamĐịnh Hải phòng, Hòn Gai& để viết bản Luận cương chính trị lịch sử Được cửlàm trưởng ban Công vận trung ương, ngày 20-1-1931 tại Sài Gòn, đồng chíTrần Phú - Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng đã triệu tập Hội nghị công nhânĐông Dương lần thứ I vạch ra phương hướng tổ chức và đấu tranh cho phongtrào công nhân và công đoàn

Trong thời kỳ mặt trận dân chủ Đông Dương (1936-1939) hưởng ứngphong trào Đông Dương đại hội và đòi tự do cơm áo hoà bình dưới sự lãnhđạo của Đảng cộng sản Đông Dương hàng ngàn cuộc bãi công của nửa triệucông nhân tham gia đã nổ ra liên tiếp ở các thành phố lớn trong cả nước Đầunăm 1937 công nhân đấu tranh sôi sục đòi quyền tự do lập nghiệp đoàn ở HàNội, Sài Gòn, Vinh& Mặc dù bọn phản động thuộc địa ngăn cản, nhiềunghiệp đoàn vẫn được thành lập và tự do hoạt động, báo chí vẫn tự do xuất

bản và công khai tuyên truyền Chủ nghĩa Mác- Lênin Chưa giành được toànbộ quyền tự do nghiệp đoàn, công nhân Việt Nam không bỏ lỡ cơ hội lập cácHội ái hữu ở khắp nơi.

Tháng 9-1939, Đại chiến Thế giới lần thứ II bùng nổ, các tổ chức củacông nhân và công bộ công đoàn phải rút vào bí mật

Trong thời kỳ vận động Cách mạng tháng Tám (1939-1945), Hội côngnhân cứu quốc - một lực lượng quan trọng của Mặt trận Việt Minh được thànhlập nhất là ở Bắc và Trung Bộ Hội công nhân cứu quốc vừa bí mật đấu tranhđòi quyền lợi hằng ngày, vừa tổ chức các đội võ trang làm nòng cốt cho cuộcnổi dậy ở đô thị

Cách mạng tháng Tám thành công, nhân dân lao động Việt Nam từ chỗlà dân nô lệ mất nước đã đứng lên làm chủ đất nước, chủ xí nghiệp Ngày 2-9-

1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh nướcViệt Nam Dân chủ cộng hoà- nhà nước do Đảng của giai cấp công nhân lãnhđạo Để thực sự thống nhất về tổ chức công đoàn, Hội nghị cán bộ công nhâncứu quốc họp ngày 20-5-1946 quyết định đổi Hội công nhân cứu quốc thànhTổng Liên đoàn lao động Việt Nam Ngày 20-7-1946, tại thủ đô Hà Nội,Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam chính thức tuyên bố thành lập đánh dấubước ngoặt của phong trào công đoàn Việt Nam với một tổ chức thống nhấtvà ổn định thật sự trong cả nước

Tháng 1-1949, Tổng liên đoàn lao động Việt Nam lần thứ I họp ở TháiNguyên đã bầu ra Ban chấp hành Trung ương do đồng chí Tôn Đức Thắnglàm Chủ tịch danh dự và đồng chí Hoàng Quốc Việt làm Chủ tịch

Trong sự nghiệp cách mạng Xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và sự nghiệpgiải phóng miền Nam (1954-1975), công đoàn Việt Nam lớn mạnh vượt bậc.Ngày 14-9-1957, Quốc hội nhất trí thông qua Luật công đoàn qui định vai trò,trách nhiệm, quyền hạn của công đoàn Việt Nam

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (tháng 9-1960), trong Đại hộicông đoàn Việt Nam lần thứ II (tháng 2-1961), Tổng Liên đoàn lao động ViệtNam đổi tên thành Tổng công đoàn Việt Nam cho phù hợp với tình hình mới

Tháng 2-1974, tiến hành đại hội Đại biểu lần thứ III.

Khi nước nhà đã thống nhất từ năm 1978 đến nay công đoàn Việt Namđã tiến hành 5 lần đại hội: Đại hội lần thứ IV (tháng 5-1978) và tiếp theo Đạihội công đoàn Việt Nam lần thứ V (tháng 11-1983), Đại hội công đoàn lần VI(tháng 10-1988), Đại hội công đoàn lần VII (tháng 11-1993), Đại hội côngđoàn lần VIII (tháng 11-1998) Đặc biệt tại Đại hội công đoàn lần VI, đại hộiquyết định đổi tên Tổng công đoàn Việt Nam thành Tổng Liên đoàn lao độngViệt Nam nhằm xác định rõ nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, hoạt độngcông đoàn không thể chú trọng đến đối tượng công nhân- viên chức trong các

cơ quan, doanh nghiệp nhà nước mà phải mở rộng đến mọi công nhân laođộng trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và cả doanh nghiệp có vốnđầu tư nước ngoài

Để định hướng và xây dựng nền tảng cho hoạt động công đoàn tronggiai đoạn mới, Nhà nước ta đã ban hành Luật công đoàn được Quốc hội thôngqua ngày 30-6-1990 thay cho Luật công đoàn 1957; đồng thời các kỳ Đại hộiđại biểu toàn quốc của Công đoàn Việt Nam đã thông qua Điều lệ Công đoànViệt Nam, và Điều lệ Công đoàn Việt Nam hiện hành được Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ IX thông qua vào ngày 13/10/2003 Đại hội lần IX côngđoàn Việt Nam đã thành công tốt đẹp, với sứ mệnh lịch sử của mình côngđoàn sẽ tiếp tục là một nhân tố không thể thiếu được trong công cuộc đẩymạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phấn đấu không ngừng cho sựnghiệp công đoàn, cho việc bảo vệ quyền lợi của người lao động

3 Nội dung hoạt động của công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp tại Việt Nam

+ Công tác đoàn viên

- Đoàn viên là cái gốc của tổ chức, có phát triển được nhiều đoàn viên,thì tổ chức mới được củng cố và phát triển Đoàn viên có mạnh, có hoạt độngthì tổ chức mới mạnh

- Muốn phát triển được nhiều đoàn viên, công đoàn cơ sở phải tuyêntruyền, làm cho người lao động hiểu rõ tổ chức: Vị trí, vai trò, tính chất, chức

năng, quyền và nhiệm vụ của đoàn viên, để họ tự nguyên gia nhập công đoàn.

- Công đoàn cơ sở phải tổ chức hoạt động và tạo điều kiện, phân côngđoàn viên tham gia hoạt động; động viên và hướng các hoạt động vào mụctiêu giáo dục, bồi dưỡng, đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi chính trị, tinhthần và kinh tế, giữ mối liên hệ mật thiết giữa đoàn viên và cán bộ công đoàn,giữa đoàn viên và tổ chức công đoàn

- Đôn đốc và kiểm tra sự hoạt động của đoàn viên, quản lý đoàn viêntrong một cơ sở tổ công đoàn; giúp tổ đoàn viên hoạt động

+ Nội dung hoạt động của tổ công đoàn

- Giúp công nhân, lao động giao kết Hợp đồng lao động với chủ doanhnghiệp, tổ chức cho công nhân, lao động tham gia xây dựng các điều khoảntrong thỏa ước lao động tập thể Vận động đoàn viên giúp đỡ nhau chống lạinhững vi phạm nhân phẩm thân thể của người sử dụng lao động Đặc biệtgiúp nhau nâng cao tay nghề để hoàn thành tốt những định mức lao động đãký trong Hợp đồng lao động

- Tổ công đoàn tổ chức tốt Đại hội công nhân, viên chức, hội nghị cánbộ công chức cơ quan, hội nghị của người lao động (ở doanh nghiệp ngoàinhà nước) và thực hiện tốt các quy chế dân chủ, các nghị định về thực hiệnquy chế dân chủ trong các doanh nghiệp và cơ quan Tổ chức để đoàn viên,công nhân, viên chức, lao động trao đổi xây dựng nội dung thảo ước lao độngtập thể, trước khi thông qua Đại hội công nhân, viên chức Giúp nhau các kiếnthức về chuyên môn, nghiệp vụ nghề ngiệp; làm việc luôn có năng suất, chấtlượng công tác cao, đó là tiền đề, là điều kiện để người lao động giữ vữngviệc làm tăng thu nhập Tổ công đoàn vận động, tổ chức đoàn viên hoạc tậplẫn nhau làm kinh tế gia đình, làm giàu hợp pháp

- Hoạt động tham gia quản lý và tổ chức cho công nhân, lao động thamgia quản lý tổ công đoàn Tổ công đoàn cần vận động tổ chức, đoàn viên thựchiện chương trình công tác của công đoàn cơ sở, công đoàn bộ phận Tổ chứctốt Đại hội công nhân, viên chức ở các tổ, hội nghị người lao động ở doanhnghiệp ngoài nhà nước, hội nghị cán bộ, công chức đối với cơ quan hành