HỆ THỐNG HÓA CÁC VĂN BẢN QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC TỪ 1945 ĐẾN NAY. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN A. PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài. 1 2. Lịch sử nghiên cứu. 2 3. Đối tượng nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài. 2 4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. 3 5. Cơ sở phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu được sử dụng. 3 6. Giả thuyết khoa học. 3 7. Ý nghĩa luận và thực tiễn của đề tài. 3 8.Cấu trúc của đề tài. 3 CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC 4 1.1.Lịch sử hình thành và phát triển của nghi thức nhà nước. 4 1.1.1.Quan niệm về nghi thức Nhà Nước thời xưa. 4 1.1.2.Nội dung của nghi thức nhà nước những năm đầu giải phóng. 4 1.1.3.Lược sử về về Nghi thức Nhà Nước trong các cơ quan Nhà Nước. 5 1.2.Khái niệm Nghi thức Nhà nước. 8 1.2.1. Định nghĩa. 8 1.2.2. Những vấn đề về sử dụng các biểu tượng quốc gia và thể thức văn bản quản lý nhà nước. 9 1.2.3. Những vấn đề về công tác lễ tân, hay tổ chức tiếp đãi khách. 17 1.2.4.Những vấn đề có liên quan đến kỹ năng giao tiếp của cán bộ, công chức trong giải quyết những công việc nội bộ nhà nước và hoạt động giao tiếp với các tổ chức và công dân. 20 1.2.5.Những vấn đề có liên quan đến tổ chức hoạt động quản lý như hội họp, lễ kỷ niệm, cấp chứng chỉ, chứng thực, phong tặng, khen thưởng. 22 1.2.6.Những vấn đề có liên quan đến hình thức của công sở như kiến trúc, trang trí, bài trí mặt trước toà nhà cũng như nội thất. 23 1.3.Nội dung cấu thành nghi thức Nhà nước. 23 CHƯƠNG 2. ĐẶC ĐIỂM CỦA NGHI THỨC NHÀ NƯỚC 25 2.1. Nghi thức nhà nước chịu sự điều chỉnh của pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia. 25 2.2. Nghi thức nhà nước thể hiện quyền độc lập dân tộc trong quan hệ quốc tế. 25 2.3. Thể hiện sự kiểm soát của Nhà nước với hoạt động ngoại giao. 28 CHƯƠNG 3. HỆ THỐNG HÓA CÁC VĂN BẢN QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC TỪ 1945 ĐẾN NAY. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ 32 3.1.Hệ thống hóa các văn bản quy định của Nhà nước về nghi thức nhà nước từ 1945 đến nay. 32 3.2.Nhận xét: 35 3.3. Giải pháp hoàn thiện. 36 KẾT LUẬN 37 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 39

L I C M N Ờ Ả Ơ

Đ hoàn thành đ tài này, trong quá trình th c hi n đ tài tôi đãể ề ự ệ ề

nh n đậ ược s giúp đ c a th y cô trung tâm th vi n trự ỡ ủ ầ ở ư ệ ường đ i h cạ ọ

N i v đã t o đi u ki n giúp đ tôi trong quá trình tìm ki m tài li u Và sộ ụ ạ ề ệ ỡ ế ệ ựgiúp đ c a gi ng viên b môn đã hỡ ủ ả ộ ưỡng d n giúp đ tôi trong quá trìnhẫ ỡ

th c hi n đ tài.ự ệ ề

Trong quá trình th c hi n đ tài tôi g p quá nhi u khó khăn Do l nự ệ ề ặ ề ầ

đ u tiên th c hi n đ tài nên còn nhi u h n ch và thi u sót Vì th r tầ ự ệ ề ề ạ ế ế ế ấmong đượ ực s góp ý c a th y cô.ủ ầ

Nh ng ý ki n đóng góp c a m i ngữ ế ủ ọ ười sẽ giúp tôi nh n ra h n ch vàậ ạ ếqua đó tôi có th có thêm t li u trên con để ư ệ ường h c t p và nghiên c u sauọ ậ ứnày

Tôi xin chân thành c m n! ả ơ

L I CAM ĐOAN Ờ

Tôi th c hi n bài ti u lu n v i đ tài: ự ệ ể ậ ớ ề “ Tìm hi u v l ch s phát ể ề ị ử tri n và đ c đi m c a nghi th c Nhà N ể ặ ể ủ ứ ướ c, h th ng hóa các văn b n ệ ố ả quy đ nh v nghi th c Nhà N ị ề ứ ướ ừ c t 1945 đ n nay và đ a ra nh n xét” ế ư ậ

Tôi xin cam đoan đây là đ tài nghiên c u c a tôi trong th i gian qua.ề ứ ủ ờTôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m n u có s không trung th c v thông tinị ệ ế ự ự ề

s d ng trong quá trình th c hi n đ tài này.ử ụ ự ệ ề

Hà N i, tháng 12 năm 2016 ộ

M C L C Ụ Ụ

LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

LỜI NÓI ĐẦU 1

MỞ ĐẦU 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Lịch sử nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu 3

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Cơ sở phương pháp luận và các phương pháp được nghiên cứu sử dụng .3 6 Giả thuyết khoa học 3

7 Ý nghĩa lí luận và cơ sở thực tiên của đề tài 4

8 Cấu trúc của đề tài 4

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC VÀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA NGHI THỨC NHÀ NƯỚC 5

1.1 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA NGHI THỨC NHÀ NƯỚC 5

1.1.1 Quan niệm về nghi thức Nhà Nước thời xưa 5

1.1.2 Nội dung của nghi thức nhà nước những năm đầu giải phóng 5

1.1.3 Lược sử về về Nghi thức Nhà Nước trong các cơ quan Nhà Nước 6

1.2 Khái niệm nghi thức nhà nước 9

1.3 Nội dung cấu thành nghi thức nhà nước 9

1.3.1 Những vấn đề liên quan đến cách thức thể hiện và sử dụng các biểu tượng quốc gia (Quốc huy, Quốc kỳ, Quốc ca) và thể thức văn bản quản lý nhà nước 9 1.3.2 Những vấn đề liên quan đến công tác lễ tân, hay tổ chức tiếp đãi khách (chào đón, hội đàm, chiêu đãi, tặng quà, tiễn đưa), đặc biệt là đối với

1.3.3 Những vấn đề có liên quan đến kỹ năng giao tiếp (cử chỉ, lời ăn tiếng nói, trang phục ) của cán bộ, công chức trong giải quyết những công việc nội bộ nhà nước, cũng như trong hoạt động giao tiếp với các tổ chức và công

dân 11

1.3.4 Những vấn đề có liên quan đến tổ chức hoạt động quản lý như hội họp, lễ kỷ niệm, cấp chứng chỉ, chứng thực, phong tặng, khen thưởng 12

1.3.5 Những vấn đề có liên quan đến hình thức của công sở như kiến trúc, trang trí, bài trí mặt trước toà nhà cũng như nội thất 12

CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CỦA NGHI THỨC NHÀ NƯỚC 14

2.1 Nghi thức nhà nước chịu sự điều chỉnh của pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia 14

2.2 Nghi thức nhà nước thể hiện quyền độc lập dân tộc trong quan hệ quốc tế.14 2.3 Thể hiện sự kiểm soát của Nhà Nước đối với hoạt động ngoại giao: 15

CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG HÓA CÁC VĂN BẢN QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC TỪ 1945 ĐẾN NAY NHẬN XÉT 16

3.1 Hệ thống hóa văn bản quy định về nghi thức nhà nước từ 1945 đến nay 16

3.2 Nhận xét 18

3.2.1 Ưu điểm 18

3.2.2 Nhược điểm 19

3.2.3 Hạn chế 19

KẾT LUẬN 22

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

L I NÓI Đ U Ờ Ầ

Nghi th c nhà nứ ước là m t b ph n quan tr ng đ xây d ng và hoànộ ộ ậ ọ ể ựthi n “nghi l giao ti p” c a m i dân t c, c ng đ ng và nhóm ngệ ễ ế ủ ỗ ộ ộ ồ ười cũng

nh “thông l qu c t ” trong giao ti p c a c ng đ ng nhân lo i.Trong b iư ệ ố ế ế ủ ộ ồ ạ ố

c nh h i nh p v i n n kinh t th gi i, nghi l giao ti p, trong đó có nghiả ộ ậ ớ ề ế ế ớ ễ ế

th c nhà nứ ước, ngày càng tr nên quan tr ng.ở ọ

Trong ho t đ ng qu n lý nhà nạ ộ ả ước, nh ng nghi th c, th t c mangữ ứ ủ ụtính l nghi là m t b ph n quan tr ng không kém gì nh ng quy đ nh nêuễ ộ ộ ậ ọ ữ ịtrong nh ng pháp lu t Nó tr thành đi u c t lõi đ đ t đữ ậ ở ề ố ể ạ ược thành côngtrong giao ti p v i các nế ớ ước trên th th i cũng nh làm vi c c a các cế ớ ư ệ ủ ơquan nhà nước Hàng năm, chính ph và các đ n v đ a phủ ơ ị ị ương đã đón ti pếhàng trăm ngàn đoàn khách qu c t vào làm vi c t i Vi t Nam, c lãnh đ oố ế ệ ạ ệ ả ạ

c p cao cho đ n lãnh đ o các ngành và đ a phấ ế ạ ị ương, cũng nh c hàng trămư ửngàn lượt cán b , chi n sỹ đi thăm, làm vi c và h c t p t i các nộ ế ệ ọ ậ ạ ước; tổ

ch c Hàng trăm h i th o, h i ngh và các khóa t p hu n.ứ ộ ả ộ ị ậ ấ Các m i quan hố ệnày đã góp ph n tích c c cho s phát tri n kinh t , chính tr và xã h i c aầ ự ự ể ế ị ộ ủ

đ t nấ ước, góp ph n gi v ng n đ nh an ninh, hòa bình trong khu v c vàầ ữ ữ ổ ị ựtrên th gi i.ế ớ

Nghi th c nhà nứ ước nói chung đã được quy đ nh t i các văn b n phápị ạ ả

lu t c a nhà nậ ủ ước, theo t p quán truy n th ng dân t c ho c qu c t màậ ề ố ộ ặ ố ếcác bên tham gia quan h th t c qu n lý nhà nệ ủ ụ ả ước ph i tuân th ho cả ủ ặ

th c hi n nghiêm ch nh đ m b o m t n n th ch chính tr phát tri nự ệ ỉ ả ả ộ ề ể ế ị ểtheo hướng hi n đ i, ho t đ ng hi u qu và ph c v nhân dân ngày càngệ ạ ạ ộ ệ ả ụ ụ

t t h n, trong b i c nh toàn c u hóa và h i nh p kinh t qu c t , quan hố ơ ố ả ầ ộ ậ ế ố ế ệ

h p tác qu c t gi a nợ ố ế ữ ước ta và các nước trên th gi i ngày càng m r ngế ớ ở ộ

và phát tri n.ể

M Đ U Ở Ầ

1 Lý do ch n đ tài ọ ề

Vi t Nam trên con đệ ường h i nh p kinh t th gi i t o ra nhi u cộ ậ ế ế ớ ạ ề ơ

h i cũng nh thách th c đòi h i chúng ta không ng ng đ i m i trên m iộ ư ứ ỏ ừ ổ ớ ọlĩnh v c nh m nâng cao u th và kh năng c nh tranh Đ t n d ng m tự ằ ư ế ả ạ ể ậ ụ ộcách tri t đ nh ng c h i trong công tác đi u hành và qu n lí xã h i vệ ể ữ ơ ộ ề ả ộ ềcác lĩnh v c cũng đòi h i ph i nâng cao năng l c và hi u qu ự ỏ ả ự ệ ả

Hi n nay trong ho t đ ng c a c quan hành chính nhà nệ ạ ộ ủ ơ ước , đ đ tể ạ

hi u qu t i đa trong m i ho t đ ng h p tác nh chia s thông tin, kinhệ ả ố ọ ạ ộ ợ ư ẻnghi m, đào t o, t p hu n th ng nh t k ho ch h p tác và chệ ạ ậ ấ ố ấ ế ạ ợ ương trình

ho t đ ng chung, giao l u văn hóa, th thao… đòi h i các cán b , công ch cạ ộ ư ể ỏ ộ ứ

ph i hi u rõ công tác v nghi th c Nhà Nả ể ề ứ ước Nghi th c Nhà Nứ ước không

nh ng th hi n ch trữ ể ệ ủ ương, chính sách đ i n i, đ i ngo i c a Nhà nố ộ ố ạ ủ ước

mà còn th hi n nh ng nét văn minh và b n s c văn hóa c a m t dân t c.ể ệ ữ ả ắ ủ ộ ộ

Th c hi n t t nghi th c Nhà Nự ệ ố ứ ước là góp ph n quan tr ng vào s thànhầ ọ ựcông c a công tác đ i ngo i và ngủ ố ạ ượ ạc l i, n u x y ra sai sót sẽ nh hế ả ả ưởng

tr c ti p đ n k t qu c a công tác đ i ngo i, th m chí có th gây căngự ế ế ế ả ủ ố ạ ậ ể

th ng cho quan h ngo i giao.T lý lu n và th c ti n đ u cho th y vai tròẳ ệ ạ ừ ậ ự ễ ề ấ

to l n, mang tính quy t đ nh c a Nghi th c nhà nớ ế ị ủ ứ ước trong n n kinh t -xãề ế

h i đang h i nh p và phát tri n t ng gi ộ ộ ậ ể ừ ờ

Là sinh viên trường Đ i h c N i V Hà N i, chuyên ngành Qu n trạ ọ ộ ụ ộ ả ịvăn phòng Đ ng th i sẽ cán b i qu n lí tồ ờ ộ ả ương lai, ý th c đứ ượ ầc t m qan

tr ng v vi c tìm hi u l ch s hình thành phát tri n và ph i hi u rõ vọ ề ệ ể ị ử ể ả ể ềnghi th c nhà nứ ước Nên tôi đã ch n đ tài: “Tìm hi u v l ch s phát tri nọ ề ể ề ị ử ể

và đ c đi m c a nghi th c Nhà Nặ ể ủ ứ ước, h th ng hóa các văn b n quy đ nhệ ố ả ị

v nghi th c Nhà Nề ứ ướ ừc t 1945 đ n nay và đ a ra nh n xét”.ế ư ậ

2 L ch s nghiên c u ị ử ứ

Các tài li u tham kh o:ệ ả

- TS L u Ki n Thanh, “Nghi th c nhà nư ế ứ ước”, NXB Th ng Kê Nêu raố

nh ng lý lu n và phữ ậ ương pháp trong công tác nghi th c nhà nứ ước T đóừ

đ a ra cái nhìn t ng th v l ch s phát tri n và công tác nghi th c nhàư ổ ể ề ị ử ể ứ

nước

3 Đ i t ố ượ ng nghiên c u và gi i h n ph m vi nghiên c u ứ ớ ạ ạ ứ

* Đ i tố ượng nghiên c u: đ tài ti n hành nghiên c u Nghi th c Nhàứ ề ế ứ ứ

Nước nói chung

* Ph m vi nghiên c u: Đ tài nghiên c u các n i dung, nh ng v n đạ ứ ề ứ ộ ữ ấ ề

c b n nh t liên quan đ n Nghi th c nhà nơ ả ấ ế ứ ước trong vi c t ch c, đi uệ ổ ứ ề

Và s d ng các phử ụ ương pháp nghiên c u c th là: phứ ụ ể ương pháp l chị

s ; phử ương pháp duy v t bi n ch ng; phậ ệ ứ ương pháp so sánh; phương pháp

t ng h p Thông qua các phổ ợ ương pháp l ch s ; phị ử ương pháp duy v t bi nậ ệ

ch ng; phứ ương pháp so sánh; phương pháp t ng h p nh m t ng h p và soổ ợ ằ ổ ợsánh

6 Gi thuy t khoa h c ả ế ọ

Nghi th c Nhà nứ ước trong đ i ngo i Nghi th c Nhà Nố ạ ứ ướ ạc t o khung

c nh và b u không khí cho m i quan h gi a các qu c gia đả ầ ố ệ ữ ố ược ti n hànhếthu n l i; đ ra quy t c cho các cu c giao thi p qu c t ; v n d ng các hìnhậ ợ ề ắ ộ ệ ố ế ậ ụ

th c thíchứ h p trong các cu c đàm phán ký k t các văn ki n qu c t nh mợ ộ ế ệ ố ế ằ

4

làm tăng giá tr và s tôn tr ng nh ng đi u đã ký k t Nghi th c ngo i giaoị ự ọ ữ ề ế ứ ạ

c g ng đ m b o quy n bình đ ng cho các qu c gia, t o đi u ki n đ m iố ắ ả ả ề ẳ ố ạ ề ệ ể ỗ

qu c gia, ngay c trong trố ả ường h p thù đ ch v i nhau, có s tôn tr ng l nợ ị ớ ự ọ ẫnhau, tôn tr ng ph m giá và quy n đ c l p gi a các dân t c, k dân t cọ ẩ ề ộ ậ ữ ộ ể ộ

nh y u nh t Nghi th c nhà Nhà Nỏ ế ấ ứ ước th hi n nh ng nét văn minh vàể ệ ữ

b n s c văn hóa c a m t dân t c ả ắ ủ ộ ộ

Nghi th c Nhà nứ ước trong đ i n i Cán b công ch c th c hi n t tố ộ ộ ứ ự ệ ốnghi t c nhà nứ ước, góp ph n nâng cao kh năng và kỹ năng nh n bi t cáiầ ả ậ ế

đ p, s t ng hòa nh ng ph m ch t bên trong và bên ngoài, nh ng khẹ ự ổ ữ ẩ ấ ữ ảnăng th ch t và tinh th n là m t hình th c lý tể ấ ầ ộ ứ ưởng giáo d c con ngụ ười.Nghi th c nhà nứ ước là m t n i dung tác nghi p r t quan tr ng, giúp choộ ộ ệ ấ ọ

vi c m r ng, c ng c , thúc đ y vi c gi i quy t các m i quan h có liênệ ở ộ ủ ố ẩ ệ ả ế ố ệquan đ n ch c năng qu n lý c a m i c quan, t ch c, Nhà nế ứ ả ủ ỗ ơ ổ ứ ước, th hi nể ệ

và ph c v chính sách, pháp lu t c a Nhà nụ ụ ậ ủ ướ c

7 Ý nghĩa lí lu n và c s th c tiên c a đ tài ậ ơ ở ự ủ ề

Nghi th c Nhà Nứ ước không nh ng th hi n ch trữ ể ệ ủ ương, chính sách

đ i n i, đ i ngo i c a Nhà nố ộ ố ạ ủ ước mà còn th hi n nh ng nét văn minh vàể ệ ữ

b n s c văn hóa c a m t dân t c Th c hi n t t nghi th c Nhà Nả ắ ủ ộ ộ ự ệ ố ứ ước là góp

ph n quan tr ng vào s thành công c a công tác đ i ngo i và ngầ ọ ự ủ ố ạ ượ ạc l i,

n u x y ra sai sót sẽ nh hế ả ả ưởng tr c ti p đ n k t qu c a công tác đ iự ế ế ế ả ủ ốngo i, th m chí có th gây căng th ng cho quan h ngo i giaoạ ậ ể ẳ ệ ạ .

CHƯƠNG 2.Đ c đi m c a nghi th c nhà nặ ể ủ ứ ước

CHƯƠNG 3 H th ng hóa các văn b n quy đ nh c a nhà nệ ố ả ị ủ ướ ừc tnăm 1945 đ n nay Nh n xét và đánh giá.ế ậ

CH ƯƠ NG 1: KHÁI QUÁT CHUNG V NGHI TH C NHÀ N Ề Ứ ƯỚ C VÀ L CH S Ị Ử

HÌNH THÀNH, PHÁT TRI N C A NGHI TH C NHÀ N Ể Ủ Ứ ƯỚ C

1.1 L CH S PHÁT TRI N C A NGHI TH C NHÀ N Ị Ử Ể Ủ Ứ ƯỚ C

1.1.1 Quan ni m v nghi th c Nhà N ệ ề ứ ướ c th i x a ờ ư

Các nhà nước phong ki n Trung Hoa, Vi t Nam và m t s nế ệ ộ ố ước Đông

Á khác trước đây luôn coi tr ng và áp d ng r ng rãi t tọ ụ ộ ư ưởng “l hình k tễ ế

h p”, t c luôn coi tr ng “Nghi l ” và “phép” (pháp).ợ ứ ọ ễ

Ngày nay, nghi th c nhà nứ ước c n ph i đầ ả ược hi u là nh ng phể ữ ương

th c giao ti p trong ho t đ ng qu n lý nhà nứ ế ạ ộ ả ước nói chung được quy đ nhị

t i các văn b n pháp lu t c a Nhà nạ ả ậ ủ ước, theo t p quán truy n th ng dânậ ề ố

t c ho c qu c t mà các bên tham gia quan h th t c qu n lý nhà nộ ặ ố ế ệ ủ ụ ả ước

ph i tuân th và th c hi n nghiêm ch nh.ả ủ ự ệ ỉ

1.1.2 N i dung c a nghi th c nhà n ộ ủ ứ ướ c nh ng năm đ u gi i ữ ầ ả phóng

Ngay t nh ng ngày đ u c a n n c ng hoà (1945), Đ ng và Nhàừ ữ ầ ủ ề ộ ả

nước ta đã quan tâm đ n công tác xây d ng l nghi nhà nế ự ễ ước c a chínhủquy n m i Các văn b n pháp lu t đã k p th i đề ớ ả ậ ị ờ ược ban hành đ đi u ch nhể ề ỉ

nh ng v n đ thu c lĩnh v c này Ngay sau khi tuyên ngôn đ c l p, ngày 5-ữ ấ ề ộ ự ộ ậ9-1945, Chính ph c a nủ ủ ước Vi t Nam m i đã có s c l nh c a Ch t chệ ớ ắ ệ ủ ủ ịChính ph Lâm th i Vi t Nam dân ch c ng hoà s 5 v vi c bãi b C quủ ờ ệ ủ ộ ố ề ệ ỏ ờ ẻ

ly c a ch đ cũ và n đ nh Qu c kỳ m i c a Vi t Nam có “n n m u đủ ế ộ ấ ị ố ớ ủ ệ ề ầ ỏ

tươ ở ữi, gi a có sao năm cánh m u vàng tầ ươi”

6

Vào cu i nh ng năm 50, sau khi hoà bình l p l i, ngày 21-07-1956ố ữ ậ ạChính ph đã ban hành ba văn b n quan tr ng là Đi u l s 973/TTg vủ ả ọ ề ệ ố ề

vi c dùng Qu c huy, Đi u l s 974/TTg v vi c dùng Qu c kỳ và Đi u lệ ố ề ệ ố ề ệ ố ề ệ

s 975/TTg v vi c dùng Qu c ca nố ề ệ ố ước Vi t Nam dân ch c ng hoà.ệ ủ ộ

Năm 1976, Qu c h i nố ộ ước C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam đã cóộ ộ ủ ệNgh quy t ngày 2-7 v tên nị ế ề ước, Qu c kỳ, Qu c huy, Th đô, Qu c ca.ố ố ủ ố

Ngoài ra, còn nhi u văn b n khác quy đ nh v t ch c vi c cề ả ị ề ổ ứ ệ ưới, vi cệtang, vi c h i, hệ ộ ướng d n v l ph c, y ph c công ch c, th i gi làm vi c,ẫ ề ễ ụ ụ ứ ờ ờ ệquy đ nh m t s nghi l nhà nị ộ ố ễ ước và ti p khách nế ước ngoài v.v

1.1.3 L ượ c s v v Nghi th c Nhà N ử ề ề ứ ướ c trong các c quan Nhà ơ

N ướ c

T th i xa x a ông cha ta đã có quan ni m và bi t đừ ờ ư ệ ế ượ ầc t m quan

tr ng c a nghi th c Nhà Nọ ủ ứ ước trong vi c tr vì đ t nệ ị ấ ước Nghi th c Nhàứ

Nước được th hi n trong “ L ” “Trong đ o tr nể ệ ễ ạ ị ước, l là c n h n c Lễ ầ ơ ả ễ

đ nh n rõ vi c hi m nghi, soi sáng ch vi n, chia ra ngể ậ ệ ề ỗ ẩ ười trên k dẻ ưới,

t rõ v t n ph m kia L nghi 300 đi u, uy nghi 3000 đi u, ch nào cũngỏ ậ ọ ẩ ễ ề ề ỗ

ng tinh th n c a c nhân đó Đi n l th i c sâu kín tinh vi không thụ ầ ủ ổ ở ể ễ ờ ổ ểnói h t đế ược

Nước Vi t ta d ng nệ ự ước văn minh, th m nhu n phong hóa Trungấ ầHoa, m i đ i n i lên đ u có l nghi, ch t(phác) văn(hoa) b t hay thêm,ỗ ờ ổ ề ễ ấ ớ

trước sau cùng so sánh, trong đó đ nghi ti t ho c có khác nhau, xa cáchộ ế ặhàng nghìn năm, biên chép thi t sót, nên ph i tra c u rõ ràng mà đínhế ả ứchính l i Đây hãy nói đ n nh ng đi u l n nh : quy ch mũ áo, nghi v xeạ ế ữ ề ớ ư ế ệ

ki u, là đ phân bi t ngệ ể ệ ười trên k dẻ ướ ễ ế ờ ởi; l t tr i đàn Nam Giao, t t ế ổ ởnhà Tôn Mi u, là đ kính qu th n; vi c vui m ng thì có l khánh h c aế ể ỷ ầ ệ ừ ễ ạ ủtri u đình; vi c đau thề ệ ương thì có l tu t tang c a nhà nễ ấ ủ ước; cũng là nh ngữ

l ti n tôn sách phong thì làm n i cung ph , nh ng l t cáo c u đ o thìễ ế ở ơ ủ ữ ễ ế ầ ả

đ ti p v i bách th n Các l nghi đ u có quan h v i đ o tr i lẽ v t, v iể ế ớ ầ ễ ề ệ ớ ạ ờ ậ ớ

đi n nể ước phép tri u, các đ i diên cách, kỹ, d i khác nhau, c n ph i chia raề ờ ố ầ ả

t ng m i, t ng ngành mà không th thi u sót đừ ố ừ ể ế ược

T đ i Đinh đ i Lý tr v trừ ờ ờ ở ề ước, nghi ti t còn đ n gi n, đ n đ iế ơ ả ế ờ

Tr n, đ i Lê v sau, l ch m i không mà sau có, đ u là do l nghĩa mà đ t,ầ ờ ề ễ ế ớ ề ễ ặvăn m i th i m i khác, nghi th c đã đ t, đ u ph i chép c …” ỗ ờ ỗ ứ ặ ề ả ả

L v n đã có t trong xã h i nguyên th y, dùng đ ch nh ng t p t cễ ố ừ ộ ủ ể ỉ ữ ậ ụmang tính quy ph m (t c l ) mà các thành viên trong th t c, b l c ph iạ ụ ệ ị ộ ộ ạ ảtuân th Cùng v i s ra đ i c a nhà nủ ớ ự ờ ủ ước và phân hóa giai c p, giai t ngấ ầcác t c l đụ ệ ược c i biên, ch nh s a phù h p v i đi u ki n phát tri n m iả ỉ ử ợ ớ ề ệ ể ớ

c c u t ch c quy n l c, tơ ấ ổ ứ ề ự ương quan chính tr và đ i s ng kinh t - xã h i.ị ờ ố ế ộ

L là y u t đễ ế ố ược th hi n và th hi n r t rõ và m nh mẽ trong đ oể ệ ể ệ ấ ạ ạ

Kh ng Theo Kinh L thì có đ o đ c, nhân nghĩa m i thành Ch có L thìổ ễ ạ ứ ớ ỉ ễ

m i quan h gi a ngọ ệ ữ ườ ới v i người, gi a ngữ ườ ớ ấi v i đ t tr i m i đờ ớ ược thông

su t Đã là ngố ười thì ph i bi t đ n L , h c L thông su t C ch , l i nóiả ế ế ễ ọ ễ ố ử ỉ ờ

nh t thi t ph i theo nh ng khuôn phép nh t đ nh, khuôn phép y là h pấ ế ả ữ ấ ị ấ ợ

v i đ o c a tr i, c a đ t “Tr i cao đ t th p, muôn v t t n mát khác nhau,ớ ạ ủ ờ ủ ấ ờ ấ ấ ậ ả

b i th ph i đ t ra l đ gi gìn cho có tr t t L là đ nh ph n k trênở ế ả ặ ễ ể ữ ậ ự ễ ị ậ ẻ

ngườ ưới d i Vương gi đ i x a d ng đ t ra m i vi c, vi c gì cũng có l c ,ả ờ ư ự ặ ọ ệ ệ ễ ả

nh ch đ v áo xiêm, xe, ki u; t l có giao mi u; l cát hung thì đ sư ế ộ ề ệ ế ễ ở ế ễ ộ ốbao nhiêu, nghi chương th nào, đ u có ph m tr t Đó là vi c l n c a đi nế ề ẩ ậ ệ ớ ủ ể

l phép t c, không th sai l m r i l n đễ ắ ể ầ ố ẫ ược Cho nên l đ tr nễ ể ị ước trước

h t ph i c n th n v nh ng đi u y”.ế ả ẩ ậ ề ữ ề ấ

Các nhà nước phong ki n Trung Hoa, Vi t Nam và m t s nế ệ ộ ố ước Đông

Á khác trước đây r t coi tr ng l nghi th c và ch đ Dấ ọ ễ ứ ế ộ ưới th i phongờ

ki n L là m t trong ngũ thế ễ ộ ường, là g c c a k quân t M i ho t đ ngố ủ ẻ ử ọ ạ ộ

+ Gia l là nh ng nghi th c m ng nhà vua và hoàng t c nh các lễ ữ ứ ừ ộ ư ễsinh nh t, l p thái t , l p hoàng h u,… ậ ậ ử ậ ậ

+ Cát l là nh ng nghi l liên quan đ n các đ i tễ ữ ễ ế ố ượng nh thiên th nư ầ(m t tr i, m t trăng, các tinh tú), th đ a, nhân th n(t tiên, tiên thánh,ặ ờ ặ ổ ị ầ ổtiên s ) ư

+ Hung l là nh ng nghi th c v t ng táng, thăm vi ng gia đình cóễ ữ ứ ề ố ếtang s v i các nghi l v trang ph c, th i gian đ tang c a nh ng ngự ớ ễ ề ụ ờ ể ủ ữ ườitrong gia đình

Nghi th c ra đ i t r t s m cùng v i s phát tri n c a xã h i Banứ ờ ừ ấ ớ ớ ự ể ủ ộ

đ u không ai đ t ra quy t c, ch là thói quen giao ti p Các thói quen gi ngầ ặ ắ ỉ ế ốnhau đượ ặc l p đi l p l i và hình thành nh ng hình th c đ n gi n Đó làặ ạ ữ ứ ơ ả

nh ng Nghi l bi u th 1s tôn tr ng c a th t c - th t c, qu c gia - qu cữ ễ ể ị ự ọ ủ ị ộ ị ộ ố ốgia đ không làm t n h i danh d nể ổ ạ ự ước mình và uy tín qu c gia khác ố

Trước kia, nghi th c đứ ược áp d ng trong nghi th c đón ti p các nụ ứ ế ước

và phái đoàn ngo i giao đạ ược g i là nghi th c tri u đình, đ ch y u phôọ ứ ề ể ủ ế

trương s c m nh, s giàu có v i nhau Nghi th c t o ra kho ng cách gi aứ ạ ự ớ ứ ạ ả ữvua chúa v i th n dân, gi a nớ ầ ữ ướ ớc l n v i nớ ước nh Sau này đỏ ược chiathành nghi l nhà nễ ước và nghi l ngo i giao.ễ ạ

Nghi l nhà nễ ước là l ti t r t quan tr ng c a nhà nễ ế ấ ọ ủ ước, mang n ngặtính qu c gia Đ i tố ố ượng là người trong nước, do l tân trong nễ ước chu nẩ

b , đị ượ ổc t ch c theo nghi th c qu c gia truy n th ng Áp d ng cho qu cứ ứ ố ề ố ụ ốkhánh, qu c tang, l đăng quang nh m ch c ho c tuyên dố ễ ậ ứ ặ ương công tr ngạthành tích

Nghi l ngo i giao là l ti t liên quan đ n các qu c gia khác Đ iễ ạ ễ ế ế ố ố

tượng chính là ngườ ưới n c ngoài, mang tính qu c gia và qu c t Đố ố ế ượ ổc t

ch c theo t p quán qu c gia và qu c t Đứ ậ ố ố ế ược áp d ng cho đón ti p đoànụ ế

người nước ngoài, t ch c đ trình th u nhi m, trao huân huy chổ ứ ể ư ỷ ệ ươngcho ngườ ưới n c ngoài

Ngày nay, nghi th c nhà nứ ước c n ph i đầ ả ược hi u là nh ng phể ữ ương

th c giao ti p trong ho t đ ng qu n lý nhà nứ ế ạ ộ ả ước nói chung, được quy đ nhị

t i các văn b n pháp lu t c a nhà nạ ả ậ ủ ước, theo t p quán truy n th ng dânậ ề ố

t c, ho c qu c t mà các bên tham gia quan h th t c qu n lý nhà nộ ặ ố ế ệ ủ ụ ả ước

ph i tuân th và th c hi n nghiêm ch nh ả ủ ự ệ ỉ

Ngay t nh ng ngày đ u c a n n c ng hòa(1945), Đ ng và nhà nừ ữ ầ ủ ề ộ ả ước

ta đã quan tâm đ n công tác xây d ng l nghi nhà nế ự ễ ước c a chính quy nủ ề

m i Các văn b n pháp lu t đã k p th i đớ ả ậ ị ờ ược ban hành đ đi u ch nhể ề ỉ

nh ng v n đ thu c lĩnh v c này Ngay sau khi tuyên ngôn đ c l p, ngàyữ ấ ề ộ ự ộ ậ05/09/1945, Chính ph c a nủ ủ ước Vi t Nam m i đã có s c l nh c a Chệ ớ ắ ệ ủ ủ

t ch Chính ph Lâm th i Vi t Nam dân ch c ng hòa s 5 v bãi b C quị ủ ờ ệ ủ ộ ố ề ỏ ờ ẻ

ly c a ch đ cũ và n đ nh Qu c kỳ m i c a Vi t Nam có “ n n m u đủ ế ộ ấ ị ố ớ ủ ệ ề ầ ỏ

tươ ở ữi, gi a có sao năm cánh màu vàng tươi”

Vào cu i nh ng năm 50, sau khi hòa bình l p l i, ngày 21/07/1956ố ữ ặ ạChính ph đã ban hành ba văn b n quan tr ng là Đi u l s 973/TTg vủ ả ọ ề ệ ố ề

vi c dùng Qu c huy, Đi u l s 974/TTg v vi c dùng Qu c kỳ, Đi u l sệ ố ề ệ ố ề ệ ố ề ệ ố975/TTg v vi c dùng Qu c ca nề ệ ố ước Vi t Nam dân ch c ng hòa ệ ủ ộ

Năm 1976, qu c h i nố ộ ước C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam đã cóộ ộ ủ ệngh quy t ngày 02/07 v tên nị ế ề ước, Qu c kỳ, Qu c huy, Qu c Ca và thố ố ố ủđô.V v n đ giao ti p xã h i và l tân nhà nề ấ ề ế ộ ễ ước, H i đ ng chính ph raộ ồ ủquy t đ nh s 56/CP ngày 18 tháng 03 năm 1975 v vi c ban hành b nế ị ố ề ệ ả

“th l v t ch c.ể ệ ề ổ ứ

Các văn b n đả ược ban hành vào các năm ti p theo đ phù h p v iế ể ợ ớ

ch đ và phế ộ ương th c ho t đ ng c a Nhà Nứ ạ ộ ủ ước

1.2 Khái ni m nghi th c nhà n ệ ứ ướ c

Giao ti p là ho t đ ng quan tr ng trong đ i s ng xã h i, là n n t ngế ạ ộ ọ ờ ố ộ ề ảquan tr ng đ xây d ng nên xã h i N n văn minh nhân lo i, n n văn hoáọ ể ự ộ ề ạ ề

c a m i dân t c, qu c gia đủ ỗ ộ ố ược ki n t o thông qua ho t đ ng giao ti p.ế ạ ạ ộ ế

Ho t đ ng giao ti p đạ ộ ế ược th c hi n nh m trao đ i thông tin, nh n th c, tự ệ ằ ổ ậ ứ ư

tưởng, tình c m, đ bày t m i quan h , cách ng x , thái đ gi a conả ể ỏ ố ệ ứ ử ộ ữ

10