Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)

Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)Thực trạng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo tại xã Xuân Dương huyện Na Rì tỉnh Bắc Kạn (Khóa luận tốt nghiệp)

Thái Nguyên - 2015

Thái Nguyên - 2015

Qua quá trình th c t p t c t p t t nghi p t

sâu s c t i Ban Giám Hi i H c Nông Lâm Thái Nguyên, Ban ChNhi m khoa Kinh T và Phát Tri n Nông Thôn, các phòng ban cùng các th y giáo,

cho em nh ng ki n th n làm n n t c t p t t nghi p và ph c v cho công vi c sau này

Lan c ti ng d n, t n tình ch b em trong su t quá trình th c

t p và hoàn thành bài khóa lu n này

Em xin chân thành c i các các b i dân xã Xuân

n Na Rì, t nh B c K u ki c th c t p nâng cao

hi u bi t

Trong th i gian th c t p t t nghi g ng kh c ph c m

hoàn thành bài khóa lu n Tuy nhiên v i th i gian ng n và h n ch v ki n th c nên

c a em khó tránh kh i nh ng thi u sót V y kính mong các th y cô và

Em xin chân thành c

Sinh viên

B ng 3.1: Tiêu chí phân lo i h t 18

B ng 4.1: Hi n tr ng s d t c : ha) 21

B ng 4.2: Di t và s ng m t s cây tr 2012- 2014 25

B ng 4.3: Tình hình nhân kh u c 32

B ng 4.4: Tình hình tr tu c c 34

B ng 4.6: Phân lo i nhóm h 36

B ng 4.5: Th ng kê s h xóm t 37 B ng 4.7: Bình quân nhân kh u trong 45 h 38

B ng 4.8: Th ng kê s ng TB chia theo nhóm tu i c a 45 h 2015 38

B ng 4.10: Các ho ng c tu 39

B ng 4.11 Tình hình thu nh p c a các h u tra 40

B ng 4.12: Di t trung bình c a nhóm h 41

B u ki n tài s n c a nhóm h 42

B u s d ng v n vay phân theo ngu n c a nhóm h 2014 45

B ng 4.15: Ngu n vay phân theo nhóm h 45

i: Human development indicator: Thành ph

: Trung bình: H p tác xã

giá nhanh có s tham gia c i dân: Phân tích thu n l i, i và thách th c

: Công nghi p hóa - hi i hóa: U ban nhân dân

m nghèo: Trung h s: Bình quân: Chính sách xã h i: Nông nghi p và Phát tri n nông thôn: Dân quân t v

: Dân s k ho: Khuy n nông khuy n lâm

PH N 1: M U 1

t v 1

1.2 M c tiêu nghiên c u c tài 2

1.2.1 M c tiêu chung 2

1.2.2 M c tiêu c th 2

tài 3

trong h c t p và nghiên c u khoa h c 3

c ti n s n xu t 3

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U 4

lí lu n 4

2.1.1 M t s m v nghèo và gi m nghèo 4

nh h nghèo, c n nghèo t n 2010 - 2015 7

th c ti n c tài 8

2.2.1 Th c tr ng nghèo trên th gi i và khu v c hi n nay 8

2.2.2 Th c tr ng nghèo t i Vi t Nam 11

PH N 3 NG, N C U 17

3.1 ng và ph m vi nghiên c u 17

3 3 N i dung nghiên c u 17

u 17

3.2.1 Thu th p thông tin, s li u th c p 17

3.2.2 Thu th p thông tin, s li p 17

lí s li u 19

PH N 4: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 20

m t nhiên - kinh t - xã h i c n Na Rì, t nh B c K n 20

u ki n t nhiên 20

u ki n kinh t 24

u ki n xã h i 27

c tr i dân t 36

4.2.1 Th c tr ng nghèo c a xã 36

4.2.2 m v nhóm h u tra 37

4.3 Phân tích các nguyên nhân chính d a các h dân trong 46

4.3.1 Thi t s n xu t ho t nghèo ch ng 46

4.3.2 Thi u v n s n xu t 46

h c v n c i dân th p 47

47

4.3.5 Do thi ng 48

4.3.6 Do thi u vi c làm 48

4.3.7 Do b nh t t, s c kh e và m t s nguyên nhân khác 48

4.4 M t s gi i pháp nh m nghèo cho các h t i xã Xuân 50

4.4.1 Gi i pháp v 50

4.4.2 Gi i pháp v v n 51

4.4.3 Gi i pháp v giáo d c 52

4.4.4 Gi i pháp v chính sách 53

4.4.5 Gi i pháp v h t ng 53

4.5 ng phát tri n 54

ng phát tri n trong s n xu t nông lâm nghi p 54

ng phát tri n công nghi p, ti u th công nghi p và xây d ng 54

ng phát tri i, d ch v 54

ng tr - thông tin, th d c - th thao 55

4.5.6 B o v ng 56

PH N 5: K T LU N VÀ KI N NGH 57

5.1 K t lu n 57

5.2 Ki n ngh 58

i v c 58

i v i c p t nh, huy n 58

i v , các t ch c c ng 59

i v i h nông dân nghèo 59

TÀI LI U THAM KH O 61

1.1 t v

c phát tri n dù có m c s n luôn t n t i tình tr ng phân hóa giàu nghèo Nh n v i thu nh p trung bình và th p,

m có Vi t Nam thì m t b ph n không nh n s ng m c nghèo kh c bi t còn có nh i s ng trong hoàn c nh r i

M chênh l ch khác nhau gi a các vùng mi n trong

c c do có các m khác nhau v u ki n t nhiên, kinh t , xã h i Trong

các khu v c mi n núi, vùng sâu, vùng xa tr m tr

v c mi n xuôi Tình tr ng r t x u t i ch ng cu c s ng nhân dân

m t xã vùng cao n m phía Nam c a huy n Na Rì có t ng

di n tích t nhiên là 37 ha v i di t s n xu t là 472,42ha còn l i là các lo i

t khác T ng s h trong xã là 527 h v i 2.299 nhân kh c Tày Nùng chi v i 96% còn l i các dân t c khác chi m 4% [3].Kho n 4

v ng bào dân t c xã Xuân n xu t ch y u là du canh, du

n xu t mang tính ch t t cung t c p, canh tác còn l c h

truy n th ng, ti p c n thông tin kém h t ng b , trình dân trí th p, phong t c t p quán còn l c h u do n tình hình phát tri n chung c a toàn xã 25 h nghèo chi m 24,02%

chính sách và gi kh c ph c tình tr i r t nhi u hình th c

và trên nhi n khác nhau Tuy nhiên, m i vùng m u có

nh u ki n t nhiên và các y u t ngu n l c phát tri n phù h p

n ph i có nh ng nghiên c u, tìm hi u c th v th c tr u ki n t

gi i pháp phát tri n kinh t cho phù h p

trình tìm tòi và nghiên c u em c tính c p thi t c a c a vi c gi m nghèo, cho nên em nh ch tài khóa lu n t t nghi p c

h c tr ng và m t s gi i pháp nh m nghèo t

n Na Rì, t nh B c K n thu c khu v c mi n núi phía B c ta trong

B c K n, t t s gi i pháp nh m giúp xã t c thoát nghèo và phát tri n b n v ng

- B sung thêm các ki n th c v c h c v lý thuy t trong ng.

Quan ni m v n d ng v a t ng qu c gia hay

nhu c n c a con i S khác nhau chung nh t là tho mãn m c cao hay

th u này ph thu phát tri n kinh t - xã h

phong t c t p quán c a t ng vùng, t ng qu c gia

nghèo khu v c châu Á - ch c t i Bangkok - Thái Lan

là tình tr ng m t b ph mãn nh ng nhu c n c i, mà nh ng nhu c u y ph thu phát tri n kinh t - xã h i, phong t c t p quán c a t ng vùng và

c thu nh p th p v u ki c, và nhu c u c n thi t khác

b ng ho c th c t i thi duy trì cu c s ng m t khu v c t i m t th i

Nghèo luôn luôn l i m c trung bình c a c ng xét trên m

di n Gi a m c nghèo và m c trung bình c a xã h i có m t kho ng là

ba l n tr lên

* Nghèo tuy i?

có m t cái nhìn t ng quan v các v c a các

tri n, Robert McNamara c c a Ngân hàng Th gi i

m tuy i là s ng ranh gi i ngoài cùng c a t n t i Nh i nghèo tuy i là nh i ph sinh t n trong các thi u th n t i t và trong tình tr ng b bê và m t ph t quá s ng mang d u n

c a c nh ng may m n c a gi i trí th c chúng ta." [15].

i ( gi i th a mãn nhu c u s n t ng quát cho

n n nghèo tuy i Trong nh ranh gi i nghèo tuy i

i có th là khách quan, t c là s hi n h u không ph thu c vào c m

nh n c a nh i trong cu i ta g i ch quan khi

nh i trong cu c c m th y nghèo không ph thu c vào s nh khách quan Bên c nh thi u s cung c p v t ch i), vi c thi u th n tài nguyên phi v t ch t ngày càng có t m quan tr - xã h i, thi u tham gia vào cu c s ng xã h i do thi u h t tài chính m t ph c các nhà

2.1.1.2 Khái ni m gi m v gi m nghèo

Gi m nghèo hi n là làm cho kinh t c a nh ng h nghèo khá lên,

hi u qu và b n v ng th i ch ng t o các ngu n l c cho các ho ng tr

i ng

m này d a trên lô-gic bi n ch ng là mu , h tr có hi u

ki n c n cho s thành công c a m c tiêu ch c.

c s tr i nghèo bi t cách t thoát nghèo và tránh tái nghèo khi g p r i ro Bên c nh s h tr v v t ch t tr c ti p thì vi c t o vi c làm cho

i nghèo b ng d i nghèo s n xu t, kinh doanh phát tri n kinh

nhanh và b n v ng

* Chu - 2010

Theo Quy nh s 170 - TTg c a Th ng Chính ph ngày 08

vi c ban hành chu n nghèo áp d n 2006 - 2010 thì:

t u tra h nghèo trên toàn qu c, th c hi n cho vi c th c hi n các chính sách

n 2011

-H nghèo nông thôn có thu nh p bình quân t i/tháng

tr xu ng, h nghèo thành th có thu nh p bình quân t i/tháng

tr xu ng

H c n nghèo khu v c này nông thôn có thu nh p t kho ng

i/tháng Còn khu v c thành th nh ng h có thu nh p t

n Liên h p qu c (UNDP) công b t i Tokyo ngày 24/7, s i nghèo và c n nghèo trên th gi i

p trung ch y u vào hai khu v

c nghèo nh t th gi i là thu c châu Phi S

ti n n c a châu Phi lên t i 425 t USD Tu i th trung bình châu Phi th p nh t

V i Châu Âu, Ngày 4-11- ng kê châu Âu (Eurostat) công

b báo cáo v tình tr i x trong xã h i t i Liên minh

t, hi n có kho ng 122,6 tri i (t c 24,5% dân

*Th c tr i 1 s c

Trung Qu c:

dân nghèo chi m t l cao T l nghèo kh chi m 20% dân s u

i quá nghèo kh chi m 8% dân s (s li u c c vào th i k

c i cách kinh t , nông thôn Trung Qu i l n, tuy nông

Trung Qu c s m quan tâm và th c hi n r t có hi u qu m

trên ph m vi c c, nh t là khu v c nông thôn Kinh nghi m thành công c a Trung Qu c trong công cu y t m quan tr ng c a vi c k t

h ng kinh t g n v i nh ng bi n pháp gi i quy t vi c làm nông thôn,

m r ng h th ng d y ngh thu t m i, gi m nh u ki n vi c làm, c i thi i s ng, phát tri n công nghi p nông thôn nh u kinh t , c i

t o n n kinh t thu n nông v "ly nông b i v i các vùng nghèo, Chính ph

v i các công tác sau: K t h p khai thác t ng h p nông nghi

s h t ng, phát tri n ngành ngh ng v các b nh t t, ph c p

Kh ng ch t , khai thác và b o v t ng sinh thái.

v i lãi su t th p th c hi thu tín d

ng viên các l ng xã h i chi vi n cho vùng nghèo khó v v n s n xu t; khoa h c k thu c nh ng k t qu t t

xã nghèo, thôn nghèo và các h nghèo bi n kinh nghi m, h p

n :

là m t trong nh c có s i nghèo kh nhi u

nh t th gi i Theo tiêu chu n c a liên h p qu c, hi n nay có kho ng 420 tri i tình tr m 37,60% t ng s i nghèo kh trên th

v c nông thôn nông nghi p thông qua chính sách b o h i v i s n xu t nông nghi p; Th c hi n chính sách v phúc l i xã h i: Thông qua h th ng b o hi m

r ng l công c ng, d ch v , phúc l i b o hi m xã h i

c kho , tr c o hi m th t nghi p và tai n n lao ng), y t công c ng, tr c c c cho các n n nhân chi n tranh Các kho n chi cho b o hi m xã h i Nh t B n không nh

chi m 14% thu nh p qu c dân và t n nay các kho n chi này không

thoát kh i c i không may g p r i ro nhanh chóng tr

l i cu c s ng nh, nâng cao ch ng cu c s ng (Ph [13]

2.2.2.1 Nh ng thành t u n t ng c a Vi t Nam v gi m nghèo

ng c a Vi t Nam v gi m nghèo và nh ng thách th c m i" c a WB ngày

- 2010), t l nghèo Vi t Nam

m t g n 60% xu ng còn 20,7% v i kho i thoát nghèo

nh p h c b c ti u h c c i nghèo là trên 90% và b c trung h là

h c v ng hóa các ho ng phi nông nghi

h i làm vi c

gi m nghèo Vi t Nam[14]

Không ch Ngân hàng th gi i mà nhi c và t ch c qu c t

n và phù h p v i xu th phát tri n chung c a th gi i[14]

ng bào dân t c thi u s chi m 47% t ng s h nghèo c c Thu nh p bình quân c a h dân t c thi u s ch b ng 1/6 m c thu nh p bình quân c a c c

th c hi n m c tiêu gi m nghèo b n v ng t ng Ph m

Th H i Chuy n cho r ng c n ti p t n l c cho các vùng nghèo nh t,

cho các khu v ng bào dân t c thi u s Vi c xây d ng, ban hành chính sách h

tr m i c ng m r ng là h m i thoát nghèo và h c n nghèo,

nh m h n ch tái nghèo, góp ph n gi m nghèo b n v ng, các m c

hi các nguyên nhân g c r gây ra tình

tr ng nghèo và thi t k các chính sách c tiêu phù h

ph -TB&XH ph i h p v i các B , ngành nghiên c u xây d

án chuy i, trình Chính ph phê duy áp d

Tin r ng, v i quy t tâm c a c h th ng chính tr i dân, công tác xóa

t c th c hi n m c tiêu gi m nghèo b n v ng t [14]

i,

ng tr c Ban Ch m nghèo huy n, công tác

gi c c p u ng, chính quy các c p và nhân dân trong

huy n tích c c th c hi h nghèo, c u quan tâm tìm tòi, h c t p kinh nghi m, k thu u qu s n xu t, t l h a bàn huy n còn 12,5%, gi m g n 2% so v i cùng k c

s n xu t kinh doanh n u có nhu c u ki n

c bi t, huy n còn tích c h t ng, nâng cao ch t

ng và hi u su t s d ng các công trình giao thông, th y l

l i sông S ng huy m ph c v phát tri n KT- i

Cùng v o gi m nghèo huy n tích c c ph i h p v i Phòng Nông nghi p, Tr m Khuy n nông huy n m các l p t p hu n khoa h c k thu t cho

i dân v k thu t tr ng tr

2.2.3.3 Gi m nghèo Thành ph B c Ninh

Là trung tâm kinh t -chính tr c a t nh song t l h nghèo, c n nghèo c a thành ph B c Ninh v n m c cao Th i gian qua, v i nhi u bi n pháp thi t th c,

ch ng cùng s c g ng, n l c c a chính quy n và b i dân, công tác

gi m nghèo có nhi u chuy n bi n tích c c

c tiêu Qu c gia v gi m nghèo b n v n

Các chính sách an sinh xã h c th c hi n tri i nghèo,

c c ti p c n, gi i quy t nh ng nhu c u thi t y

t h t h c n nghèo thành ph c vay v n Ngân hàng Chính sách Xã h i giúp 195 h ng có viêc làm

3.3.3 Phân tích các nguyên nhân d n tình tr i dân trong

3.3.4 M t s gi i pháp nh c thoát nghèo, nâng cao ch t

xu t c a nhóm h u tra, bao g m: nhà n s n xu t, sinh ho t thông tin thu th c t i 3 thôn s mang i di n T nh các nguyên

và chính xác nh ng thông tin trong quá trình nghiên c u nên em

n hành thu th p s li u tra b ng b ng h i, quan sát và s

c 1 2 t ng có dùng sinh

ho t

- Xe máy (t12-20 tri u

t s n

xu t nhi u (>4 sào/kh u)

2 Nhóm h

trung bình

- Nhà c c xây d ng bán kiên c , nhà t m

- Xe máy (giá

tr th p), xe p

T 5

-i 10 tri u ng

t s n

xu t ít(2-4 sào/kh u)

3 Nhóm h

nghèo

- Nhà c a ch

y u t m bdùng sinh ho t hàng ngày còn thi u

T 1

i 5 tri u ng

t s n

xu t ít, không có

t s n xu t

(Ngu

- i xã Thi n Long(Bình Gia L

- Phía Nam giáp xã Liêm Th y

c chia thành 12 thôn: Nà Chang, Nà Tu ng, Nà V n, Nà

n, C c Du ng, C c Càng, Nà Cai, Nà Nh c, Nà Nhàng, B c Sen, Khu Ch , v i t ng di n tích 37 km2, dân s 220 i ch y u là dân t c Tày,

t s n xu t d c t t này phân b d c khe su i và

i b ng ph ng thu n l i cho canh tác và s n

Qua b ng trên ta th y di t nông nghi p chi m ch y u v i 5.341,29 ha

nên di n tích b ng ph ng khôngnthu n l i cho tr c mà ch y u là di n

t tr ng ngô và m t ph hoang có cây b i t nhiên phát tri n

nông nghi p còn h n ch ng c a xã tham gia vào ho t

ng s n xu t nông nghi u qu kinh t không cao.V y v t ra là các cán b c bi t là cán b khuy n nông, khuy n lâm ph i xây d ng

k ho ch và m c tiêu c th s d ng và qu t.Ti p t c khai thác

a khu v c mi n núi phía B c v n mùa rõ r t là: Mùa xuân,

Nhi 22 240C Nhi trung bình các tháng mùa

0

C, nhi trung bình các tháng mùa Hè là 280C T ng tích ôn hàng

ng 8200 84000C

Bi ng v m không khí không l n gi a các thá 76 % - 82%

ng xu t hi n vào kho ng tháng 11 ho c tháng 12

- ng nhi t chi ng b c x m t tr i trung bình kho ng 7.5000C

- 8.6000C t ng nhi t trung bình m ng xu t hi n vào tháng 5

T y u t khí h u cho th y u ki n khá thu n l i cho vi c phát tri n mô hình kinh t nông nghi ng, b n v ng, thích h p cho vi c canh tác lúa 2

i dân xã tích c c trong vi m nghèo

4.1.1.5 Tài nguyên khoáng s n

theo n n kinh t toàn c u, hi ng m t giá, l m phát c a n n kinh t nhi u

c n tr l n trong s n xu t nông nghi u vào (gi ng, thu c b o v th c

v t, thu c tr thi u nh c a giá c th ng và c nh ng tr n

d ch làm cho hi u qu s n xu i s ng c i dân luôn g p nhi u nh

ng x i s quan tâm và ch o sát sao c a c p ng, s u

ti t k p th i c a chính quy n, M t tr n T qu c, s n l a nhân dân

y m c tiêu kinh t c nh ng k t qu

c nông - lâm - p: Theo ch ng và Nhà

c u kinh t nông nghi ng CNH - u qu s n xu t trên m t

di n tích canh tác, c nh ng k t qu sau:

4.1.2.1 Tr ng tr t:

14 u ki n th i ti t không thu n l i, v mùa b ng b i

th i ti t h n hán, nhi u di n tích gieo c t c thành qu lao

ng M t s di n tích thì không th gieo c c V i s c g ng c a bà con

di t, s ng, các lo i cây tr ng theo k ho ch