Phân biệt “Khởi tố vụ án” và “Khởi tố bị can” Hẳn là còn khá nhiều bạn vẫn thấy lập lờ, khó phân biệt hay thường nhầm lẫn giữa hai loại khởi tố trong vụ án hình sự đó là giữa “Khởi tố vụ án” và “Khởi tố bị can”. Quyết định khởi tố nào diễn ra trước, quyết định khởi tố nào diễn ra sau? Và căn cứ nào để xác định có hay không khởi tố vụ án, khởi tố bị can? Quyết định của hai loại khởi tố được ra trong những giai đoạn nào của vụ án? Bài viết sau đây mình sẽ giúp các bạn giải đáp các thắc mắc trên, từ đó giúp mọi người có thể phân biệt được giữa 02 loại khởi tố khác nhau này; để các bạn không còn cảm thấy mông nung mỗi khi đọc tin tức thấy một vụ án hình sự nào đó về việc đưa cơ quan có thẩm quyền tiến hành ra quyết định khởi tố vụ án sẽ khác như thế nào so với việc khởi tố bị can? Căn cứ pháp lý: Bộ luật tố tụng hình sự 2015. TIÊU CHÍ KHỞI TỐ VỤ ÁN KHỞI TỐ BỊ CAN Bản chất (đối tượng của quyết định khởi tố) Khởi tố về HÀNH VI có dấu hiệu phạm tội. Khởi tố NGƯỜI hoặc PHÁP NHÂN có dấu hiệu phạm tội. Căn cứ khởi tố Chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên 01 trong 06 căn cứ sau đây: 1. Tố giác của cá nhân; 2. Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân; 3. Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng; 4. Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước; 5. Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm; 6. Người phạm tội tự thú. Khi có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự quy định là tội phạm thì cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố bị can. Tức cụ thể trong trường hợp này cơ quan có thẩm quyền phải xác định được 04 yếu tố cấu thành tội phạm sau đây rồi mới được khởi tố: 1. Hành vi: Có hành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ. 2.Tính trái pháp luật hình sự: hành vi được quy định trong pháp luât. 2. Có lỗi. 3. Có năng lực trách nhiệm hình sự. Thẩm quyền ra quyết định khởi tố Có 04 cơ quan: Cơ quan điều tra. Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; Viện kiểm sát; Hội đồng xét xử. Có 03 cơ quan: Cơ quan điều tra. Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; Viện kiểm sát. Giai đoạn ra quyết định khởi tố Có 04 giai đoạn có thể khởi tố: Giai đoạn khởi tố; Giai đoạn điều tra; Giai đoạn truy tố; Giai đoạn xét xử. (Điều 153 Bộ luật tố tụng hình sự 2015) Có 02 giai đoạn có thể khởi tố: Giai đoạn điều tra; Giai đoạn truy tố. (Điều 179 Bộ luật tố tụng hình sự 2015) Mối quan hệ giữa 02 quyết định khởi tố Trường hợp thông thường thì quyết định khởi tố vụ án sẽ phải ra trước quyết định khởi tố bị can (vì sau khi khởi tố vụ án bước vào giai đoạn điều tra thì cơ quan có thẩm quyền mới điều tra căn cứ xác định 04 yếu tố cấu thành tội phạm để có căn cứ khởi tố bị can). Ngoại lệ: Trừ trường hợp bắt tội phạm quả tang thì 02 quyết định khởi tố vụ án và khởi tố bị can sẽ được ra cùng lúc.
Trang 1Phân biệt Khởi tố vụ án và Khởi tố bị can
Hẳn là còn khá nhiều bạn vẫn thấy lập lờ, khó phân biệt hay thường nhầm lẫn giữa hai loại khởi tố trong vụ án hình sự đó là giữa “Khởi tố vụ án” và
“Khởi tố bị can” Quyết định khởi tố nào diễn ra trước, quyết định khởi tố nào diễn ra sau? Và căn cứ nào để xác định có hay không khởi tố vụ án, khởi tố bị can? Quyết định của hai loại khởi tố được ra trong những giai đoạn nào của vụ án?
Bài viết sau đây mình sẽ giúp các bạn giải đáp các thắc mắc trên, từ đó giúp mọi người có thể phân biệt được giữa 02 loại khởi tố khác nhau này;
để các bạn không còn cảm thấy mông nung mỗi khi đọc tin tức thấy một
vụ án hình sự nào đó về việc đưa cơ quan có thẩm quyền tiến hành ra quyết định khởi tố vụ án sẽ khác như thế nào so với việc khởi tố bị can?
Căn cứ pháp lý: Bộ luật tố tụng hình sự 2015.
Bản chất (đối
tượng của
quyết định
khởi tố) Khởi tố về HÀNH VI códấu hiệu phạm tội
Khởi
tố NGƯỜI hoặc PHÁP NHÂN có dấu hiệu phạm tội
Căn cứ khởi
tố
Chỉ được khởi tố vụ án khi
đã xác định có dấu hiệu
tội phạm Việc xác định
dấu hiệu tội phạm dựa trên
Khi có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi
mà Bộ luật hình sự quy
Trang 201 trong 06 căn cứ sau đây:
1 Tố giác của cá nhân;
2 Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;
3 Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;
4 Kiến nghị khởi tố của
cơ quan nhà nước;
5 Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;
6 Người phạm tội tự thú
định là tội phạm thì cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố bị can Tức cụ thể trong trường hợp này cơ quan có thẩm quyền phải xác định
được 04 yếu tố cấu thành tội phạm sau đây rồi mới
được khởi tố:
1 Hành vi: Có hành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ
2.Tính trái pháp luật hình sự: hành vi được quy định trong pháp luât
2 Có lỗi
3 Có năng lực trách nhiệm hình sự
Thẩm quyền
ra quyết định
khởi tố
Có 04 cơ quan:
-Cơ quan điều tra
-Cơ quan được giao nhiệm
vụ tiến hành một số hoạt
Có 03 cơ quan:
-Cơ quan điều tra
-Cơ quan được giao nhiệm
vụ tiến hành một số hoạt
Trang 3động điều tra;
-Viện kiểm sát;
-Hội đồng xét xử
động điều tra;
-Viện kiểm sát
Giai đoạn ra
quyết định
khởi tố
Có 04 giai đoạn có thể khởi tố:
-Giai đoạn khởi tố;
-Giai đoạn điều tra;
-Giai đoạn truy tố;
-Giai đoạn xét xử
(Điều 153 Bộ luật tố tụng hình sự 2015)
Có 02 giai đoạn có thể khởi tố:
-Giai đoạn điều tra;
-Giai đoạn truy tố
(Điều 179 Bộ luật tố tụng hình sự 2015)
Mối quan hệ
giữa 02 quyết
định khởi tố
Trường hợp thông thường thì quyết định khởi tố vụ án
khởi tố vụ án bước vào giai đoạn điều tra thì cơ quan có thẩm quyền mới điều tra căn cứ xác định 04 yếu tố cấu thành tội phạm để có căn cứ khởi tố bị can)
Ngoại lệ: Trừ trường hợp bắt tội phạm quả tang thì 02
quyết định khởi tố vụ án và khởi tố bị can sẽ được ra cùng lúc