Báo cáo kinh tế hy lạp 3 quý đầu năm 2017 và triển vọng năm 2018

Nếu xếp hạng các nước theo chỉ số này thì Hy Lạp sẽ đứng thứ 30 toàn cầu – một vị trí triển vọng cho quốc gia đang gặp phải khó khăn tài chính... BẢNG SỐ NGƯỜI THẤT NGHIỆP TẠI HY LẠP TÍN

DIPLOMATIC ACADEMY OF VIETNAM

INTERNATIONAL ECONOMICS FACULTY

NGOẠI GIAO KINH TẾ

TIỂU LUẬN

Báo cáo kinh tế Hy Lạp 3 quý đầu năm 2017 và Triển vọng

năm 2018

STUDENT ID : KT41C – 087 – 1418

Hanoi, 2017

M C L C Ụ Ụ

A Tình hình kinh t Hy L p 2017 ế ạ 4

1 Trong n ướ : 4 c 1.1 Tăng tr ưở ng GDP 4

1.2 Th t nghi p: ấ ệ 5

1.3 Ch s tiêu dùng: ỉ ố 6

1.4 Tài Chính công: 7

2 Ngoài n ướ : 7 c 2.1 V th ề ươ ng m i: ạ 7

2.2 V đ u t : ề ầ ư 9

3 Hy L p Và Nh ng Thay Đ i Tích C c năm 2017 ạ ữ ổ ự : 10

3.1 V kinh t ề ế 10

3.2 V đ i m i c u trúc: ề ổ ớ ấ 11

B Ti m năng phát tri n c a Hy L p cho giai đo n quý cu i năm ề ể ủ ạ ạ ố và năm 2018: 11

1 V Kinh T : ề ế 11

2 V xã h i: ề ộ 12

Tài li u tham kh o ệ ả 13

Lời nói đầu

Hy Lạp luôn từng là một trong những nước phát triển hàng đầu khu vực Châu Âu Nhưng kể từ khi tham gia vào khối Liên Minh Châu Âu, sử dụng chung đồng Euro cộng với những chính sách tài khoá sai lầm đã khiến Hy Lạp rơi vào khủng hoảng Sau hơn 8 năm khắc phục hậu quả để lại, Hy Lạp và chính phủ mới đã phần nào đạt được những thành tự đáng kể song vẫn còn những bất cập vẫn chưa được giải quyết Bài tiểu luận dưới đây sẽ đưa ra cái nhìn toàn cảnh về tình hình kinh tế của Hy Lạp trong 3 quý đầu năm 2017 và đưa ra đánh giá nhận xét!

A Tình hình kinh tế Hy Lạp 2017

1 Trong nước:

1.1 Tăng trưởng GDP 1

Q1/2016 Q2/2016 Q3/2016 Q4/2016 Q1/2017 Q2/2017 Q3/2017

47,926

49,166

48,628

46,751 46,995

48,718

52,221

Hy Lạp chứng kiến một năm phát triển mạnh mẽ trên đà kinh tế dù đang trải qua một cuộc khủng hoảng nợ công tồi tệ Vào năm 2016, cả nước đạt 194.54 tỉ đô và con số này sẽ được dự đoán tăng cao hơn nữa vào năm

2017 bởi sức tăng trưởng theo quý của năm nay là khá cao Trong Quý 3/2017, Hy Lạp tăng 0.3% so với quý trước và 0.11% so với mức đạt được cùng kỳ năm ngoái Đánh giá tổng thể cả năm thì GDP toàn quốc gia có xu hướng tăng dần theo quý và hứa hẹn sẽ tiếp tục gia tăng tới cuối năm 2017 nhờ các chính sách thắt lưng buộc bụng và hiệu quả của các biện pháp khôi phục kinh tế sau khủng hoảng của chính phủ

Ngoài GDP tổng thể, GDP trên đầu người của Hy Lạp cũng được xem là đang có tiến triển ổn định Quý 3/2017 có GDP per capita là $4,133 - cao hơn 94 so với cùng kỳ năm 2016 ($4,039) Nếu xếp hạng các nước theo chỉ số này thì Hy Lạp sẽ đứng thứ 30 toàn cầu – một vị trí triển vọng cho quốc gia đang gặp phải khó khăn tài chính

1 Tradeeconomics Nguồn: Tradeeconomics.com

1.2 Thất nghiệp:

Có thể nói, tỉ lệ thất nghiệp Hy Lạp tính đến quý 3/20172 là mức thấp nhất kể từ năm 2011 Vào tháng 9/2017, chỉ số này đã giảm xuống còn 20.5% từ 20.7% của tháng trước nhưng thấp hơn mức 26.3% cùng kỳ năm 2016

Mặc dù giảm mạnh như vậy nhưng tỉ lệ thất nghiệp Hy Lạp vẫn cao gấp đôi so với mức trung bình của toàn bộ khu vực khối Liên Minh Châu Tính đến hết tháng 9/2017, số người đang trong tình trạng thất nghiệp đã giảm 0.98 triệu người và số việc làm đã tăng lên 3.8 triệu Tỉ lệ thất nghiệp tập trung chủ yếu vào độ tuổi 18-24 (độ tuổi được kỳ vọng nhất trong giai cấp lao động) khi chiếm tới 39.5% tỉ lệ thất nghiệp chung nhưng thấp hơn cùng kỳ năm ngoái Tiếp đó là nhóm 24-35 chiếm tỉ trọng không việc làm lớn thứ 2 toàn quốc với 24.2% (2016 là 29.9%), nhóm 35-44 chiếm 18.8% giảm 0.2% so với năm 2016

Còn xét về giới thì tỉ lệ thất nghiệp phụ nữ cao hơn so với đàn ông tại Hy Lạp năm 2017 (25.3% so với 16.8%) nhưng cả 2 đều có sự giảm mạnh so với năm trước đó từ 27.6% ở nữ và 19.6% ở nam

Có thể nhận thấy rằng lao động Hy Lạp đang già hoá bởi lực lượng lao động trẻ không thể tìm được việc làm do các chính sách thắt lưng buộc bụng từ chính phủ và sự thiếu hỗ trợ đến từ các tổ chức trong nước Tình trạng này đã xuất hiện phổ biến kể từ sau khủng hoảng nợ công nổ ra Đỉnh điểm là cuộc biểu tình của sinh viên Athens tháng 10/2014 khi nước này hứng chịu tỉ lệ thất nghiệp cho độ tuổi này lên tới hơn 50% - điều này

có nghĩa 11 triệu người trẻ tại đây thì hơn nửa trong số họ sẽ phải đối mặt với tương lai đáng báo động

2 Tradeeconomics Nguồn: Tradeeconomics.com

BẢNG SỐ NGƯỜI THẤT NGHIỆP TẠI HY LẠP TÍNH HẾT THÁNG 6/2017 3

Thực tế đã có những biến chuyển tích cực sau khi chính phủ Hy Lạp quyết định vay thêm 8.5 tỉ euro vào cuối tháng 6 năm 2017 từ các nhà cầm quyền khu vực trong kế hoạch chương trình cứu trợ khủng hoảng Hy Lạp được đề ra trước đó Đây có thể xem như là một bước ngoặt lớn để

Hy Lạp đưa mình ra khỏi tình trạng hiện nay

Tính đến hết quý 2 năm 2017, tổng số người thất nghiệp được thống kê tại Hy Lạp là 1.017 triệu người

1.3 Chỉ số tiêu dùng 4 :

Theo số liệu thống kê bởi ELSTAT, tính đến hết tháng 11 năm 2017,lạm phát hàng năm của Hy Lạp tăng 1.1% so với cùng kỳ năm 2016 nhưng lại giảm 0.7% so với tháng 10 năm 2017 Sự thay đổi của chỉ số này bị ảnh hưởng bởi các yếu tố xã hội:

 Quần Áo và Giày dép đồng loạt giảm giá trung bình 9.9% trong những ngày mùa đông

 Mùa đông cũng góp phần giảm hàng gia dụng dịch vụ 0.9%

 Giảm 0.7% trong chi phí giao thông vận tải bởi sự sụt giá của ngành hàng không Tuy nhiên việc giá xăng tăng phần nào đã giúp

bù đắp khoản thâm hụt này

 Các ngành khách sạn dịch vụ giảm 0.6%

3 Europa Statistics Ngu n Europa.st.cy ồ

4 Hellenic Statistical Authority, 2017 Ngu n: ồ

https://www.statistics.gr/en/statistics/-/publication/DKT87/-1.4 Tài Chính công:

Vào thời kỳ nửa năm đầu 2017, mức thâm hụt của tài khoản vãng lai Hy Lạp sụt giảm 200 triệu euro từ 3.2 tỉ năm 2016 Sứt cắt giảm thâm hụt này là thành quả của việc gia tăng đầu tư cho lĩnh vực dịch vụ, nâng lương cơ bản loại I loại II để kích thích nhân lực và cũng đến từ nỗ lực giảm thiểu tình trạng nhập siêu của quốc gia bởi chính phủ Hy Lạp Tính đến thời điểm hiện tại thì 2017 có lẽ là năm thâm hụt thấp nhất trong hơn

15 năm qua

Cán cân tài khoản vãng lai theo Q2 hàng năm tại Hy Lạp

2 Ngoài nước:

2.1 Về thương mại 5 :

a Về Tình Trạng Xuất Nhập Khẩu

5 Η Ελληνική Οικονομία , 2017

Về xuất khẩu, tính từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2017, tổng xuất khẩu tạm tính của Hy Lạp đạt 9.1 tỷ Euro tăng thêm 17.5% so với năm 2016 (chỉ đạt 7.7 tỉ Euro) Tưởng chừng nhu cầu chung về hàng hoá Hy Lạp gia tăng trong năm nay, nhưng thực tế mặt hàng chủ yếu của xuất khẩu đến

từ khai khoáng dầu thô Nếu bỏ dầu thô ra thì mức tăng cùng quý 2017 so với 2016 chỉ tăng trung bình 3.1% (như đã thể hiện trên biểu đồ) từ 6 tỷ đến 6.2 tỉ Đây là thế mạnh của Hy Lạp và cũng là nguyên nhân mà họ luôn được EU ưu đãi khi áp lực cắt giảm nhiên liệu từ Nga tới Liên Minh này ngày càng gia tăng Hơn nữa việc giá trị kim ngạch xuất khẩu dầu thô

Hy Lạp tăng trong 2017 cũng được hưởng lợi từ việc giá dầu thế giới đang tăng mạnh

Tổng Xuẩt khẩu Hy Lạp theo tháng (tính theo 2 tháng 1)

Về cơ cấu xuất khẩu theo ngành, thì 4 tháng đàu tiên năm 2017 chứng kiến sự thụt giảm mạnh của mặt hàng Nông Nghiệp khi chỉ số này bị giảm 4.6% so với cùng kỳ năm ngoái và chỉ đạt 1.7 tỉ (bằng chưa đến 1/10 tổng kim ngạch xuất khẩu toàn quốc) Ở chiều hướng ngược lại, mặt hàng công nghiệp được ưa chuộng hơn khi xuất khẩu giúp cho lĩnh vực này tăng 4.1% trong 4 tháng đầu năm 2017 và đạt kim ngạch vào khoảng 3.8 tỉ Euro Lý giải cho sự tăng hơn 100 triệu euro này là bởi nhu cầu về nguyên liệu thô tăng cao tại thị trường Châu Âu (chiếm 408 triệu Euro)

và mức tăng nhẹ từ các hoá liệu và sản phẩm công nghiệp liên quan Các thị trường xuất khẩu lớn của Hy Lạp có thể kể đến Ý, Hà Lan, Mỹ, các nước Trung Đông, Lebanon…

Mặt khác, nhập khẩu tại Hy Lạp cũng tăng 16.6% trong năm 2017 đạt mức 15.2 tỉ Euro Điều này cho thấy Hy Lạp vẫn đang là quốc gia nhập siêu khi kim ngạch nhập khẩu chỉ bẳng 2/5 xuất khẩu

Kh i l ố ượ ng xu t kh u có tính ấ ẩ

d u ầ Kh i lố ượng xu t kh u không tính d uấ ẩ ầ

b Về bán lẻ:

Trong 6 tháng đầu năm 2017, giá trị hàng bán lẻ tại Hy Lạp tăng lên 2.8%

bù đắp cho sự thâm hụt trong năm 2016 (-2.9%)

Các ngành chủ đạo của ngành bán lẻ năm 2016 tiếp tục giữ vững vị thế của mình trong năm 2017 với những chuyển biến tích cực hơn Ngành Sách và Đồ dùng văn phòng có mức tăng trưởng 11.3% thay vì 2.1% như năm ngoái; Ngành may mặc thì có sụt giảm đôi chút từ mức tăng trưởng 4.8% còn 3.6%; ngành Mỹ Phẩm – Dược phẩm đồng loạt trở lại thặng dư 0.9% sau một năm lỗ 3.9%

Lỗ nặng nhất thể hiện ở ngành Thực Phẩm Nước Giải Khát với mức giảm sâu tới -4.6% năm 2017 từ mức tăng trưởng 2.4% năm 2016 Lý giải cho

sự thâm hụt mạnh này là bởi giá các mặt hàng giải khát chính và chiếm thị trường số đông như Coca Cola, Pepsi, Fanta… đều đồng loạt tăng giá sản phẩm của mình dưới sức ép về tính minh bạch thuế má do chính phủ

Hy Lạp đang mạnh tay thi triển để giúp đất nước thoát khỏi khủng hoảng Chính vì sự tăng giá các sản phẩm này khiến lượng hàng bán ra tụt mạnh gây ra lỗ lớn cho toàn ngành

Tuy nhiên, nhìn chung thì khả năng tiêu thụ bán lẻ của Hy Lạp đã sáng hơn rất nhiều sau nhiều năm dài chìm trong thâm hụt

2.2 Về đầu tư 6 :

Khi suy thoái ập dến vào năm 2008 – 2009, lần đầu tiên trong lịch sử tính dụng, mức độ tín nhiệm của Hy Lạp lại bị hạ dưới mức A- Cụ thể, vào năm 2009, 3 ông lớn đánh giá kiểm chứng mức độ tin cậy đầu tư dài hạn thế giới Moody Rating, S&P Index và Fitch Rating đã đẩy Hy Lạp xuống mức BBB-, khiến quốc gia này còn trở nên khó khăn hơn trong việc tiếp cận vốn nước ngoài để khôi phục nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn Vào năm 2017, tính đến nay, tình hình đầu tư tín dụng của Hy Lạp cũng không khả quan hơn do mức tín nhiệm của các tổ chức uy tín thế giới vẫn

6 OECD, 2017 Nguon: OECD.org

giữ đất nước này ở mức B, cụ thể là CAA2 và B- tính đến ngày 15/12/2017

Tuy nhiên bất chấp lời cảnh báo cũng như đánh giá từ các tổ chức trên, lượng đầu tư tại Hy Lạp đang có những chuyển biến tức cực khi mức đầu

tư từng quý tại quốc gia này đều cao hơn 4% so với cùng kỳ năm 2016 và được dự đoán sẽ nhận được được vốn đầu tư trực tiếp cao nhất so với 4 năm trở lại đây (Hình )

Lý giải cho sự gia tăng đầu tư thay mặc mức tín nhiệm suy giảm là bởi các nhà rót vốn đều tự tin vào chính quyền mới Hy Lạp sẽ thúc đẩy nền kinh tế nước này Đặc biệt sau khi nhận được hỗ trợ 8 tỉ đô từ Liên Minh Châu Âu và Liên Minh đã kéo dài thời hạn thanh toán nợ của nước này

Có thể nói đây là tác động không nhỏ củng cố niềm tin vững chắc của nhà đầu tư và nhà cầm quyền tại đây về một tương lai bớt ảm đạm hơn

Ngoài ra, số liệu từ CountryEconomy cho thấy, lãi suât trái phiếu chính phủ 10 năm của Hy Lạp giảm rất mạnh sau một năm từ hơn trung bình 7.2% năm 2016 xuống hơn 3.93% tính đến 16/12/2017 Bởi chính phủ Hy Lạp lo lắng về một cuộc sụp đổ tài chính lần thứ 2 lại nổ ra tại quốc gia này khi trái phiếu đồng thời đáo hạn, họ đã phải giảm lãi suất xuống sau khi đã nhận được hỗ trợ từ các chương trình cứu trợ kinh tế của thế giới

3 Hy Lạp Và Những Thay Đổi Tích Cực năm 2017:

3.1 Về kinh tế 7

Khi khủng hoảng nổ ra, Hy Lạp phải ký cam kết và thực hiện chương trình ESM để có thể cứu đất nước mình khỏi bế tắc tài chính Và đến nay

7 CHRISTOS STAIKOURAS, HKAOHMEPINH, 2017 Nguon:

http://www.kathimerini.gr/927895/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/apoyh-poso-efikth-einai-h-allagh-dhmosionomikhs-politikhs

thì chương trình cứu trợ ESM này đã băst đầu phát huy hiệu quả Hiện năm 2017 là giai đoạn thứ 3 của chương trình này với các kế hoạch quản

lý nguồn vốn, tái cơ cấu nợ và tạo ra chính sách tài khoá thân thiện cho sự phát triển sau này của đất nước Trước hết như đã liệt kê, mức tăng trưởng GDP Q1/2017 đã cao hơn 0.4% so với năm ngoái bởi sự tăng trong tiêu thụ tư nhân và nhà nước, lần lượt 1.7% và 1%

Xuất khẩu tăng mạnh cũng là một điểm sáng của năm 2017 Dù giá dầu thế giới năm nay tăng cao nhưng đồng thời nó cũng làm giảm tính cạnh tranh trong việc bán dầu thô đi rất nhiều giúp cho Hy Lạp cung cấp được sản phẩm khai khoáng của mình tới các bạn hàng lớn như Italia với giá cao hơn và sản lượng nhiều hơn

3.2 Về đổi mới cấu trúc:

Hy Lạp đã tiến hành rất nhiều phương pháp tái cấu trúc hệ thống trong một vài năm trở lại đây để tránh mắc lại sai lầm từ cuộc khủng hoảng Nhờ sự thanh lọc tái cấu trúc này đã kiến tạo một môi trường kinh tế có tiềm năng hơn cho các doanh nhiệp Các đổi mới cấu trúc nổi bật trong năm 2017 có thể kể đến:

 Thắt chặt lương thưởng cho khu vực nhà nước, nơi mà chính phủ

Hy Lạp luôn mạnh tay bạo chi dẫn đến sự thoái trào nào 2009

 Tuyển lọc quan chức cho các công ty nhà nước và các vị trí trong chính phủ một cách kỹ lưỡng

 Hợp nhất các quỹ lương hưu thành một và sử dụng điều luật chung

để giảm thiểu rủi ro cho những hưu trí

 Thả lỏng các cơ quan thuế hoạt động độc lập không còn dưới sự giám sát của chính phủ nữa, điều này sẽ giúp việc thu thuế minh bạch hơn khi mà thống kê vào năm 2008 chỉ ra rằng, nên kinh tế ngầm (kiếm tiền không thuế) của Hy Lạp chiếm tới 2/3 GDP cả nước này Đây là nguyên nhân cốt lõi cho sự sụp đổ tài chính của quốc gia này

 Đưa ra các kế hoạch cam kết về mức lương tối thiểu và áp dụng hợp nhất cho toàn quốc

B Tiềm năng phát triển của Hy Lạp cho giai đoạn quý cuối năm và năm 2018:

1 Về Kinh Tế:

Nền kinh tế Hy Lạp đang dần phục hồi trở lại, đà phục hồi này được kì vọng sẽ gia tăng khi nhận được đầu tư cứu trợ và mức tiêu thụ trong nước bình ổn trở lại Có thể thấy dù thất nghiệp vẫn đang duy trì ở mức rất cao (gấp đôi so với mức thất nghiệp trung bình của EU), nhưng những tiến

triển tốt tại thị trường lao động là điều dễ nhận thấy Tỉ lệ lao động trong năm 2018 được ban cố vấn Europa kỳ vọng giảm xuống còn 20.4% và cho rằng thực tế sẽ có thể thấp hơn nhiều nếu chính phủ Hy Lạp biết sử dụng gói cứu trợ €8 tỉ mà họ vừa vay vào giữa tháng 12 đúng cách

Tỷ trọng cán cân vãng lai trên GDP được đánh giá trở lại mức thặng dư vào năm 2018 dựa vào những yếu tố tốt đang biểu hiện tại năm nay khi kiều hối đóng góp €287 triệu chỉ trong 4 tháng đầu 2017

Mức tăng trưởng GDP được nhiều chuyên gia của OECD đánh giá sẽ tăng một khoảng 2.3% vào năm 2018 dưới sự phát triển của tiêu dùng trong nước và đầu tư nước ngoài

Tuy nhiên, tình trạng nhập siêu sẽ khó có thể giải quyết nhanh gọn trong vòng một năm khi tỉ trọng kim ngạch nhập khẩu hiện đang quá lớn Các chuyên gia OECD cho rằng, sau 2020 thì chính phủ mới có thể bắt đầu hạn chế được tình trạng nhập siêu đang hoành hành như bây giờ Bởi khi

đó với mức GDP hồi phục, nền kinh tế có khả năng tự cung ứng tốt hơn

và trở nên tránh phụ thuộc vào nhập khẩu hơn

2 Về xã hội:

Trong suốt hơn 8 năm khủng hoảng, các con phố Hy Lạp luôn ngập trong bạo động và biểu tình Điển hình những người trẻ diễu hành biểu tình về nạn thất nghiệp trẻ năm 2014 là một minh chứng cho sự bất ổn xã hội tại quốc gia này Tuy nhiên, như đã đề cập ở phần kinh tế, nếu Hy Lạp có thể tận dụng được các gói hỗ trợ một cách hiệu quả thì họ hoàn toàn đủ khả năng giảm thiểu thất nghiệp, qua đó bình ổn sự tức giận đến từ đám đông Ngoài ra thất nghiệp cũng là nguyên nhân khiến cho an ninh quốc gia này

bị ảnh hưởng nặng Theo TradeEconomics, sau 2009 thì mức độ an toàn tại Hy Lạp giảm xuống luôn dưới 12% (trước khi khủng hoảng diễn ra thì mức độ này là 23%), lý giải cho điều này đến bởi sự khó khăn trong đời sống người dân dẫn đến việc trộm cướp, gây rối trật tự trở nên phổ biến Nếu đưa đất nước trở về được đà phát triển vốn có thì an ninh quốc gia này hoàn toàn có thể ổn định như ban đầu