Nghiên cứu cơ sở lý luận của phong thuỷ học trong thiết kế cảnh quan

◘ Trong lời tựa quyển “Nguồn gốc thuật phong thuỷ ở Trung Quốc” do Đại học Đông Nam Trung Quốc xuất bản năm 1999, giáo sư Phan Cốc Tây viết như sau: “Thuật phong thuỷ là một môn học cổ c

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

CHƯƠNG 1: LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU

1.1 Một số nhận định về phong thuỷ

◘ Bennett (1978) gọi phong thuỷ là một loại “Sinh thái vũ trụ học” ecology) Ông đã khẳng định trong khái niệm phong thuỷ và nhấn mạnh mối quan hệ triết học giữa con người và môi trường Ông cho rằng, cơ sở lý luận của phong thuỷ là lấy mối quan hệ giữa người và đất, người và vũ trụ làm nền tảng Lip (1979,1986) có cùng quan điểm với ông

(Astro-◘ Theo Joan Wang (1994), “Thuật phong thuỷ Viễn Đông, có truyền thống lâu đời, phương thuật này có lịch sử hơn 1000 năm này đã bắt đầu có ảnh hưởng kỳ diệu đối với ngành nhà Đất ở nước Mỹ Thuật phong thuỷ là sự kết hợp của tinh tướng học (thuật xem sao), thiết kế học và triết học phương Đông Mục đích của nó là làm người

ta sắp đặt hài hoà công trình kiến trúc vào vị trí môi trường tự nhiên”

◘ Trong lời tựa quyển “Nguồn gốc thuật phong thuỷ ở Trung Quốc” do Đại học Đông Nam Trung Quốc xuất bản năm 1999, giáo sư Phan Cốc Tây viết như sau:

“Thuật phong thuỷ là một môn học cổ của người xưa dùng để xử lý và chọn lựa hoàn cảnh cư trú, trong đó có nhà ở, cung thất, chùa chiền, lăng mộ, thôn xóm, thành thị; Riêng lăng mộ thì gọi là âm trạch, còn lại đều là dương trạch.”

◘ Theo học giả Ihoji thuộc khoa Địa Lý của trường đại học Aokeland của NewZealand năm 2000 thì môn phong thuỷ của Trung Quốc được xây dựng trên ba cơ sở:

- Địa điểm này có lợi cho việc xây dựng nhà ở hay mộ phần so với các địa điểm khác

- Địa điểm tốt lành chỉ có thể căn cứ vào những nguyên tắc phong thuỷ thông qua khảo sát địa điểm ấy mà lựa chọn

- Một khi đã tìm được một địa điểm như thế, nếu tổ tiên được mai táng (hoặc sống) ở địa điểm ấy thì con cháu sẽ được hưởng sự tốt lành do địa điểm ấy mang lại Gộp ba điều này lại, họ đã sáng tạo ra một nền kiến trúc kỳ đặc, trong đó có những đền đài, cung điện, lăng tẩm cổ luôn khiến cho người phương Tây phải thán phục và bị hấp dẫn

◘ Một số học giả phương Tây khi nghiên cứu nền văn hoá Trung Quốc thì nhận định: “Phong thuỷ là một hệ thống đánh giá hoàn cảnh khách quan nhằm tìm cầu một địa điểm tốt lành cho công trình kiến trúc Nó là nghệ thuật lựa chọn địa điểm và

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

bố cục địa lý của Trung Quốc cổ đại, người ta không thể căn cứ vào các khái niệm tư duy của người phương Tây mà nói một cách đơn giản rằng phong thuỷ là mê tín hay khoa học”

◘ Theo Phạm Nghi Tân (2003), người đời nhà Thanh, chú giảng “Táng kinh” của Quách Phác thì “Phong thuỷ” là:

Phong là gió, là hiện tượng không khí chuyển động làm nên điều kiện vi khí hậu cho không gian sống

Thuỷ là dòng nước Nước chính là thành tố cơ bản tạo lập nên sự sống của sinh vật

“Không có nước thì gió đến mà khí tán, có nước khí dưỡng mà không có gió,

do vậy hai chữ phong thuỷ là quan trọng nhất trong môn địa học, mà trong đó đất mà

có nước là tốt nhất Đất mà tàng phong (có gió ẩn nấp) thì kém hơn”

◘ Theo Trần Văn Hải (2005) phong thuỷ về hoàn cảnh cư trú, ảnh hưởng chủ yếu gồm ba phương diện:

- Lựa chọn địa điểm, tức tìm một địa hình thoả mãn cả hai mặt tâm lý và sinh lý

- Xử lý về mặt hình thái trong cách bố trí, bao gồm việc lợi dụng hay cải tạo hoàn cảnh thiên nhiên để định vị trí, hướng nhà cửa ra vào, đường giao thông, nguồn cấp nước, thoát nước,

- Dựa trên những điều vừa kể trên, người ta thêm vào những ý nghĩa biểu trưng nhằm thoả mãn nhu cầu tâm lý tìm cầu điều tốt lành, tránh né cái xấu cái dữ

Tóm lại:

Phong thuỷ là một hệ thống đánh giá cảnh quan nhằm tìm những địa điểm tốt lành để xây dựng nhà cửa, là một loại nghệ thuật thiết kế kiến trúc theo quan điểm cổ đại của phương đông Môn phong thuỷ ra đời là do con người có hoài bảo hoà hợp với thế giới tự nhiên, nội dung chính của nó là tuyển chọn và sửa đổi hoàn cảnh sống và nơi cư trú của con người

Cần phải nói thêm một điều là, phong thuỷ ngày nay đã trở thành môn khoa học được nghiên cứu, giảng dạy ở nhiều trường Đại học trên thế giới, điều này nói lên rằng người ta đã thừa nhận nó là khoa học cần phải hiểu biết nên những niềm tin mù quáng, những hành động mê tín dị đoan cần phải bài trừ khỏi khoa học về phong thuỷ

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.2 Khái quát sự hình thành và phát triển thuật phong thuỷ

Theo các nghiên cứu Dân tục học ở Trung Quốc thì quan điểm xem phong thuỷ

đã bắt đầu từ thời Tiên Tần và ảnh hưởng của nó vẫn kéo dài tới ngày nay thậm chí cho đến hết thế kỷ XXI này, thế kỷ của những tiến bộ vượt bậc về mặt mỹ thuật, công nghệ thông tin và khoa học, tập tục này vẫn khó mà mất đi

Có thuyết cho rằng tập tục này bắt nguồn từ vùng cao nguyên miền Bắc Trung Quốc vào thời kỳ mà người Trung Quốc còn sống trong hang động nhưng hình thành các hệ lý luận và phát triển ở miền Nam Trung Quốc, trong đó có cả yếu tố pha trộn với các tập tục và tín ngưỡng dân gian mồ mả, nhà ở của một số dân tộc ít người tại Trung Quốc

1.2.1 Thuật tướng trạch thời Tiên Tần

Dựa vào các thư tịch cổ và nhiều di chỉ khảo cổ, các học giả cho rằng thời Tiên Tần tuy chưa xuất hiện thuật Phong Thuỷ nhưng đã manh nha quan niệm xem Phong Thuỷ Đó là thuật “Trạch Cư” (tức thuật chọn nơi cư trú) hay còn gọi là “Bốc Cư” và thuật “Tướng Trạch” (tức là xem tướng nơi cư trú)

Theo những gì đã phát hiện, Thẩm Trúc Nhưng (2003) có thể khái quát quan niệm về “Tướng Trạch” thời kỳ đó như sau:

Về địa thế, nơi ở phải là những vùng bằng phẳng trên các triền dốc; Nền đất phải khô ráo vững chắc Về địa hình, phải gần các nguồn nước như: Khe, rạch, suối hay sông ngòi; Lượng nước phải đầy đủ, chất nước phải trong sạch, trôi chảy êm ả để

có thể giao thông thuận tiện hoặc đánh bắt cá Hoàn cảnh xung quanh phải có núi rừng xum xuê Nói chung, đó phải là một bối cảnh địa lý mưa thuận gió hoà, không có lũ lụt, dễ dàng lấy nước đánh bắt cá, đất đai màu mỡ có thể canh tác được, …

Cũng phải nói thêm thời kỳ Tiên Tần là một thời kỳ khởi đầu cho nhiều trào lưu triết học ở Trung Quốc Một số tư tưởng gia (Nhất là phái Âm Dương gia) đã đặt những viên đá tượng trưng cho vũ trụ quan và nhân sinh quan của người Trung Quốc thời bấy giờ, góp phần làm tiền đề cho những lý luận phong thuỷ về sau

1.2.2 Lý luận kham dư thời Tần Hán

Trải qua khoảng 1000 năm lịch sử, thuật “Tướng Trạch” tới đời Hán là tập đại thành, các phái hệ lý luận của phép xem tướng nhà (tức thuật Tướng Trạch) được hoàn chỉnh và thành thục Có thể nói, môn Phong Thuỷ mà chúng ta biết được ngày nay chính là hình thành trên mô thức thuật “Tướng Trạch” đời Hán.Thuật “Tướng Trạch”

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

đới Hán chủ yếu có 4 đặc điểm như sau:

a Thuật “Tướng Trạch” đời Hán bắt đầu có lý luận “Kham Dư” (“Kham” là

tượng trưng cho Trời, ám chỉ thời gian; “Dư” là tượng trưng cho Đất, ám chỉ không gian) lý luận thời gian và không gia đối ứng, trong đó thuật chọn ngày (tức thuật Trạch Cát) và cho phép xem tướng đất (tức thuật Tướng Địa) được kết hợp hữu cơ trong một môn học thuyết Cổ nhân gọi học thuyết này là “Thiên Địa lý luận” (lý lẽ của đất trời)

b Trong lý luận này, người xưa đã đặt ra các phép tắc cụ thể cho một môn học

mà người đời Hán gọi là “Đồ Trạch thuật” Do lý luận “Kham Dư” là một lý luận kết hợp giữa phép chọn ngày giờ và phép xem tướng đất, cho nên “Đồ Trạch Thuật” là đại biểu cho một hệ phái thuật Tướng Trạch đời Hán, chuyên chiêm nghiệm phương vị chiều hướng khởi đầu cho phái Lý Khí sau này

c Tới đời Hán, thuật xem hình tướng đất cổ xưa trước đây dùng để chiêm về

nhà ở cũng đã hình thành được các phép tắc chuyên môn Đây là lý luận “Hình Pháp” cùng với “Đồ Trạch Thuật” thành hai môn phái tồn tại song hành

d Cả hai tông phái trên đều vận dụng thuyết Âm Dương Ngũ Hành Đây là nội

dung của thuật Tướng Trạch đời Hán, và cũng là nội dung đặc trưng chủ yếu của môn Phong Thuỷ trong truyền thống văn hoá Trung Quốc Nhiều học giả phải công nhận rằng, thuật Tướng Trạch đời Hán chiếm một địa vị quan trọng trong lịch sử hình thành thuật Phong Thuỷ, đồng thời bắt đầu xuất hiện một số dụng ngữ chuyên môn

Đời Hán, lý luận “Kham Dư” và lý luận “Hình Pháp” đã thành thục, nhưng những lý luận và phép tắc này phần lớn chỉ ứng dụng vào việc chọn và xây dựng nhà

ở, ít ứng dụng vào việc xây dựng mộ phần Ngay cả các thư tịch xuất hiện trong thời

kỳ này chủ yếu cũng chỉ đề cập về Dương Trạch (tức nhà ở) (Thẩm Trúc Nhưng, 2003)

1.2.3 Thuật ngữ phong thuỷ thời Nguỵ Tấn 1.2.3.1 Sự hưng thịnh của táng thuật

Đến đời Nguỵ Tấn, người ta chú trọng ý nghĩa của không gian vùng đất chôn cất của người chết hơn Trong thời kỳ này, các thư tịch ghi chép về Dương Trạch xuất hiện rất ít Nói một cách khái quát, thuật Tướng Trạch đời Nguỵ Tấn chính là Táng Thuật (tức phép xem đất để chôn cất)

Đời Nguỵ Tấn thịnh hành “Táng Thuật” chủ yếu có 2 đặc điểm:

- Xuất hiện nhiều thư tịch về “Táng Thuật”

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

- Xuất hiện danh từ “Thuật Táng Trạch Sỹ ” Những kinh điển trọng yếu trong rừng sách Phong Thuỷ của các đời sau đều có liên quan đến những nhân vật đời Nguỵ Tấn hoặc thư tịch xuất hiện trong thời kỳ này

Táng thuật đời Nguỵ Tấn chủ yếu căn cứ lý luận “Hình Pháp Tướng Địa” nên thực chất đây cũng chính là lý luận cơ bản của môn phong thuỷ Táng thuật là phép chọn đất để táng người chết, và cũng là phép xem tướng đất (vì ban đầu thuật Tướng Địa chú trọng việc chọn nơi ở cho người còn sống), cho nên “Táng Thuật” còn gọi là

“Địa Lý thuật” Thông thường những người không chuyên môn thời cổ gọi họ là

“Táng gia”, “Táng Thuật gia” hoặc “Âm Trạch gia”, còn gọi chung là “Địa Lý gia”,

“Phong Thuỷ gia” Lý luận Phong Thuỷ là lý luận của môn địa lý, ban đầu nó kết hợp với “Táng Thuật” để hình thành Vì vậy có thể nói, công dụng chủ yếu của môn địa lý

là “Táng Thuật” Sự hình thành Táng thuật ở đời Nguỵ Tấn cũng phản ánh sự thành thục của môn địa lý (Thẩm Trúc Nhưng, 2003)

1.2.3.2 Sự sáng lập thuyết phong thuỷ tướng địa

Trong phép chiêm đoán hoàn cảnh địa lý thời kỳ này có một cách lý luận rất độc đáo, trong đó có khái niệm cơ bản là “Phong Thuỷ” Thông thường người ta cho rằng xuất xứ của từ “Phong Thuỷ” bắt nguồn từ “Quách Phác Táng thư” mặc dù thời

kỳ Nguỵ Tấn chưa dùng danh từ “Phong Thuỷ” để gọi bộ môn này Trong “Quách Phác cổ bản Táng kinh” có nội dung liên quan tới hai chữ “Phong Thuỷ” như sau:

“Khí thừa phong tắc tán, giới thuỷ tắc chỉ, cổ nhân tu chi sử bất tán, hành chi sử hữu chi, cố vị chi phong thuỷ” (tạm dịch: khí nương theo gió thì tản mạn, gặp nước giới hạn thì dừng, người xưa làm cho (khí) tụ mà không cho tán, làm cho (khí) lưu thông

mà có chỗ dừng, cho nên gọi là phong thuỷ)

Hoặc như câu:

“Phong thuỷ chi pháp, đắc thuỷ vi thượng, tàng phong thứ chi” ( tạm dịch: Phép phong thuỷ lấy được nước là thượng sách, kế đến mới tàng chứa gió)

Phong và thuỷ, tức là gió và nước “Phong” ngoài nghĩa đen là gió, nó còn chỉ tác động của gió và các trạng thái thời tiết Cũng vậy, “ôThuỷ (nước) ở đây ngoài việc chỉ khe, suối, sông rạch, điều chính yếu còn là tác động của nó Chúng đều có sức mạnh và có tác động trong các địa hình hoàn cảnh khác nhau, gây ảnh hưởng trực tiếp tới sinh hoạt của con người Nhà ở cần thông gió, nhưng cũng cần tránh sự tập kích của cuồng phong bão tố Sông nước cũng cần cho cuộc sống, nhưng nó cũng có thể

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

xâm hại đến nhà ở khi trở thành lũ lụt

Từ đó người ta quy nạp thành nguyên lý: một cuộc đất tốt là một cuộc đất có thể “Tàng phong tụ thuỷ” tức hoàn cảnh phải có núi rừng để cản gió và giữ nước, nơi

đó sông nước phải trôi chảy hiền hoà không gây lũ lụt

Đồng thời như đã nói ở trên, người ta dùng “Phong” và “ôThuỷ để diễn tả

“khí”, còn “Phong” và “ôThuỷ thì lấy địa hình để diễn tả trạng thái tác động của nó, cho nên trong thuyết Phong Thuỷ, hai quá trình này cùng tồn tại Tình huống như vậy khiến cho nhiều người cảm thấy thuyết phong thuỷ vừa huyền bí vừa rất phức tạp (Thẩm Trúc Nhưng, 2003)

1.2.4 Thuật phong thuỷ thời Tuỳ Đường

Thuật phong thuỷ trong truyền thuyết văn hoá Trung Quốc tới thời Tuỳ Đường

đã hoàn chỉnh hệ thống, nó thâu gôm nhiều môn loại lý luận và nội dung của các phép chiêm đoán đã có trước đó, từ đó lập nên một khuôn phép cho riêng mình Điều ngày nay chúng ta gọi là Phong Thuỷ, đứng về mặt chỉnh thể có thể nói là nhờ vào thời kỳ này mà thành thục

Từ thời Đường trở về sau, thuật Phong Thuỷ bắt đầu chia ra phái hệ rõ rệt Một phái xem trọng lý khí, phương vị; hoạt động mạnh ở Phúc Kiến

Thật ra về lý thuyết 2 phái này gần như không thể tách biệt nhau hẳn, hình phái cũng bàn về phương vị, Lý phái cũng phối hợp hình thế, chỉ có điều điểm mà họ nhấn mạnh lại khác Có một nhà Phong Thuỷ chủ trương dung hợp lý thuyết 2 phái ứng dụng Tuy vậy hình phái lưu truyền rộng rãi trong dân gian hơn, vì dễ hiểu và ít có điều cấm kỵ Còn phái Lý khí càng lúc càng bí truyền, họ chủ trương chỉ truyền khẩu quyết trực tiếp cho một số đệ tử được chọn lọc mà thôi (Thẩm Trúc Nhưng, 2003)

1.2.5 Thuật phong thuỷ đời Tống Nguyên

Môn phong thuỷ từ đời Tống, đời Nguyên trở về sau cơ bản vẫn tuân thủ trạng thái cũ, về chiêm pháp không có sáng tạo mới

Ngoài ra còn hai điều đáng lưu ý: Một là, người ta rất chú trọng nhà ở và ít đề cập đến Âm trạch hơn thời kỳ trước ; Hai là, có một số ghi chép về thuật Phong Thuỷ lại do chính những nhà Nho nghiêm túc viết như Cao Tự Tôn, Hồng Mại, Viên Thái (Thẩm Trúc Nhưng, 2003)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.2.6 Thuật phong thuỷ thời Minh Thanh

Vào thời này, thuật Phong Thuỷ rất thịnh hành trong dân gian mà ngay cả giới nho sĩ cũng ưa chuộng Trong thời kỳ này có nhiều công trình ghi chép thực tế về phong thuỷ liên quan tới hoàn cảnh địa lý của đất nước Trung Quốc

Càng về sau, môn Phong Thuỷ càng được ứng dụng phổ cập trong dân gian, nội dung chiêm đoán ngày càng lúc càng dung tục Trong cách chiêm đoán Âm trạch và Dương trạch, các thuyết như Bát Quái, Cửu tinh và Chiêm Mệnh ngũ tinh đều được phối hợp thật phức tạp

1.3 Các trường phái của phong thuỷ

Theo Kép Nhựt (2006), Phong Thuỷ có hai phái lớn: phái Hình thế và phái Lý khí

1.3.1.Phái Hình Thế

Phái Hình Thế (Giang Tây hay Loan Đầu) đoán định nơi cư trú cơ bản dựa trên hình và thế của cuộc đất Về tổng thể cách chiêm đoán hình thế có hai loại: một loại xuất phát từ hình thế cá biệt thông qua phương pháp loại suy chọn phương hướng và vị trí có giá trị về phán đoán hình thế cuộc đất để đưa đến kết luận tốt hay xấu; một phái khác chiêm đoán tốt xấu của quần thể cuộc đất, loại sau này bao hàm cả loại trên những chủ yếu từ mối quan hệ với quần thể mà tìm ra phương hướng và vị trí nhà (hay

mồ mả) có giá trị rồi kết luận tốt xấu hoặc những điều cấm kỵ Phương pháp sau có thể coi là mô thức hình thế có tính chỉnh thể

Phương pháp loại suy mà thuật Phong Thuỷ Loan Đầu vận dụng chịu ảnh hưởng của vũ trụ quan truyền thống, nó đặt cơ sở trên lý luận đối ứng tương cảm của vạn vật là biểu hiện tính chỉnh thể của vũ trụ quan truyền thống

Về cơ bản, các nhà Phong Thuỷ hiện đại căn cứ vào ngoại hình của toà nhà để phân ra 5 loại theo ngũ hành như phân tích dưới đây:

Loại hình kim

Toà nhà có hình dáng vòng cung hoặc tròn, loại hình nhà này nên sử dụng cho ngành công thương nghiệp, chủ về giàu sang, nếu như làm nhà ở thì chủ về vận khí lao đao

Loại hình mộc

Tòa nhà hình chữ nhật, hình chữ L hoặc hình chữ Y (hình chữ Y thuộc mộc hoặc hỏa) và hình chữ + cũng tính là loại hình mộc Chủ về trạch vận bình ổn

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Phái Hình Thế phân chia ra làm 3 phái: Phái Loan Đầu, Phái Hình Tượng, Phái Hình Pháp (Kép Nhựt, 2006)

Phái Lý Khí có các tiểu phái sau: phái Bát Trạch, phái Tam Hợp, phái Huyền không phi tinh… (Kép Nhựt, 2006)

Thật ra về lý thuyết thì hai phái Hình Pháp và Lý Khí gần như không thể tách biệt nhau hẳn, Hình phái cũng bàn về phương vị, Lý phái cũng phối hợp hình thể, chỉ

có điều điểm mà họ nhấn mạnh lại khác nhau Có một số nhà phong thuỷ chủ trương dung hợp lý thuyết hai phái để ứng dụng Tuy nhiên, Hình phái lưu truyền rộng rãi trong dân gian hơn vì dễ hiểu và ít có điều cấm kỵ Còn phái Lý khí càng lúc càng bí truyền họ chủ trương chỉ truyền khẩu quyết trực tiếp cho một số đệ tử được chọn

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.4 Lý luận điển hình làm cơ sở cho lý thuyết phong thuỷ 1.4.1 Khí trong phong thuỷ

Thuyết duy vật cho rằng Khí là nguyên tố cấu thành thế giới bản nguyên Thuyết duy tâm cho rằng Khí là vật phát sinh của tinh thần khách quan Các nhà hiền triết thì cho rằng Khí tồn tại ở mọi nơi, Khí tạo nên vạn vật, Khí luôn vận động biến hoá

Theo Trương Huệ Dân “Khí” là một danh từ trừu tượng và khái quát cao Nó chỉ những dạng vật chất mà mọi người mắt thường không thể nhìn thấy được khái niệm về vật chất của người xa xưa hoàn toàn không giống như thuyết duy vật máy móc, nhất định phải tận mắt nhìn thấy, tận tay sờ thấy mới kể đến, mới thừa nhận Hơn nữa người xưa đã chia vật chất thành hai phần, một phần là “hình” có thể nhìn thấy, sờ được, một phần khác chính là “khí” nhìn không thấy, sờ chẳng được nhưng lại tồn tại một cách khách quan Ý kiến sâu sắc hơn là hai phần này có thể chuyển hoá lẫn nhau, tức là “tụ lại thành hình”, “tan ra hoá khí” Như vậy, “hình” và “khí” chính là hai hình thức biểu hiện của một loại sự vật

Trong thuật Phong Thuỷ, Khí là một khái niệm phổ biến và quan trọng Khí có sinh khí, tử khí, âm khí, dưỡng khí, thổ khí, địa khí, thừa khí, tụ khí, nạp khí, khí mạch, khí mẫu…Khí là nguồn gốc của vạn vật, Khí biến hoá vô cùng, Khí quyết định hoạ phúc cho con người

Mục đích của thuật Phong Thuỷ là tạo ra môi trường trong đó Khí được luân lưu thông suốt để tinh thần minh mẫn, cơ thể được tráng kiện Trong một căn nhà mà Khí lưu chuyển thanh thoát thì những người sinh sống ở đó sẽ nhận được những điều tốt lành và mọi điều trong cuộc sống sẽ suôn sẻ Ngôi nhà nào Khí lưu chuyển trì trệ hoặc bị tắt thì cuộc sống thường nhật hoặc những dự tính lâu dài cho tương lai của những người ở đó sẽ gặp nhiều điều trắc trở (Phạm Khải, 2004)

1.4.2 Âm dương trong phong thuỷ

Theo tín ngưỡng của người Trung Quốc, âm dương là lực bổ sung làm nền tảng cho mọi sự vật hiện hữu Mọi vật trong vũ trụ đều có thể phân loại âm dương Nam giới, sáng sủa, màu sắc âm, rắn và lồi là dương Nữ giới, tối tăm, màu sắc mát, lỏng và lõm là âm

Muốn đạt tới cái tốt lành về Phong Thuỷ cần phải có cân bằng âm dương, thí dụ như bên trong một văn phòng không nên trang trí màu sắc hoàn toàn dương hoặc hoàn

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

toàn âm Nếu vách được sơn màu mát thì bàn ghế phải có màu ấm, như vậy mới có cân bằng về màu sắc âm dương, quân bình bên trong (Phạm Khải, 2004)

Theo Trương Huệ Dân (2000), âm và dương là hai khái niệm đối nghịch nhưng phụ thuộc vào nhau Nói đơn giản nó giống như nếu không có ý niệm về cái lạnh chúng ta sẽ không thể miêu tả cái nóng là như thế nào Khi đạt tới hiện tượng băng giá

có thể gây bỏng hoặc người bị bỏng nắng bị run rẩy – mục đích là để tái tạo lại thế cân bằng giữa hai lực Âm và dương còn có khuynh hướng lấn át nhau Bất cứ nơi đâu Âm hoặc Dương chiếm ưu thế là nơi đó thiếu cân bằng, là bất bình thường, là bệnh hoạn,

là xung khắc đổ vỡ…Trong cuộc sống, nơi môi trường sống nếu mất hài hoà, thiếu cân bằng, cần tái lập hai yếu tố đó để được yên vui Đó chính là mục tiêu của môn Phong Thuỷ

1.4.2.1 Hình tượng âm dương trong môi trường sống

Sinh khí trong môi trường Phong Thuỷ được biểu hiện bằng Long tượng và Hổ tượng, một âm đối với một dương Một ngôi nhà trong cuộc đất có bóng dáng “Thanh Long” bên trái với “Bạch Hổ” bên phải, lại được cửa mặt tiền hướng Nam có hồ sen tự nhiên ở phía trước là Phượng hoàng, sau lưng có đồi cao hộ vệ là Huyền vũ thì quả thực là đủ “tứ linh”, có lẽ chỉ kém…lăng đức Khổng Tử Mô hình Phong Thuỷ lý tưởng, theo giáo sư Du Khổng Kiên được thể hiện rõ nét nhất là khu Thập tam lăng đời Minh ở Bắc Kinh Mỗi lăng mộ nằm ven thung lũng đều lấy thế “sơn hoàn, thuỷ

bao”- có núi vậy quanh có nước bao bọc - âm dương liên hoàn, thật là tuyệt diệu!

Thanh Long như vậy là ở hướng Đông, lấy màu xanh của Dương mộc, quẻ Chấn

Bạch Hổ ở hướng Tây, lấy màu trắng của âm Kim, quẻ Đoài

Theo quy ước phong thuỷ hướng mặt tiền của bất cứ căn nhà nào đều gọi là Phụng, lưng nhà là Qui, bên trái là Long, bên phải là Hổ khi ta đừng trước nhà nhìn vào Đó là Tứ linh Ở môi trường đồi núi, ngọn nào trông bề thế cao lớn hơn cả thì được coi là Long tượng Ở vùng đồng bằng, một cuộc đất bằng phẳng không có hình tượng hình thú nào, nhưng phía tay trái vẫn gọi là “tay Long”, phía phải là “tay Hổ” Nhà ở hay đền đài xưa thường có sân trước hay ao là lấy được Phụng tượng, sau lưng không có đồi mà được chòm cây dừa cao cũng coi như có Qui tượng Tuy nhiên quý nhất là Long tượng và hiếm thấy nhất là Long mạch Long mạch là bóng dáng sự vật (sihoutte) nổi trên nền trời, trong khi Long mạch ẩn hiện ở nếp đất

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Theo giáo sư Derek Walter (1988), chuyên gia Phong Thuỷ người Anh: “Tai hoạ lớn nhất đổ xuống đầu kẻ nào ngu dại cắt ngang Long mạch: chắc chắn là vậy!” Xét lại những trận lụt khủng khiếp, người ta khám phá ra rằng những kênh thoát nước rất tốt chính là một loại Long mạch hình thành từ bao thế kỷ trước Dù những mạch lớn đã biến thành các dòng suối lạch nhưng chúng vẫn ghi dấu rồng, âm thầm chờ dịp hoá giải lũ lụt có thể xảy ra bất cứ lúc nào Kẻ không biết hoặc bất chấp Long mạch

mà xây dựng cầu đường, làm nhà cửa, trồng trọt trên đó sẽ có lúc nhìn thấy sự nghiệp tan tành trôi theo ngọn sóng cuồng…

1.4.2.2 Âm dương trong địa hình

Theo Mặc Uyên (2004), âm tính thể hiện ở cánh đồng quê thanh bình, với đồi

cỏ uyển chuyển, cuộc sống êm đềm giữa vạn vật tự nhiên

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Hình 1.3 Nhà thấp hình vuông Hình 1.4 Nhà cao tầng

Nói chung, cảnh thành thị nặng dương tính hơn cảnh thiên nhiên như núi và biển ở cao nguyên và miền duyên hải Người thành thị thường tìm đến vùng núi trung nguyên và miền biển yên tĩnh, mát mẻ để nghỉ mát- bởi âm tính hiền dịu của cảnh thiên nhiên Tuy nhiên đặc tính âm dương cao hay thấp còn tuỳ thuộc vào cường độ ánh sáng, hướng nắng vì nguồn sinh lực chính của vạn vật là ánh Thái dương

1.4.3 Ngũ hành trong phong thuỷ

Theo Thẩm Trúc Nhưng (2003), ngay từ thế kỷ IV trước công nguyên, người Trung Quốc đã quan niệm ngũ hành như 5 lực thiên nhiên gồm Kim-Mộc-Thuỷ -Hoả -Thổ Chúng có thể đặt vào vị trí tương sinh hoặc tương khắc; vòng tương sinh là Kim-Thuỷ -Mộc- Hoả -Thổ; vòng tương khắc là Kim-Mộc-Thổ- Thuỷ - Hoả Để dễ nhớ chúng ta hãy đọc ngũ hành tương sinh theo thứ tự Thuỷ Mộc Hoả Thổ Kim với cách lý luận như sau: Nước (Thuỷ) giúp cây cối (Mộc) xanh tươi Cây (Mộc) tạo ra lửa (Hoả)

và khi cháy hết sẽ tạo thành tro hoặc đất (Thổ) Trong đất hình thành nên mỏ quặng kim loại (Kim) mà khi bị nung chảy thành dạng lỏng như nước (Thuỷ) Ta gọi vắn tắt

là Thuỷ sinh Mộc, Mộc sinh Hoả, Hoả sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thuỷ Và nhớ ngũ hành tương khắc theo thứ tự: Thuỷ khắc Hoả, Hoả khắc Kim, Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thuỷ (Nước dập tắt lửa, nhưng nước lại bị đất thấm hút, đất thì bị cây hút cạn, nhưng cây lại bị các dụng cụ kim loại đốn ngã)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Hình 1.5 Sơ đồ quan hệ sinh khắc lẫn nhau của ngũ hành

Theo Trần Di Khôi (2005), 5 yếu tố đó ngoài ra còn có những màu sắc đặc trưng Màu Kim gồm màu sáng và những sắc ánh kim; màu Mộc có màu xanh, màu lục; màu Thuỷ gồm màu xanh biển sẫm, màu đen; màu Hoả có màu đỏ, màu tím; màu Thổ gồm màu nâu, vàng, cam.Việc lựa chọn màu theo sở thích hay chọn màu theo nguyên lý Ngũ Hành trong Phong Thuỷ là hai phương pháp khác nhau nhưng cùng chung một kết quả.Sau đây xin đưa ra một số ví dụ về màu sắc trong Ngũ Hành của thuật Phong Thuỷ được áp dụng trong kiến trúc

Gia chủ mệnh Kim nên sử dụng tông màu sáng và những sắc ánh kim vì màu trắng là màu sở hữu của bản mệnh, ngoài ra kết hợp với các tông màu nâu, màu vàng

vì đây là những màu sắc sinh vượng (Hoàng Thổ sinh Kim) Những màu này luôn đem lại niềm vui, sự may mắn cho gia chủ Tuy nhiên gia chủ phải tránh những màu sắc kiêng kỵ như màu hồng, màu đỏ, màu tím (Hồng Hoả khắc Kim)

Hình 1.6 Màu sắc cho gia chủ mệnh Kim

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Cũng tương tự như vậy, gia chủ mệnh Thuỷ nên sử dụng tông màu đen, màu xanh biển sẫm, ngoài ra kết hợp với các tông màu trắng và những sắc ánh kim (Màu trắng bạch kim sinh Thuỷ) Gia chủ nên tránh dùng những màu sắc kiêng kỵ như màu vàng đất, màu nâu (Hoàng Thổ khắc Thuỷ)

Hình 1.7 Màu sắc cho gia chủ mệnh Thuỷ

Gia chủ mệnh Mộc nên sử dụng tông màu xanh ngoài ra kết hợp với tông màu đen, màu xanh biển sẫm (nước đen sinh Mộc) Gia chủ nên tránh dùng những tông màu trắng và sắc ánh kim (Màu trắng bạch kim khắc Mộc)

Hình 1.8 Màu sắc cho gia chủ mệnh Mộc

Gia chủ mệnh Hoả nên sử dụng tông màu đỏ, màu hồng, màu tím ngoài ra kết hợp với các màu xanh (Thanh Mộc sinh Hoả) Gia chủ nên tránh dùng những tông màu đen, màu xanh biển sẫm (nước đen khắc Hoả)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Gia chủ mệnh Thổ nên sử dụng tông màu vàng đất, màu nâu, ngoài ra có thể kết hợp với màu hồng, màu đỏ, màu tím (Hồng Hoả sinh Thổ) Màu xanh là màu sắc kiêng

kỵ mà gia chủ nên tránh dùng (Thanh Mộc khắc Thổ)

Hình 1.10 Màu sắc cho gia chủ mệnh Thổ

Nắm được các quy luật trên kết hợp cùng kiến trúc sư, bạn sẽ có được đúng màu sắc hợp với Ngũ Hành của mình (21)

1.4.4 Bát quái trong phong thuỷ

Từ Âm Dương là 2 sinh ra Tứ tượng là 4, sẽ tiếp tục nhân đôi thành 8, gọi là

Bát quái

Tượng trưng cho Dương là một vạch liền

Tượng trưng cho âm là một vạch đứt

Bát quái, tính theo vạch từ dưới lên, gồm:

3 Dương, 3 vạch liền: Càn, nghĩa là Trời (Thiên): mạnh, cứng, nam

2 Dương + 1 Âm Đoài, nghĩa là Đầm (Trạch): vui vẻ Dương + Âm + Dương Ly, nghĩa là Lửa (Hoả): sáng, sáng tạo Dương + 2 Âm Chấn, nghĩa là Sấm (Lôi): động

Âm + 2 Dương Tốn, nghĩa là Gió (Phong): thuận lợi

Âm + Dương + Âm Khảm, nghĩa là Nước (Thuỷ): sâu, hiểm

2 Âm + 1 Dương Cấn, nghĩa là Núi (Sơn): an tĩnh

3 Âm, 3 vạch đứt Khôn, nghĩa là Đất (Địa), nhu thuận, nữ

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Bát quái được chia ra làm 2 loại: Bát quái của Phục Hi được gọi là Tiên thiên Bát quái, Bát quái của Văn vương được gọi là Hậu thiên Bát quái, tên này thời Hán đặt

ra (20)

Hình 1.11 Hình của bát quái Tiên Thiên và hậu Thiên

Bát quái biểu tượng: bát quái đại diện cho rất nhiều hiện tượng của thiên nhiên: phương vị, màu sắc, số mục

Bảng 1.1 Bảng tóm tắt một số biểu tượng của bát quái (Phạm Khải, 2004)

Bát quái Số Hành Hướng Bát tượng Mùa Nhân sinh

Đoài 7 Âm Kim T Đầm, ao, biển Trung thu Con cháu

1.5 Các dụng cụ dùng trong phong thuỷ 1.5.1 Thước Lỗ Ban trong phong thuỷ

Lỗ Ban tương truyền là ông tổ của nghề mộc đã được hoá thân thành Thánh đã phát minh ra cây thước Lỗ Ban Cây thước Lỗ Ban có rất nhiều thuyết khác nhau liên quan đến xuất xứ của nó Chỉ biết rằng trong Phong Thuỷ thì nó được ứng dụng để đo chiều dài trong thiết kế nhà cửa và âm phần

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Hiện nay người ta thường sử dụng loại thước Lỗ Ban dài 43cm chia thành 8 cung bằng nhau :

Bảng 1.2 Các cung trong thước Lỗ Ban dài 43cm

Cung Ý Nghĩa

Tài Ứng với sao Tham Lang tức Sinh Khí - Tốt Bệnh Ứng với sao Phá Quân tức Tuyệt Mệnh - Xấu

Ly Ứng với sao Vũ Khúc tức Phúc Đức - Tốt Nghĩa Ứng với sao Cự Môn tức Thiên Y - Tốt Quan Ứng với sao Văn Khúc tức Lục Sát - Xấu Kiếp Ứng với sao Liêm Trinh tức Ngũ Quỷ - Xấu Hại Ứng với sao Lộc Tồn tức Hoạ Hại - Xấu Bổn Ứng với sao Tả Phụ tức Phục Vị - Tốt

Đo chiều dài của nhà cửa, vật dụng mà rơi vào các cung Tài, Ly, Nghĩa, Bổn là tốt, các cung khác là xấu Ngoài ra còn một loại khác dài 51cm chia thành 8 cung bằng nhau như sau :

Bảng 1.3 Các cung trong thước Lỗ Ban dài 51cm

Có thể sử dụng một trong hai loại trên để đo đạc và tính toán Nếu cẩn thận có thể sử dụng cả hai loại thước trên

Về tính khoa học của thước Lỗ Ban hiện có rất nhiều cách giải thích khác nhau,

có thuyết cho rằng đó là sự trải dài của Bát Quái và việc sử dụng thước tuân theo Bát

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

dao động với những tần số khác nhau, nhất là những dao động âm trong lòng đất vốn liên tục tồn tại Vì vậy, nếu kích thước của nhà ở và các yếu tố trùng với bước sóng thì

dễ gây ra cộng hưởng và làm giảm sự bền vững Có thể, cây thước Lỗ Ban là sản phẩm của sự đúc kết kinh nghiệm trong xây dựng để tránh những sự cộng hưởng hoặc phần bụng sóng dao động mạnh, giảm thiểu được rủi ro, tăng tuổi thọ cho nhà ở và vật dụng (23)

1.5.2.Chuông gió Bát quái 5 ống

Chuông gió là vật khí không thể thiếu được trong Phong Thuỷ Tuy nhỏ bé nhưng tác dụng của chuông gió là vô cùng kỳ diệu và không thể kể hết được Nó có tác dụng tiêu tán, hoá giải hung khí án ngữ hoặc chiếu đến vị trí nào đó trong không gian Treo chuông gió để hoá giải hung khí, biến hung thành cát Đem lại cát khí, sự an lành

và may mắn khi căn nhà, văn phòng hoặc cơ sở không may bị phạm những cấm kỵ Phong Thuỷ

Chuông gió này có 5 ống kim loại thuộc hành Kim, nên nó dùng để tiết bớt khí xấu của Thổ, nhất là sao Ngũ Hoàng chiếu đến vì Thổ sinh Kim Ngoài ra nó cũng dùng để tiết bớt khí xấu của Hoả vì Hoả khắc Kim nên Hoả bị tiết bớt khí Trên các ống có vẽ thiết kế hình Bát Quái Ngũ Hành để chế lại hung khí Đồng tiền in hình Bát Quái dùng để chống lại tà khí, đem lại nhiều may mắn và hoá giải bệnh tật

Cách dùng:

Nên treo ở giữa nhà hoặc trước cửa ra vào, cửa sổ ở hướng xấu của căn nhà, nếu treo chỗ có gió thì càng tốt vì âm thanh chuông gió phát ra sẽ có tác dụng hoá giải khí xấu rất hiệu quả (24)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.5.3 La bàn phong thuỷ

Theo Phạm Khải (2004), công cụ chính của phái là La Bàn.Vòng trong cùng có kim chỉ nam nằm giữa 8 phương hướng ghi bằng Bát quái Nền tảng của La Bàn vẫn là Kinh Dịch Các vòng ngoài là Thiên Bàn, ghi lại nhị thập bát tú ( 28 chỉ phương hướng chiên tinh), 64 quẻ Dịch chỉ rõ chu kỳ âm dương thăng giáng…La Bàn giúp nhà Phong Thuỷ tuyển chọn cuộc đất, định hướng cát hung từ ngoại cảnh vào từng phòng ốc trong nội thất

Cách dùng:

- Để một cạnh của La Bàn hướng về phía muốn đo

- Điều chỉnh mặt nghiêng của mặt bàn cho đến khi bọt nước nằm giữa một cách thăng bằng

- Xoay dĩa đồng cho đến khi trục nam của kim chỉ nam trùng với trục bắc nam của dĩa,

- Lằn chỉ đen chỉ về hướng muốn đo sẽ cắt lên các chữ trên dĩa Những chữ này chính là thông tin mà người đo cần biết

Hình 1.13 La bàn phong thuỷ

1.5.4 Thước lập cực

Là một công cụ Phong Thuỷ hiện đại, được chế tạo bằng nhựa trong suốt (như hình phổi) trên đó người ta vẽ đủ các tầng của phần trong la bàn Cũng như la bàn, các tầng trên miếng nhựa tuỳ theo môn phái Phong Thuỷ mà có sự khác nhau Thông thường nhất là có tầng 24 sơn và bát quái Theo phái Bát Trạch thì thước lập cực phân chia ra 64 quái; Phái Huyền không thì có 24 sơn và các khởi tinh Thước lập cực không có quy định tiêu chuẩn lớn nhỏ, tuỳ theo sở thích của mỗi người mà chọn

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Có một điểm cần lưu ý, tính toán phương vị cát hung của các phòng trong căn nhà đều phải phân theo 9 phương vị bằng nhau gọi là “cửu cung cách” (Thẩm trúc Nhưng, 2003)

Bảng 1.4 Các phương vị của căn nhà hình vuông chia theo cửu cung

Chấn Trung cung Đoài

`1.6 Hệ thống giải thích về địa điểm tốt xấu theo phong thuỷ

Theo Du Khổng Kiên (2004), ý thức tốt xấu về cảnh quan được quyết định bởi trình độ năng lực tâm lý rất cao hình thành trong quá trình tiến hoá của nhân loại Đồng thời nó cũng chịu ảnh hưởng của kinh nghiệm sinh thái xã hội và tự nhiên trong quá tình phát triển, thời kỳ định hình chủ yếu của văn hoá dân tộc

Hệ thống giải thích thuyết Phong Thuỷ và xây dựng hệ thống giải thích về loại

ý thức cảnh quan tốt xấu này bao gồm ba tầng: Hệ thống triết học thuỷ hoá, cơ hoá và hoá thành

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.6.2 Cơ hoá

Cái gọi là cơ hoá, là khí không hình, khí chất hoàn toàn không đuổi bắt được nó

“Khi khí tụ lại thì trời thành tượng, đất thành hình” (Thanh Nang Kinh), “Trời có ngũ tinh, đất có ngũ hành; Trời phân làm nơi trú của tinh tú, đất bày sông núi” (Đồng thượng) Ngoài những hình thể cố định như thế, khí còn có hình thái có thể nhận biết được như gió, mưa, sương, tuyết, tức là cái “táng thư” gọi là “khí âm dương” Khí âm dương không những có quy luật tụ tán trên ba tầng không gian mà trên duy độ thời gian cũng có hình thái vận động có thể nhận biết được “Thuyết Phong thuỷ” dùng mối quan hệ về sự vận động của khí và mùa, đêm ngày trong triết học Trung Quốc: “Ngày đêm là hơi thở của trời! Nóng lạnh là ngày đêm của trời! Đạo trời phân xuân hạ mà dịch chuyển, giống như con người vừa ngủ thì hồn vía tương giao” (Trương Tái,

“Chính Mông”, thiên Thái hoà) Một trong những đặc điểm lớn nhất của triết học Trung Quốc là vật chất và nhân luân tinh thần hợp thành một thể, thống nhất ở khí (hoặc lý, tâm): “Loài bay hay lặn, động vật hay thực vật, loài linh hay ngu, thiện hay

ác, đều cần phải có khí thể để tồn tại” “Phàm cái gian cảm của người thì khí nghịch ứng vào mơ, khí nghịch thành tượng thì sinh ra loạn ở đó Chính khí cảm vào người thì khí thuận ứng vào nó, khí thuận thành tượng thì sinh ra thịnh trị ở đó” (Vương Phu Chi, “Trương Tử Chính Mông Chú”, thiên tham lưỡng) Thuyết Phong thuỷ kế thừa và phát triển tư tưởng này, “táng thư” nói chôn phạm vào nhân đạo và chôn phạm vào thiên đạo thì cũng thấy là “hung táng” (chôn chỗ xấu): “Âm dương khác biệt với nhau

là điều xấu thứ nhất, tuổi thời quái gở là điều xấu thứ hai, sức nhỏ hình to là điều xấu thứ ba, ỷ giàu cậy thế là điều xấu thứ tư, nịnh trên bức dưới là điều xấu thứ năm, biến ứng quái là điều xấu thứ sáu”

1.6.3 Hoá thành

Cái gọi là hoá thành tức là trên cơ sở quy luật vận động của khí như đã nói trên, ngước lên nhìn thiên tượng, cúi xuống nhìn địa hình, khảo sát bốn mùa, định phương hướng, vị trí, “Thuật ngữ triệu, dụng bát quái, bài lục giáp, bố bát môn, đoán ngũ vận, định lục khí, minh địa đức, lập nhân đạo, nhân biến hoá, nguyên chung thuỷ” (Thanh Nang Kinh) Khiến âm dương xung hoà mà được sinh khí, có sinh khí thì có phúc lộc vĩnh trinh, vạn vật hoá sinh Như thế xác định được con đường kỹ thuật của thuật phong thuỷ, đồng thời nêu lên rằng “Khí cỡi gió thì tán loạn, gặp nước thì ngưng tụ” từ

đó dẫn ra mô hình cảnh quan Phong thuỷ lý tưởng “ẩn gió giới hạn bằng nước”

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Giáo sư Du Khổng Kiên nói : “Không phải thuyết Phong thuỷ gợi ra mô hình lý tưởng của người Trung Quốc (mô hình cảnh quan), trái lại mô hình cảnh quan lý tưởng

đó luôn ở sâu xa trong văn hoá và tâm hồn người Trung Quốc Nó dẫn đến sự suy biện trực quan của thuyết Phong thuỷ về lý tưởng Phong thuỷ, đồng thời nó đã phát triển và phụ hoạ trọn vẹn một hệ thống giải thích trên cơ sở triết học khí Trung Quốc ”

1.7 Phong thuỷ theo cách nhìn khoa học 1.7.1 Giá trị tồn tại của thuật phong thuỷ

Từ xưa đến nay, thuật Phong thuỷ của Trung Quốc cổ đại vẫn được xem là cặn

bã của mê tín phong kiến Thật ra, những nội dung hợp lý của nó ngày nay đã được một số nhà kiến trúc học tiếp thu đưa vào lĩnh vực nghiên cứu lý luận thiết kế kiến trúc Thuật Phong thuỷ hoàn toàn khác với cái gọi là Phong thuỷ của thầy Phong thuỷ Nội dung của thuật Phong thuỷ phù hợp với khoa học, đó là lý luận về quy hoạch thiết

kế và sự lựa chọn môi trường kiến trúc thành thị, làng mạc, nhà cửa, …của Trung Quốc cổ đại (Vương Vỹ & Trần Lệ Phương, 2004)

Needham đã khẳng định chắc chắn rằng nó có thể tác dụng đặc biệt và có vị trí quan trọng trong sự phát triển khoa học kỹ thuật của Trung Quốc

Họ đặt Phong thuỷ ngang bằng với sinh thái học và địa lý học hiện đại Mô hình Pphong thuỷ còn được dùng để xác định vị trí khảo cổ (Du Khổng Kiên, 2004)

Có học giả cho rằng nền văn minh nông nghiệp truyền thống của Trung Quốc

có một phần công lao của Phong thuỷ (Michell,1973; Skinner,1982), đồng thời học giả này còn đem Phong thuỷ sánh ngang với kỹ thuật châm cứu của Trung Quốc

Còn có ý kiến cho rằng Phong thuỷ là mối liên hệ giữa con người với môi trường, nó là điểm then chốt của cuộc sống hiện đại văn minh cổ xưa Nó bao hàm tất

cả những thành phần hợp logic có lý tính, đồng thời nó cũng bao hàm những thành phần phi logic, không lý tính Cho nên có người cho rằng khi xử lý các vấn đề thực tế phong thuỷ có ưu điểm hơn khoa học

Chức năng sinh thái của Phong thuỷ được nhiều học giả thừa nhận Nó bao gồm tính ưu việt các phương tiện như thoát nước, tránh gió, ánh sáng của vùng đất cư trú

Họ cho rằng, trạch tốt lành của phong thuỷ vừa có thể tránh được tai hoạ lũ lụt vừa không mất đi nguồn nước ở gần bên (Du Khổng Kiên, 2004)

Còn hiệu quả tâm lý và xã hội học thì càng hiện rõ, Phong thuỷ đã hoà nhập vào trong mỗi con người và cả xã hội Trung Quốc truyền thống (Du Khổng Kiên, 2004)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Một điều đã được khoa học khẳng định là môi trường sống đã tác động rất lớn tới con người Y học hiện đại có nhiều nghiên cứu cho thấy nhiều yếu tố môi trường như nguồn nước, không khí,… đặc biệt là điện trường, từ trường trái đất ảnh hưởng tới sức khoẻ, có thể gây bệnh dịch, thậm chí truyền sang đời con cháu Vậy xác định những địa điểm thuận lợi để sinh sống là cần thiết Mà phong thuỷ khá xem trọng sự hài hoà giữa con người với thiên nhiên, nhấn mạnh việc tìm hiểu tự nhiên, cải tạo tự nhiên, thuận theo tự nhiên, tạo ra một môi trường sống và nơi cư trú lành mạnh được thiên thời địa lợi nhân hoà, để mong có sự hài hoà giữa tự nhiên và con người (Vương

Vỹ & Trần Lệ Phương, 2004)

Thuật Phong thuỷ trong thời đại ngày nay kết hợp chặt chẽ với trực giác của con người Mãi cho đến gần đây, những nhà hàng hải vẫn phải nhờ những vì sao định hướng cho tàu thuyền và ở một vài nơi trên thế giới, những người làm nông nghiệp vẫn còn quan sát các ngôi sao để quyết định thời vụ Họ nhận ra các khuôn mẫu trong mối tương quan phụ thuộc lẫn nhau giữa các thành phần khác nhau trong giới tự nhiên, nhận biết cây nào đang ra hoa hay khi nào chim quay về sau thời kỳ di trú và đối chiếu các hiện tượng này vào thời tiết Rất nhiều tập quán được hình thành hoàn toàn dựa trên việc áp dụng những hiểu biết được tích luỹ về thế giới tự nhiên (Thẩm Trúc Nhưng, 2003)

Tóm lại Phong thuỷ được nói ở đây không phải là loại Phong thuỷ mê tín như mọi người đã hiểu sai, mà là gạt đi những điều hư cấu và bảo tồn những điều hay trong phong thuỷ dung hợp hấp thu trí tuệ của rất nhiều phương diện từ trong ngành khoa học, triết học, mỹ học, cho tới tôn giáo, dân tộc học, …Sau cùng hình thành môn Phong thuỷ học hiện đại có thể lệ lý luận đặc thù, giàu tính hệ thống và tính tổng hợp với một nội hàm phong phú

Cũng xin nói thêm là hiện nay hội khoa học xã hội Thượng Hải đang vận động

để bộ môn Phong thuỷ được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể ở Trung Quốc

Giáo sư Yu Xixian, một người ủng hộ việc làm của Hội KHXH Thượng Hải, cho rằng “Phong thuỷ là một hệ thống đánh giá môi trường dựa trên triết lý cổ nên phải được xem là một bộ phận quan trọng của văn hoá truyền thống Trung Hoa”

Một nhà nghiên cứu họ Tao cho biết Hàn Quốc, Nhật Bản cũng đã lên kế hoạch xin Liên Hiệp Quốc công nhận môn phong thuỷ nên Trung Quốc muốn nhanh chân hơn Một cuộc khảo sát đã được mở ra ở địa chỉ Sohu.com, một trong những trang web

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

lớn ở Trung Quốc, cho thấy 80% người được khảo sát ủng hộ việc này, 16% cho đây chẳng qua chỉ là một sản phẩm của mê tín dị đoan nhằm kiếm tiền Ông Zhang Liangren, phó chủ tịch Hội KHXH Thượng Hải, nói nhóm của ông gồm 25 học giả đang nghiên cứu phong thuỷ và họ sẽ không bỏ cuộc để có thể khôi phục danh tiếng cho Phong thuỷ

Tuy nhiên, vấn đề khó khăn hiện nay là Thượng Hải không phải cái nôi của Phong thuỷ để có thể nộp đơn xin công nhận, nhưng quan trọng nhất là chưa tìm ra được một đại diện thích hợp nào mặc dù Phong thuỷ đã được hồi sinh ở Trung Quốc những năm gần đây “Hầu hết giáo sư nghiên cứu Phong thuỷ đều đã bước vào tuổi cổ lai hi nên chúng tôi rất lo lắng cho tương lai của bộ môn khoa học có thật và hữu ích này Đó là lý do vì sao tôi nghiên cứu bộ môn này dù đã 63 tuổi” - ông Zhang bày tỏ (25)

1.7.2 Tìm hiểu bí mật của phong thuỷ dựa trên khoa học

Sau đây là một số câu chuyện hoàn toàn có thật đã từng xảy ra:

Một thanh niên nông dân khoẻ mạnh sau khi dời nhà mới đã bị bệnh liên miên

đã tìm nhiều thầy chữa nhiều thuốc nhưng bệnh không khỏi Nhưng sau khi dời khỏi ngôi nhà mới, bệnh tật tự nhiên không chữa mà khỏi Bạn bè người thân đều khuyên

Hình 1.14 Ảnh một ngôi nhà được giới thiệu trên trang web của Viện hàn lâm Phong thuỷ quốc tế

ở Đức

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

anh cần phải tôn kính thờ cúng quỷ thần, nếu không sẽ phải gặp tai hoạ và phải mời thầy địa lý xem Phong thuỷ cho ngôi nhà mới

Nhưng sau quá trình nghiên cứu của các nhà khoa học, người ta chứng minh được rằng căn bệnh của anh là do một thứ nhìn không thấy, chạm không được - Tia bức xạ trái đất gây ra Tia bức xạ trái đất là một loại tia bức xạ sóng điện từ phát sinh

do quá trình xáo trộn của dòng điện trái đất và từ trường trái đất tại khu vực Tia bức

xạ trái đất lại có liên quan mật thiết với nguồn nước ngầm Khi dòng nước ngầm di chuyển sẽ hình thành một luồng tia bức xạ có cường độ rất lớn có khả năng ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người Đặc biệt là những nơi giao nhau của các mạch nước ngầm, cường độ của tia bức xạ trái đất càng tăng lên rất nhiều lần Nếu người hay vật sống lâu ở trên khu vực trung tâm của tia bức xạ, nhất là sử dụng nơi đó làm giường ngủ hay bàn làm việc, sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khoẻ Nếu khi dời vào nơi

ở mới mà cảm thấy khó chịu bất an, hãy thử dời vị trí giường ngủ, nếu thật là do ảnh hưởng của tia bức xạ thì vấn đề xem như đã được giải quyết

Gần vùng Warsawo ở BaLan, có một nơi kỳ lạ được gọi là “tam giác Bermuda của lục địa” Mỗi khi chạy xe ngang qua nơi này, các tài xế đều cảm thấy chóng mặt nhức đầu; Trâu, lợn, chó,… đều không dám dừng lại ở đây, thậm chí trâu bò còn không dám ăn cỏ ở khu vực này Nơi đây thường xảy ra tai nạn giao thông và điều làm người ta ngạc nhiên là các tai nạn đều xảy ra vào lúc thời tiết rất tốt, các tài xế đều là những người có kinh nghiệm lái xe lâu năm Sau khi tiến hành nghiên cứu, người ta mới phát hiện tại khu vực này mạch nước ngầm phân bố chằng chịt, dẫn đến hình thành tia bức xạ trái đất với cường độ rất lớn, ảnh hưởng đến hành vi và trạng thái tinh thần của những người đang hoạt động trên khu vực

Ở Hàng Châu có một ngôi làng nhỏ, gọi là làng Lục Gia Tân, đầu làng có một gia đình họ Triệu sinh sống Triệu Lão Hán gần 60 tuổi thuê thợ cất một ngôi nhà hai tầng khang trang Nhưng không ai ngờ, ngôi nhà mới này đã mang tai hoạ liên tiếp đến cho gia đình ông Đầu tiên là người mẹ 80 tuổi ở trong nhà mới chưa được mấy ngày

đã mất vì bệnh ung thư Tiếp đến, người vợ vốn rất khoẻ mạnh minh mẫn đột nhiên trong người luôn thấy khó chịu, tối ngủ thấy ác mộng, trí nhớ giảm sút nghiêm trọng Bản thân Triệu Lão Hán cũng ngã bệnh, biếng ăn, rụng tóc, đau đầu,…

Một số người mê tín trong làng đặt nghi vấn “Hay là do Phong thuỷ không tốt?”

Một đoàn địa chất đã đến nghiên cứu và phát hiện ra hàm lượng khí radon quá

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

cao so với mức cho phép Thế là làm sáng tỏ nguyên nhân gây bệnh cho gia đình ông Triệu, họ vốn bị mắc chứng bệnh nhiễm phóng xạ mãn tính

Trong tro than bị ô nhiễm công nghiệp chứa một hàm lượng nguyên tố Radon nhất định Radon chính là vật chất sinh ra do sự biến chất của các nguyên tố có tính phóng xạ như radium, thorium, …nên nó cũng mang tính phóng xạ Radon hình thành

từ radium biến chất được gọi là radium phóng xạ, không màu không mùi Nếu chúng

ta sống ở những nơi có lượng khí radon cao, thường xuyên phải hít chúng, radon sẽ tích tụ lại trong phổi, phá hoại tế bào phổi, nặng thì dẫn đến ung thư, nhẹ thì gây đau đầu, mất ngủ, tinh thần bất an (Vương Vỹ & Trần Lệ Phương, 2004)

Trên đây chỉ là một số ít trong nhiều câu chuyện nói lên sự bí ẩn của Phong thuỷ mà đã được khoa học nghiên cứu và giải thích Qua đó tôi muốn nói rằng những hiện tượng mà ta cho là huyền bí mang tính chất hoang tưởng của thần linh, ma quỷ thực chất nó là những hiện tượng vật chất chuyển động diễn ra trên trái đất chúng ta

mà thôi Sở dĩ ta cho là kỳ bí vì khoa học còn hạn chế chưa giải thích hết được các hiện tượng khó hiểu đó, nhưng trong tương lai tôi tin mọi thứ sẽ được giải thích rõ ràng và khoa học Từ đó người ta sẽ có cái nhìn đúng đắn hơn về Phong thuỷ, nó hoàn toàn không phải là cặn bã của mê tín phong kiến Nội dung của nó hoàn toàn phù hợp với khoa học Chúng ta cần phải bài trừ mê tín chú trọng khoa học mới là quan niệm đúng đắn

1.7.3 Vai trò của phong thuỷ và các yếu tố khác

Phong Thuỷ là môn khoa học tổng hợp của các môn khoa học thực nghiệm và

lý thuyết khác như vật lý địa cầu, thuỷ văn địa chất, vũ trụ tinh thể học, khí tượng học,

môi trường học và kiến trúc

Người vận dụng phải có kiến thức tổng hợp, biết xem xét thiên nhiên môi trường, cải tạo nó thành môi trường tối ưu cho con người sinh sống để phát triển tốt đẹp Đích cuối cùng của Phong Thuỷ phải là Thiên - Nhân - Địa hợp nhất, con người đạt đến cái đích thấu hiểu những quy luật của trời đất và sống hoà hợp với những quy luật ấy Từ trước đến nay những quy luật của thiên nhiên, của trời đất vũ trụ vẫn vô tư tồn tại, chỉ có con người duy ý chí mới cho rằng mình sống không cần phụ thuộc vào

nó nên vô tình đã phạm phải những điều gây tai hoạ cho chính bản thân con người

Ngoài ra còn kết hợp với các phương pháp cải biến vận mệnh khác :

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Làm việc thiện : Có câu “một việc thiện giải trăm việc ác” Theo quan điểm

của Đạo Phật, tích đức hành thiện sẽ thay đổi nghiệp quả ác từ đời trước, tạo nên những nghiệp thiện và nếu làm nhiều có thể báo ứng ngay hiện tại góp phần cải thiện vận mệnh Các việc thiện có rất nhiều như giúp người khó khăn, chữa bệnh, làm đường xá cầu cống, ủng hộ thiên tai, hiến máu nhân đạo, Thực tế cho thấy hạnh phúc lớn lao của con người chỉ đạt được khi mà hạnh phúc ấy được chia sẻ với những thành viên khác trong cộng đồng

Đổi danh tính : Danh tính có vai trò rất quan trọng bởi đó là nhân tố thường

xuyên tác động đến bản mệnh Cái tên gọi mỗi ngày sẽ có tác dụng to lớn đến quá trình cải tạo vận mệnh.Vì vậy khoa tính danh học đã phát triển, sử dụng Âm Dương, Ngũ Hành bổ trợ cho vận mệnh Để biết mệnh của mình thiếu Hành gì phải dùng môn Bát Tự để xem xét, sau đó đặt lại tên để bổ cứu

Y phục và đồ vật đi kèm : Trên cơ sở xem xét bản mệnh thiếu loại Ngũ hành

gì có thể sử dụng loại màu sắc quần áo, trang phục, xe cộ, để có Ngũ Hành phù hợp

bổ trợ cho chỗ thiếu của mệnh Ví dụ, mệnh thiếu hành Hoả có thể dùng quần áo nhiều màu hồng, đỏ, xe cũng nên dùng màu đỏ sẽ bổ cứu cho mệnh tốt hơn Các dụng cụ đồ vật đi kèm cũng nên dùng Ngũ Hành phù hợp, như mệnh cần hành Kim nên dùng nhiều đồ trang sức kim loại, vàng bạc Mệnh cần hành Thổ nên dùng nhiều loại đá quý, ngọc

Sử dụng phương hướng phù hợp : Căn cứ Ngũ Hành của bản mệnh, xem xét

bản mệnh hợp với phương vị nào thì nên sinh sống lập nghiệp ở phương vị đó sẽ tốt hơn là sinh sống lập nghiệp ở phương vị không phù hợp Ví dụ, mệnh cần hành Hoả thì nên sinh sống ở phương Nam, ở nhà hướng Nam, văn phòng hướng Nam Mệnh cần hành Kim thì nên sinh sống ở phương Tây, ở nhà hướng Tây, văn phòng hướng Tây

Sử dụng các con số phù hợp : Ngũ Hành của bản mệnh cần bổ cứu hành gì thì

sử dụng các con số phù hợp để bổ trợ Các con số thường sử dụng như số nhà, số điện thoại, biển số xe, Đại diện Ngũ hành của các con số như sau : Số 1,2 thuộc Mộc, số 3-4 thuộc Hoả, số 5-6 thuộc Thổ, số 7,8 thuộc Kim, số 9,0 thuộc Thuỷ

Chọn nghề nghiệp phù hợp : Căn cứ Ngũ hành cần thiết cho bản mệnh mà

chọn nghề nghiệp cho phù hợp, Như mệnh cần hành Thổ nên làm về những ngành nghề thuộc Thổ như sản xuất nông nghiệp, kiến trúc, xây dựng, bất động sản

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Chọn vợ chồng và bạn bè, đối tác làm ăn phù hợp : Nên chọn những người

có Ngũ Hành bản mệnh phù hợp và bổ trợ tốt cho ngũ hành của bản thân mình Đặc biệt là người vợ, chồng chung sống suốt đời có vai trò vô cùng quan trọng, vì thế cần phải chọn lựa cẩn thận trước khi tiến đến hôn nhân Các phương pháp trên sẽ được

khảo luận cụ thể ở các mục tương ứng.(22)

1.8 Ứng dụng của phong thuỷ trong thiết kế cảnh quan

Sự thăng cấp trong thái độ của các học giả phương Tây đối với Phong thuỷ là phát triển song song với sự quan tâm về nguy cơ sinh thái và môi trường toàn cầu Từ

kế hoạch sinh vật toàn cầu (IBP) của thập niên 60, kế hoạch khoanh vòng giữa sinh vật

và con người (MAP) của thập niên 70 cho đến kế hoạch khoanh vòng sinh vật – khoanh vòng lục địa toàn cầu (IBGP) của thập niên 80 và từ các khái niệm hệ thống sinh thái (Ecosystem) đến khái niệm hệ thống sinh thái toàn thể nhân loại đã tìm ra phương thức xử lý giữa con người và tự nhiên Các nhà sinh thái học hiện đại ngày càng tiến gần tới phương thức xử lý mối quan hệ giữa người với tự nhiên của người Trung Quốc cổ đại được thể hiện trong thuyết Phong thuỷ, nghĩa là thuận theo tự nhiên

mà hành động Vì vậy “Tư tưởng thiết kế tôn trọng tự nhiên” (Design with nature) được các nhà thiết kế quy hoạch cảnh quan phương Tây hiện đại lấy làm tiêu chuẩn cao nhất, đồng thời nó trở thành một nền tảng lý luận chủ yếu của sự phát triển chuyên ngành thiết kế trong tương lai (Du Khổng Kiên, 2004)

Con người sống trong môi trường lớn của tự nhiên, núi non sông ngòi, cây cỏ hoa lá và các loại tổ hợp trong môi trường lớn này hình thành các cảnh quan môi trường ấy Con người vì muốn tạo một môi trường sống thoải mái, đẹp đẽ còn sáng tạo

ra một số cảnh quan kiến trúc như các cảnh quan nhân văn và vườn cảnh nhân tạo Những môi trường cảnh quan hình thành tự nhiên và những cảnh quan nhân tạo đều sẽ

có các loại hiệu ứng vật lý, sinh lý, tâm lý đối với con người Con người có trình độ tự động hoá rất cao, đối với sự vật bên ngoài thì năng lực phản ánh có tính hữu cơ cũng rất mạnh; Từ cấu tạo, màu sắc cho đến sức hút, khí trường, …hình thành từ cảnh quan môi trường xung quanh đều sản sinh ảnh hưởng quan trọng đến nhiều mặt như sức khoẻ tâm thần và phát triển sự nghiệp Ví dụ người ta ở trong một cảnh quan môi trường đẹp, thoải mái, màu sắc hài hoà, thì sẽ thấy tâm trạng thoải mái, vui tươi, thanh thản, thậm chí tư duy sẽ minh mẫn nhanh nhẹn hơn, linh cảm sáng tạo cũng đặc biệt sinh động hơn (Mặc Uyên, 2004)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Thời xưa người Trung Quốc rất coi trọng sự mỹ hoá sân vườn nhà cửa, và cũng rất coi trọng Phong thuỷ sân vườn nhà cửa Họ cho rằng bố cục tổ hợp kiến trúc sân vườn nhà cửa, cây cỏ hoa lá, giả sơn dòng nước, nếu phải phù hợp với yêu cầu của Phong thuỷ, như vậy mới có lợi cho sức khoẻ tấm thân và sự nghiệp tiền tài Đây là ý thức cảnh quan môi trường giản dị trong Phong thuỷ học truyền thống Chẳng hạn như vườn cảnh Tô Châu chính là một mẫu mực của Phong thuỷ cảnh quan môi trường nhân tạo (Vương Vỹ & Trần Lệ Phương, 2004)

Nội hàm và sứ mệnh của Phong thuỷ học chính là đem chân lý giản dị trong Phong thuỷ học truyền thống ghép với cảnh quan học hiện đại, không những nghiên cứu quy luật mỹ học của cảnh quan môi trường và những quy luật của kiến trúc và thực vật, mà còn tiến thêm bước nghiên cứu kết cấu, phương vị, vật liệu, màu sắc, ngoại hình cho tới các tác dụng của tín hiệu trường của chúng có những ảnh hưởng gì đối với sinh lý và tâm lý con người Từ đó tìm ra quy luật phương pháp và khoa học để lựa chọn hay tạo ra môi trường cảnh quan có lợi cho sức khoẻ bản thân và phát triển sự nghiệp (Phạm Khải, 2004)

1.9 Các cơ sở lý luận của phong thuỷ trong môi trường cảnh quan 1.9.1 Hoàn cảnh chung quanh

Theo Huyền Cơ (2006), Phong thuỷ tuy không phải là nhân tố ảnh hưởng quan trọng nhất đến hoàn cảnh sống của chúng ta nhưng chúng ta có thể mượn phương pháp Phong thuỷ để cải thiện cảnh quan của chỗ ở, điều có quan hệ từng giây từng phút của cuộc sống chúng ta Sau đây là một số điều cơ bản nên biết khi ta muốn chọn cho mình một môi trường cảnh quan sống thoải mái và lành mạnh

- Nhà ở không nên xây gần những nơi có ống khói của công xưởng Ở những nơi như vậy, bất luận là dùng phương pháp xử lý chất thải cỡ nào không khí cũng không thể nào không ô nhiễm, do đó sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ

- Cách xa các tháp điện cao áp và các bình biến điện cực mạnh, ngay cả từ trường của các máy điện thoại di động cũng kích thích đến não bộ, huống chi các đường dây điện cao áp

- Không nên xây nhà ở ven núi hoặc nơi có nguồn suối đổ ra từ núi Ven núi chỗ giao tiếp giữa chân núi và đất bằng, có dòng suối từ trong núi chảy qua sẽ tàng ẩn nguy hiểm núi đổ hoặc lũ lụt, do đó các nhà Phong thuỷ rất có lý khi khuyến cáo không nên xây cất nhà ở các nơi này

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

- Không nên xây nhà ở cuối con đường Chỗ cuối con đường phân ra làm hai loại: loại thứ nhất hình chữ T, loại thứ hai là đoạn cuối của con đường cụt Xây nhà ở cuối đường hình chữ T có 2 nguy cơ: một là dễ bị kẻ trộm cướp tập kích, hai là khi có bão sẽ chịu một sức gió mạnh nhất Đặc biệt là khi xảy ra hoả hoạn, nhà ở nơi này sẽ

bị tai nạn nặng nề nhất Ngoài ra tỷ lệ xảy ra tai nạn giao thông cao hơn những nơi khác rất nhiều

- Về mặt muốn lợi dụng đất đai một cách hiệu quả, khi thiết kế nhà tốt nhất là mặt ở phía Nam, lưng tựa vào hướng Bắc, khoảng trống ở mặt Đông và Nam là sân vườn Như thế không những có thể mở sân trước rộng ra, mà còn có thể bảo trì một khoảng cách với nhà bên cạnh Ngôi nhà xây theo thiết kế này, phân chia không gian khá dễ dàng Cửa sổ nhà ở hai phía Tây và Bắc mở ít; hai phía Đông Nam mặc tình đặt cửa cái, cửa sổ để có thể nhận được nhiều ánh nắng buổi sáng

- Nhà ở không nên xây dựng gần chợ Phần lớn các chợ có môi trường vệ sinh không mấy tốt, rất bất lợi cho sức khoẻ Hơn nữa chợ lại ồn ào phức tạp, ảnh hưởng đến sự nghỉ ngơi của người ở Vì vậy sống gần chợ rất bất lợi

- Nhà ở không nên gần sát bên trạm xe, sân bay, rạp hát Vì đó là nơi tạo ra âm thanh rất mạnh, dòng người đi lại hỗn tạp, giao thông tấp nập, trị an không tốt Hơn nữa, lượng người đi lại thay đổi lớn đều không có lợi cho sức khoẻ, ảnh hưởng đến tâm trạng, công việc và sự học tập của người trong gia đình

1.9.2 Phương vị

Cũng theo Huyền Cơ (2006), ngôi nhà cần phải nhìn về phương hướng tốt lành Nói một cách tổng quát là hướng của khí dương, tốt nhất là nhìn về hướng Nam Nếu hướng Nam của ngôi nhà là một công viên thì lại càng là một không gian lý tưởng Cây cối giữa thành thị sẽ thanh lộc không khí Hiện giờ, tình trạng đô thị hoá cao độ, mảnh đất màu xanh trong thành phố càng lúc càng hiếm đi, khoảng cách khác biệt giữa nông thôn và thành thị càng gần lại Những vùng đất phủ màu xanh tươi mấy năm trước đã dần bị những toà kiến trúc hiện đại thay thế

Chọn nhà tốt nhất là chọn hướng chính Do nhu cầu thiết kế, vì đất nhỏ và địa thế, thường có một số nhà đúng hướng chính, còn một số phải lệch hướng chính từ 15~

20o Nếu có nhiều khả năng chọn lựa thì nên chọn ngôi nhà đúng hướng chính Sao gọi là ngôi nhà đúng hướng chính? Hướng chính đó là chính Nam, chính Bắc, chính Tây, chính Đông, chính Tây Bắc - Đông Nam, chính Đông Bắc - Tây Nam Ngồi Nam

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

nhìn Bắc và ngồi Bắc nhìn Nam, ngồi Đông nhìn Tây và ngồi Tây nhìn Đông, ngồi Tây Bắc nhìn Đông Nam và ngồi Đông Nam nhìn Tây Bắc, ngồi Đông Bắc nhìn Tây Nam và ngồi Tây Nam nhìn Đông Bắc

Thế thì “ôtoạ là gì, “hướng” là gì?

Cửa chính nhìn ra hướng nào thì đó là “hướng”; phương hướng ngược lại với

“hướng” chính là “ôtoạ Nói một cách nghiêm túc, về phương diện ý nghĩa, thực tế không có chính Nam chính Bắc bởi vì bản thân quả đất tồn tại do sức hút của từ trường, cái được gọi là chính Đông, Bắc, Tây, Nam, dùng chữ “chính” là vì muốn phân biệt với các hướng khác mà nói thôi Không cần hiểu tỉ mỉ nguyên tắc phương hướng, chỉ cần trên bề mặt bản đồ cứ căn cứ theo phía trên là Bắc, phía dưới là Nam, bên tay trái là Tây, bên tay phải là Đông, đánh dấu 4 hướng chính, rồi ở giữa Đông và Bắc đánh dấu Đông Bắc, giữa Đông và Nam đánh dấu Đông Nam, giữa Nam và Tây đánh dấu Tây Nam, giữa Tây và Bắc đánh dấu Tây Bắc Như vậy có tới 8 phương hướng, có thể dùng bản đồ có các điểm đánh này mà đo hướng của ngôi nhà, tuy không chính xác lắm nhưng có thể dùng để tham khảo

Từ cảm tính, lý tính, cảm xúc cho đến cảm nhận lâng lâng khi ta vào một tịnh

xá có bầu không khí bình dị thanh thoát, hoặc thấy vẻ tôn nghiêm trong thánh đường…tất cả là tác động trừu tượng của hình thái kiến trúc và trang trí bằng hình thái

cụ thể

Nhiều ngôi nhà hiện nay ở Việt Nam lạm dụng hình tam giác, trổ nhiều gốc sắc nhọn ở mái và đầu hồi, cộng thêm màu ngói sơn đỏ gây cảm giác bực bội, nóng nảy khó chịu Càng đi sâu vào vùng nhiệt đới phía Nam cảm giác khó chịu càng tăng Theo dụng ngữ của Phong thuỷ hình tam giác và màu đỏ đều thuộc hành hoả, phương Nam

và vùng nhiệt đới cũng thuộc hành hoả (Mặc Uuyên, 2004)

1.9.4 Hướng cửa

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Ngôi nhà mà chúng ta ở cũng là một thành phần của hoàn cảnh, hình thái cảnh quan bên trong ngôi nhà và cách thiết kế trang trí đều có thể ảnh hưởng đến cuộc sống

và sự nghiệp của người sống trong đó Từ bản chất mà nói, Phong thuỷ là một phương pháp tạo sự hài hoà, dung hợp giữa con người với hoàn cảnh Nó thông qua một số quy tắc và cấm kỵ được ước định thành tập tục, gây ảnh hưởng hoặc cải sữa hoàn cảnh người ở trong ngôi nhà đó (Huyền Cơ, 2006)

Đối với kết cấu của một ngôi nhà, phối hợp và thiết kế như thế nào cho hợp lý

là điều cần phải suy nghĩ kỹ lưỡng, bao gồm cả việc bố trí phương hướng của ngôi nhà, cửa ra vào và đường đi lại trong nhà…

Cửa cái chính là bộ mặt của ngôi nhà Một ngôi nhà có một cửa cái hoàn chỉnh, trang trọng tự nhiên sẽ nhận được sự tôn trọng của người ngoài Cửa là khu vực phân cách giữa ngôi nhà riêng với xã hội, người trong một ngôi nhà ra ra vào vào đều phải

đi qua cửa nhà Nó là chỗ ra vào quan trọng nhất của một ngôi nhà Đối với chủ nhà cửa cái chính là sự thể hiện thân phận mình (Trần Di Khôi, 2005)

1.9.4.1 Hướng cửa kết hợp với màu sắc thềm

Rất nhiều nhà, ở phía trước cửa có bậc thềm, nếu bậc thềm này phối hợp thích đáng thì cũng là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến khí vận của ngôi nhà Vì màu sắc khác nhau, có những thuộc tính khác nhau, nếu phương hướng của cửa cái nhìn ra phối hợp thích đáng với màu sắc của bậc thềm sẽ làm tăng thêm vận may cho ngôi nhà

1.9.4.2 Màu sắc và kích thước cửa

Kích thước của cửa cái phải có tỷ lệ hợp lý so với ngôi nhà, không được nhà to

mà cửa cái nhỏ, hoặc ngược lại Đồng thời cửa cái nên mới chứ không nên cũ hay bị hỏng Nên trang trí cửa cái vừa phải không nên quá sặc sỡ

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Màu sắc của cửa cái nên phối hợp với màu Ngũ hành của ngôi nhà như thế cửa cái của ngôi nhà mới hoàn mỹ hơn

Màu sắc tốt lành của cửa cái thuộc mạng kim là: trắng, vàng kim, bạc, xanh dương, xanh lục, vàng, nâu

Màu tốt lành của cửa cái thuộc mạng mộc là: xanh dương, xanh lục, vàng, cà phê, nâu (hạt dẻ), xám tro, lam

Màu tốt lành của cửa cái thuộc mạng thuỷ là: màu tro, lam, hồng, cam, trắng, vàng kim, bạc, xanh dương, xanh lục

Màu tốt lành của cửa cái thuộc mạng hoả là: đỏ, cam, trắng, vàng kim, bạc, xanh dương, xanh lục

Màu tốt lành của cửa cái thuộc mạng thổ là: vàng, nâu, xám tro, lam, đỏ, cam, tím

Về vấn đề cửa trong Phong thuỷ mỗi phái đều có cách lý giải riêng, nhưng nói chung thì họ đều công nhận cửa là quan trọng nhất (Huyền Cơ, 2006)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP

2.1 Phương tiện 2.1.1 Địa điểm nghiên cứu

Tên đề tài:“Nghiên cứu cơ sở lý luận của phong thuỷ trong thiết kế cảnh

quan” được thực hiện tại bộ môn Khoa Học Đất & Quản Lý Đất Đai, khoa Nông

Nghiệp & Sinh Học Ứng Dụng, Trường Đại Học Cần Thơ

2.1.2 Thời gian nghiên cứu

Đề tài được thực hiện trong thời gian từ 01/01/2008 đến 10/05/2008

2.1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu gồm 3 nhóm và mỗi nhóm điều tra 30 hộ

- Nhóm công nhân viên chức

- Nhóm nông dân

- Nhóm tiểu thương

2.1.4 Thiết bị và phần mềm hỗ trợ 2.1.4.1 Thiết bị

Đề tài nghiên cứu được thực hiện theo 6 bước:

Bước 1: Nghiên cứu, sưu tầm tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu: Phong

thuỷ, chiêm tinh học, địa lý học,… sau đó đối chiếu, so sánh các tài liệu, phân tích cơ

sở lý thuyết của nó tìm ra cái chung để làm cơ sở lý luận cho việc so sánh thực tế sau này

Bước 2: Tiến hành kiểm tra, khảo sát thực tế Phong thuỷ của nhiều công trình

thiết kế cảnh quan bằng cách phỏng vấn trực tiếp những người làm việc có liên quan trong các công trình đó và xin bảng thiết kế công trình để so sánh với lý thuyết

Bước 3: So sánh thống kê, xem xét xem có sự tương đồng về tính chất Phong

thuỷ giữa thực tế với cơ sở lý luận mà ta phân tích không?

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Bước 4: Quan sát hình dạng đặc điểm của công trình đó so với những công

trình xây dựng xung quanh có sự hài hoà, phù hợp với thiết kế cảnh quan hay không?

Bước 5: Xử lý số liệu thu từ phỏng vấn để đánh giá độ chính xác của những cơ

sở lý luận Phong thuỷ được áp dụng

Bước 6: Thống kê sơ bộ về nhận thức của cộng đồng đối với việc ứng dụng

phong thuỷ trong công trình xây dựng ngày nay

Hình 2.1 Sơ đồ tóm tắt các bước thực hiện

1 Nghiên cứu, sưu tầm tài liệu

2 Tiến hành kiểm tra khảo sát thực tế phong thủy

của nhiều cảnh quan

6 Thống kê sơ bộ nhận thức của cộng đồng đối với việc ứng dụng phong thủy trong công trình

xây dựng ngày nay

3 So sánh thống kê xem xét sự tương đồng về tính chất phong thủy giữa thực tế và cơ sở lý luận

5 Sử lý số liệu thu từ phỏng vấn để đánh giá độ

chính xác của cơ sở lý luận phong thủy đã áp

dụng

4 Xem xét sự hài hòa phù hợp của công trình xây

dựng với thiết kế cảnh quan

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ - THẢO LUẬN

3.1 Các cơ sở lý luận của phong thuỷ học dùng để đánh giá phong thuỷ trong thiết kế cảnh quan

3.1.1 Đánh giá dựa trên cơ sở lý luận hình thế của ngôi nhà

Cơ sở đánh giá này chủ yếu là căn cứ vào hình dạng và cảnh quan xung quanh của ngôi nhà để đoán định là tốt hay xấu Và phương pháp này được xây dựng dựa trên mối tương quan giữa địa cục và địa trạch

* Địa cục: Theo Vĩnh Lâm (2006) địa cục là đặc điểm môi trường tổng thể xung quanh ngôi nhà theo Ngũ hành Gồm có 5 loại địa cục chính là: Kim cục, Mộc cục, Thuỷ cục, Hoả cục, Thổ cục

* Địa trạch: là đặc điểm hình dáng tổng thể của ngôi nhà theo Ngũ hành Gồm 5 loại địa trạch chính: Kim trạch, Mộc trạch, Thuỷ trạch, Hoả trạch, Thổ trạch

Qui trình đánh giá phong thuỷ trong thiết kế cảnh quan trên cơ sở lý luận hình thế của ngôi nhà

Bước 1: Xác định địa trạch của ngôi nhà

Theo lý “Thiên, địa, vạn vật nhất thể” cuộc sống con người tương thông với sự sống vạn vật: trời, đất với người là một thể “đồng nhất khí” Khí kết tụ thành hình thể hiện ở năm dạng thức: Mộc khí vươn cao như thân cây, vượng vào mùa xuân; Hoả bốc lên như ngọn núi lửa, vượng ở mùa hạ; Thổ khí an hoà phẳng lặng như cả 4 mùa; Kim tuy cứng rắn bề ngoài nhưng thực chất lại dễ uốn cong hơn Mộc; Thuỷ khí uốn lượn như hình sóng biển, sông ngòi, suối nước Vùng cao ốc chọc trời thuộc thể dạng Mộc Nhà nóc nhọn tam giác thuộc Hoả Mặt phẳng nằm ngang thuộc Thổ Hình tròn nét cong thuộc Kim, dạng sóng nhấp nhô thuộc Thuỷ (Mặc Uyên, 2004)

Thổ Thuỷ Hoả Kim Mộc

Hình 3.1 5 loại địa trạch chính

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Bước 2:Xác định địa cục của ngôi nhà

Mỗi địa cục có những đặc trưng khác nhau Sau đây là bảng mô tả đặc điểm chủ yếu của địa cục theo lý thuyết Phong thuỷ

Bảng 3.1 Bảng mô tả các đặc điểm chủ yếu của địa cục theo phong thuỷ

(Phạm Khải, 2004)

Địa cục Biểu hiện đặc trưng bên ngoài

Kim cục Môi trường tổng thể xung quanh ngôi nhà được biểu hiện chủ yếu

là các toà nhà có mái vòm hoặc mái tròn hay hình bán nguyệt

Mộc cục

Môi trường tổng thể xung quanh ngôi nhà được thể hiện chủ yếu là các toà nhà làm bằng gỗ, hoặc các toà nhà cao tầng thẳng đứng, rừng rậm, vườn tược hoặc các trụ cột cao của các công trình xây dựng

Thuỷ cục

Môi trường tổng thể xung quanh ngôi nhà được biểu hiện chủ yếu

là các địa hình có ao hồ, sông, suối, kênh rạch, các toà nhà có hình dạng bất thường

Hoả cục Môi trường tổng thể xung quanh ngôi nhà được biểu hiện chủ yếu

là các toà nhà có mái dốc, mái nhọn

Thổ cục Môi trường tổng thể xung quanh ngôi nhà được thể hiện chủ yếu là

các vùng đất trống bằng phẳng hoặc các toà nhà mái bằng

Bước 3: Đánh giá tính Phong thuỷ của môi trường cảnh quan trên cơ sở lý luận

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

A-: Quan hệ tài cuộc, khá tốt do thuộc tính Ngũ hành của ngôi nhà (địa trạch)

có thể khắc chế được thuộc tính Ngũ hành của môi trường xung quanh (địa cục)

B: Quan hệ tiết cuộc là cuộc làm ta tiết khí để sinh vượng đối phương, xấu do thuộc tính Ngũ hành của ngôi nhà (địa trạch) bị thuộc tính Ngũ hành của môi trường xung quanh (địa cục) làm cho hao tốn sinh khí

B-: Quan hệ sát cuộc là cuộc khắc ta, rất xấu do thuộc tính Ngũ hành của ngôi nhà (địa trạch) bị khắc bởi thuộc tính Ngũ hành của môi trường xung quanh (địa cục) (Thẩm Trúc Nhưng, 2003)

Kết quả khảo sát số nhà được đánh giá phong thuỷ trên cơ sở lý luận hình thế ngôi nhà trên 3 đối tượng

Dựa trên 3 bước để đánh giá Phong thuỷ trong thiết kế cảnh quan trên cơ sở

hình thế ngôi nhà ta phân ra được 2 cấp độ cơ bản: A: tốt; B: không tốt

Đồng thời dựa vào bảng kết quả điều tra ở phần phụ lục phía sau tại STT cột là 24,26 và 27 của từng đối tượng ta có được bảng kết quả dưới đây:

Bảng 3.3 Bảng tỉ lệ nhà được thống kê trên cơ sở đánh giá phong thuỷ theo hình thế nhà

Nhóm đối tượng

Cơ sở đánh giá Phong

thuỷ theo hình thế ngôi

nhà

Nhóm nông dân

Nhóm CNVC

Nhóm tiểu thương

Tổng số (nhà)

Tỉ lệ (%)

Nhìn vào bảng số liệu trên ta thấy tỉ lệ (%) nhà có hình thế tốt là khá cao (68,89

%) trong khi nhà có hình thế không tốt thì thấp hơn khá nhiều chỉ có 31,11 % Cứ 90 nhà thì đã có 62 nhà hình thế tốt, 28 nhà hình thế không tốt

Mặt khác ta còn thấy được là ở nhóm đối tượng CNVC và tiểu thương tỉ lệ chênh lệch khá rõ, cứ 30 nhà thì nhóm CNVC có 21 nhà là hình thế tốt chỉ còn 9 nhà là

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

hình thế không tốt Còn nhóm tiểu thương còn chênh lệch hơn 30 nhà thì 22 nhà là hình thế tốt chỉ có 8 nhà hình thế không tốt Riêng nhóm nông dân thì không đáng kể Nhóm nông dân có mức thu nhập thấp hơn nhóm công nhân viên chức và tiểu thương nhưng họ vẫn chú trọng đến thiết kế môi trường cảnh quan sao cho mang lại cảm giác hoà hợp, thoải mái cho ngôi nhà của họ Thì nhóm có thu nhập khá ổn định như công nhân viên chức và tiểu thương thì vấn đề đó họ càng quan tâm, chú trọng hơn Cho nên thiết nghĩ nếu có đủ điều kiện thì ai cũng muốn xây dựng cho mình một ngôi nhà hài hoà với môi trường cảnh quan Vậy tại sao họ lại muốn có được sự hài hoà đó? Dưới cái nhìn của các nhà nghiên cứu lịch sử, ngôi nhà là biểu hiện của một quá trình tiến hoá với nhiều vấn đề lý thú và phức tạp Nó không chỉ là một di tích lịch

sử mà còn là thước đo trình độ khéo léo và kiến thức kiến trúc của chủ ngôi nhà đó Ngôi nhà không đơn giản chỉ là nơi ở mà nó còn là nhân chứng cho nhiều thế hệ

đi qua Ban đầu chỉ có một thế hệ cha mẹ nhưng về sau lại có thêm thế hệ con cháu sống trong ngôi nhà đó và nhiều thế hệ nữa Ngôi nhà không có sự hài hoà với hoàn cảnh chung quanh thì người sống trong ngôi nhà đó sẽ không thể thoải mái khoẻ mạnh sống từ thế hệ này sang thế hệ khác

Một ví dụ rất dễ thấy đó là nếu ngôi nhà của ta xây dựng gần chợ chẳng hạn Ta biết phần lớn các chợ có môi trường vệ sinh không mấy tốt rất bất lợi cho sức khoẻ Hơn nữa chợ lại ồn ào phức tạp ảnh hưởng đến sự nghỉ ngơi của ta và người than trong nhà Dòng người đi lại hỗn tạp, xe cộ tấp nập, lượng người đi lại thay đổi lớn, trị an không tốt, tất cả đều có ảnh hưởng đến sức khoẻ, tâm trạng, công việc và sự học tập của người trong gia đình

Rõ ràng sự hài hoà giữa ngôi nhà (địa trạch) với hoàn cảnh chung quanh ngôi nhà (địa cục) là quan trọng Và thực tế khảo sát đã cho ta thấy điều đó Hãy nhìn vào biểu đồ dưới đây sẽ thấy rõ hơn sự chênh lệch giữa hình thế nhà tốt và hình thế nhà không tốt để hiểu được sự quan trọng của hình thế nhà như thế nào? Và tại sao ta lại

chọn hình thế nhà là cơ sở lý luận để dánh giá Phong thuỷ trong thiết kế cảnh quan?

Hình 3.2 Biểu đồ nhà được thống kê trên cơ sở đánh giá phong thuỷ theo hình thế

Hình thế nhà không tốt 31,11%

Hình thế nhà tốt 68,89%

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Biểu đồ giúp ta thấy rất rõ sự chênh lệch đó Ngoài lý do đã nói ở trên để giải thích cho sự chênh lệch này thì còn một lí do khác đó là về khía cạnh tâm lý Khi nhìn vào cánh bố trí hài hòa giữa ngôi nhà với môi trường chung quanh cũng giúp nói lên được một phần lối sống, trình độ, kinh tế gia đình, những truyền thống tư tưởng và cả những truyền thống nghề nghiệp Nói đơn giản thì ngôi nhà chính là bộ mặt của chủ nhà ai cũng muốn người khác nhìn vào mình với cách nhìn thán phục, ngưỡng mộ Cho nên dù trong hoàn cảnh không có gì tốt hơn là phải chấp nhận chỗ cư trú không phù hợp với phong thủy cảnh quan do điều kiện thu nhập không cho phép thì họ cũng

cố gắng dùng biện pháp bổ cứu phong thủy để giảm bớt sự bất hòa và hạn chế những bất lợi

3.1.2 Đánh giá dựa trên cơ sở lý luận hướng của ngôi nhà

Để chọn mua một mảnh đất xây căn nhà tạo mái ấm gia đình ít nhất là ta biết tránh chỗ khô cằn, cây cối xác xơ, để chọn mảnh đất phì nhiêu đầy sinh khí Mua nhà

ta biết tránh căn nhà hướng Tây, phơi nắng từ trưa đến tối và sẽ chọn hướng Đông và hướng Nam, dĩ nhiên là được hưởng nắng ấm lành mạnh từ buổi bình minh và những buổi chiều mát mẻ giữa vùng nhiệt đới như Sài Gòn Phong thuỷ đặc biệt quan tâm đến hướng nhà đâu phải là đặt điều mê tín dị đoan! Chẳng hạn như mua căn nhà lầu 3 tầng,

5 phòng rộng thênh thang nhưng lúc nào cũng cảm thấy bồn chồn ở không yên chỗ, nóng bức phải đi suốt từ trước trưa đến gần nửa đêm mới về chỉ vì hướng Tây! Căn phòng học ở hướng Tây lãnh đủ cái nắng thiêu đốt từ trưa đến chiều Cả nhà kín mít không 1 cửa sổ nào trổ ra để đón gió Đông Nam Đó hoàn toàn là những điều mang tính thực dụng, giản dị và dễ hiểu đến độ ít ai quan tâm,nhưng nó lại rất quan trọng và đáng để quan tâm Phong thuỷ đặc biệt quan tâm đến nó - hướng nhà (Mặc Uyên, 2004)

Cơ sở đánh giá phong thuỷ theo hướng của ngôi nhà chủ yếu dựa trên mối tương quan giữa trạch quái và mệnh quái theo hậu thiên bát quái, tức là căn cứ vào tuổi chủ nhà và phương vị của ngôi nhà để đoán tính tốt hoặc xấu của Phong thuỷ

Qui trình đánh giá phong thuỷ trong thiết kế cảnh quan trên cơ sở hướng của ngôi nhà

Bước 1: Xác định toạ và hướng của ngôi nhà