Hoàn thiện tổ chức và hoạt động của các cơ quan chính quyền địa phương ở việt nam hiện nay

lý t ên nghiên cứu sinh chọn vấn đề oàn thiện t chức và ho t động của các cơ quan ch nh quy n đ a phương iệt Nam hiện nay làm đề tài nghiên cứu ch luận án tiến sĩ luật học của mình... ụ

- -

AY Chuyên ngành:

Mã số: 62 38 01 02 Ế SỸ

gườ ướ g dẫ k oa ọ : S S

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả Các kết quả và số liệu nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, đã được các cơ quan chức năng công bố Những nội dung, luận điểm của luận án chưa được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu độc lập nào /

g ả l

Trần Công Dũng

Ụ Ụ

MỞ ẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 hương pháp nghiên cứu 3

4 ối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 óng góp mới về khoa học của luận án 6

6 Kết cấu của luận án 7

hương 1 ỔN QUAN ÌN ÌN N ÊN ỨU Ề LUẬN N 8

1.1 ánh giá tình hình nghiên cứu đề tài của luận án 8

1.2 ế th a và phát t i n nh ng vấn đề nghiên cứu 24

1.3 ơ sở lý luận và giả thuyết nghiên cứu 26

1.4 ướng nghiên cứu của luận án 28

Chương 2 Ơ Ở LÝ LUẬN Ề Ổ Ứ N ỦA Ơ QUAN ÍN QUYỀN ỊA ƠN 29

2.1 Khái niệm v t í tính chất của các cơ uan chính uyền đ a phương 29

2.2 hức n ng của các cơ uan chính uyền đ a phương 39

2 ơ cấu t chức của các cơ uan chính uyền đ a phương 47

2.4 Các tiêu chí đánh giá về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

chính uyền đ a phương 59

Kết luận hương 2 63

hương N Ổ Ứ N ỦA Ơ QUAN ÍN QUYỀN ỊA ƠN Ở NAM N NAY 64

1 ệ thống các cơ uan chính uyền đ a phương iệt Nam t ng l ch s 64

3.2 chức và h ạt đ ng của i đ ng nh n n các cấp th uy đ nh

của pháp luật hiện hành 74

3.3 chức và h ạt đ ng của Ủy an nh n n các cấp th uy đ nh

của pháp luật hiện hành 83

ánh giá t chức và h ạt đ ng của các cơ uan chính uyền đ a phương

ở iệt Nam hiện nay 89

Kết luận hương 112

hương YÊU ẦU ƠN ỚN Ả

N N Ổ Ứ N ỦA Ơ QUAN ÍN QUYỀN ỊA ƠN Ở NAM N NAY 113

1 Yêu c u h àn thiện t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

chính uyền đ a phương ở iệt Nam hiện nay 113

2 hương hướng h àn thiện t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

chính uyền đ a phương ở iệt Nam hiện nay 115

iải pháp h àn thiện t chức và h ạt đ ng cơ uan

chính uyền đ a phương ở iệt Nam hiện nay 120

4.3.1 Tiếp t c luật hóa sự phân đ nh th m quy n đối v i các cơ quan ch nh quy n đ a phương 120

4.3.2 ây dựng cơ chế liên kết v ng giữa các t nh, thành phố trực thuộc

trung ương và các đơn v hành ch nh – kinh tế đ c biệt 123

4.3.3 Tiếp t c xây dựng một mô hình các cơ quan ch nh quy n đ a phương

đô th năng động th o tinh thần của iến pháp năm 2013 127

4.3.4 Hoàn thiện cơ chế giám sát và phản biện xã hội đối v i các cơ quan chính quy n đ a phương 130

4.3.5 Tiếp t c xây dựng một thiết chế ội đồng nhân dân phát huy sức m nh dân chủ 132

4.3.6 Tiếp t c hoàn thiện t chức và ho t động của ban nhân dân các cấp 140

Kết luận hương 143

K LUẬN ỚN N ÊN ỨU 144

ÔN ÌN Ã ÔN Ố 147

AN M U N N UYÊN A 148

L U AM K Ả 149



Ủy an hường vụ Quốc h i: UBTVQH

ề tài luận án của nghiên cứu sinh đã được iệu t ưởng ường ại học luật

à N i a Quyết đ nh số Q - L N- ngày 1 tháng 01 n m 2 12 về việc phê uyệt đề tài c cán hướng n nghiên cứu sinh Khóa 2 11-2 1

h Quyết đ nh đề tài của luận án thu c chuyên ngành Luật iến pháp mã số 2

1 1 nay đã được điều ch nh thành chuyên ngành Luật iến pháp và Luật ành chính mã số 62 38 01 02)

1 Tính ấ ủa đề tài

ng mọi uốc gia vấn đề ph n đ nh phối hợp và i m s át uyền l c ở tất cả các cơ uan của máy nhà nước phải lu n được th c hiện m t cách àng hợp lý iệc ph n đ nh phối hợp và i m s át uyền l c đó càng đ c iệt uan t ọng hơn n a đối với hệ thống cơ uan chính uyền đ a phương ởi mọi chủ t ương đường lối của đảng c m uyền chính sách pháp luật của Nhà nước và các uyền t n chủ của

c ng n đều được t c tiếp th c thi ở hệ thống cơ uan này vậy t ng tất cả các

cu c cải cách hiến pháp pháp luật cải cách hành chính của mọi uốc gia t chức và

h ạt đ ng của các cơ uan Q lu n là vấn đề ất hệ t ọng

ệ thống các cơ uan chính uyền đ a phương lu n được ảng và Nhà nước ta

đ c iệt uan t m t ng uá t ình y ng và vận hành máy nhà nước ương lĩnh

y ng đất nước t ng thời uá đ lên hủ nghĩa ã h i sung phát t i n n m

2 11 của ảng đã h ng đ nh: T chức và ho t động của bộ máy nhà nư c th o

nguyên t c tập trung dân chủ, có sự , đồng th i

của Trung ương y là nguyên t c cơ ản t ng t chức máy nhà

nước của nước ng h a N iệt Nam iêng về hệ thống các cơ uan Q

t ng Kết luận về t ng ết việc thi hành iến pháp n m 1 2 và nh ng n i ung cơ

ản về s a đ i iến pháp n m 1 2 của i ngh l n thứ n m an hấp hành ung

ương Khóa đã nêu m t cách cụ th : Tiếp t c nghiên cứu, đ xuất phương án quy

đ nh v đơn v hành ch nh lãnh th , cấp hành ch nh và t chức ch nh quy n đ a phương quy đ nh những vấn đ có t nh nguyên t c v phân công, phân cấp giữa Trung ương và đ a phương bảo đảm sự ch đ o thống nhất của Trung ương, đồng th i phát huy vai tr , trách nhiệm của đ a phương

inh th n này đã được iến pháp n m 2 1 th chế hóa iến pháp n m 2 1 đã được Quốc h i nước ng h a ã h i chủ nghĩa iệt Nam th ng ua ngày 2 tháng 11

n m 2 1 với nh ng đi m s a đ i uan t ọng ở hương – chương hính uyền đ a phương hế đ nh Q đã được iến pháp mới uy đ nh với nh ng n i ung mang tính hái uát có n i hàm ng hơn thuận lợi ch việc y ng ở iệt Nam m t hệ thống các cơ uan Q n chủ n ng đ ng

Tuy nhiên, ngày 1 2 1 Luật chức Q đã được Quốc h i Khóa K họp thứ th ng ua inh th n của Luật là chấm ứt các h ạt đ ng thí đi m h ng t chức N ở các đơn v huyện uận và phường t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

Q cơ ản t ở lại đ ng với m hình của Luật chức N và U N n m 2 ở tất cả các cấp đơn v hành chính iều này th hiện s thận t ọng của các nhà lập pháp iệt Nam t ng giai đ ạn hiện nay nhưng ua đó c ng phản ánh m t th c t ạng l ng

t ng thiếu nhất uán t ng vấn đề nhìn nhận đánh giá về chính uyền đ a phương

Nh ng vướng m c lý luận này hiến m t số n i ung uy đ nh về t chức và h ạt đ ng của các cơ quan Q trong Luật chức Q n m 2 1 chưa th c s thuyết phục

ơn n a Luật chức Q hiện nay v n ch là m t đạ luật hung c n nhiều vấn đề t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q phải được tiếp tục làm uy

đ nh cụ th ng các đạ luật chuyên ngành và các v n ản ưới luật Ngh uyết ại

h i ảng t àn uốc l n thứ đã đ nh hướng ch việc y ng máy Q hiện nay là: àn thiện chức n ng nhiệm vụ t chức máy của Q g n ết h u cơ với đ i mới t chức và cơ chế h ạt đ ng của M t t ận uốc các t chức chính t –

ã h i ở các cấp àn thiện các m hình t chức Q ph hợp với đ c đi m của nông thôn, đ th hải đả đơn v hành chính – inh tế đ c iệt th luật đ nh

iệc đ i mới h àn thiện về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q t ên

th c ti n lu n là m t uá t ình phức tạp phụ thu c và nhiều điều iện và yếu tố ã

h i đ c iệt là uyết t m chính t của đảng c m uyền và s đ ng thuận ã h i hế nhưng đ y v n lu n là u thế phát t i n tất yếu của mọi nền hành chính hiện đại à

nh ng t i thức h a học t ng đó có t i thức h a học luật hiến pháp s n đường ch

uá t ình chọn l a c ng như chu n các điều iện đ y ng ở iệt Nam m t hệ thống các cơ quan Q hoàn thiện lý t ên nghiên cứu sinh chọn vấn đề

oàn thiện t chức và ho t động của các cơ quan ch nh quy n đ a phương iệt Nam hiện nay làm đề tài nghiên cứu ch luận án tiến sĩ luật học của mình

2 ụ đ và ệm ụ nghiên ứ

2.1- Mụ í ê ứu

ên cơ sở nhận thức về nh ng tính chất chức n ng nhiệm vụ nguyên lý t chức

và h ạt đ ng của các cơ uan Q t th c ti n t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam mục đích nghiên cứu của luận án là ác đ nh phương hướng

và đưa a các giải pháp nh m h àn thiện t chức và h ạt đ ng của thiết chế này ở iệt Nam hiện nay

2.2- ệ vụ ê ứu

mục đích đ t a như t ên luận án tập t ung và các nhiệm vụ chính sau đ y:

- Thứ nhất, Luận án phải nghiên cứu nh ng vấn đề lý luận như: v t í vai t

chức n ng nhiệm vụ của các cơ uan Q t ng máy nhà nước và nguyên lý

y ng cơ cấu t chức phương thức h ạt đ ng của hệ thống cơ uan Q t ên

cơ sở tham hả các m hình Q t ên thế giới Luận án ác đ nh nh ng tiêu chí

cơ ản làm cơ sở ch việc ph n tích đánh giá t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

Q ở iệt Nam

- Thứ hai, Luận án phải ph n tích đánh giá th c ti n t chức h ạt đ ng của các

cơ uan Q ở iệt Nam t ng m t uá t ình l ch s phát t i n và t ng giai đ ạn hiện nay đ t a các nhận t về nh ng thành t u đạt được c ng như nh ng hạn chế

ất cập của thiết chế này đ ng thời ch nguyên nh n của nh ng hạn chế ất cập ấy

- Thứ ba, ên cơ sở lý luận và th c ti n t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

chính uyền đ a phương ở iệt Nam luận án ác đ nh nh ng yêu c u và phương hướng đ h àn thiện thiết chế này

- Thứ tư, ề uất giải pháp h àn thiện t chức và h ạt đ ng của N và

U N ở iệt Nam t ng giai đ ạn hiện nay

3 ươ g pháp nghiên ứ

3.1- Cá ươ á u

th c hiện đề tài nghiên cứu luận án s ụng các l ại phương pháp như sau:

- Phương pháp tiếp cận hệ thống, tiếp cận liên ngành: y là nhóm các phương

pháp được s ụng ph iến t ng nghiên cứu h a học ã h i và nh n v n được vận

ụng t ng nghiên cứu luật học phương pháp tiếp cận của chuyên ngành Luật hiến pháp Luật hành chính Lý luận nhà nước và pháp luật đ giải uyết vấn đề nghiên cứu của luận án: nghiên cứu m t thiết chế t ng hệ thống máy nhà nước – các cơ uan Q

- Phương pháp nghiên cứu gián tiếp: hương pháp được tiến hành th ng ua

t ng hợp và ph n tích tư liệu số liệu nhất là các số liệu sơ cấp th ng ua việc s sánh các vấn đề nghiên cứu gi a các đối tượng được chọn l a

- Phương pháp nghiên cứu trực tiếp: h ng ua việc tiếp c và t a đ i t c

tiếp với các nhà nghiên cứu nh ng người phụ t ách và nghiên cứu lĩnh v c chính t pháp luật t ên cơ sở tham hả các tác ph m của họ đ thu nhận nh ng th ng tin đ c iệt là các uan đi m lập luận có giá t ch luận án

3.2- Cá ươ á ê ứu ụ ể

giải uyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài tác giả s ụng các phương pháp nghiên cứu cụ th như sau:

- Các phương pháp phân t ch, t ng hợp, so sánh và tr u tượng hóa được s

ụng t ng uá t ình y hái niệm v t í chức n ng của Q ph n tích và chứng minh về cơ cấu t chức của Q luận giải nh ng tiêu chí làm cơ sở đánh giá c ng như y ng nên các cơ uan Q Ng ài a phương pháp ph n tích t ng hợp c n được s ụng hi ph n tích t ng hợp số liệu thống ê đ chứng minh nh ng hạn chế

ất cập t ng th c ti n h ạt đ ng của N và U N hương Ng ài a phương pháp này c n được s ụng đ n ng ca tính h a học tính thuyết phục của các giải pháp h a học đã đề uất

- Phương pháp so sánh luật được s ụng t ng uá t ình làm nh ng ưu và

nhược đi m của các nguyên t c các m hình t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

Q t ên thế giới c ng như iệt Nam sánh uy đ nh của iến pháp và pháp luật

về t chức Q của m t số nước và iệt Nam ua các thời hương pháp này

c ng được vận ụng t ng việc y ng cơ sở h a học ch các giải pháp h àn thiện

t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam

- Phương pháp mô tả và phân t ch quy ph m chủ yếu được s ụng t ng uá

t ình làm nh ng uy đ nh về v t í chức n ng nhiệm vụ th m uyền của các cơ uan Q ch nh ng hạn chế của pháp luật t ng việc ph n đ nh th m uyền của

chính uyền t ung ương và Q nh ng hạn chế t ng việc t chức th c hiện i m

s át chức n ng nhiệm vụ của Q

- Phương pháp chuyên gia: điều iện nghiên cứu phương pháp chuyên gia

được luận án s ụng với các chuyên gia t ng nước Nhóm thứ nhất là các chuyên gia nghiên cứu hiến pháp học có các c ng t ình nghiên cứu về Q : Nguy n

ng ung hái ĩnh h ng ương c Linh Nguy n

u iệt và i u n ức người hướng n h a học đối với Luận án này Nhóm thứ hai g m các nhà nghiên cứu đ ng thời là nhà h ạt đ ng th c ti n: Ông

ng ình Luyến nguyên hó hủ nhiệm Ủy an pháp luật của Quốc h i hang

n h c nguyên hứ t ưởng N i vụ iệc tiếp cận hai thác th ng tin đã được

th c hiện ua các cu c ph ng vấn t c tiếp ghi ch p ý iến phát i u tham luận của các chuyên gia này ở các cu c i thả t ên cơ sở tham chiếu các c ng t ình nghiên cứu đã c ng ố của họ ệ thống các c u h i hi ph ng vấn các chuyên gia ay uanh nh ng n i ung cơ ản được ghi ở ph n phụ lục y là nh ng c u h i mở m i chuyên gia có nh ng n i ung t ọng t m hác nhau ác ph ng vấn được ghi lại ng

v n ản sau đó hệ thống lại làm tài liệu tham hả ch luận án

4 ố ượ g và ạm vi nghiên ứ

4.1- Đ ượ ê ứu

ối tượng nghiên cứu của luận án là nh ng vấn đề h a học luật hiến pháp về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam hiện nay vậy các n i ung

cơ ản mà luận án tập t ung nghiên cứu là:

- ản chất nguyên lý và th c t ạng t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam – nh ng cơ uan t c tiếp t chức th c hiện iến pháp và pháp luật th c hiện

ý chí và nguyện vọng của Nh n n đ a phương

- Yêu c u của ã h i uan đi m đường lối của ảng và nh ng đ nh hướng của Nhà nước đ h àn thiện t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q

4.2- P v ê ứu

- hạm vi h ng gian: h c ti n ở iệt Nam

- hạm vi thời gian: Luận án hả sát th c ti n t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam t n m 1 2 đến nay

Ng ài a t ng uá t ình nghiên cứu t y t ng n i ung luận án tham hả s sánh đối chiếu với nh ng uan đi m tư tưởng của các học giả nhà nghiên cứu luật học của nước ng ài c ng với các uy đ nh của hiến pháp và pháp luật của m t số nước

về vấn đề Q nh m đưa a các ý iến đánh giá luận giải thuyết phục hơn

5 ó g góp mớ ề khoa ọ ủa l án

Là c ng t ình h a học nghiên cứu hái uát và t ng th về t chức và h ạt

đ ng của các cơ uan Q t ng ối cảnh iến pháp n m 2 1 được an hành và Luật chức Q n m 2 1 t đ u có hiệu l c cu c u c đại i u N các cấp nhiệm 2 1 -2 21 mới được tiến hành luận án có nh ng đóng góp mới sau đ y:

Những nội dung kế th a, hệ thống hóa

- Luận án làm m t số vấn đề lý luận về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

Q góp ph n y ng hệ thống lý luận cơ ản về chế đ nh Q t ng h a học luật hiến pháp ó là: ác đ nh hái niệm tính chất v t í và chức n ng của chính uyền đ a phương t ên nền tảng của điều iện t nhiên ã h i và uá t ình phát t i n

- Luận án ph n tích làm về m t lý luận nguyên t c y ng cơ cấu t chức và

h ạt đ ng các cơ uan Q

- Luận án s sánh đối chiếu m t cách có hệ thống nh ng nguyên t c m hình

t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q t ên thế giới đ ác đ nh nguyên t c cơ

ản ph uát t ng y ng các cơ uan Q và u hướng phát t i n tất yếu của thiết chế này

Những nội dung khảo cứu,phát hiện

- Luận án đi s u ph n tích đánh giá t àn iện th c ti n t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q t ng uá t ình l ch s và t ng giai đ ạn hiện nay ch a nh ng ưu

đi m và nh ng ất cập của pháp luật và th c ti n về t chức và h ạt đ ng của hệ thống các cơ uan này và nguyên nh n của ch ng

- Luận án luận giải các yêu c u phương hướng của việc h àn thiện t chức và

h ạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam đó là: đ y mạnh ph n cấp ch đ a phương và th c hiện n chủ ở cơ sở ả đảm s hài h a gi a yêu c u thống nhất

uản lý của nhà nước và yêu c u t chủ của đ a phương t ên cơ sở phát huy vai t điều ch nh của pháp luật uy đ nh về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q phải ph hợp với nền inh tế th t ường t ng ối cảnh h i nhập uốc tế ở iệt Nam

- Luận án đề uất hệ thống các iện pháp nh m y ng t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q n ng đ ng phát huy tối đa sức mạnh n chủ t ng h ạt

đ ng uản lý nhà nước t ên cơ sở đảm ả tính thống nhất của máy nhà nước của iệt Nam hiện nay:

+ Nh ng iện pháp đảm ả s phân đ nh ch t ch th m uyền cho Q g m

các giải pháp: Phân đ nh th m quy n giữa ch nh quy n trung ương và ch nh quy n đ a

phương Phân đ nh th m quy n, xác đ nh mô hình phù hợp các cơ quan CQĐP nông thôn và CQĐP đô th

ác giải pháp về xây ng cơ chế liên ết vùng gi a các t nh thành phố t c thu c trung ương

Nh ng iện pháp nh m đảm ả tính dân chủ của các cơ quan CQDP

Nh ng iện pháp đảm ả tính i m soát uyền l c của các cơ quan Q

6 K ấ ủa l án

Ng ài ph n mở đ u ết luận anh mục tài liệu tham hả n i ung luận án được ết cấu g m chương:

Chương ng uan tình hình nghiên cứu đề tài của luận án

Chương ơ sở lý luận về h àn thiện t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

chính uyền đ a phương

Chương 3 h c t ạng t chức và h ạt đ ng của các cơ uan chính uyền đ a

phương ở iệt Nam hiện nay

Chương 4 Yêu c u phươnghướng và giải pháp h àn thiện t chức và h ạt đ ng

của các cơ uan chính uyền đ a phương ở iệt Nam hiện nay

ƠN 1

Ì Ì Ê

1.1 g g ứ đề l

1.1.1 v u v á ư v í u ươ

1.1.1.1 Các công trình, tài liệu nư c ngoài

ấn đề máy nhà nước t ng đó có hệ thống các cơ uan Q là m t vấn đề được nghiên cứu được àn luận t ng nhiều tác ph m tài liệu về t iết học chính t – pháp luật về hành chính học và đ c iệt là về luật học Nếu h ng tính các tác ph m của các nhà inh đi n như K Ma ng l L nin nh ng sách nước ng ài mà người th c hiện luận án đã tiếp cận: u tiên là các tác giả c đi n t iết học về chính

t – pháp luật đó là các nhà tư tưởng của thời hai sáng như hn L c Montesqui u an – ac u s uss au Al sis c u vill hn tua t Mill và sau đó là các tác giả luật học hành chính học đương đại ụ th :

+ John Locke (1689), Two Tr atis s of Gov rnm nt (Khái luận thứ hai v

ch nh quy n – ch nh quy n dân sự) – ản ch của Lê uấn uy tái ản l n thứ nhất

N i thức y là tác ph m inh đi n t ng đó tác giả đưa a học thuyết của mình

về nhà nước Nhà nước – chính uyền n s được hình thành với mục đích ch n chính là ả vệ uyền t sức h và uyền sở h u của t àn n Quyền l c của nhà nước là được nh n n gia ch và hi nhà nước h ng h àn thành nhiệm vụ của mình h ng ả vệ mà uay lại áp ức thì nh n n có uyền lấy lại uyền l c đó và gia ch người mới ứng đáng hơn

+ Mont s ui u 17 D sprit d s lois ( àn v Tinh thần pháp luật) –

ản ch của àng hanh ạm tái ản l n thứ nhất N Lý luận chính t à N i

2 ng tác ph m này tác giả y ng nên m t số nguyên t c về m t ã h i

c ng n và nhà nước pháp uyền t ng đó a uyền: lập pháp hành pháp và tư pháp

đ c lập với nhau và tương tác l n nhau đ đảm ả c ng ng ã h i và phát t i n đất nước ác ph m đã đề a và lý giải hàng l ạt nh ng vấn đề mang tính lý luận về các

th chế àn về cách s ạn thả luật và ứng ụng pháp luật và các lĩnh v c ã h i đ

y ng m t ã h i vì hạnh ph c của c n người

+ Jean – ac u s uss au 17 2 Du Contrat ocial ( àn v khế ư c xã hội)

– ản ch của àng hanh ạm tái ản l n thứ nhất N Lý luận chính t à N i

2 y là m t tác ph m inh đi n của nhà tư tưởng tư sản thời Khai sáng ác

giả đã đề a m t số uy t c cai t chính đáng v ng ch c iết đối đãi với c n người như c n người Nhà nước phải được t chức cai t ng m t Khế ước ã h i t ng

đó mọi thành viên ết hợp với nhau thành m t l c lượng chung được điều i n ng

m t đ ng cơ chung m t ý chí chung ác giả àn m t cách thấu đá về mối tương uan gi a a uyền: lập pháp hành pháp và tư pháp đ ng thời h ng đ nh c n phải

ph n lập các uyền này t ng hi v n liên ết và tương tác đ đảm ả uyền t và ình đ ng của nh n n

+ Alexander Hamilton, James Madison, John Jay (1787-17 Th d ralist

Pap rs (Những luận cương liên bang) y là m t tác ph m t iết học chính t và

chính uyền th c ụng đã ph n tích m t cách s u s c và thuyết phục về s c n thiết

nh ng nguyên t c t chức và giám sát uyền l c nhà nước t ng m t chính th c ng

h a h đến nay đ y v n là tác ph m đ c s c được nhiều chính hách luật gia nghiên cứu và vận ụng

+ Alesis De Tocqueville (1835-1 D la d mocrati n m riqu (N n

dân tr ) – ản ch của hạm àn N i thức à N i 2 y là m t tác

ph m đ s àn về nhiều lĩnh v c nhiều vấn đề của m t ã h i n t th ng ua ã

h i của nước M c iệt tác giả đã ành m t ph n đ àn về cơ chế t chức uyền

l c của ã h i n chủ M h ạt đ u là các đơn v nh ở đ a phương nship t uản phát t i n n thành các uận unti s n thành ti u ang i liên ang ập

t ung uyền l c chính t nhưng lại phi tập t ung uyền uản lý Ở đơn v cơ sở thì

th c hiện n chủ t c tiếp nhưng ngược lại ở ti u ang và liên ang thì th c hiện n chủ đại iện ác giả ch ng nền chính t của M mang tính linh h ạt và phát huy hiệu uả t lớn đối với s phát t i n của nước M ng ph n này ch ng ta thấy được

nh ng luận giải ác đáng về vấn đề t chức uyền l c nhà nước nhất là với máy chính uyền đ a phương

hn tua t Mill 1 1 pr s ntativ Gov rnm nt (Ch nh thể đ i diện) –

ản ch của Nguy n n ọng và i n Nam ơn N i thức à N i 2 7

y là m t t ng nh ng tác ph m inh đi n hả cứu về nh ng vấn đề mang tính chất nền tảng của ã h i n chủ: vấn đề y ng m t chính th đảm ả đại iện ch ý chí của người n Làm thế nà đ ch m t chính uyền t ở nên chính đáng ó là

nh ng uyền l c của nó có được đều t s ủy uyền chính đáng của nh n n ác

ph m đã luận giải ác đáng về máy nhà nước đ c iệt đã ành h n m t chương hương đ àn về các cơ uan đại iện ở đ a phương

ối với các tác ph m luật học ph n lớn Q được nghiên cứu t ng t ng th máy nhà nước:

+ David J Bodenhomer (1992), Thể chế liên bang và dân chủ, Kh a Luật – ại học Quốc gia tuy n chọn in t ng sách pháp quy n và chủ ngh a hợp hiến N

La đ ng – ã h i à N i 2 12 ác giả đã ph n tích mối uan hệ ph n c ng uyền

l c gi a chính uyền liên ang và các ang – chính uyền đ a phương của ợp ch ng uốc a K ó là việc chia uyền ivisi n p và ph n uyền p ati n

p với m t uá t ình vận đ ng và phát t i n đ có được m t cơ chế t chức và

h ạt đ ng chính uyền đ a phương thích hợp

+ Rich Ard C.Schroeder (1999), Khái quát v ch nh quy n N hính t

uốc gia à N i y là tác ph m t ình ày tuy hơi hái lược nhưng có hệ thống về máy nhà nước của m t uốc gia có vai t uan t ọng đ c iệt t ên thế giới: a

K y là hệ thống máy nhà nước y ng t ên tư tưởng của các nhà Khai sáng được vận ụng m t cách linh h ạt đ ph hợp với m t nhà nước liên ang và m t c ng

đ ng đa n t c có đời sống chính t – ã h i – v n hóa sinh đ ng đa ạng ph ng

ph nhưng h a hợp ác giả đã ph n tích m t cách hách uan về nh ng ưu đi m và hạn chế của s phát huy đến mức tối đa nguyên t c t uản đ a phương ở nước M –

M t nguyên t c đang là u thế chung của m t nền hành chính – chính t hiện đại

ay M ha it 2 2 đi n về hính uyền và hính t a K N hính

t uốc gia à N i y là m t c ng t ình c ng phu về vấn đề luật học và chính t học của a K nhưng lại được t ình ày ưới hình thức của cuốn sách c ng cụ Qua n i ung cuốn sách có th t a cứu nh ng vấn đề về máy nhà nước t ng đó có vấn đề t chức và h ạt đ ng của máy nhà nước đ a phương ở đất nước này

1.1.1.2 Các công trình, tài liệu trong nư c

ng Anh 1 7 Chế độ bầu c của các nư c trên thế gi i N hính

t Quốc gia à N i N i ung của cuốn sách đề cập đến chế đ u c của m t số nước t ên thế giới th các nhóm: Nh ng nước th hệ thống Anh – M nh ng nước

th hệ thống ch u u lục đ a các nước ng u t ước đ y t ng hệ thống ã h i chủ nghĩa các nước h u – hái ình ương h ng ua chế đ u c tác giả có

t ình ày sơ lược về th chế máy nhà nước của các uốc gia này t ng đó có máy nhà nước đ a phương

àng hí ả 2 7 Dân chủ và dân chủ cơ s nông thôn trong tiến trình

đ i m i, Nxb Chính t uốc gia à N i ng uá t ình làm vấn đề n chủ và

n chủ cơ sở ở n ng th n tác giả đã đề cập đến m t số vấn đề về máy chính uyền cấp cơ sở ở đ a àn n ng th n ở nước ta hính uyền nhà nước lu n là m t chủ th

t ung t m của hệ thống chính t h àn thiện chế đ n chủ ở cơ sở chính là h àn thiện máy chính uyền ở cơ sở hiện nay uy nhiên tác giả đề cập đến vấn đề này với mức đ nguyên lý th góc nhìn của m t nhà nghiên cứu chính t học

ng ình n – ng Minh uấn 2 tái ản 2 12 Thể chế

đảng cầm quy n, một số vấn đ l luận và thực ti n N hính t uốc gia à

N i uốn sách là m t c ng t ình nghiên cứu chuyên s u về m t vấn đề t ọng yếu của s nghiệp cách mạng của đất nước: vấn đề s lãnh đạ của ảng đối với Nhà nước và ã h i t ên cơ sở nghiên cứu th chế đảng c m uyền của nhiều uốc gia

t ên thế giới y lu n là s đ nh hướng ch mọi uan đi m về s đ i mới h àn thiện máy nhà nước ở iệt Nam

Nguy n n uyên 2 7 ệ thống ch nh tr nh, Pháp, N Lý

luận chính t à N i y là c ng t ình nghiên cứu m t cách t ng uát về hệ thống chính t của hai uốc gia Anh M – hai uốc gia n m t ng hệ thống pháp luật ngl – c ng và háp – uốc gia t ng hệ thống pháp luật ch u u lục đ a y là nh ng uốc gia đi n hình ch việc vận ụng thành c ng học thuyết ph n uyền của các nhà

tư tưởng tư sản uy h ng phải là t ọng t m nhưng nh ng n i ung về máy nhà nước đ c iệt là cơ chế ph n c ng và i m s át uyền l c Nhà nước mà c ng t ình đã khả sát t a nh ng ài học inh nghiệm là nh ng tài liệu tham hả có giá t gi p tác giả luận án s sánh đối chiếu t ng uá t ình tìm hi u nh ng tài liệu nước ng ài

n Ngọc Liêu 2 1 Quan điểm của Chủ ngh a ác – ênin v nhà

nư c v i việc xây dựng Nhà nư c pháp quy n xã hội chủ ngh a iệt Nam, Nxb Chính

t Quốc gia – thật à N i y là c ng t ình mang tính lý luận cơ ản h ng đ nh vai t cơ sở lý luận của các uan đi m cơ ản của hủ nghĩa Mác – Lênin đối với việc ch đạ h ạt đ ng nhận thức c ng như th c ti n t ng y ng nhà nước pháp uyền N ở iệt Nam đ t đó đề uất m t số giải pháp cụ th ch các h ạt đ ng này y là tài liệu tham hả uan t ọng có tính chất đ nh hướng ch luận án

Nguy n ng ung Nhà nư c và trách nhiệm của Nhà nư c (2006),

Nhà nư c là những con số cộng giản đơn 2 N La đ ng à N i y là hai

c ng t ình nghiên cứu về nhà nước t ng đó tác giả đều ành m t số chương đ làm

nh ng vấn đề lý luận c ng như th c ti n về mối uan hệ gi a chính uyền t ung ương

và Q t ng máy nhà nước y là m t t ng nh ng đi m lý luận uan t ọng mà luận án tham hả

Nguy n ng ung 2 1 n chế sự t y tiện của cơ quan nhà nư c

N ư pháp à N i y là tác ph m mang tính t iết luận về vấn đề ph n c ng i m

s át uyền l c nhà nước ên cơ sở ph n tích ản chất của nhà nước hương 1 tác giả y ng nên nh ng nguyên t c và iện pháp hạn chế s t y tiện của cơ uan nhà nước với lý luận về nhà nước pháp uyền h tác giả s ph n uyền gi a t ung ương

và đ a phương c ng là m t iện pháp đ hạn chế s t y tiện của cơ uan nhà nước

an iên tập thả s a đ i iến pháp n m 1 2 2 12 ột số vấn đ cơ

bản v iến pháp của các nư c trên thế gi i N hính t uốc gia – thật à

N i y là c ng t ình hả cứu c ng phu về hiến pháp các nước t ên thế giới tập

t ung và nh ng vấn đề được nh n n các cơ uan t chức c ng như các chuyên gia nghiên cứu về s đ i iến pháp 1 2 uan t m ấn đề m hình t chức máy nhà nước đ c iệt là m hình máy Q ất được ch t ọng ng t ình đã ành h n

m t chương hương đ t ình ày nh ng vấn đề của chế đ nh Q t ng đó vấn

đề nguyên t c và các m hình t chức Q được t ình ày đ c iệt chi tiết

Kh a Luật ại học uốc gia à N i ung t m h ng tin thư viện và Nghiên

cứu h a học n ph ng Quốc h i 2 12 a đ i, b sung iến pháp năm –

Những vấn đ l luận và thực ti n, N ng ức sách 2 tập 1.77 t ang h n

Q với các ài iết của ương c Linh Lê hiên ương àng h Ng n Nguy n àng Anh ương ải ác tác giả đã tán đ ng việc h ng thành lập N ở huyện uận phường và đề ngh t ng cường tính t chủ của các N c ng như t ng cường tính chủ đ ng sáng tạ của các Q nói chung trên cơ sở đa ạng hóa các m hình t chức ph n iệt gi a chính uyền đ th và chính uyền n ng th n

- Những giáo trình liên quan đến đ tài

ng số các iá t ình Luật iến pháp hiện nay tác giả luận án thấy có hai nhóm giá t ình nghiên cứu các vấn đề liên uan đến đề tài luận án ó là giá t ình Luật iến pháp Luật iến pháp iệt Nam và Luật iến pháp nước ng ài và giá

t ình L ch s nhà nước và pháp luật l ch s iệt Nam và l ch s thế giới

ác giá t ình Luật iến pháp a g m:

Lê ình h n 1 7 Giáo trình uật iến pháp và các đ nh chế ch nh tr ài

n ường ại học Luật à N i 2 – hủ iên: Lê Minh m Giáo trình luật

iến pháp iệt Nam N ng an nh n n à N i Kh a Luật ại học Quốc gia

à N i 2 - hủ iên: Nguy n ng ung Giáo trình luật iến pháp iệt Nam

N ại học Quốc gia à N i ường ại học Luật à N i 2 2 12 - hủ

iên: hái ĩnh h ng ng Anh Giáo trình luật iến pháp iệt Nam, Nxb Công

an nhân n à N i ung t m đà tạ t a ại học uế 2 Giáo trình uật

iến pháp iệt Nam N ng an nh n n ường ại học Luật à N i

(1999,2012), Giáo trình luật iến pháp nư c ngoài N ng an nh n n à N i

ác iá t ình L ch s nhà nước và pháp luật a g m:

ại học uốc gia à N i 2 7 – h hụng Giáo trình ch s nhà nư c

và pháp luật iệt Nam, N ại học uốc gia à N i ường ại học Luật à N i

2 2 12 – Lê Minh m h Nga Giáo trình ch s nhà nư c và pháp luật

iệt Nam N ng an nh n n à N i ường ại học Luật à N i 1 7 Giáo trình ch s nhà nư c và pháp luật thế gi i N ng an nh n n à N i

ường ại học Luật à N i 2 12 – hạm iềm h Nga Giáo trình ch s

nhà nư c và pháp luật thế gi i N ng an nh n n à N i

u hết n i ung các iá t ình Luật iến pháp iệt Nam t iá t ình của Lê ình h n đều có m t chương iêng về chính uyền đ a phương với tên gọi

đ ng như tên của hương iến pháp n m 1 2: i đ ng nh n n và Ủy an

nh n n N i ung tập t ung và các vấn đề: hái niệm đ a v pháp lý nhiệm vụ và uyền hạn t chức máy mà h ng t ình ày th ết cấu làm các mối uan hệ của máy chính uyền đ a phương ác giá t ình luật hiến pháp nước ng ài l ch s nhà nước và pháp luật đều t ình ày vấn đề máy nhà nước th m t t ng th chung

ch có m t ph n nh t ình ày về vấn đề chính uyền đ a phương

1.1.2 v u v á ơ quan í u ươ

1.1.2.1 Các công trình, tài liệu nư c ngoài

+ Davies K.L (1983), ocal gov rnm nt law ( uật CQĐP), Nxb Butterworth; Gerald E Frug, Richard T.Ford, Davi a n 2 ocal Gov rnm nt aw

(Cas s and at rials) ( uật Ch nh quy n đ a phương ( n lệ và d n chứng) ) tái

ản l n N h ms n st y là nh ng sách tập hợp nh ng án lệ của nước M

về vấn đề chính uyền đ a phương h ng ua hệ thống án lệ các tác giả làm nh ng

uy đ nh của pháp luật M về mối uan hệ gi a chính uyền đ a phương và chính uyền t ung ương mối uan hệ gi a các thành phố iti s với nhau và gi a thành phố với các v ng phụ cận su u hác gi a chính uyền và các c ng n của mình

Nh ng án lệ với s luận giải của ch ng đã làm các mối uan hệ gi a các chủ th với nhau chính uyền t ung ương – các chính uyền đ a phương – các c ng n ác mối uan hệ đã được điều ch nh t ên nguyên t c đảm ả tính chủ đ ng linh h ạt của chính uyền đ a phương và đảm ả t n t ọng các uyền và nghĩa vụ của c ng n

Ng n hàng thế giới 1 Nhà nước t ng m t thế giới đang chuy n đ i N hính t uốc gia à N i y là tập hợp nh ng ài viết mang tính chất á chí được t chức Ng n hàng thế giới t ng hợp và phát hành ác ài viết đã đề cập đến u hướng của

m t nhà nước hiện đại t ng đó đ t vấn đề làm thế nà đ y ng m t chính phủ tốt chính phủ ít chi phí chính phủ chất lượng chính phủ chuyên nghiệp và chính phủ điện

t iệc y ng máy nhà nước được đ t t ng ối cảnh của m t ã h i n s

ng M 1 m p l ms in ining cial p M t số

vấn đề t ng ph n đ nh uyền l c ã h i Americal journal of Sociology ài viết này

ph n tích các cơ sở lý luận và uy đ nh pháp luật về việc ác đ nh các uyền l c t ng

ã h i đ t iệt là các uyền l c của nhà nước ác giả c ng đã luận giải về yêu c u phải chế ước và phương cách đ th c hiện s chế ước các uyền l c đó đ ả vệ s t của c n người t ng m t ã h i n s

chmuhn t M 2 v nm nt Acc unta ility an t nal

hatch gs ách nhiệm của nhà nước và nh ng s giám sát của ã h i Electronic

Journal of the US, Departm nt tat v l N 2 August ài á này đã t ình ày

về cơ chế giám sát h ạt đ ng của ã h i đối với h ạt đ ng của máy nhà nước ua

đó ác đ nh nh ng t ách nhiệm mà nhà nước phải th c hiện đ ng thời chống s lạm uyền của nhà nước đối với c ng n đối với ã h i

Như vậy t ng các tác ph m này các tác giả chủ yếu nghiên cứu về cơ chế t chức

và i m s át uyền l c của nhà nước nói chung t ng đó có vấn đề t chức và i m s át quyền l c của máy chính uyền đ a phương y là nh ng tư liệu uan t ọng gi p

ch ng ta nhìn nhận về m t nền hành chính – pháp luật hiện đại hiệu uả

1.1.2.2 Các công trình, tài liệu trong nư c

i u n ức 2 2007), Đ i m i, hoàn thiện bộ máy nhà nư c

trong giai đo n hiện nay N ư pháp à N i y là c ng t ình nghiên cứu m t

cách có hệ thống về máy nhà nước của Nước ng h a N iệt Nam uốn sách đã đi s u ph n tích uan đi m nguyên t c của việc cải cách máy nhà nước làm cơ sở lý luận và th c ti n của nh ng đ i mới c n ản của máy nhà nước

ua iến pháp 1 2 và Ngh uyết của Quốc h i về s a đ i sung m t số điều của iến pháp 1 2 ng thời tác giả đã luận giải nh ng phương hướng giải pháp tiếp tục đ i mới h àn thiện máy nhà nước th hướng y ng Nhà nước pháp uyền N iệt Nam ả đảm t ng cường hiệu l c hiệu uả uản lý đất nước t ng giai đ ạn mới

uy n m t ng t ng th nghiên cứu về máy nhà nước nhưng ph n t ình ày luận giải về chính uyền đ a phương th c s là m t c ng t ình nghiên cứu chuyên s u

là ngu n tham hả uý giá ch luận án

+ hang n h c Nguy n ng hành 2 ột số l thuyết và kinh nghiệm

t chức nhà nư c trên thế gi i N hính t uốc gia à N i ng c ng t ình này

hai tác giả đã t ình ày m t số vấn đề lý luận và m hình t chức h ạt đ ng của

máy nhà nước của m t số uốc gia t ên thế giới h n c ng và i m s át uyền l c

a t ên nền tảng học thuyết ph n uyền của M nt s ui u an – ac u s uss au là đ c đi m chung của h u hết các uốc gia ề s ph n c ng uyền l c

gi a nhà nước t ung ương và chính uyền đ a phương có nhiều phương thức được áp ụng: tản uyền ph n uyền hình thành chế đ t uản đ a phương h c ết hợp vận ụng ph n uyền và tản uyền ch nhiều cấp chính uyền hác nhau ác tác giả đã

có s s i chiếu đến th c ti n iệt Nam với mục đích chọn l a nh ng inh nghiệm nhất

đ nh phục vụ ch s nghiệp y ng Nhà nước pháp uyền N mà ảng lãnh đạ nhân n th c hiện

h L an 2 1 ột số vấn đ v hoàn thiện chế độ bầu c đ i biểu

ội đồng nhân dân hiện nay N hính t uốc gia à N i y là c ng t ình

chuyên hả về vấn đề u c i đ ng nh n n t ng đó có đề cập đến hái niệm chức n ng và nhiệm vụ của cơ uan i đ ng nh n n các cấp đ ng thời t ình ày

m t cách hái lược cơ chế hình thành và h ạt đ ng của cơ uan này

+ PGS.TS Lê Minh Thông (2011), Đ i m i, hoàn thiện bộ máy nhà nư c pháp

quy n xã hội chủ ngh a của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân iệt Nam hiện nay,

N hính t uốc gia – thật à N i ng t ình đã hả cứu về uá t ình đ i mới máy nhà nước của iệt Nam t n m 1 đến nay đ c iệt là th c t ạng máy nhà nước t n m 1 2 đến nay đ đề a nh ng đ nh hướng đ i mới h àn thiện ối với máy Q tác giả đã có nh ng uan đi m và luận giải s u s c

Nguy n Nam à 2 1 Chất lượng ho t động của ĐND cấp t nh th o

yêu cầu của Nhà nư c pháp quy n xã hội chủ ngh a iệt Nam, N hính t uốc gia

– thật à N i uốn sách đã đi s u nghiên cứu về uá t ình phát t i n và th c t ạng chất lượng h ạt đ ng của N cấp t nh th yêu c u của Nhà nước pháp uyền

N iệt Nam hiện nay đ ng thời đề a các giải pháp n ng ca hiệu uả h ạt đ ng của các cơ uan này ng t ình đã có nh ng luận giải về các tiêu chí và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng h ạt đ ng của N cấp t nh t ên nền tảng nh ng chức

n ng nhiệm vụ được gia

ọc viện ành chính hủ iên: Nguy n h hượng 2 1 T chức

đơn v hành ch nh – lãnh th iệt Nam ng t ình nghiên cứu về việc ph n chia

đơn v hành chính lãnh th của iệt Nam ua nhiều thời với nh ng nhận thức mới đề a các phương pháp đ giải uyết nh ng ất cập hạn chế của phương thức

t chức đơn v hành chính – lãnh th của nước ta hiện nay y là nh ng vấn đề uan t ọng mà luận án tham hả

1.1.3 k á ụ ể v ứ á ơ quan í

u ươ ệ Nam

Quốc h ng 1 7 Pháp chế s , N ủ sách ại học ài n y

là m t c ng t ình giá t ình hả cứu c ng phu về chế đ chính t - hành chính của iệt Nam t ng l ch s ch đến hết thời háp thu c ác giả đã ành Quy n 2 đ nói

về chế đ hành chính với thiên ph n m i thiên có nhiều chương hác nhau đ t ình

ày nh ng vấn đề l ch s của nền hành chính chế đ ã th n t t t các cơ uan đại iện của n ch ng tham gia và máy Q thời háp thu c hay là việc áp ụng phương pháp đ a phương ph n v ng ch các thiết chế hành chính t ên cấp ã ng

t ình là nh ng tư liệu uý về s vận đ ng và phát t i n c ng như các yếu tố tiến

t ng t uyền thống t chức thiết chế Q ở iệt Nam

+ Lê Kim Ngân (1974), Chế độ ch nh tr iệt Nam thế k -XVIII N iện

ại học ạn ạnh ài n y là c ng t ình nghiên cứu của học giả Miền Nam iệt Nam t ước n m 1 7 hả cứu về chế đ chính t của iệt Nam thời nh – Nguy n và y ơn Nhà Nguy n t đ u t n m 1 2 – hế y là thời nền chính t của đất nước có nhiều iến đ ng nên máy nhà nước đ c iệt là các thiết chế về chính uyền đ a phương c ng có nh ng chuy n iến đ thích nghi đáp ứng yêu c u hai h n v ng đất mới chế đ cai t của h a Nguy n ở àng ng có

s mềm linh h ạt hơn đ huy đ ng l c lượng y chính là cơ sở của nh ng cải cách hành chính mạnh m thời vua Minh Mạng sau đó

i u n ức 1 Pháp luật v t chức ch nh quy n đ a phương

tri u ê (Nghiên cứu v hệ thống pháp luật iệt Nam thế k -XVIII) N Kh a

học ã h i à N i ài viết nghiên cứu m t cách có hệ thống về t chức chính uyền đ a phươngt ng m t giai đ ạn l ch s uan t ọng của đất nước y là m t

t ng nh ng giai đ ạn Nhà nước ph ng iến iệt Nam phát t i n c về mọi m t

đ c iệt là lĩnh v c chính t – pháp luật ấn đề ph n chia đ a giới hành chính t chức máy chính uyền đ a phương ở các v ng lãnh th ua h ạt đ ng cải cách hành chính ưới t iều vua Lê hánh ng đã th hiện tính hợp lý h a học ph hợp với tình hình đất nước giai đ ạn đó

ang 1 Khảo cứu kinh tế và t chức bộ máy nhà nư c tri u Nguy n

N huận óa uế y là c ng t ình nghiên cứu với uy m lớn về t iều Nguy n

t iều đại ph ng iến cuối c ng ở iệt Nam ng vấn đề t chức máy nhà nước

t iều Nguy n mà đ c iệt là ưới thời vua Minh Mạng đã có nh ng ước cải cách t lớn có th nói là há h àn thiện đối với m t nhà nước ph ng iến ác uy đ nh về

đ a giới hành chính uy đ nh s hác iệt về chính uyền các v ng đ th n ng th n miền n i là nh ng vấn đề phát huy giá t đến ngày nay c iệt vấn đề uy đ nh

đ a giới hành chính được à s át uy đ nh lại ưới thời Minh Mạng được đánh giá

ất ca về tính hợp lý lãnh th v n hóa ph ng tục tập uán y là nh ng giá t

c n phải tích c c ế th a

Lê ức iết 2 7 ê Thánh Tông, v vua anh minh, nhà cách tân v đ i N

ư pháp à N i ng t ình hả cứu về t iều đại vua Lê hánh ng nêu ật nh ng cải cách mọi m t inh tế – chính t – v n hóa của Nhà ua đ c iệt là nh ng cải cách

về chính t hành chính t ng đó có nh ng cải cách về t chức chính uyền đ a phương Nh ng cải cách mạnh m của Nhà vua đã đ m lại ch đất nước s phát t i n

th nh vượng về mọi m t

- Các đ tài khoa học liên quan đến nội dung nghiên cứu của luận án

ường ại học Luật à N i 2 T chức và ho t động của CQĐP iệt

Nam - l ch s , thực tr ng và phương hư ng hoàn thiện Kh a hành chính nhà nước

th c hiện đề tài ng t ình này đã nghiên cứu về t chức và h ạt đ ng của chính uyền đ a phương ở iệt Nam t ng l ch s thời h ng iến háp thu c và t hi Nước iệt Nam n chủ ng h a a đời đ ng thời đã đánh giá th c t ạng về chính uyền đ a phương t ng giai đ ạn mà c ng t ình tiến hành hả sát Qua đó c ng t ình

đề a m t số đ nh hướng ch việc y ng h àn thiện về t chức và h ạt đ ng của chính uyền đ a phương

ề tài h a học cấp Nhà nước 2 11 Phân công, phối hợp và kiểm soát

quy n lực trong xây dựng Nhà nư c pháp quy n xã hội chủ ngh a của dân, do dân, vì dân n Ngọc ường chủ nhiệm đề tài y là c ng t ình nghiên cứu

uy m lớn đã y ng m t hệ thống lý luận và hả cứu th c ti n của vấn đề ph n

c ng phối hợp i m s át uyền l c của các i u nhà nước các hình thức nhà nước

t ng l ch s và đ c iệt là ở iệt Nam t ng giai đ ạn y ng Nhà nước pháp uyền hiện nay ng n i ung đề tài có m t số ph n t ình ày về s ph n c ng phối hợp

i m s át uyền l c gi a chính uyền đ a phương với t ung ương gi a các cơ uan của máy chính uyền đ a phương uy nh ng n i ung này ch là m t phận

n m t ng hệ thống các vấn đề s ph n c ng phối hợp i m s át uyền l c t ng Nhà nước pháp uyền nói chung mà các tác giả tiến hành nghiên cứu nhưng giá t tham

hả với luận án là ất lớn

ư pháp - ề tài h a học cấp 2 12 Nghiên cứu so sánh iến pháp các

quốc gia N n a chủ nhiệm đề tài ng t ình đã ành m t chương

hương đ t ình ày về chính uyền đ a phương của các uốc gia A AN th 2

ph n nhóm: ác uốc gia th m hình liên ang và các uốc gia th m hình đơn nhất

t 2 uốc gia h ng uy đ nh về chính uyền đ a phương là ingap và un y Nhìn chung há nhiều uốc gia của A AN ghi nhận uyền t uản của chính uyền đ a phương tuy nhiên ở t ng mức đ hác nhau Quốc gia được đánh giá ca về các uy đ nh

về uyền t uản đ a phương là hái Lan

ư pháp - ề tài h a học cấp 2 1 Cơ s l luận và thực ti n của

việc đ i m i t chức và ho t động của ĐND đ a phương (Góp phần s a đ i chế đ nh ĐND trong iến pháp hái ĩnh h ng chủ nhiệm đề tài ng

t ình tuy chuyên iệt nghiên cứu về chế đ nh N nhưng đã có nh ng hả cứu s u

ng về m hình Q ở các nước t ên thế giới và l ch s hình thành và phát t i n của

hệ thống các cơ uan Q ở iệt Nam ề tài đã làm nh ng vấn đề lý luận và

th c ti n về N – m t thiết chế uan t ọng của Q ở iệt Nam hiện nay

- Các uận án tiến s có liên quan:

Luận án của Nguy n ải 1 2 T chức ch nh quy n trung ương th i Nguy n

ơ 80 - 1847, ại học Luật h a ài n ng luận án tác giả nghiên cứu s u về t

chức chính uyền t ung ương của iều Nguy n hởi đ u t thời ia L ng 1 2 đến hết thời hiệu 1 7 y là h ảng thời gian các thiết chế chính uyền của iều Nguy n được t chức iện t àn th chế đ tập uyền t iệt đ

uy h ng đi s u và nghiên cứu về chính uyền đ a phương nhưng ua các s liệu luận án đã ph n tích làm mối uan hệ gi a chính uyền t ung ương và chính uyền đ a phương M c ãi chế đ phiên t ấn tản uyền đ chính uyền t ung ương n m t ọn t ng tay uyền uyết đ nh c ng vụ t ng t àn uốc thế nhưng iều Nguy n c ng đã y ng và c ng cố chế đ i đ ng ương mục là m t t chức

n c đ th c hiện chức n ng giám sát h ạt đ ng của người đứng đ u đơn v chính uyền cơ sở Lý t ưởng ình thức t chức chính uyền đ a phương cơ sở này c ng

đã hình thành t ng người n iệt Nam ý thức về việc tham gia và h ạt đ ng uản

lý nhà nước ở đ a phương

Luận án của Nguy n Minh ường 1 Cải cách hành ch nh dư i tri u

inh ệnh 8 0 - 1840, ung t m Kh a học ã h i và Nh n v n uốc gia – iện

học Ở luận án này tác giả đã hả sát về mục tiêu n i ung và tiến t ình của cu c cải cách hành chính ưới t iều Minh Mệnh đ ng thời nhìn nhận đánh giá cu c cải cách

đó t ng uá t ình vận đ ng phát t i n của l ch s Luận án đã ành h n m t chương

đ t ình ày về nh ng cải cách hành chính ở đ a phương cụ th là: thay đ i cơ uan hành chính cấp t nh Nh ng uy đ nh mới về hành chính ở cấp phủ – huyện

Quy chu n hóa chức ai t ng và đ i ã t ưởng thành Lý t ưởng ải cách hành chính ở v ng n t c thi u số Ng ài a luận án c ng t ình ày về nhiều vấn đề uan t ọng hác như nguyên lý vận hành giám sát của máy hành chính và vấn

đề tuy n l a s ụng và đãi ng đ i ng uan lại

Luận án của u n ng 1 Đ i m i t chức bộ máy hành ch nh đô th

trong cải cách n n hành ch nh quốc gia nư c ta hiện nay, ọc viện hính t uốc

gia hí Minh ng t ình đã tập t ung làm th c t ạng t chức máy hành chính

đ th ở iệt Nam ch đến thời đi m 1 th iến pháp 1 2 và Luật chức

N và U N n m 1 ng t ình đã đề a nh ng giải pháp cải cách hành chính:

ải cách th chế đ i mới t chức máy giải pháp đà tạ lại đ i ng cán c ng chức uản lý đ th ng t ình s gi p ch luận án nh ng tài liệu tham hả hi đánh giá về t chức máy của các cơ uan chính uyền đ th

Luận án của ức án 1 Ch nh quy n nhà nư c cấp thành phố trực

thuộc trung ương trong t chức thực hiện quy n lực nhà nư c trên đ a bàn thành phố,

ọc viện hính t uốc gia hí Minh ng t ình đã ph n tích nh ng đ c t ưng của thành phố t c thu c t ung ương đ c t ưng của uản lý đ th và m hình t chức

h ạt đ ng của chính uyền thành phố t c thu c t ung ương ua các thời đi s u

và hả sát thành phố à N i đ nêu a nh ng vấn đề t n tại c n h c phục uy nhiên c ng t ình đã hu iệt giới hạn nghiên cứu t ng m t chức n ng nhất đ nh ở cấp

ca nhất của cơ uan Q vậy c ng t ình s là m t ph n tư liệu gi p ch uá

t ình nghiên cứu về m hình t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q của luận án

Luận án của n Nh hìn 1 Đ i m i t chức và ho t động của ND

xã, iện Nghiên cứu Nhà nước và pháp luật – ung t m Kh a học ã h i và nh n v n

uốc gia ác giả đã làm cơ sở lý luận và th c t ạng về t chức và h ạt đ ng của

U N ã đ ng thời đề a phương hướng đ i mới t chức và h ạt đ ng của cơ uan này t ng Q ề tài đã th hiện được s tập t ung chuyên s u và là m t cứ liệu quan t ọng đ hái uát hóa vấn đề t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q t ng phạm vi t ng th

Luận án của ương c Linh 2 2 CQĐP v i việc bảo đảm thi hành hiến

pháp và pháp luật đ a phương, iện Nghiên cứu Nhà nước và háp luật – Trung t m

Kh a học ã h i và Nh n v n uốc gia ng t ình này đã nghiên cứu các vấn đề về lý luận th c ti n h ạt đ ng của hệ thống Q ở iệt Nam t ước hi Luật chức i

đ ng nh n n và Ủy an nh n n n m 2 a đời ng t ình đã tập t ung luận giải

và đề uất giải pháp h àn thiện vai t của các cơ uan chính uyền đ a phương t ng việc ả đảm thi hành iến pháp và pháp luật ng t ình này c ng với đề tài luận án nghiên cứu nh ng vấn đề lý luận và th c ti n về các cơ uan Q

Luận án của àm Mai iên 2 7 oàn thiện pháp luật v t chức và ho t

động của ch nh quy n cấp xã iệt Nam hiện nay, ọc viện hính t uốc gia

hí Minh ên cơ sở nh ng vấn đề lý luận về chính uyền cơ sở c ng t ình đã đánh giá th c ti n t chức và h ạt đ ng của chính uyền cơ sở: ã phường th t ấn gọi chung là cấp ã ác giả c ng t ình đã đưa a các đ nh hướng giải pháp đ h àn thiện pháp luật về chính uyền cấp ã: y ng cơ cấu máy với th c uyền thu c về

N cấp ã N v a là cơ uan uyền l c v a là cơ uan t uản đ a phương

ột số luận văn cần tham khảo:

Luận v n của àng Minh à 2 ột số vấn đ l luận và thực ti n v văn

bản quy ph m pháp luật của CQĐP iệt Nam hiện nay ường ại học Luật à N i

Luận v n đã đề cập đến m t số vấn đề lý luận có tính chất hái uát về t chức và h ạt

đ ng của các cơ uan Q đ làm cơ sở ch nh ng đánh giá nhận t về th c t ạng

an hành v n ản uy phạm pháp luật uy nhiên vì đề tài của luận v n là vấn đề v n

ản uy phạm pháp luật nên luận v n ch đi s u và vấn đề an hành v n ản uy phạm pháp luật – M t c ng cụ phục vụ ch uá t ình uản lý nhà nước ở đ a phương

Luận v n của nh hanh à 2 Tăng cư ng t nh tự quản của ch nh

quy n cơ s iệt Nam hiện nay, ường ại học Luật à N i ấn đề luận v n

nghiên cứu là tính t uản của chính uyền cấp cơ sở N U N ua đó đề uất các giải pháp đ t ng cường tính t uản phát huy được hiệu l c uản lý của ch ng

ng phạm vi nhất đ nh luận v n đã ph n tích được nguyên t c ph n c ng uyền l c

và mối uan hệ gi a các cơ uan chính uyền sở uy nhiên luận v n v n chưa hả sát t àn iện về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q đ có nh ng giải pháp mạnh về m hình t chức và h ạt đ ng

Luận v n của àng Anh uấn 2 7 oàn thiện cơ chế giám sát văn bản

quy ph m pháp luật của CQĐP nư c ta hiện nay, ường ại học Luật à N i

ng luận v n tác giả đề cập đến vấn đề giám sát các v n ản uy phạm pháp luật của Q hủ th của h ạt đ ng giám sát là các cơ uan nhà nước t ung ương và các cơ uan thu c Q h m t ph n ất nh n i ung của luận v n liên uan đến đề tài của luận án

Luận v n của hạm ng ường 2 1 Đ i m i t chức CQĐP iệt Nam

trong giai đo n hiện nay qua thực ti n của t nh ng ơn, ường ại học Luật à

N i hạm vi hả sát của luận v n ch hu iệt t ng phạm vi của đ a phương t nh Lạng ơn nên ch luận giải được nh ng vấn đề mang tính chất n i tại của máy

Q ở đó chứ h ng làm được mối uan hệ gi a đ a phương – t ung ương n i lên vấn đề ph n c ng ph n cấp uyền l c mối uan hệ gi a các đ a phương với nhau

n i lên vấn đề liên ết hu v c

- Các bài viết đăng trên t p ch :

+ hạm n ạt 2 7 hính uyền thành phố t c thu c t ung ương: M

hình t chức và nhiệm vụ uyền hạn T p ch Nhà nư c và pháp luật 2 t

ài viết đã ph n tích nh ng đi m ất hợp lý hiện nay về t chức chính uyền của các thành phố t c thu c t ung ương của iệt Nam ng thời tác giả c ng đã đưa a

m t số iến ngh nh m y ng m t m hình t chức với nh ng nhiệm vụ và uyền hạn hợp lý đ chính uyền các đ th này uản lý có hiệu uả

àng n ả 2 1 i mới t chức và h ạt đ ng của N và U N

ở nước ta T p ch Nghiên cứu lập pháp t 1 -2 ng ài viết này tác giả đã

nêu và ph n tích m t cách có hệ thống nh ng đi m ph hợp và ất cập của N và

U N tại thời đi m n m 2 1 M t số n i ung iến ngh của ài viết đã được phản ánh t ng Luật chức N và U N n m 2

hạm uấn Khải 2 2 chức và h ạt đ ng của i đ ng nh n n t ng

điều iện hiện nay T p ch Nghiên cứu lập pháp t 2- ài viết này đã ph n

tích được th c t ạng của t chức và h ạt đ ng của N và U N th uy đ nh của Luật chức i đ ng nh n n và Ủy an nh n n n m 1 ên cơ sở đó ài viết đưa a các iến ngh phục vụ ch việc s a đ i Luật này

ương c Linh 2 chức và h ạt đ ng của các an của i đ ng nh n

n T p ch nghiên cứu lập pháp 2 t - 7 ên cơ sở ản chất chức n ng và

nhiệm vụ của i đ ng nh n n ài viết đã ph n tích về t chức chức n ng nhiệm vụ

và cơ chế h ạt đ ng của các an của i đ ng nh n n đ thấy được vai t c ng như

ch a được nh ng ất cập hạn chế của các t chức này n ng ca chất lượng h ạt

đ ng nhất là h c phục nguy cơ hình thức hóa của i đ ng nh n n nhất thiết phải

đ i mới về t chức c ng như cơ chế h ạt đ ng của các t chức ên t ng này th đ nh hướng: làm chức n ng nhiệm vụ đ t đó ác đ nh t ách nhiệm t ánh hiện tượng đ n

đ y h c ch ng ch t ng th c thi nhiệm vụ

Nguy n Như hát 2 2 M hình chính uyền đ a phương ở m t số nước

h u – hái ình ương T p ch Nhà nư c và pháp luật 1 t - ài viết

t ình ày ình luận về m hình Q ở m t số nước h u – hái ình ương

t ng s s sánh với iệt Nam ài viết c ng đã đưa a uan đi m iêng mang tính gợi

ý đ các nhà lập pháp nghiên cứu tham hả và vận ụng nh ng ưu đi m của các m hình này và iệt Nam phục vụ ch việc ch nh s a Luật chức i đ ng nh n n

và Ủy an nh n n n m 2 Nh ng vấn đề lý luận của ài viết đến nay v n c n giá

t tham hả nhất là uan đi m về y ng m t m hình Q mang tính t uản

Nguy n Minh hương 2 7 M t số giải pháp đ y mạnh ph n cấp uản lý

nhà nước T p ch Cộng sản, (3), tr32- ài viết ch t ọng đến vấn đề ph n cấp

t ng h ạt đ ng uản lý nhà nước uy nhiên ph n cấp lại là m t cơ chế m t nguyên

t c t ng t chức h ạt đ ng của máy nhà nước t ng đó đ c iệt uan t ọng đối với

Q ên cơ sở ph n tích nh ng ất cập t ng cơ chế uản lý của máy nhà nước nói chung tác đề uất nh ng giải phải đ cải thiện tình hình này th đ nh hướng t ng uyền t chủ ch máy Q

Nguy n Minh hương Nguy n nh ương 2 12 hí đi m h ng t chức

i đ ng nh n n và m hình t chức chính uyền đ a phương ở nước ta T p ch

Nhà nư c và pháp luật 7 t 2 - 1 ài viết đã t ng ết tình hình thí đi m h ng t

chức i đ ng nh n n tại 7 huyện 2 uận và phường của 1 t nh thành phố

t c thu c t ung ương ph n tích nh ng thành c ng c ng như nh ng ất cập hạn chế

hi th c hiện h ạt đ ng này và ch a nguyên nh n của ch ng ên cơ sở đó các tác giả iến ngh các giải pháp đ t chức hợp lý hơn máy Q : ph n iệt s hác nhau và có s uy đ nh linh h ạt về máy các cấp chính uyền làm hơn vai t của N iện t àn N t nh thành phố t c thu c t ung ương đ i mới t chức

và h ạt đ ng của cơ uan hành chính các cấp

à í c 2 12 Quản t đ a phương nhìn t góc đ s sánh t ng uá

t ình s a đ i iến pháp n m 1 2 ở iệt Nam T p ch Nhà nư c và pháp luật, (9),

tr3-11 ài viết đã t ình ày m t cách có hệ thống về hái niệm uản t đ a phương và

nh ng vấn đề liên uan: ph n chia đơn v hành chính lãnh th ph n c ng uyền l c

gi a nhà nước t ung ương và Q gi a các cơ uan của chính uyền đ a phương

M i vấn đề tác giả đều s sánh với các u hướng t ên thế giới đ ng thời vận ụng và

th c ti n ở iệt Nam đ phục vụ ch việc nghiên cứu s a đ i iến pháp n m 1 2

àng h Ng n 2 12 hế đ nh chính uyền đ a phương T p ch Nghiên

cứu lập pháp t 1 -1 ài viết đã àn luận về việc y ng chế đ nh chính uyền

đ a phương t ên cơ sở giải uyết các vấn đề: - iải uyết mối uan hệ gi a t ung ương

và đ a phương với các vấn đề: v t í của N nguyên t c hình thành uan hệ vấn đề

ph n chia hành chính lãnh th - M hình t chức máy Q với 2 vấn đề: ác

đ nh các cấp chính uyền ph n đ nh chính uyền đ th và chính uyền n ng th n

M i vấn đề tác giả đều đưa a nh ng luận giải và iến ngh ác đáng

Nguy n ải L ng 2 12 n thay đ i mạnh m t chức chính uyền đ a

phương hi s a đ i iến pháp T p ch Nghiên cứu lập pháp t - ác giả của

ài viết đã àn luận về nh ng ất cập t ng uy đ nh và việc thí đi m h ng t chức

N huyện uận phường hiện nay ua đó nêu nh ng yêu c u về việc đ i mới chính uyền đ a phương và đề uất các giải pháp ác giải pháp của tác giả tập t ung

và việc ph n đ nh chức n ng các cấp chính uyền ph n iệt s hác nhau gi a

n ng th n và thành th đ có máy Q ph hợp

Nguy n àng Anh 2 12 hế đ nh đại i u i đ ng nh n n t ng iến

pháp 1 2 và m t số iến ngh s a đ i T p ch Nghiên cứu lập pháp t 11-1

ài viết đã àn luận về chế đ nh đại i u N t ng iến pháp h tác giả chế

đ nh đại i u N là m t phận n m t ng chế đ nh lớn chế đ nh về N hính vì vậy uy chế đại i u N phải được y ng t ên nền tảng các lý thuyết

c i của t chức Q : nguyên t c n chủ nguyên t c ph n uyền và t uản đ a phương Mọi s a đ i liên uan đến chế đ nh đại i u N h ng th tách ời nh ng cải cách lớn liên uan đến thiết chế N nói iêng và Q nói chung và s u a hơn n a là cả t ng th máy nhà nước

- Nhi u báo cáo, hội thảo khoa học nghiên cứu v đ tài của luận án

hính phủ 2 áo cáo t chức và ho t động của y ban nhân dân các cấp

t 004 - 2006 ố 1 - á cá t ng ết đánh giá tình hình n m th c

hiện Luật chức i đ ng nh n n và Ủy an nh n n n m 2 về t chức và

h ạt đ ng của Ủy an nh n n các cấp ng đó á cá đã đánh giá l n lượt các thành t u t ng uá t ình th c hiện Luật nhưng c ng ước đ u ch a nh ng hó h n vướng m c ở các vấn đề: mối uan hệ gi a U N và N hủ t ch U N và thành viên U N các phận của U N với nhau ên cơ sở nhận đ nh đ nh đánh giá hính phủ đã có nh ng iến ngh s a đ i Luật và đ y là nh ng cơ sở đ tiến tới việc thí đi m h ng t chức N và n m 2

+ iện Nghiên cứu lập pháp Ủy an hường vụ Quốc h i và iện sa

Lu m u g ng h a liên ang ức 7 2 11 ội thảo Ch nh quy n đ a

phương iệt Nam – ự hình thành, phát triển trên cơ s iến pháp, pháp luật qua các th i k và một số bài học kinh nghiệm ại h i thả này các tham luận đã ph n

tích nh ng thành t u c ng như nh ng đi m ất hợp lý về máy chính uyền đ a phương hơn n m ua M t số tham luận đã đi s u và ph n tích nh ng thành t u

c ng như hó h n vướng m c của việc thí đi m h ng t chức i đ ng nh n n ở

m t số uận huyện phường nh ng vấn đề về t chức chính uyền đ th ác tham luận đều đề a nh ng giải pháp nhất đ nh về việc h c phục nh ng đi m ất hợp lý ch máy chính uyền đ a phương hiện nay

+ N i vụ iệt Nam và N i vụ và t uyền th ng Nhật ản Ngày 2

27/7/2012), ội thảo hành ch nh đ a phương iệt Nam - Nhật ản ại h i thả này

các tham luận đưa a ý iến đánh giá về hệ thống t chức Q ở hai nước hiện nay việc ph n chia vai t nhiệm vụ gi a chính uyền t ung ương và Q nh ng thách thức đ t a và nh ng vấn đề c n cải cách t ên cơ sở làm n i ật nh ng đi m giống và hác nhau gi a hệ thống Q của iệt Nam và Nhật ản Nh ng hạn chế t n tại chính uyền đ a phương được i thả đưa a là: t chức máy của Q c n c ng ềnh nhiều t ng nấc v t í của N và U N chưa ác đ nh chưa t ở thành m t hối t ng uá t ình vận hành chưa có s ph n iệt t chức chính uyền ở đ th và

n ng th n chưa có uy đ nh về cơ chế ph n cấp gi a t ung ương và đ a phương

ác h i thả uốc tế về Q : i thả Ủy an háp luật của Quốc h i và

án h t ợ th c hiện chính sách A t chức tại à N ng t ngày - tháng 12

n m 2 12 i thả iện Nghiên cứu lập pháp Ủy an hường vụ Quốc h i và chức hát t i n uốc tế của M U A t chức ngày 7 tháng 1 n m 2 1 tại Nam nh và ngày 1 tháng 1 n m 2 1 tại n hơ ác cu c h i thả đã thu nhận được nhiều ý iến của các nhà h a học c ng như nh ng người đã inh ua các chức vụ lãnh đạ t ng Q về nh ng ức c t ng việc đ i mới t chức và h ạt

đ ng của Q hiện nay

1.2 S k a g ấ đề ụ g ứ

Qua hả cứu các c ng t ình nghiên cứu về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan

Q ở cấp đ uốc tế c ng như t ng nước như đã nêu người viết luận án có nh ng nhận t đánh giá như sau:

1.2.1- kế u ê ứu u á ẽ kế ừ v á r ể

- ước hết là nh ng vấn đề lý luận các nhà nghiên cứu t ng nước c ng như nước ng ài đã y ng hái niệm về Q v t í chức n ng cơ ản của thiết chế này uy m i uan đi m luận giải vấn đề có s hác nhau nhưng c ng đã cơ ản th hiện nh ng yếu tố hợp lý h a học về các đi m lý luận này M t số c ng t ình đã đề cập đến hái niệm đơn v hành chính – lãnh th và vai t của việc ph n đ nh đơn v hành chính – lãnh th y là yếu tố đ u tiên ác đ nh v t í của m t đ a phương và là

cơ sở vận hành của các mối uan hệ liên uan đến đ a phương đó ác tác giả đã ch a

uy luật của việc ph n chia đơn v hành chính – lãnh th phụ thu c và các yếu tố l ch

s t uyền thống và uan niệm ản s c v n hóa n t c của cư n t ng đ a àn lãnh

th chiều ng chiều ài của lãnh th uốc gia số lượng và mật đ n cư và việc

ph n chia đơn v hành chính – lãnh th thường được uy đ nh ởi iến pháp y là

nh ng đi m uất phát ất uan t ọng là nh ng cơ sở lý luận c ng như nh ng giợi ý

an đ u đ tác giả luận án đi s u ph n tích các vấn đề đ có th ác đ nh ch luận án hướng tiếp cận c ng như nh ng cơ sở lý luận ph hợp với đề tài mình phải giải uyết Tiếp đến các c ng t ình h a học mà tác giả luận án tiếp cận được đã nghiên cứu sâu s c về mối quan hệ gi a nhà nước t ung ương và Q ác đ nh được các cơ chế,

nguyên t c t chức quyền l c gi a các chủ th này đó là: ập quyền (Centralization), tản quyền (Deconcentration) và phân quyền (Decentralization) Tuy nhiên các quốc

gia thường kết hợp cả hai cơ chế này khi xây d ng mối quan hệ gi a gi a nhà nước

t ung ương và Q

c biệt, các công trình là nh ng tài liệu quý khi nghiên cứu các mô hình t chức

Q cụ th Qua các công trình khảo cứu, có th ác đ nh m t th c ti n đa ạng, phong phú các mô hình t chức và hoạt đ ng của Q ác c ng t ình t ng nước)

c ng đã phản ánh quá trình xây d ng, phát tri n của Q ở iệt Nam đ c biệt là t giai đ ạn 1 đến nay y là nh ng d liệu quan trọng mà luận án phải kế th a

- Về khảo cứu th c trạng: y là m t trong nh ng n i dung quan trọng của các công trình nghiên cứu t ng nước mà tác giả luận án tiếp cận được và kế th a

Có th chia các c ng t ình ài viết về đề tài nghiên cứu thành hai giai đ ạn: t ước

và sau n m 2 thời đi m Luật chức N và U N n m 2 a đời vậy nh ng ph n tích về nh ng hạn chế ất cập về máy chính uyền đ a phương

ít nhiều đã được Luật 2 điều ch nh uy nhiên với g n 1 n m th c hiện nh ng hạn chế ất cập về hệ thống các cơ uan này đã l hơn Nhìn chung các ý kiến đều ác đ nh nh ng thành t u (nh ng yếu tố hợp lý, tích c c) t chức và hoạt

đ ng của b máy Q hiện nay v n còn không ít nh ng bất cập, hạn chế

ác c ng t ình đã cung cấp nh ng tư liệu, số liệu xác th c, có ngu n tin cậy đ luận án s dụng, kh c phục s hạn chế hó h n của người làm luận án trong thu thập

số liệu, khảo cứu th c tế Ở nh ng góc nhìn hác nhau các c ng t ình đã có nh ng nhận

đ nh, luận giải về th c trạng t chức và hoạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam tuy có nhiều khác biệt nhưng đều có nh ng giá tr khoa học đ tham khảo

- Sau khi phân tích th c ti n và ch ra nh ng bất cập, hạn chế trong t chức và hoạt đ ng của các cơ uan Q các c ng t ình đã đề xuất nh ng đ nh hướng, giải pháp đ thay đ i, hoàn thiện t chức và hoạt đ ng của các cơ uan Q Nhìn chung, các giải pháp đề xuất đều có giá tr tham khảo

1.2.2- v ầ ế ụ ê ứu

- ề lý luận: Nhiệm vụ của luận án là tiếp tục phát t i n nh ng vấn đề lý luận đ hình thành m t đ nh hướng hợp lý t ng nghiên cứu về các cơ uan Q Nh ng ất

cập t ng uy đ nh của pháp luật c ng như nh ng hác iệt t ng nhận đ nh của các nhà nghiên cứu về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q đã phản ánh s thiếu thống nhất t ng uan niệm về v t í tính chất chức n ng của Q và các cơ uan Q

Nh ng nhận đ nh đánh giá về Q phải có cái nhìn t ng th ởi Q là m t th c

th pháp lý thống nhất t ng hệ thống máy nhà nước y là vấn đề lý luận uan

t ọng c n được luận án tiếp tục làm

- Các công trình nghiên cứu ng ài c ng như t ng nước tuy khảo cứu, nêu bật được nh ng nguyên t c, mô hình t chức của Q t ên thế giới nhưng nhiệm vụ của luận án c n phải hệ thống hóa nh ng nguyên t c, mô hình này Luận án c n ch rõ xu hướng phát tri n tất yếu của nền dân chủ xã h i trong t chức Q và hái uát hóa

nh ng tính chất, chức n ng cơ ản của Q t ng th c ti n đa ạng và phong phú

- ương t , việc nghiên cứu Q ở iệt Nam ua các thời k c ng phải làm

rõ nh ng giá tr đã được kh ng đ nh, là nh ng kinh nghiệm quý báu cho việc xây d ng thiết chế này ở iệt Nam

- Luận án c n ác đ nh nh ng tiêu chí, nh ng yếu tố quan trọng nhất đ đảm bảo tính tiến b , hiệu quả của các cơ uan Q

- Việc đánh giá th c trạng t chức và hoạt đ ng của Q ở iệt Nam c n phải xoay quanh hệ thống tiêu chí nhất đ nh đảm bảo ch rõ nh ng ưu đi m c ng như

nh ng bất cập, t n tại của các thiết chế này

- Các giải pháp hoàn thiện t chức và hoạt đ ng của Q ở iệt Nam c n được xây d ng t ên cơ sở phân tích th c trạng kết hợp với việc nghiên cứu nh ng yêu

c u cụ th của điều kện chính tr , kinh tế, xã h i cùng nh ng chủ t ương đường lối của ảng và Nhà nước C ng h a N iệt Nam t ng thời k mới

1.3 ơ sở lý l g ả y g ứ

1.3.1 Cơ u

Chủ nghĩa Mác – Lênin tư tưởng H Chí Minh về nhà nước và pháp luật, quan

đi m của ảng về xây d ng Nhà nước pháp quyền và nền dân chủ N là cơ sở lý luận của luận án hế giới uan uy vật phương pháp luận iện chứng l ch s lu n được luận án vận ụng đ giải uyết nhiệm vụ nghiên cứu th hiện ua tất cả các chương Luận án luôn bám sát các chủ t ương đường lối của ảng về công cu c đ i mới toàn diện đất nước đ i mới t chức và hoạt đ ng của b máy nhà nước t ng đó có

hệ thống các cơ uan Q

Luận án tiếp thu có chọn lọc các tư tưởng tinh hoa của nhân loại về pháp luật dân chủ, về phân công và ki m soát quyền l c, về t quản đ a phương như: huyết giới hạn quyền l c của John Locke, lý thuyết về phân quyền của M nt s ui u tư tưởng về Khế ước xã h i của J.J Rousseau và của các nhà tư tưởng hác như hn tua t Mill Al sis c u vill Lý thuyết về giới hạn uyền l c ph n uyền là

cơ sở đ giải mã ình luận về chức n ng h ạt đ ng cơ cấu t chức của các cơ uan

Q ư tưởng về hế ước ã h i về chính th đại iện về ã h i n t là cơ sở đ tác giả luận giải về hệ thống các cơ uan đại iện – uyết ngh của Q và mối uan

hệ gi a cơ uan này và các cơ uan hành chính – chấp hành

Các tri thức của các ngành khoa học hác như t iết học, chính tr học, hành chính học nghiên cứu về t chức b máy nhà nước t ng đó có Q c ng được s ụng

đ giải quyết nh ng vấn đề đ t ra t đề tài luận án y là nh ng t i thức h a học

t ợ ch uá t ình nghiên cứu giác tác giả luận án hi u hơn về t chức và h ạt đ ng của các cơ uan Q có th ình luận về các uy đ nh của pháp luật nói chung

và của ngành luật hiến pháp nói iêng phải minh đ nh được các uan hệ pháp luật mà các uy đ nh đó điều ch nh

1.3.2 G u ế ê ứu

M t hệ thống Q n ng đ ng, dân chủ, hoàn thành tốt mọi chức n ng nhiệm

vụ của mình đạt hiệu quả cao trong hoạt đ ng quản lý nhà nước là mục tiêu mà mọi quốc gia hướng đến

Câu h i chính của luận án: C n nh ng giải pháp nà đ hoàn thiện t chức và hoạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam hiện nay?

Giả thuyết nghiên cứu của luận án: D uật T chức CQĐP năm 0 đã

được ban hành nhưng các quy đ nh v t chức và ho t động của các cơ quan CQĐP iệt Nam hiện nay v n còn những điểm bất hợp l , chưa c thể, cần phải được tiếp t c hoàn thiện

Luận án phải chứng minh nh ng vấn đề khoa học g m:

- Làm rõ v trí, tính chất, chức n ng nhiệm vụ và kết cấu cơ ản của các cơ uan Q và các tiêu chí đ đánh giá hiệu quả hoạt đ ng của thiết chế này t ng uản lý nhà nước ở đ a phương

- Nghiên cứu ác đ nh nh ng ưu đi m c ng như hạn chế, bất cập trong t chức

và hoạt đ ng của các cơ uan Q và nguyên nh n của chúng

- Nghiên cứu làm rõ nh ng yêu c u phương hướng đ xây d ng m t giải pháp ph hợp nh m h àn thiện t chức và hoạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam hiện nay

1.4 ướ g g ứ ủa l

Với giả thuyết khoa học như đã nêu ở trên, luận án ác đ nh các cách tiếp cận đ giải quyết các luận đi m khoa học của đề tài đ t a như sau:

- Tiếp cận chức năng: y là hướng tiếp cận uan t ọng của luận án Khi

nghiên cứu về m t cơ uan t chức nhất đ nh t ng máy nhà nước nhiệm vụ cơ

ản là phải làm sáng t chức n ng của cơ uan t chức đó ánh giá t chức và h ạt

đ ng của các cơ uan Q đối tượng nghiên cứu của luận án chính là đánh giá việc

th c hiện các chức n ng nhiệm vụ của các cơ uan t chức này t ng uản lý nhà nước ở đ a phương

- Tiếp cận hệ thống: Việc ph n tích và đánh giá các vấn đề về phân công, phối

hợp và ki m soát quyền l c nhà nước của hệ thống các cơ uan Q phải được đ t trong m t ch nh th thống nhất với nh ng yếu tố phức hợp có liên quan, tác dụng qua lại l n nhau M t b phận, m t thành ph n phải được nghiên cứu trong m t ch nh th ,

t ánh tư uy nghiên cứu vấn đề m t cách c t lát, riêng l

- Tiếp cận liên ngành: C n phải kết hợp tri thức của nhiều ngành khoa học xã

h i và nh n v n như t iết học, khoa học chính tr , hành chính học đ h trợ cho việc nghiên cứu đề tài ưới góc đ luật học t ng đó h a học luật hành chính, khoa học lý luận nhà nước và pháp luật đóng vai t h trợ cho ngành khoa học chủ đạo: khoa học luật hiến pháp

- Tiếp cận luật so sánh: nh hướng này được s dụng trong việc làm rõ v trí,

chính chất, chức n ng nhiệm vụ cơ cấu của Q với nhiều phương iện s sánh: s sánh hiến pháp s sánh các chế đ nh trong các ngành luật

- Tiếp cận l ch s : C n phải nhất uán uan đi m l ch s trong quá trình nghiên

cứu đ c biệt là t ng uá t ình đánh giá th c trạng t chức và hoạt đ ng của các cơ uan Q ở iệt Nam í ụ, c n thấy được tính kế th a, phát tri n c ng như tính hạn chế do thời đi m l ch s của thiết chế này

có hái niệm về các cơ uan chính uyền đ a phương t ước tiên phải làm

m t số hái niệm liên uan đó là: đ a phương đơn v hành chính đơn v hành chính – lãnh th chính uyền đ a phương ở ý nghĩa th ng thường c ng như th góc nhìn luật học

- Đ a phương, đơn v hành ch nh và đơn v hành ch nh – lãnh th

a phương L cal là m t t há th ng ụng tuy nhiên h ng thấy m t v n ản pháp lý nà đ nh nghĩa t c tiếp thuật ng này Ở iệt Nam c ng vậy tính đến nay

v n chưa có m t v n ản pháp luật nà chính thức đ nh nghĩa cả iến pháp hiện hành n m 2 1 đó hái niệm này ch được hi u th ng ua các đ nh nghĩa thông thường h c ua các tài liệu của giới nghiên cứu luật học a phương được đ nh

nghĩa là: Khu vực trong quan hệ v i những v ng, khu vực khác ng, khu vực

trong quan hệ v i trung ương, v i cả nư c [70 1 y là đ nh nghĩa th đi n

iếng iệt của iện Ng n ng học m t tài liệu tuy h ng phải là v n ản pháp lý nhưng c ng ất chính thống Khái niệm đ a phương được ph n thành hai t ng nghĩa

ng hu v c t ng uan hệ với các v ng hu v c hác và t ng uan hệ với t ung ương với cả nước là h ng t ng nhau ng hu v c hác này có th là nh ng t nh thành phố t c thu c t ung ương nhưng c ng có th là nh ng huyện ên cạnh hay ch

là nh ng ã ạn t ng phạm vi m t huyện nà đó à a phương này có th chứa đ ng được đ a phương ia Như vậy đ a phương th cách hi u th ng thường là hái niệm đ ch chung ch tất cả nh ng đơn v hành chính – lãnh th kh ng phải là

t ung ương h ng phải là cả nước mà h ng ác đ nh đó phải là m t cấp đơn v nà

cụ th

ối với các nhà luật học yếu tố đa cấp đ của hái niệm đ a phương đã được

ác đ nh hơn: a phương được m là ng, khu vực trong quan hệ v i trung

ương, v i cả nư c Đ a phương là một phần của lãnh th quốc gia Đ a phương được chia thành nhi u cấp khác nhau Đ a phương có thể là những t nh, thành phố trực thuộc trung ương có thể là huyện, quận, th xã, thành phố thuộc t nh có thể là xã, phư ng, th trấn [71;244]

Như vậy đ a phương là hái niệm ch chung m t h ng gian lãnh th g n liền

m t đơn v hành chính t ng uan hệ với m t cấp hành chính ca hơn và với nh ng đơn v c ng l ại y là hái niệm ph iến của các uốc gia t ên thế giới ng ại t

m t số uốc gia đ c iệt h ng ph n chia thành các đơn v đ a phương như u-n y iện tích: 5.770km2

, dân số g n người in-ga-p iện tích: 647,5 km2

n số g n t iệu người M -na-c iện tích: 1,92 km2 n số g n người Kh ng gian lãnh th của m i đ a phương lu n g n liền với nh ng đ c đi m điều iện t nhiên s phát t i n inh tế v n hóa ph ng tục tập uán và lối sống của

c n người Khái niệm đ a phương g n với nh ng hái niệm đơn v hành chính và đơn v hành chính – lãnh th

Đơn v hành ch nh là nh ng đơn v h ng gian có anh giới ác đ nh được ph n

chia t ng m t lãnh th uốc gia thống nhất nh m mục đích th c hiện c ng việc uản

lý hành chính nhà nước 3 1 Khái niệm Đơn v hành ch nh – lãnh th là hái niệm

đơn v hành chính g n với m t lãnh th nhất đ nh Lãnh th là m t ph n của ề m t

t ái đất có giới hạn g m đất liền nước và h ảng h ng n m ưới uyền uản lý của

m t cơ uan chính uyền nà đó là h ng gian h ạt đ ng của m t c ng đ ng người Nói đến yếu tố lãnh th là nói đến s giới hạn ph n chia m t cách t nhiên

h c có l ch s l u ài về m t h ng gian ng các đơn v hành chính có th có

nh ng đơn v hành chính – lãnh th nhưng c ng nh ng đơn v ch là nh ng đơn v hành chính thu n t y h ng có ý nghĩa về m t lãnh th iều này thấy ở các đ

th ởi l đ th là các đơn v hành chính – lãnh th có tính thống nhất ca các phận g n ết ch t ch với nhau vậy việc t chức đ th thành các đơn v hành chính n i như uận phường ch có ý nghĩa thu n t y về uản lý hành chính iệc ph n đ nh đ a giới của các đơn v hành chính n i b đ th thường mang tính

nh n tạ h ng uá a th các đ c đi m t nhiên về lãnh th của m i hu v c

và h ng phải là nh ng đơn v inh tế iêng iệt mà ch hác nhau ởi máy uản

lý hành chính t ên đ a àn

Tuy nhiên c ng h ng phải tất cả các đơn v lãnh th đều là đơn v hành chính

ác th n làng ản ấp ở iệt Nam – nh ng đơn v lãnh th có anh giới t nhiên ác

đ nh nhưng h ng phải là các đơn v hành chính mà ch là các đơn v mang tính t uản của c ng đ ng Ng ài a các v ng lãnh th của nước ta như v ng y Nguyên

v ng ng ng c c ng h ng phải là nh ng đơn v hành chính mà ch là các

v ng inh tế phục vụ ch việc quy h ạch và uản lý inh tế của đất nước iều này hác với nhiều uốc gia t ên thế giới vì đã uy đ nh v ng là nh ng đơn v hành chính với nh ng cơ chế chính uyền v ng ph hợp

n cứ và uy đ nh của iến pháp và pháp luật thì hái niệm đ a phương lại

g n với hái niệm đơn v hành chính h c vậy Kh ản 1 iều 11 iến pháp n m

2 1 của iệt Nam đã uy đ nh về các đơn v hành chính như sau: Nư c chia thành

t nh, thành phố trực thuộc trung ương T nh chia thành huyện, th xã và thành phố thuộc t nh thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện, th xã và đơn v hành ch nh tương đương uyện chia thành xã, th trấn th xã và thành phố thuộc

t nh chia thành phư ng và xã quận chia thành phư ng Đơn v hành ch nh - kinh tế

đ c biệt do Quốc hội thành lập Kh ản 2 iều 11 của iến pháp đã ác đ nh Nh n

n ở các đơn v hành chính được ph n chia ở Kh ản 1 là Nh n n đ a phương và tại Kh ản 1 iều 111: chính uyền ở các đơn v này là Q các cấp uy a iến pháp n m 2 1 đã gián tiếp ác đ nh đ a phương a hàm tất cả các đơn v hành chính

t cấp t nh thành phố t c thu c t ung ương t ở uống y là m t quan đi m hợp lý

ởi ngay t ng hái niệm đơn v hành chính c ng đã th hiện đ y đủ yếu tố ph n iệt anh giới v ng miền à với m t uốc gia thống nhất t ng m t nền hành chính hiện đại yếu tố lãnh th của các đ a phương c ng ch là vấn đề ác đ nh anh giới phục vụ

ch mục tiêu uản lý hành chính chứ không phải là vấn đề chủ uyền đối với m t vùng lãnh th iệt lập nào đó

- Khái niệm ch nh quy n đ a phương

ên phạm vi h ng gian của nh ng đơn v đ a phương đã được ác đ nh hệ thống các cơ uan điều hi n uản lý c ng việc chung đã được lập nên ó chính là hái niệm an đ u về các cơ uan Q uy nhiên đ uan niệm đ ng về hái niệm

các cơ quan ch nh quy n đ a phương, c n phải hi u hơn về hái niệm ch nh quy n

đ a phương

- Ch nh quy n đ a phương – khái niệm t ng quát của hệ thống các cơ quan

ch nh quy n đ a phương

ước hết hãy m t hái niệm m t cách th ng ụng ở các t đi n nước ng ài:

CQĐP là hệ thống ch nh quy n của một đô th hay một khu vực lãnh th được đi u hành b i những ngư i đ i diện do nhân dân đ a phương bầu ra.[96 7 ay đơn

giản hơn n a là: Q là m t nhóm người ch u t ách nhiệm uản lý hành chính của

m t v ng lãnh th 6 ó nh ng đ nh nghĩa mà mức đ cụ th ất ca ác đ nh nhiệm vụ của Q như: Q là các t chức cung cấp nh ng ch vụ c ng

t ng m t đ th h c m t hu v c lãnh th được điều hành i m s át ởi các c ng chức được l a chọn t ng u c đ a phương [91 Ở góc nhìn của các nhà luật

học Q được đ nh nghĩa hơn cả cơ cấu t chức uyền l c của nó: CQĐP: ệ

thống ch nh quy n của những th trấn, những khu vực (quận, huyện) được đi u hành

b i những hội đồng dân c và những viên chức chấp hành (th a hành) [82; 219]

với nh ng đ nh nghĩa t ên các t đi n của Việt Nam đ nh nghĩa về Q há hác iệt ác t đi n ph th ng của iệt Nam h ng đ nh nghĩa iêng về Q ch

có hái niệm ch nh quy n: máy điều hi n uản lý c ng việc của nhà nước

đi n iếng iệt 2010 [70; 2 đi n Luật học c ng đ nh nghĩa chung như vậy: ộ

máy đi u hành, quản l công việc của nhà nư c Ch nh quy n được phân thành ch nh quy n trung ương và các cấp CQĐP Ch nh quy n trung ương là tập hợp tất cả các cơ quan nhà nư c trung ương CQĐP là tập hợp tất cả các cơ quan nhà nư c đ a phương CQĐP gồm có ch nh quy n cấp t nh, ch nh quy n cấp huyện và ch nh quy n cấp xã [71;138]

uy chưa th c s đ y đủ nhưng cả đi n iếng Việt c ng như đi n Luật học đã th hiện uan đi m của iệt Nam về Q : nhấn mạnh đến yếu tố thống nhất uyền l c chức n ng nhiệm vụ của Q là uản lý các c ng việc của nhà nước

ng hi đó các đ nh nghĩa ở nước ng ài ch đề cập đến vấn đề tính t uản đ a phương của hệ thống cơ uan này n cứ và iến pháp iến pháp 1 2 s a đ i

n m 2 1 và iến pháp hiện hành n m 2 1 và th c ti n uy đ nh của pháp luật nước

ta về Q có th hái uát nh ng n t chính về Q ở nước ta hiện nay như sau: + Q nước ta là m t phận thống nhất hợp thành chính uyền nhà nước + Kh ng phải mọi cơ uan nhà nước t chức và h ạt đ ng ở đ a phương giải uyết các vấn đề phát sinh ở đ a phương đều n m t ng cơ cấu t chức của Q mà

ch nh ng cơ uan n c đại iện ch nh n n đ a phương đ uyết ngh nh ng vấn

đề của họ và nh ng cơ uan chấp hành được nh n n t c tiếp u h c cơ uan

+ ác cơ uan Q h ạt đ ng th nguyên t c tập t ung n chủ có chức

n ng t chức và đảm ả việc thi hành hiến pháp và pháp luật tại đ a phương có s ết hợp gi a lợi ích nh n n đ a phương và lợi ích chung của cả nước [11;128]

Ở m t góc nhìn hái lược có th đ nh nghĩa về Q như sau: CQĐP là một bộ

phận hợp thành của ch nh quy n nhà nư c thống nhất, bao gồm các cơ quan đ i diện – quyết ngh do nhân dân đ a phương trực tiếp bầu ra và các cơ quan t chức khác

được thành lập trên cơ s các cơ quan đ i diện – quyết ngh này để quản l các l nh vực xã hội đ a phương th o quy đ nh của hiến pháp và pháp luật

au hi iến pháp n m 2 1 được an hành m t số ý iến c n đề cập đến hái niệm cấp chính uyền t ng hái niệm chính uyền đ a phương Trong m t ản

thả thả l n thứ 7) của Luật chức Q c ng đã đ nh nghĩa: Cấp CQĐP

là CQĐP v i cơ cấu t chức gồm có ội đồng nhân dân và y ban nhân dân được t chức phù hợp v i đ c điểm nông thôn, đô th , hải đảo, đơn v hành chính – kinh tế đ c biệt h c a đ y là đi m mới ất uan t ọng của iến pháp n m 2 1 n cứ và

iều 111 và đ c iệt là Kh ản 2 iều 11 của iến pháp có th h ng đ nh m t hái niệm iêng iệt cấp chính quyền đ a phương Q là m t hái niệm mang tính đa cấp ở m i cấp như vậy phải h i đủ các điều iện chính t inh tế ã h i nhất đ nh đ

có th thiết ế nên m t hệ thống các cơ uan Q đ y đủ

3- Khái niệm các cơ quan ch nh quy n đ a phương

hính uyền đ a phương là m t hái niệm chung mang tính chất hái uát ên

th c tế Q ch có th được uan sát đánh giá ua t ng cơ uan Q cụ th

h đ nh nghĩa về Q nêu t ên Q là m t thiết chế thống nhất nhưng t ng ết cấu n i tại của nó a g m hai hệ thống cơ uan có tính đ c lập tương đối: cơ uan đại iện - uyết ngh nh n n đ a phương t c tiếp u a và cơ uan hành chính - chấp hành được thành lập trên cơ sở cơ uan đại iện - uyết ngh h c nh n n

t c tiếp u người đứng đ u y là cơ chế lư ng ph n t ng ết cấu của máy

Q Ở máy nhà nước t ung ương là cơ chế tam ph n - chia th nhánh uyền

gi a hính phủ và các ng ết cấu của Q N và U N là hai thiết chế

cơ ản các cơ uan chuyên m n là nh ng phận của thiết chế UBND ó là lý đ

luận án h ng đưa các cơ uan chuyên m n và phạm vi nghiên cứu như là m t cơ uan t ng hệ thống các cơ quan Q

- rí á ơ u í u ươ r á ư

Là m t cơ uan c ng uyền ở đ a phương v t í của các cơ uan Q là m t vấn đề c n được m t t ng mối uan hệ với cơ uan nhà nước t ung ương và với các Q hác Như đã ph n tích ở t ên các cơ uan Q v a có v t í phụ thu c

v a có v t í đ c lập t ng cơ cấu t chức của t àn th máy nhà nước

- tr ph thuộc của các cơ quan CQĐP v i ch nh quy n trung ương:

ác cơ uan Q được nhìn nhận ở góc đ m t ch nh th hay nhìn t ng phận cụ th cơ uan uyết ngh – cơ uan chấp hành đều có th thấy tính phụ thu c của nó t về m t cơ sở ch ng ta thấy ng: s t n tại của Q là hệ uả của việc c ng nhận t phía nhà nước ác đơn v lãnh th có th hình thành t nhiên t ng

l ch s nhưng đ t ở thành m t cấp chính uyền thì ch ng phải được iến pháp và các

đạ luật ghi nhận ng thời nhà nước t ung ương lu n gi uyền ác đ nh th m uyền của các Q Ở iệt Nam ch có Quốc h i mới có uyền uy đ nh về t chức

và h ạt đ ng của Q ơn n a h ạt đ ng của Q lu n là đối tượng i m t a giám sát của trung ương [54; 137]

Nhìn cụ th hơn và các thiết chế phận của Q ch ng ta càng thấy hơn tính chất phụ thu c của Q đối với nhà nước t ung ương Như h ạt đ ng của cơ uan đại iện – uyết ngh ch ng hạn nh ng n i ung mà các cơ uan này àn ạc uyết ngh c ng không n m ng ài phạm vi đã được ác đ nh và h ng th t ái với pháp luật chính sách của nhà nước t ung ương ó v n là h ạt đ ng chấp hành pháp luật t chức th c hiện nh ng uy đ nh nh ng chính sách đã đ nh của chính quyền trung ương

M t hác t ng cơ cấu của Q cơ uan chấp hành ở iệt Nam hiện nay là

Ủy an nh n n đ ng thời c ng là cơ uan hành chính nhà nước ở đ a phương và là

m t phận t ng hệ thống hành chính thống nhất hính phủ lãnh đạ ới v t í này Q cấp ưới ch u s lãnh đạ của cơ uan hành chính nhà nước cấp t ên và

ch u t ách nhiệm t ước cơ uan hành chính nhà nước cấp t ên t ng phạm vi mức đ

ph n cấp ph n uyền theo luật đ nh ính chất phụ thu c này được ả đảm ởi nhiều

uy đ nh của pháp luật nhất là các uy đ nh về th m uyền an hành các mệnh lệnh hành chính và th m uyền về m t t chức như phê chu n điều đ ng cách chức nh ng chức vụ của cấp t ên đối với cấp ưới t ng hệ thống hành chính t n tại của các

uy đ nh này th hiện đậm n t mối uan hệ phụ thu c của Q đối với chính uyền cấp t ên nói chung

- tr độc lập tương đối của các cơ quan ch nh quy n đ a phương

Là thiết chế c ng uyền ở đ a phương đương nhiên các cơ uan Q phải có

v t í đ c lập tương đối ính đ c lập tương đối được m t t ên hai mối uan hệ: với cơ uan t ung ương và với các Q hác

t í đ c lập tương đối của Q với nhà nước t ung ương được phản ánh

ua đ a v pháp lý của các cơ uan đại iện với nh ng phạm vi uyền t chủ đã được

ph n cấp uản lý ối với các uốc gia thiên về cơ chế đ a phương t uản phạm vi uyền hạn của các cơ uan đại iện ất ca ác cơ uan đại iện của Q có th uyết ngh về nhiều lĩnh v c nhóm c ng việc mà h ng phải chờ ý iến phê uyệt của

cơ quan trung ương ởi iến pháp và luật đã uy đ nh cụ th nh ng th m uyền đó Như đã ph n tích ở ph n t ước tính đ c lập của Q đang là u hướng của các nền hành chính hiện đại ác uốc gia t y và h àn cảnh cụ th của mình đ cải cách nền hành chính sa ch càng ngày càng t ng tính đ c lập của các cơ quan Q

h c vậy các cơ uan đại iện – uyết ngh h ng ch là cơ uan uyền l c nhà nước ở đ a phương mà c n là cơ uan đại iện ch ý chí nguyện vọng và uyền lợi của nh n n đ a phương vậy có th nói các cơ uan đại iện – uyết ngh của đ a phương có th đ c lập uyết đ nh các vấn đề của đ a phương th các mức đ hác nhau là th hiện n t uyền t chủ ở m i cấp chính uyền iệc t chức và h ạt đ ng

th m hình t uản đ a phương v n c n chưa được áp ụng ở m t số uốc gia nhưng t về uyền hạn chức n ng nhiệm vụ và th c ti n h ạt đ ng t ng tiến t ình

mở ng và phát huy n chủ có th thấy ng ở ch ng m c nà đó tính đ c lập t uản đ a phương c ng đã cơ ản được nhiều uốc gia ác đ nh nhất là đối với cấp cơ

sở iệt Nam là m t t ng nh ng uốc gia t Quốc h i đến N các cấp h ng hình thành m t hệ thống thống nhất mà cơ ản đ c lập với nhau m i cấp Q đều được thành lập ởi h ạt đ ng u c U N được thành lập t ên cơ sở N đã tạ nên tính đ c lập tương đối ch hệ thống Q t ng máy nhà nước ta

ính đ c lập tương đối của Q c n được m t t ng mối uan hệ gi a các

đ a phương với nhau àng các đ a phương là nh ng chủ th c ng uyền hác iệt

ch ng t n tại đ c lập với nhau ở nh ng đơn v đ a phương c ng cấp uy nhiên s đ c lập này ch đơn thu n về uản lý hành chính nhà nước ởi vì các đ a phương đang t n

tại ởi nhiều yếu tố chung: - Thống nhất trong một không gian kinh tế: h t ường tại các đ a phương là m t phận thống nhất của th t ường t àn uốc - Thống nhất trong