Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ xuống từ hôm “hoá vàng”.. Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng”.. Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở
Trang 1CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
ĐẾN DỰ GIỜ, THĂM LỚP!
NG÷ V¡N 7
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ LỆ QUYỀN
Trang 2KiỂM TRA BÀI CŨ
1.Thế nào là câu chủ động? Thế nào là câu bị động ? Hãy xác định câu chủ động, câu bị động trong hai câu
sau?
a Em đặt cuốn sách trên bàn.
b Cuốn sách được đặt trên bàn.
Trang 3Tiết 99 - Tiếng Việt CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH
CÂU BỊ ĐỘNG (tiếp theo)
3
Trang 4- Giống nhau
a Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ xuống
từ hôm “hoá vàng”
b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ
hôm “hoá vàng”
Ví dụ 1: SGK / 64
4
ND: cùng miêu tả một sự việc
Hai câu đều là câu bị động
- Khác nhau : Về hình thức : câu a có dùng từ "được", câu b không
dùng từ "được".
Không có chủ thể của hoạt động được nói tới .
Trang 5Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống
từ hôm “hoá vàng.”
a Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ
xuống từ hôm “hoá vàng”
b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm
“hoá vàng”
(Câu chủ động)
(Câu bị động.)
(Câu bị động.)
Trang 6Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống
từ hôm “hoá vàng.”
a Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được (người ta) hạ xuống từ hôm “hoá vàng”
b Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm
“hoá vàng”
(Câu chủ động)
(Câu bị động.)
(Câu bị động.)
ĐTHĐ
CTHĐ HĐ
Trang 7Ti ết 99 CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG(TT) I.Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động.
được / bị
*Cách 1:
Câu chủ động:
Câu bị động:
Câu chủ động:
*Cách 2:
Câu bị động:
Sơ đồ chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
Trang 8Bài tập nhanh.
Chuyển câu chủ động sau thành câu bị động theo hai cách
Em mượn quyển truyện này ở thư viện.
-> Quyển truyện này được em mượn ở thư viện.
-> Quyển truyện này mượn ở thư viện.
Trang 9Ví dụ 2: SGK/ 64
a Bạn em được giải Nhất trong kì thi học sinh giỏi.
b Tay em bị đau.
Hai câu này tuy có dùng từ “bị” và “được” nhưng không phải là
câu bị động Vì “ Bạn em” và “ Tay em” là chủ thể của hoạt động và ta không thể chuyển đổi thành:
- Giải nhất được bạn em trong kì thi học sinh giỏi
- Đau bị tay.
- Câu có từ “ bị” và từ “được” là câu bị động nếu từ hoặc
cụm từ đúng trước “ bị” hoặc “ được “ là đối tượng của hoạt động được nói đến trong câu
Ví dụ: Con chuột bị con mèo đuổi
Trang 10*Có hai cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
- Chuyển từ (hoặc cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt
sau từ (cụm từ) ấy.
- Chuyển từ (cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt
động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến từ
(cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ
phận không bắt buộc trong câu.
Ghi nhớ: SGK/64
*Không phải câu nào có từ bị, được cũng là câu bị động
Trang 11a Nam đã rời sân ga cách đây một giờ.
b Nam giống bố.
Không thể chuyển thành câu bị động được vì các câu trên không
có đối tượng của hoạt động Ta không thể nói:
a Sân ga đã bị/ được Nam rời cách đây một giờ.
b Bố bị/ được Nam giống.
LƯU Ý: - Không phải bất kì câu chủ động nào cũng đều có
thể chuyển sang câu bị động tương ứng.
Có thể chuyển những câu trên thành câu
bị động được không? Vì sao?
Trang 12Bài tập 1 : Chuyển đổi mỗi câu chủ động d ới
đây thành hai câu bị động theo hai kiểu
khác nhau.
a Một nhà sư vụ danh đó xõy ngụi chựa ấy từ thế kỉ XIII.
-> Ngụi chựa ấy được ( một nhà sư vụ danh) xõy từ thế kỉ XIII.
-> Ngụi chựa ấy xõy từ thế kỉ XIII.
b Người ta làm tất cả cỏnh cửa chựa bằng gỗ lim.
-> Tất cả cỏnh của chựa được (người ta) làm bằng gỗ lim.
- >Tất cả cỏnh của chựa làm bằng gỗ lim.
c Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bờn gốc đào.
-> Con ngựa bạch được / bị (chàng kị sĩ) buộc bờn gốc đào.
-> Con ngựa bạch buộc bờn gốc đào.
d Người ta dựng một lỏ cờ đại ở giữa sõn.
-> Một lỏ cờ đại được dựng ở giữa sõn.
-> Một lỏ cờ đại dựng ở giữa sõn.
Trang 13Bài tập 2. Chuyển đổi câu chủ động cho dưới đây thành hai
câu bị động: một câu dùng từ được và một câu dùng từ bị
So sánh sắc thái nghĩa của hai câu có gì khác nhau.
a Thầy giáo phê bình em.
b Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.
c Trào lưu đô thị hoá đã thu hẹp sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn.
Trang 14- Em bị thầy giáo phê bình.
a Thầy giáo phê bình em.
- Em được thầy giáo phê bình
- Ngôi nhà ấy bị người ta phá đi.
b Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.
- Ngôi nhà ấy được người ta phá đi.
- Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã được trào lưu đô thị hoá thu hẹp.
c.Trào lưu đô thị hoá đã thu hẹp sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn.
- Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn đã bị trào lưu đô thị hoá thu hẹp.
Bài tập 2. Chuyển đổi câu chủ động cho dưới đây thành hai câu bị động: một câu
dùng từ được và một câu dùng từ bị So sánh sắc thái nghĩa của hai câu có gì khác nhau.
-> sắc thái tích cực
-> sắc thái tích cực
-> sắc thái tích cực
-> sắc thái tiêu cực
-> sắc thái tiêu cực
-> sắc thái tiêu cực
Trang 15QUAN SÁT CÁC HÌNH SAU, ĐẶT CÂU CHỦ
ĐỘNG, BỊ ĐỘNG PHÙ HỢP
Người ta trồng cây phượng ở bờ hồ.
- Cây phượng được trồng ở bờ hồ.
- Cây phượng trồng ở bờ hồ.
Trang 161 Bác sĩ khám bệnh cho em bé ở phòng khám.
2 Em bé được bác sĩ khám bệnh.
Em bé khám bệnh ở phòng khám.
Trang 171 Cô giáo dạy em học ở trên lớp.
2 Em được cô giáo dạy học ở trên lớp.
Trang 18HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Học bài vừa học
+ Làm bài tập 3 còn lại.
+ Nắm được cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động + Khái niệm câu chủ động và câu bị động.
* Chuẩn bị bài: Luyện tập viết đoạn văn chứng minh:
+ T ổ 1 : Chứng minh rằng Bác Hồ luôn yêu thiếu nhi?
+ Tổ 2 : Chứng minh rằng bảo vệ môi trường thiên nhiên là bảo vệ cuộc sống con người?
+ T ổ 3 : Chứng minh rằng nói dối có hại cho bản thân?