I. CÁC VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT TRONG CHỦ ĐỀ1.Đại cương về hàm số+ Định nghĩa hàm số.+ Cách cho một hàm số.+ Đồ thị của hàm số.+ Tính chẵn lẻ của hàm số.2.Hàm số bậc nhất3.Hàm số bậc haiII. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT1. Kiến thức Hiểu được khái niệm hàm số đồng biến,nghịch biến trên một khoảng,hàm số chẵn,hàm số lẻ. Biết được tính chất đối xứng của đồ thị hàm số chẵn,hàm số lẻ. Hiểu được sự biến thiên và đồ thị của hàm số bậc nhất. Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất và đồ thị hàm số y = .Biết đồ thị hàm số này nhận Oy làm trục đối xứng. Học sinh vẽ thành thạo đồ thị các hàm số đã học và xác định chiều biến thiên của nó. Biết cách phân tích để vẽ được đồ thị của hàm số cho bởi nhiều công thức. Học sinh nắm được định nghĩa hàm số bậc hai và biết mối liên hệ giữa hàm số y = ax2(a ) đã học và hàm số bậc hai. Biết được các yếu tố cơ bản của đồ thị hàm số bậc hai:toạ độ đỉnh,trục đối xứng,hướng bề lõm. Học sinh hiểu được sự biến thiên của hàm số bậc hai. Nắm được các bước để vẽ được đồ thị của hàm số bậc hai. Học sinh hiểu được sự biến thiên của hàm số bậc hai trên.2. Kĩ năng Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản. Biết cách chứng minh một hàm số nghịch biến,đồng biến trên một khoảng xác định. Biết cách chứng minh một hàm số chẵn hoặc lẻ. Thành thạo việc xét chiều biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc nhất. Vẽ được đồ thị hàm số y = b ; y = . Biết tìm toạ độ giao điểm của hai đường thẳng có phương trình cho trước. Tìm phương trình đường thẳng khi biết hai điểm mà nó đi qua. Xác định được toạ độ đỉnh,trục đối xứng,hướng bề lõm của đồ thị. Lập được bảng biến thiên của hàm số bậc hai;xác định được toạ độ đỉnh,trục đối xứng ,vẽ được đồ thị của hàm số. Từ đồ thị xác định được sự biến thiên, toạ độ đỉnh, trục đối xứng của đồ thị. Lập được bảng biến thiên áp dụng để vẽ đồ thị của hàm số bậc hai.3. Thái độ Giáo dục cho học sinh tính cần cù,chịu khó trong suy nghĩ. Giáo dục cho học sinh tính cẩn thận, chính xác, yêu thích môn học.4. Năng lực cần phát triển Tính toán, chứng minh. Đặt vấn đề và giải quyết vấn đề. Tư duy, phân tích, tổng hợp, so sánh... Tự học, hợp tác. Tư duy toán học vào thực tiễn.+ Năng lực tự học: Học sinh xác định đúng đắn động cơ thái độ học tập; tự đánh giá và điều chỉnh được kế hoạch học tập; tự nhận ra sai sót và cách khắc phục sai sót.+ Năng lực giải quyết vấn đề: Biết tiếp nhận câu hỏi, bài tập hoặc đặt ra câu hỏi. Phân tích được các tình huống trong học tập+ Năng lực tự quản lý: Làm chủ cảm xúc của bản thân trong quá trình học tập và trong cuộc sống; trưởng nhóm biết quản lý nhóm mình, phân cụ thể cho từng thành viên của nhóm, các thành viên tự ý thức được nhiệm vụ của mình và hoàn thành được nhiệm vụ được giao.+ Năng lực giao tiếp: Tiếp thu kiến thức, trao đổi học hỏi bạn bè thông qua hoạt động nhóm; có thái độ tôn trọng, lắng nghe, có phản ứng tích cực trong giao tiếp.+ Năng lực hợp tác: xác định được nhiệm vụ của nhóm, trách nhiệm của bản thân, đưa ra ý kiến đóng góp hoàn thành nhiệm vụ của chuyên đề.+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Học sinh nói và viết chính xác bằng ngôn ngữ toán học.+ Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.+ Năng lực tự học. + Năng lực giải quyết vấn đề.+ Năng lực tính toán.III. CHUẨN BỊ1.Giáo viên: Bảng thông minh, máy tính, máy đa năng, thước vuông góc, compa, phiếu học tập, giao nhiệm vụ về nhà cho HS nghiên cứu trước chủ đề…Kế hoạch dạy học.2.Học sinh: Bảng nhóm, hợp tác nhóm, chuẩn bị bài trước ở nhà, chuẩn bị báo cáo, SGK,…IV. BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨCChủ đềMức độNhận biếtThông hiểuVận dụngVận dụng caoĐại cương về hàm số.1. Trình bày được định nghĩa tập xác định của hàm số.2. Nhận dạng được cách cho 1 hàm số.3. Nắm được đồ thị của hàm số là gì.4. Hàm số như nào là đồng biến, nghịch biến.5. Các điều kiện để 1 hàm số là hàm số chẵn, hàm số lẻ.1. Tìm điều kiện cho biểu thức có nghĩa.2. Cách tìm tập xác định của hàm số cho bởi 1 hay nhiều công thức.3. Biết cách xét tính ĐB, NB của 1 hàm số cụ thể ntn.1. Giải được bài toán tìm tập xác định của hàm số.2. Vận dụng ĐN hàm số ĐB, NB để xét tính đb, nb của hàm số.3. Biết cách xét tính chẵn lẻ của hàm số.Hàm số bậc nhất.1. Dạng tổng quát của hàm số bậc nhất.2. Dấu hiệu nhận biết hàm số ĐB, NB.3. Hình dáng đồ thị của hàm số bậc nhất.Vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất có chứa dấu giá trị tuyệt đối.Sử dụng các yếu tố liên quan đến hàm số để tìm ra phương trình của hàm số bậc nhất.Giải được bài toán tối ưu.Hàm số bậc hai.1. Dạng tổng quát của hàm số bậc hai.2. Dấu hiệu nhận biết hàm số ĐB, NB.3. Hình dáng đồ thị của hàm số bậc hai.1. Xác định được tọa độ đỉnh của (P).2. Lập được bảng biến thiên của hàm số bậc 2.3. Phác họa được đồ thị của hàm số bậc hai.Dựa vào các yếu tố của hàm số bậc hai để tìm phương trình của hàm số bậc hai.Đo được chiều cao của Parabol bất kỳ.V. CÂU HỎI BÀI TẬP THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC HỌC SINHNhận biết1. Định nghĩa hàm số.2. Định nghĩa tập xác định của hàm số .3. Các cách cho 1 hàm số.4. Đồ thị của hàm số là gì?5. Định nghĩa hàm số ĐB, NB.6. ĐN hàm số chẵn, hàm số lẻ.7. Dạng tổng quát của hàm số bậc 2.Thông hiểuBài 1: Cho . Tính f(2); f(1). Tìm x để f(x) có nghĩa.Cho Tính f(2); f( 2); f(3). Tìm x để f(x) có nghĩa.Bài 2: Xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm số: và y = x2Bài 3: Tìm tập xác định; tính f(x) và so sánh f(x) với f(x) biết: f(x) = ; f(x) = 2x2 – 3x +1Bài 4: Vẽ đồ thị hàm sốa) y = 2x – 4b) y= Bài 5: Vẽ parabol y = 2x2 + x+3.Vận dụngBài 6: Viết phương trình y =ax +b của các đường thẳng:a) Đi qua hai điểm A(4; 3) và B(2;1);b) Đi qua điểm A(1; 1) và song song với Ox.Vận dụng caoBài toán máy bơm Một hộ gia đình có ý định mua một cái máy bơm để phục vụ cho việc tưới tiêu vào mùa hạ. Khi đến cửa hàng thì được ông chủ giới thiệu về hai loại máy bơm có lưu lượng nước trong một giờ và chất lượng máy là như nhau.Máy thứ nhất giá 1500000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1,2kW.Máy thứ hai giá 2000.000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1kWTheo bạn người nông dân nên chọn mua loại máy nào để đạt hiệu quả kinh tế cao.Bài toán đo chiều cao của cổng Acxơ. Khi du lịch đến thành phố Lui (Mĩ) ta sẽ thấy một cái cổng lớn dạng Parabol bề lõm quay xuống dưới. Đó là cổng Acxơ ( hình vẽ ) . Hình 1. Cổng Acxơ Làm thế nào để tính chiều cao của cổng (khoảng cách từ điểm cao nhất của cổng đến mặt đất)VI. THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ1. Ổn định lớp.2. Kiểm tra bài cũ.3. Bài mới.HOẠT ĐỘNG 1 : KHỞI ĐỘNG1. Mục tiêu:Tạo tình huống để học sinh tiếp cận khái niệm hàm số, khái niệm tính đơn điệu hàm số ,tính chẵn lẻ hàm số.HS học xong chương này có thể giải quyết được tình huống đặt ra ở 2 bài toán thực tiễn sau.Bài toán máy bơm : Một hộ gia đình có ý định mua một cái máy bơm để phục vụ cho việc tưới tiêu vào mùa hạ. Khi đến cửa hàng thì được ông chủ giới thiệu về hai loại máy bơm có lưu lượng nước trong một giờ và chất lượng máy là như nhau.Máy thứ nhất giá 1500000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1,2kW.Máy thứ hai giá 2000.000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1kWTheo bạn người nông dân nên chọn mua loại máy nào để đạt hiệu quả kinh tế cao.Bài toán đo chiều cao của cổng Acxo . Khi du lịch đến thành phố Lui (Mĩ) ta sẽ thấy một cái cổng lớn dạng Parabol bề lõm quay xuống dưới. Đó là cổng Acxơ ( hình vẽ ) . Hình: Cổng Acxơ Làm thế nào để tính chiều cao của cổng (khoảng cách từ điểm cao nhất của cổng đến mặt đất) 2. Nội dung, phương thức tổ chức:Chuyển giao nhiệm vụ : L1: Chia lớp thành 4 nhóm , các nhóm làm 3 bài trong 15 phút. Trình bày ra bảng phụ sau đó các nhóm treo sản phẩm của mình và trình bày báo cáo.Bài 1: Cho . Tính f(2); f(1). Tìm x để f(x) có nghĩa.Cho Tính f(2); f( 2); f(3). Tìm x để f(x) có nghĩa.Bài 2: Xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm số: và y = x2Bài 3: Tìm tập xác định; tính f(x) và so sánh f(x) với f(x) biết: f(x) = ; f(x) = 2x2 – 3x +1.L2: Đưa ra phương án giải quyết hai bài toán sau:Bài toán máy bơm : Một hộ gia đình có ý định mua một cái máy bơm để phục vụ cho việc tưới tiêu vào mùa hạ. Khi đến cửa hàng thì được ông chủ giới thiệu về hai loại máy bơm có lưu lượng nước trong một giờ và chất lượng máy là như nhau.Máy thứ nhất giá 1500000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1,2kW.Máy thứ hai giá 2000.000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1kWTheo bạn người nông dân nên chọn mua loại máy nào để đạt hiệu quả kinh tế cao.Bài toán đo chiều cao của cổng Acxo . Khi du lịch đến thành phố Lui (Mĩ) ta sẽ thấy một cái cổng lớn dạng Parabol bề lõm quay xuống dưới. Đó là cổng Acxơ ( hình vẽ ) . Hình: Cổng Acxơ Làm thế nào để tính chiều cao của cổng (khoảng cách từ điểm cao nhất của cổng đến mặt đất) + Thực hiện: Các nhóm hoàn thành nội dung 3 bài tập theo yêu cầu, cử đại diện lên thuyết trình sản phẩm của nhóm. Đặt câu hỏi thảo luận cho nhóm bạn. Đưa ra phương án giải quyết hai bài toán trên, không cần phải ra đáp án cụ thể.+ Báo cáo, thảo luận: Các nhóm trình bày trước lớp sản phẩm của nhóm mình, các nhóm khác theo dõi, phản biện và góp ý kiến. Giáo viên đánh giá chung và giải thích các vấn đề học sinh chưa giải quyết được.3.Sản phẩm: Hoàn thành được 3 bài tập trên.Đưa ra phương án giải quyết hai bài toán thực tế của nhóm mình, không cần đáp án cụ thể:HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC1. Mục tiêu: Nhắc lại kiến thức về hàm số. Dựa vào hàm số bậc nhất để đứ ra cách vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất có chứa dấu giá trị tuyệt đối. Đưa ra các kiến thức về hàm số bậc hai đầy đủ. Dựa vào kiến thức hàm số giải quyết các bài toán thực tế.2. Nội dung và phương thức thực hiện:HĐ 1: Ôn tập về hàm số Mục tiêu: Nhắc lại kiến thức về hàm số: ĐN hàm số, cách cho một hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số. Nội dung và phương thức thực hiện: Chuyển giao nhiệm vụ: Tham khảo sách giáo khoa hãy phát biểu ĐN hàm số, cách cho một hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số. Mỗi học sinh lấy 1 ví dụ về hàm số. Thực hiện nhiệm vụ: Đứng tại chỗ phát biểu các yêu cầu của giáo viên đưa ra. Thảo luận: HS nghe bạn trả lời, nhận xét và chốt kiến thức. Nội dung: 1. Hàm số. Tập xác định của hàm số: Nếu với mỗi giá trị của x thuộc tập D có một và chỉ một giá trị tương ứng của y thuộc tập số thực R thì ta có một hàm số.Ta gọi x là biến số, y là hàm số của x.Tập hợp D được gọi là tập xác định của hàm số.2. Cách cho hàm số: Có 3 cách cho hàm số là Hàm số cho bằng bảng, hàm số cho bằng biểu đồ và hàm số cho bằng công thức.Khi hàm số cho bằng công thức mà không chỉ rõ tập xác định của nó thì ta có quy ước sau:Tập xác định của hàm số là tập tất cả các số thực x sao cho f(x) có nghĩa.3. Đồ thị hàm số: Đồ thị của hàm số y=f(x) xác định trên tập D là tập tất cả các điểm M trên mặt phẳng tọa độ với mọi x thuộc D.
Trang 1Ngày soạn: ……/……/…… Tuần: ……….Ngày dạy : …/……/……… Tiết : ………
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ HÀM SỐ BẬC NHẤT, HÀM SỐ BẬC HAI –9 tiết
KẾ HOẠCH CHUNG
Tiết 12 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1,2
Tiết 19 Hoạt động vận dụng và tìm tòi mở rộng
I CÁC VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT TRONG CHỦ ĐỀ
- Biết được tính chất đối xứng của đồ thị hàm số chẵn,hàm số lẻ.
- Hiểu được sự biến thiên và đồ thị của hàm số bậc nhất Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất và đồ thị hàm số y = x .Biết đồ thị hàm số này nhận Oy làm trục đối xứng
Trang 2- Học sinh vẽ thành thạo đồ thị các hàm số đã học và xác định chiều biến thiên của nó Biết cách phân tích để vẽ được đồ thị của hàm số cho bởi nhiều công thức
- Học sinh nắm được định nghĩa hàm số bậc hai và biết mối liên hệ giữa hàm số y = ax2(a0) đã học và hàm số bậc hai Biết được các yếu tố cơ bản của đồ thị hàm số bậc hai:toạ độ đỉnh,trục đối xứng,hướng bề lõm
- Học sinh hiểu được sự biến thiên của hàm số bậc hai Nắm được các bước
để vẽ được đồ thị của hàm số bậc hai
- Học sinh hiểu được sự biến thiên của hàm số bậc hai trên.
2 Kĩ năng
- Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản.
- Biết cách chứng minh một hàm số nghịch biến,đồng biến trên một khoảng xác định
- Biết cách chứng minh một hàm số chẵn hoặc lẻ.
- Thành thạo việc xét chiều biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc nhất Vẽ được
đồ thị hàm số y = b ; y = x .
- Biết tìm toạ độ giao điểm của hai đường thẳng có phương trình cho trước Tìm phương trình đường thẳng khi biết hai điểm mà nó đi qua.
- Xác định được toạ độ đỉnh,trục đối xứng,hướng bề lõm của đồ thị.
- Lập được bảng biến thiên của hàm số bậc hai;xác định được toạ độ
đỉnh,trục đối xứng ,vẽ được đồ thị của hàm số Từ đồ thị xác định được sự biến thiên, toạ độ đỉnh, trục đối xứng của đồ thị.
- Lập được bảng biến thiên áp dụng để vẽ đồ thị của hàm số bậc hai.
3 Thái độ
- Giáo dục cho học sinh tính cần cù,chịu khó trong suy nghĩ.
- Giáo dục cho học sinh tính cẩn thận, chính xác, yêu thích môn học.
4 Năng lực cần phát triển
- Tính toán, chứng minh.
- Đặt vấn đề và giải quyết vấn đề.
Trang 3- Tư duy, phân tích, tổng hợp, so sánh
- Tự học, hợp tác.
- Tư duy toán học vào thực tiễn.
+ Năng lực tự học: Học sinh xác định đúng đắn động cơ thái độ học tập; tự đánh giá và điều chỉnh được kế hoạch học tập; tự nhận ra sai sót và cách khắc phục sai sót.
+ Năng lực giải quyết vấn đề: Biết tiếp nhận câu hỏi, bài tập hoặc đặt ra câu hỏi Phân tích được các tình huống trong học tập
+ Năng lực tự quản lý: Làm chủ cảm xúc của bản thân trong quá trình học tập và trong cuộc sống; trưởng nhóm biết quản lý nhóm mình, phân cụ thể cho từng thành viên của nhóm, các thành viên tự ý thức được nhiệm vụ của mình và hoàn thành được nhiệm vụ được giao.
+ Năng lực giao tiếp: Tiếp thu kiến thức, trao đổi học hỏi bạn bè thông qua hoạt động nhóm; có thái độ tôn trọng, lắng nghe, có phản ứng tích cực trong giao tiếp.
+ Năng lực hợp tác: xác định được nhiệm vụ của nhóm, trách nhiệm của bản thân, đưa ra ý kiến đóng góp hoàn thành nhiệm vụ của chuyên đề.
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Học sinh nói và viết chính xác bằng ngôn ngữ toán học.
+ Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.
Trang 4Bảng nhóm, hợp tác nhóm, chuẩn bị bài trước ở nhà, chuẩn bị báo cáo, SGK,
2 Nhận dạng được cách cho
5 Các điều kiện để 1 hàm
số là hàm số chẵn, hàm số lẻ.
1 Tìm điều kiện cho biểu thức có nghĩa.
2 Cách tìm tập xác định của hàm số cho bởi 1 hay nhiều công thức.
3 Biết cách xét tính ĐB,
NB của 1 hàm
số cụ thể ntn.
1 Giải được bài toán tìm tập xác định của hàm số.
2 Vận dụng
ĐN hàm số
ĐB, NB để xét tính đb, nb của hàm số.
3 Biết cách xét tính chẵn
lẻ của hàm số.
Hàm số bậc
nhất.
1 Dạng tổng quát của hàm
số bậc nhất.
2 Dấu hiệu nhận biết hàm
Sử dụng các yếu tố liên quan đến hàm
số để tìm ra phương trình của hàm số bậc nhất.
Giải được bài toán tối ưu.
Hàm số bậc
hai.
1 Dạng tổng quát của hàm
số bậc hai.
1 Xác định được tọa độ đỉnh của (P).
Dựa vào các yếu tố của hàm số bậc hai
Đo được chiều cao của
Parabol bất kỳ.
Trang 52 Dấu hiệu nhận biết hàm
số bậc 2.
3 Phác họa được đồ thị của hàm số bậc hai.
để tìm phương trình của hàm
1 )
x x
f Tính f(-2); f(1) Tìm x để f(x) có nghĩa.
2 0
; 1
0
; 1 2 )
(
x
x x
x x
x
1
; f(x) = 2x2 – 3x +1 Bài 4: Vẽ đồ thị hàm số
Trang 6a) Đi qua hai điểm A(4; 3) và B(2;-1);
b) Đi qua điểm A(1; -1) và song song với Ox.
Vận dụng cao Bài toán máy bơm
Một hộ gia đình có ý định mua một cái máy bơm để phục vụcho việc tưới tiêu vào mùa hạ Khi đến cửa hàng thì được ông chủgiới thiệu về hai loại máy bơm có lưu lượng nước trong một giờ vàchất lượng máy là như nhau
Máy thứ nhất giá 1500000đ và trong một giờ tiêu thụ hết1,2kW
Máy thứ hai giá 2000.000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1kWTheo bạn người nông dân nên chọn mua loại máy nào để đạthiệu quả kinh tế cao
Bài toán đo chiều cao của cổng Acxơ
Khi du lịch đến thành phố Lui (Mĩ) ta sẽ thấy một cái cổng lớndạng Parabol bề lõm quay xuống dưới Đó là cổng Acxơ ( hình
vẽ )
Hình 1 Cổng Acxơ
Làm thế nào để tính chiều cao của cổng (khoảng cách từ điểm
Trang 7Bài toán máy bơm : Một hộ gia đình có ý định mua một cái máy bơm để phục
vụ cho việc tưới tiêu vào mùa hạ Khi đến cửa hàng thì được ông chủ giới thiệu vềhai loại máy bơm có lưu lượng nước trong một giờ và chất lượng máy là như nhau.Máy thứ nhất giá 1500000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1,2kW
Máy thứ hai giá 2000.000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1kW
Theo bạn người nông dân nên chọn mua loại máy nào để đạt hiệu quả kinh tếcao
Bài toán đo chiều cao của cổng Acxo Khi du lịch đến thành phố Lui (Mĩ) ta
sẽ thấy một cái cổng lớn dạng Parabol bề lõm quay xuống dưới Đó là cổng Acxơ( hình vẽ )
Trang 8Hình: Cổng Acxơ
Làm thế nào để tính chiều cao của cổng (khoảng cách từ điểm cao nhất củacổng đến mặt đất)
2 Nội dung, phương thức tổ chức:
Chuyển giao nhiệm vụ :
L1: Chia lớp thành 4 nhóm , các nhóm làm 3 bài trong 15 phút Trình bày ra bảng phụ sau đó các nhóm treo sản phẩm của mình và trình bày báo cáo.
Bài 1: Cho
1 3 2
1 )
x x
2 0
; 1
0
; 1 2 )
(
x
x x
x x
x
có nghĩa.
Bài 2: Xét tính đồng biến, nghịch biến của hàm số: y 2x 1 và y = x2
Bài 3: Tìm tập xác định; tính f(-x) và so sánh f(-x) với f(x) biết: f(x) =
x
1
; f(x) = 2x2 – 3x +1.
L2: Đưa ra phương án giải quyết hai bài toán sau:
Trang 9Bài toán máy bơm : Một hộ gia đình có ý định mua một cái máy bơm để phục
vụ cho việc tưới tiêu vào mùa hạ Khi đến cửa hàng thì được ông chủ giới thiệu vềhai loại máy bơm có lưu lượng nước trong một giờ và chất lượng máy là như nhau.Máy thứ nhất giá 1500000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1,2kW
Máy thứ hai giá 2000.000đ và trong một giờ tiêu thụ hết 1kW
Theo bạn người nông dân nên chọn mua loại máy nào để đạt hiệu quả kinh tếcao
Bài toán đo chiều cao của cổng Acxo Khi du lịch đến thành phố Lui (Mĩ) ta
sẽ thấy một cái cổng lớn dạng Parabol bề lõm quay xuống dưới Đó là cổng Acxơ( hình vẽ )
Trang 10- Đưa ra phương án giải quyết hai bài toán trên, không cần phải ra đáp án cụ thể.
+ Báo cáo, thảo luận:
Các nhóm trình bày trước lớp sản phẩm của nhóm mình, các nhóm khác theo dõi, phản biện và góp ý kiến
Giáo viên đánh giá chung và giải thích các vấn đề học sinh chưa giải quyết được.
3. Sản phẩm:
Hoàn thành được 3 bài tập trên.
Đưa ra phương án giải quyết hai bài toán thực tế của nhóm mình, không cần đáp án cụ thể:
- Đưa ra các kiến thức về hàm số bậc hai đầy đủ.
- Dựa vào kiến thức hàm số giải quyết các bài toán thực tế.
2 Nội dung và phương thức thực hiện:
HĐ 1: Ôn tập về hàm số
* Mục tiêu:
- Nhắc lại kiến thức về hàm số: ĐN hàm số, cách cho một hàm số, tập xác
định của hàm số, đồ thị của hàm số.
* Nội dung và phương thức thực hiện:
- Chuyển giao nhiệm vụ: Tham khảo sách giáo khoa hãy phát biểu ĐN hàm
số, cách cho một hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số Mỗi học sinh lấy 1 ví dụ về hàm số.
- Thực hiện nhiệm vụ: Đứng tại chỗ phát biểu các yêu cầu của giáo viên đưa ra.
- Thảo luận: HS nghe bạn trả lời, nhận xét và chốt kiến thức.
- Nội dung:
Trang 111 Hàm số Tập xác định của hàm số: Nếu với mỗi giá trị của x thuộc tập D có một
và chỉ một giá trị tương ứng của y thuộc tập số thực R thì ta có một hàm số.
Ta gọi x là biến số, y là hàm số của x.
Tập hợp D được gọi là tập xác định của hàm số.
2 Cách cho hàm số: Có 3 cách cho hàm số là Hàm số cho bằng bảng, hàm số cho bằng biểu đồ và hàm số cho bằng công thức.
Khi hàm số cho bằng công thức mà không chỉ rõ tập xác định của nó thì ta có quy ước sau:
Tập xác định của hàm số yf x là tập tất cả các số thực x sao cho f(x) có nghĩa.
3 Đồ thị hàm số: Đồ thị của hàm số y=f(x) xác định trên tập D là tập tất cả các điểm M x f x; trên mặt phẳng tọa độ với mọi x thuộc D.
HĐ 2: SỰ BIẾN THIÊN CỦA HÀM SỐ
* Mục tiêu: Tiếp cận khái niệm sự biến thiên của hàm số.
* Nội dung, phương thức tổ chức:
+ Chuyển giao: học sinh hoạt động cặp đôi trả lời câu hỏi
(1) Hàm số y 2x 1 luôn đồng biến hay nghịch biến? vì sao? Ta lấyx x1; 2R với
x x hãy so sánh f x 1 với f x 2 .Từ đó kết luận hàm số đồng biến khi nào và nghịch biến khi nào?
(2) Hàm số 2
yx đồng biến khi nào và nghịch biến khi nào?
+ Thực hiện: Các cặp đôi thảo luận trong vòng 2 phút và viết kết quả ra giấy nháp
Giáo viên gọi bất kì một học sinh (hs không tích cực) lên báo cáo kết quả + Báo cáo, thảo luận, nhận xét và thảo luận.
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung
Trang 12gọi là đồng biến trên khoảng (a;b) nếu
khoảng (a;b) nếu
2 Bảng biến thiên
Để diễn tả hàm số đồng biến trên khoảng 0; ta vẽ mũi tên đi lên (từ 0 đến)
Để diễn tả hàm số nghịch biến trên khoảng ;0 ta vẽ mũi tên đi xuống (từ đến 0)
Nhìn vào bảng biến thiên ta sơ bộ hình dung được đồ thị hàm số.
HĐ 3: TÍNH CHẴN LẺ CỦA HÀM SỐ
* Mục tiêu: Tiếp cận khái niệm tính chẵn lẻ của hàm số, học sinh xác định thành
thạo tính chẵn lẻ của hàm số.
* Nội dung, phương thức tổ chức:
+ Chuyển giao: học sinh hoạt động cặp đôi trả lời câu hỏi
(1) Hàm số 2
yx có tập xác định là gì và hãy so sánh f x với fx với mọi x thuộc tập xác định.
Trang 13(2) Hàm số yxcó tập xác định là gì và hãy so sánh f x với fx với mọi x thuộc tập xác định.
(3) Nhận xét gì về tính đối xứng của đồ thị của hai hàm số 2
yx và yx
+ Thực hiện: Các cặp đôi thảo luận trong vòng 2 phút và viết kết quả ra giấy nháp
Giáo viên gọi bất kì một học sinh (hs không tích cực) lên báo cáo kết quả + Báo cáo, thảo luận, nhận xét và thảo luận.
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung
f x =fx với mọi x thuộc tập xác định D
Hàm số yxcó tập xác định là DR và
- f x =fx với mọi x thuộc tập xác định D
Trả lời
Trả lời
1 Hàm số chẵn, hàm số lẻ Hàm số yf x với tập xác định D gọi là hàm số chẵn khi và chỉ khi
yx nhân trục tung
Oy làm trục đối xứng,và đồ thị hàm
số yx nhận gốc tọa độ O(0;0) làm tâm đối xứng.
2 Đồ thị hàm số chẵn, hàm số lẻ
Đồ thị của hàm số chẵn nhân trục tung Oy làm trục đối xứng,và đồ thị hàm số lẻ nhận gốc tọa độ O(0;0) làm tâm đối xứng.
Trang 14Oy làm trục đối xứng,và đồ thị hàm
số lẻ nhận gốc tọa
độ O(0;0) làm tâm đối xứng.
HĐ 4: HÀM SỐ y = ax + b.
HĐ 4.1: Ôn tập về hàm số y=ax+b
- Mục tiêu: Ôn tập về hàm số bậc nhất y = ax + b (a≠0):
- Nội dung, phương thức tổ chức: Mỗi bàn HS lập thành một nhóm
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Chuyển giao nhiệm
+ Thực hiện nhiệm vụ:
HS chú ý theo dõi, thảo luận và suy nghĩ trả lời…
I.Ôn tập về hàm số bậc nhất y = ax + b (a≠0):
Chiều biến thiên:
+Với a>0 hàm số đồng biến trên;
+Với a<0 hàm số nghịch biến trên .
Tập xác định của hàm số
( 0)
yaxb a là D =; Chiều biến thiên:
+Với a>0 hàm số đồng biến trên;
+Với a<0 hàm số nghịch biến trên .
HS trao đổi và giải thích:
Lấy x1, x2 thuộc và x1
Trang 15y -∞
- Sản phẩm: HS hiểu được sự biến thiên hàm số bậc nhất
HĐ 4.2: Đồ thị của hàm số bậc nhất
- Mục tiêu: Thành thạo vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Chuyển giao nhiệm + Thực hiện nhiệm vụ: *Đồ thị: y
Trang 16thẳng đi qua gốc tọa độ,
không song song và cũng
không trùng với các trục
tọa độ Như ta biết, nếu
hai đường thẳng có cùng
hệ số góc thì đồ thị của
nó như thế nào với nhau?
Vậy đồ thị của hai hàm
nhóm suy nghĩ, thảo luận
để tim lời giải.
HS nêu lại khái niệm đồ thị của một hàm số (học
ở bài trước)
HS chú ý theo dõi
HS: Nếu hai đường thẳng
có cùng hệ số góc thì đồ thị của chúng song song với nhau Vì vậy, do hai đường thẳng y=ax và y=
ax+b có cùng hệ số góc, nên đồ thị của chúng song song với nhau.
HS chú ý lên bảng và ghi chép…
HS chú ý theo dõi bài tập
và thảo luận suy nghĩ tìm lời giải.
HS cử đại diện lên bảng trình bày lời giải.
+a>0:
b a b a 1
Đồ thị của hàm số y =ax + b (a≠0) là đường thẳng song song với đường thẳng y = ax và đi qua
hai điểm A(0;b) và B
;0
b a
vẽ đồ thị hàm số trên.
+ Thu nhận báo cáo:
GV gọi HS nhóm 3 trình
bày lời giải.
+ Báo cáo, thảo luận:
HS trao đổi và rút ra kết quả:
Do a = 3>0 nên hàm số đồng biến trên
Bảng biến thiên:
x -∞
+∞
Trang 17+∞
y -∞
Đồ thị:
Khi y = 0 thì x = 5
3
Khi x =0 thì y =5 y
5
5
3
O x
Vậy đồ thị hàm số y = 3x +5 là một đường thẳng đi qua hai điểm A( 5
3
;0) và điểm B(0;5).trên;
- Sản phẩm: HS hiểu được đồ thị của hàm số bậc nhất.Thành thạo việc xác định
chiều biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất.
Trang 18HĐ 4.3: Đồ thị của hàm số hằng y=b
- Mục tiêu: Thành thạo vẽ đồ thị của hàm số y=b
- Nội dung, phương thức tổ chức: Mỗi bàn HS lập thành một nhóm
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Chuyển giao nhiệm
GV gọi HS đại diện
nhóm 5 trình bày lời giải
của nhóm.
+ Thực hiện nhiệm vụ:
HS xem nội dung hoạt động 2 và suy nghĩ thảo luận tìm lời giải.
II.Hàm số hằng y = b: y
= b.
+ Thu nhận báo cáo:
GV gọi HS nhóm 5 trình
bày lời giải.
+ Báo cáo, thảo luận:
HS đại diện trình bày lời giải
như thế nào với nhau?
Các điểm đã cho đều có
- Sản phẩm: Vẽ được đồ thị y = b
Trang 19HĐ 4.4: Hàm số yx (15 phút.)
- Mục tiêu: Biết vẽ đồ thị của hàm số yx
- Nội dung, phương thức tổ chức: Mỗi bàn HS lập thành một nhóm
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Chuyển giao nhiệm
+ Thực hiện nhiệm vụ:
HS chú ý theo dõi và suy nghĩ trả lời:
<0 hàm số là đường thẳng y = -x.
Vậy hàm số yx
nghịch biến trên khoảng (-∞;0) và đồng biến trên khoảng (0;+∞).
HS suy nghĩ và vẽ bảng biến thiên
Tập xác định: D
Hàm số yx nghịch
biến trên khoảng (-∞;0)
và đồng biến trên khoảng (0;+∞).
*Bảng biến thiên:
x -∞ 0 +∞
+∞ +∞
y 0
*Đồ thị:
y
1
- 1 O 1 x
Hàm số y =|x| là một hàm số chẵn, nhận trục
Oy làm trục đối xứng.
+ Thu nhận báo cáo:
GV gọi một HS đại diện
Trang 20- Sản phẩm: Hiểu cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất và đồ thị hàm số yx Biết được đồ thị hàm số yx nhận trục Oy là trục đối xứng Vẽ được đồ thị y = b và
L: Học sinh làm việc theo nhóm (4 người) trả lời các câu hỏi sau:
?1: Cho biết dáng điệu của hsbh như thế nào Vẽ
hình minh họa ?
?2: Điểm nào là đỉnh của Parabol y = ax2 và
trục đối xứng của nó là đường thẳng nào.
?3: Xác định bề lõm của parabol, giá trị lớn
nhất hoặc giá trị nhỏ nhất của parabol ( nếu có ).
?4: Đồ thị của hsbh nằm ở vị trí nào trên hệ trục
tọa độ Oxy khi a < 0, a > 0.
?5: Hàm số y = ax2 là hs chẵn hay lẻ, suy ra tính
chất về đồ thị của nó.
Parabol có đỉnh là O(0;0) và nhận trục tung làm trục đối xứng.
Khi a < 0 bề lõm của đồ thị quay xuống và đỉnh O(0;0) là giá trị lớn nhất của hsbh.
Khi a > 0 bề lõm của đồ thị hướng lên và đỉnh O(0;0) là giá trị nhỏ nhất của hsbh.
Khi a < 0 đồ thị nằm phía dưới trục hoành.
Khi a > 0 đồ thị nằm phía trên trục hoành.
Là một hs chẵn nên đồ thị của nó nhận trục tung làm trục đối xứng.
+ Thực hiện: Học sinh thảo luận theo nhóm và ghi nội dung thảo luận vào
vào giấy nháp.