Lời nói đầu Việc xác định và cung cấp bộ đánh giá an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp OHSAS 18002, hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn OHSAS 18001 được xây dựng nhằm thoả mãn nhu cầu cấp bách của
Trang 1Hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề
nghiệp - Các yêu cầu
OHSAS 18001: 1999
Trang 2Mục lục
Trang
Tương ứng giữa tiêu chuẩn OHSAS 18001, ISO 14001:1996 và ISO 9001:1994 16
Trang 3Lời nói đầu
Việc xác định và cung cấp bộ đánh giá an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp OHSAS 18002, hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn OHSAS 18001 được xây dựng nhằm thoả mãn nhu cầu cấp bách của khách hàng về việc công nhận tiêu chuẩn hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp tương phản với các hệ thống quản lý của họ có thể được đánh giá và chứng nhận
OHSAS 18001 được xây dựng tương thích với tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:1994 và tiêu chuẩn hệ thống quản lý môi trường ISO 14001:1996 nhằm thuận tiện cho tổ chức tích hợp hệ thống quản lý chất lượng/môi trường/an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Sau khi được cân nhắc kỹ lưỡng thì quy định về OHSAS này sẽ được xem xét lại và bổ sung Việc xem xét lại sẽ được tiến hành khi phiên bản mới ISO 9001 hoặc ISO 14001 được xuất bản nhằm đảm bảo khả năng tương thích liên tục
Quy định này sẽ bị huỷ bỏ việc xuất bản nội dung hoặc giống như tiêu chuẩn quốc tế
Đối với Vương quốc liên hiệp Anh:
BSI-OHSAS 18001 không phải là tiêu chuẩn của Anh;
BSI-OHSAS 18001 sẽ bị huỷ bỏ việc xuất bản nội dung hoặc giống như tiêu chuẩn quốc tế BSI-OHSAS 18001 do BSI xuất bản và giữ bản quyền
Các ấn phẩm tham khảo trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn OHSAS
Các tài liệu sau được sử dụng trong quá trình xây dưụng tiêu chuẩn OHSAS :
BS 8800:1996 Hướng dẫn hệ thống quản lý An toàn và Sức khoẻ nghề nghiệp
Báo cáo kỹ thuật NPR 5001:1997 Hướng dẫn hệ thống quản lý An toàn và Sức khoẻ nghề nghiệp SGS & ISMOL ISA 2000:1997 Các yêu cầu đối với hệ thống quản lý An toàn và Sức khoẻ
Chứng nhận An toàn của BVQI : Tiêu chuẩn quản lý An toàn và Sức khoẻ nghề nghiệp
Tiêu chuẩn chứng nhận hệ thống quản lý An toàn và Sức khoẻ nghề nghiệp của DNV (OHSMS):1997 Bản dự thảo NSAI SR 320 Khuyến nghị đối với Hệ thống quản lý và An toàn Sức khoẻ nghề nghiệp Bản dự thảo AS/NZ 4801 Hệ thống quản lý An toàn và Sức khoẻ nghề nghiêp – Các qui đinh cho hướng dẫn sử dụng
Bản dự thảo BSI PAS 088 Hệ thống quản lý An toàn và Sức khoẻ nghề nghiệp
Loạt các tiền tiêu chuẩn về ngăn ngừa các rủi ro nghề nghiệp UNE 81900
Bản dự thảo LRQA SMS 8800 Các chuẩn cứ đánh giá hệ thống quản lý An toàn và Sức khoẻ nghề nghiệp
Tiêu chuẩn OHSAS 18001 sẽ thay thế các tài liệu tham khảo này
Tiêu chuẩn OHSAS 18001 duy trì tính tương thích cao nhất và tương đương với UNE 819 00 về mặt kỹ thuật
Việc tuân thủ với ấn phẩm loạt tiêu chuẩn đánh giá về An toàn và sức khoẻ nghề nghiệp không có nghĩa là
sẽ được miễn khỏi các nghĩa vụ pháp luật
Trang 41 Phạm vi
Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với hệ thống an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp, tạo thuận lợi cho một tổ chức kiểm soát và giảm thiểu những rủi ro về an toàn sức khoẻ và nghề nghiệp Tiêu chuẩn này không nêu lên các chuẩn cứ về kết quả hoạt động an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp cụ thể cũng không đưa ra đặc điểm chi tiết nào cho việc thiết kế quản lý hệ thống Tiêu chuẩn này áp dụng cho bất kỳ tổ chức nào mong muốn:
a) Thiết lập hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp để loại trừ và hạn chế rủi ro cho người công nhân và các bên liên quan khác, những người mà có thể dễ bị ảnh hưởng
và liên quan đến công việc của họ
b) Thực hiện, duy trì và cải tiến liên tục hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp c) Tự đảm bảo sự phù hợp của mình với chính sách an toàn và sức khoẻ đã công bố
d) Chứng minh sự phù hợp đó cho những tổ chức khác
e) Được chứng nhận phù hợp hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của mình
do một tổ chức bên ngoài cấp
f) Tự xác định và tuyên bố phù hợp với tiêu chuẩn này
Tất cả yêu cầu trong tiêu chuẩn này là nhằm hợp nhất vào bất kỳ hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp nào Mức độ áp dụng phụ thuộc vào các yếu tố như chính sách an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của tổ chức, bản chất hoạt động của tổ chức và các điều kiện hoạt động của tổ chức
Tiêu chuẩn này được dùng áp dụng cho lĩnh vực an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp chứ không áp dụng cho lĩnh vực an toàn sản phẩm và dịch vụ
2 Tài liệu tham khảo
Những tài liệu liên quan đến việc cung cấp thông tin hoặc hướng dẫn được liệt kê trong thư mục Tài liệu này đã được chỉnh sửa thích hợp để xuất bản lần cuối Tài liệu tham khảo này bao gồm:
OHSAS 18002: 1999: Nguyên tắc thực hiện OHSAS 18001
BS 8800: 1996: Hướng dẫn hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
3 Thuật ngữ và định nghía
Các định nghĩa sau đây được áp dụng cho mục đích của tiêu chuẩn này
3.1 Tai nạn
Các sự kiện không được báo trước gây nên chết người, ốm đau, thương tật, gây tổn hại hoặc những mất mát khác
Trang 53.2 Đánh giá
Đánh giá có hệ thống để xác định các hoạt động và những kết quả liên quan phù hợp với kế hoạch đã được sắp đặt trước và việc sắp đặt này được thực hiện một cách có hiệu quả và phù hợp
với chính sách và mục tiêu của tổ chức (xem 3.9)
3.3 Cải tiến liên tục
Quá trình tăng cường hệ thống an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp để nâng cao kết quả hoạt động tổng thể về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp phù hợp với chính sách an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của tổ chức
Chú thích: Quá trình này không nhất thiết phải được tiến hành đống thời ở tất cả các lĩnh vực hoạt động
3.4 Mối nguy
Những yếu tố hay tình huống tiềm tàng dẫn đến tổn thương con người hoặc ốm đau, thiệt hại về tài sản, thiệt hại đến môi trường làm việc
3.5 Xác định mối nguy
Quá trình nhận biết mối nguy và xác định các đặc tính của chúng
3.6 Sự cố
Các hoạt động gây tai nạn hoặc có khả năng dẫn đến tai nạn
Chú thích: Một sự cố mà không có ốm đau, thương tật, thiệt hại và các mất mát khác xảy ra thì được coi là “suýt nữa xảy ra” Thuật ngữ sự cố bao gồm cả “suýt nữa xảy ra – near miss”
3.7 Bên hữu quan
Cá nhân hoặc nhóm liên quan hoặc bị ảnh hưởng bởi kết quả hoạt động an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của một tổ chức
3.8 Sự không phù hợp
Bất kỳ sự sai lệch nào từ những tiêu chuẩn làm việc, thực hành, quy trình, quy định, thực hiện
hệ thống quản lý…mà có thể trực tiếp hoặc gián tiếp dẫn đễn thương tật hoặc ốm đau, thiệt hại
về tài sản, thiệt hại đến môi trường làm việc hoặc tổng hợp các yếu tố trên
3.9 Mục tiêu
Tổ chức tự thiết lập để đạt được mục tiêu về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Chú ý: Mục đích có thể định lượng được nếu khả thi
3.10 An toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Những điều kiện và nhân tố mà ảnh hưởng đến tình trạng sức khoẻ của người công nhân, người lao động thời vụ, nhà thầu, khách hoặc bất kỳ người nào khác tại nơi làm việc
Trang 63.11 Hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Một phần của hệ thống quản lý chung giúp cho việc quản lý rủi ro về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp liên quan đến việc kinh doanh của một tổ chức Nó bao gồm sơ đồ tổ chức, các hoạt động lập kế hoạch, trách nhiệm, thực hành, thủ tục, quy trình và nguồn lực để xây dựng và thực hiện, xem xét và duy trì chính sách an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
3.12 Tổ chức
Công ty, liên hợp công ty, hãng, doanh nghiệp, cơ quan hay một bộ phận của nó, dù là tổ hợp hay không, nhà nước hoặc tư nhân có các bộ phận chức năng và quản trị riêng của mình
Chú ý: với các tổ chức có nhiều đơn vị hoạt động, thì một đơn vị hoạt động riêng rẽ có thể được định nghĩa
là một tổ chức
3.13 Thực hiện
Kết quả cuả hệ thống quản lý và an toàn sức khoẻ nghề nghiệp đo được liên quan đến kiểm soát rủi ro an toàn và sức khoẻ của tổ chức dựa trên chính sách và mục tiêu an toàn và sức khỏe của tổ chức đó
3.14 Rủi ro
Sự kết hợp những khả năng và mức độ nghiêm trọng khi một mối nguy cụ thể xẩy ra
3.15 Đánh giá rủi ro
Toàn bộ quá trình đánh giá mức độ rủi ro và quyết định rủi ro đó có thể chấp nhận được hay
không
3.16 An toàn
Thoát khỏi các rủi ro không thể chấp nhận được
3.17 Rủi ro có thể chấp nhận được
Rủi ro được giảm tới một mức độ mà có thể chịu đựng được khi tổ chức quan tâm đến nghĩa vụ với luật pháp và chính sách an toàn sức khoẻ và nghề nghiệp của mình
Trang 74 Các yếu tố của hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Hình 1: Mô hình quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
4.1 Các yêu cầu chung
Tổ chức phải thiết lập và duy trì hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp theo các
yêu cầu của hệ thống được mô tả theo toàn bộ mục 4
Cải tiến liên tục
Chính sách an toàn
và sức khoẻ nghề nghiệp
Lập kế hoạch
Xem xét lại của lãnh
đạo
Thực hiện và điều hành
Kiểm tra và các hành động phòng ngừa
Trang 84.2 Chính sách an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Hình 2: Chính sách an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Ban lãnh đạo cần phải xác định chính sách an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của tổ chức mình với mục tiêu an toàn và sức khoẻ rõ ràng và cam kết cải tiến thực hiện an toàn và sức khỏe Chính sách phải:
a) phù hợp với bản chất và quy mô của rủi ro an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của tổ chức b) cam kết cải tiến liên tục
c) có cam kết ít nhất tuân thủ pháp luật về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp hiện hành và các yêu cầu khác mà tổ chức phải tuân thủ
d) được lập thành văn bản, được áp dụng và duy trì
e) được thông báo cho tất cả các thành viên với mục đích rằng các nhân viên đều nhận thức được nghĩa vụ sức khoẻ và an toàn nghề nghiệp của mình
f) sẵn sàng phục vụ các bên liên quan và
g) được xem xét định kỳ để bảo đảm rằng duy trì thích hợp và đầy đủ với tổ chức
4.3 Lập kế hoạch
Xem xét của lãnh đạo
Lập kế hoạch
Phản hồi từ việc thực hiện
Chính sách
Phản hồi từ việc thực hiện
Trang 94.3.1 Lập kế hoạch xác định mối nguy, đánh giá và kiểm soát rủi ro
Tổ chức phải thiết lập và duy trì thủ tục để xác định mối nguy, đánh giá rủi ro và thực hiện những biện pháp kiểm soát cần thiết Kế hoạch này bao gồm:
- các hoạt động thường xuyên và không thường xuyên
- các hoạt động của các cá nhân có tiếp cận với nơi làm việc (bao gồm cả nhà thầu phụ và khách)
- điều kiện tại nơi làm việc, kể cả do tổ chức hay cơ quan khác cung cấp
Tổ chức phải bảo đảm rằng kết quả đánh giá và hiệu quả của việc kiểm soát này được xem xét khi thiết lập mục tiêu an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp Tổ chức phải lập thành văn bản và cập nhật những thông tin này
Phương pháp để tổ chức xác định mối nguy và đánh giá rủi ro phải:
- được xác định về phạm vi, bản chất và thời gian để đảm bảo nó được phòng ngừa hơn là khắc phục
- cung cấp để phân loại và xác định rủi ro mà được loại trừ và kiểm soát bởi các phương pháp
được xác định trong 4.3.3 và 4.3.4
- nhất quán với kinh nghiệm hoạt động và khả năng của các biện pháp kiểm soát rủi ro
- cung cấp đầu vào cho việc xác định các thủ tục, xác định nhu cầu đào tạo và/hoặc mở rộng kiểm soát các hoạt động
- Cung cấp việc giám sát các hoạt động bắt buộc bảo đảm việc thực hiện có hiệu lực và hợp thời
Chú ý: Chi tiết hướng dẫn xác định mối nguy, đánh giá và kiểm soát rủi ro xem OHSAS 18002
4.3.2 Yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác
Tổ chức cần phải thiết lập và duy trì một thủ tục xác định và tiếp cận với các yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác mà tổ chức phải tuân thủ
Tổ chức phải lưu giữ những thông tin cập nhật Tổ chức phải chuyển những thông tin liên quan đến pháp luật và các yêu cầu khác đến nhân viên và các bên hữu quan
4.3.3 Mục tiêu
Tổ chức phải thiết lập và duy trì các mục tiêu về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp đã được lập thành văn bản, ở từng bộ phận chức năng liên quan và các cấp trong tổ chức
Khi thiết lập và soát xét lại các mục tiêu của mình, tổ chức phải xem xét đến các yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác, các mối nguy và mức độ rủi ro đến an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp, các phương án công nghệ, các yêu cầu về hoạt động kinh doanh và tài chính, các quan điểm của các bên hữu quan Các mục tiêu phải nhất quán với chính sách an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp,
kể cả sự cam kết cải tiến liên tục
4.3.4 Chương trình quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Tổ chức phải thiết lập và duy trì một hoặc nhiều chương trình quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp để đạt được mục tiêu của mình Chương trình này phải bao gồm các tài liệu:
Trang 10a) xác định rõ trách nhiệm nhằm đảm đạt được các mục tiêu ở từng bộ phận chức năng tương ứng trong tổ chức;
b) biện pháp và tiến độ để đạt được các mục tiêu
Chương trình quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp phải được soát xét thường xuyên và dự kiến thời gian Khi cần thiết chương trình quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp được điều chỉnh tương ứng với những thay đổi về hoạt động, sản phẩm, dịch vụ và điều kiện hoạt động của
tổ chức
4.4 Thực hiện và điều hành
Hình 4: Thực hiện và điều hành
4.4.1 Cơ cấu và trách nhiệm
Vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của người quản lý, thực hiện và xác định các hoạt động có ảnh hưởng đến rủi ro về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp của các hoạt động, thiết bị và quá trình của tổ chức phải được xác định, lập thành văn bản và thông báo nhằm tạo thuận lợi cho việc quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp có hiệu quả
Trách nhiệm cao nhất về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp thuộc về lãnh đạo Tổ chức phải bổ nhiệm thành viên của ban lãnh đạo cấp cao (ví dụ đối với một tổ chức lớn là thành viên hội đồng quản trị trong một tổ chức) với trách nhiệm cụ thể nhằm đảm bảo hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp được thực hiện một cách có hiệu quả và thực hiện các yêu cầu tại mọi vị trí trong tổ chức
Lãnh đạo cần cung cấp các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện, kiểm soát và cải tiến hệ thống quản lý an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
Chú ý: Nguồn lực bao gồm nhân lực về con người và các kỹ năng chuyên môn, công nghệ và nguồn tài chính
Người được bổ nhiệm lãnh đạo phải có được các vai trò, trách nhiệm và quyền lực xác định nhằm:
a) đảm bảo các yêu cầu của hệ thống an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp được thiết lập, thực hiện và duy trì phù hợp với tiêu chuẩn này
Phản hồi từ việc thực hiện
Lập kế hoạch
Hành động khắc phục và phòng ngừa
Trang 11Tất cả các vai trò cùng với trách nhiệm của lãnh đạo chứng tỏ cam kết của họ về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp được cải tiến liên tục
4.4.2 Đào tạo, nhận thức và năng lực
Các cá nhân cần phải có năng lực để thực hiện các nhiệm vụ có thể gây ra tác động đến an toàn
và sức khoẻ nghề nghiệp tại nơi làm việc Năng lực phải dựa trên cơ sở được đào tạo, giáo dục và/hoặc có kinh nghiệm thích hợp
Tổ chức cần phải thiết lập và duy trì các thủ tục nhằm đảm bảo rằng các nhân viên ở mỗi phòng ban chức năng tương ứng nhận thức được:
a) tầm quan trọng của sự phù hợp với chính sách và các thủ tục về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp, với các yêu cầu của hệ thống an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp
b) các vấn đề về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp, hiện tại hoặc tiềm ẩn do các hoạt động công việc của họ, và các lợi ích an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp thu được do kết quả hoạt động của từng cá nhân được nâng cao;
c) vai trò và trách nhiệm trong việc đạt được sự phù hợp với chính sách và thủ tục về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp và với các yêu cầu của hệ thống quản lý an toàn và sức
khoẻ nghề nghiệp, bao gồm các yêu cầu sẵn sàng đáp ứng với tình trạng khẩn cấp (xem
4.4.7);
d) các hậu qủa tiềm ẩn do đi chệch khỏi các thủ tục hoạt động đã quy định;
Thủ tục đào tạo phải quan tâm đến các mức độ khác nhau về:
- Trách nhiệm, năng lực và sự hiểu biết;
- rủi ro
4.4.3 Tư vấn và thông tin liên lạc
Tổ chức phải có các thủ tục nhằm đảm bảo rằng thông tin thích đáng về an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp đã được thông báo tới tất cả nhân viên và các bên liên quan
Các buổi họp có sự tham gia và lấy ý kiến của nhân viên cần phải được ghi chép và thông báo cho bên hữu quan
Nhân viên phải:
- được tham gia vào việc thiết lập và xem xét chính sách và các thủ tục quản lý rủi ro
- được tư vấn khi có bất kỳ sự thay đổi nào mà ảnh hưởng đến an toàn và sức khoẻ tại nơi làm việc;
- được đại diện cho các vấn đề an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp và
- được thông báo tới người đại diện cho công nhân và người đại diện do lãnh đạo chỉ đinh về
an toàn và sức khoẻ nghề (xem 4.4.1)
4.4.4 Tài liệu hệ thống
Tổ chức phải thiết lập và duy trì thông tin bằng văn bản hay dạng điện tử, nhằm:
a) mô tả các yếu tố cốt lõi của hệ thống quản lý và tác động qua lại của chúng
b) chỉ ra hướng dẫn đối với các tài liệu có liên quan