LỜI MỞ ĐẦU Trong mọi thời đại , mọi xã hội , thế hệ trẻ luôn được coi là thế hệ tiêu biểu , thế hệ tương lai của một đất nước . Thông qua cách sống của họ người ta có thể đánh giá được hướng phát triển của đất nước ấy . Vậy thì giới trẻ của chúng ta bây giờ như thế nào ? Họ là ai ? Đó là những người rất trẻ , bây giờ chúng ta thường dùng một cụm từ để gọi họ : thế hệ 8X . Trong số họ , người trẻ nhất mới có 18 , 19 tuổi ; họ sinh năm 1987, 1986 đang học năm thứ nhất và già nhất có thể sinh năm 1983 hoặc 1982, 1981, 1980. Nói chung họ chính là những sinh viên đang ngồi trên giảng đường ĐH hoặc vừa mới ra trường . Họ là con trai. Họ là con gái. Họ là những hạt giống của đất nước. Không phải hạt giống nào cũng tốt , nghĩa là trong số họ không phải ai cũng hoàn hảo cả. Họ có cả những ưu điểm , cả những khuyết điểm .Vấn đề là họ thấy điều đó và đang cố gắng hoàn thiện bản thân bởi vì họ chính là người sẽ gánh vác tương lai của đất nước . Để thấy được họ , để biết họ là ai và đang sống như thế nào , chúng ta không thể chỉ nhìn vào phần nổi trên báo chí hay qua một vài cá nhân . Vì phần đông trong số họ không phải là ca sĩ , người mẫu và giảng đường , cuộc sống lại càng không phải sân khấu . Đơn giản để thấy họ thì phải là chính họ , phải nhìn họ bằng sự tin tưởng . Hãy xem so với những người thuộc thế hệ cũ trước đây , họ đã tiến bộ như thế nào , họ còn thiếu sót những gì . Với tư cách là một công dân của thế hệ trẻ hiện đại và sau khi tìm hiểu thêm qua tài liệu , sách báo ; cũng như được sự hướng dẫn của cô giáo Nguyễn Thị Mỹ Nhung , em xin trình bày bài viết : “ Vận dụng cặp phạm trù cái chung, cái riêng, cái đơn nhất, phân tích một vài nét về thế hệ người Việt trẻ “
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Trong mọi thời đại , mọi xã hội , thế hệ trẻ luôn được coi là thế hệ tiêu biểu , thế hệ tương lai của một đất nước Thông qua cách sống của họ người
ta có thể đánh giá được hướng phát triển của đất nước ấy Vậy thì giới trẻ của chúng ta bây giờ như thế nào ? Họ là ai ? Đó là những người rất trẻ , bây giờ chúng ta thường dùng một cụm từ để gọi họ : thế hệ 8X Trong số họ , người trẻ nhất mới có 18 , 19 tuổi ; họ sinh năm 1987, 1986 đang học năm thứ nhất và già nhất có thể sinh năm 1983 hoặc 1982, 1981, 1980 Nói chung
họ chính là những sinh viên đang ngồi trên giảng đường ĐH hoặc vừa mới
ra trường Họ là con trai Họ là con gái Họ là những hạt giống của đất nước Không phải hạt giống nào cũng tốt , nghĩa là trong số họ không phải ai cũng hoàn hảo cả Họ có cả những ưu điểm , cả những khuyết điểm Vấn đề
là họ thấy điều đó và đang cố gắng hoàn thiện bản thân bởi vì họ chính là người sẽ gánh vác tương lai của đất nước Để thấy được họ , để biết họ là ai
và đang sống như thế nào , chúng ta không thể chỉ nhìn vào phần nổi trên báo chí hay qua một vài cá nhân Vì phần đông trong số họ không phải là ca
sĩ , người mẫu và giảng đường , cuộc sống lại càng không phải sân khấu Đơn giản để thấy họ thì phải là chính họ , phải nhìn họ bằng sự tin tưởng Hãy xem so với những người thuộc thế hệ cũ trước đây , họ đã tiến bộ như thế nào , họ còn thiếu sót những gì
Với tư cách là một công dân của thế hệ trẻ hiện đại và sau khi tìm hiểu thêm qua tài liệu , sách báo ; cũng như được sự hướng dẫn của cô giáo
Nguyễn Thị Mỹ Nhung , em xin trình bày bài viết :
“ Vận dụng cặp phạm trù cái chung, cái riêng, cái đơn nhất, phân tích một vài nét về thế hệ người Việt trẻ “
Trang 2Trong quá trình viết bài em sẽ không tránh khỏi những sai phạm do hạn chế về nhận thức cũng như kiến thức ; mặt khác đây là lần đầu tiên làm tiểu luận nên bài viết sẽ còn thiếu sót , em rất mong Thầy Cô thông cảm và góp ý
để bài viết của em được hoàn chỉnh hơn
Em xin cảm ơn Thầy Cô !
Bài viết của em gồm 2 phần :
Phần I : Một số căn bệnh của người Việt trẻ hiện nay
Phần II : Thế hệ người Việt trẻ thông minh , năng động và sáng tạo
NÔI DUNG
Phần I : Một số căn bệnh của người Việt trẻ hiện nay
Thế hệ 8X luôn được coi là một thế hệ mới mẻ , tích cực ; 1 thế hệ luôn biết sống khác , nghĩ khác và làm khác Họ năng động và tràn trề nhiệt huyết Tuy thế , họ chưa hẳn đã chia tay hoàn toàn với những “tật bệnh” của người Việt trẻ nói chung
1) “Bệnh” sợ dẫn đầu
Có lẽ trong đời sống của những 8X hiện nay thì đây là căn bệnh được thấy rõ nhất : sợ dẫn đầu Dường như với họ việc “ làm một chú cá mòi
Trang 3trong hàng ngàn chú cá mòi khác giống y như nhau trong một cái hộp sốt”
dễ dàng hơn việc “ làm một chú cá mập oai hùng nhưng bị “ đánh giá” ” Và với những người như thế , sống cá tính trở thành một thứ xa xỉ
Đầu năm học , nếu giáo viên có hỏi “ Ai xung phong làm lớp trưởng?” thì cảnh tượng sẽ là lớp học im phăng phắc , tuyệt nhiên không một cánh tay nào giơ lên Và giải pháp sẽ là giáo viên chỉ định hoặc “ năm ngoái ai làm thì năm nay làm tiếp” Vì sao lại thế ? Báo HHT 2! đã có một cuộc phỏng vấn nhỏ về điều này “ Rất nhiều hình mẫu , tiêu chuẩn của một lớp trưởng được đưa ra và còn có nhiều bạn tự tin thừa nhận mình đủ khả năng lãnh đạo
để làm một lớp trưởng Nhưng khi hỏi “ Bạn có tự xung phong làm lớp trưởng không ?” thì 100% là lắc đầu với những lý do như sợ bị đánh giá là chơi nổi , sợ người khác nghĩ mình thế này thế khác ……Tổng kết lại là 8X không dám xung phong dù biết mình có đủ , thậm chí thừa khả năng ”
Vô hình chung những người Việt trẻ này đã tự đè bẹp cá tính của mình không vì một cái gì cao siêu , tất cả chỉ là một nỗi sợ hãi cá nhân mang đầy
vị kỷ Chính điều đó đã dẫn đến những tính cách nhạt nhẽo , lỡ cỡ , gió chiều nào theo chiều ấy , tạo nên một thế hệ người Việt trẻ thụ động , họ hướng tới một mẫu số chung là sống đều đều , không ai lấn át ai và tốt nhất
là không nên bộc mình Nguyên nhân trước tiên dẫn đến những suy nghĩ kiểu này của teen Việt là do cách giáo dục Họ được giáo dục theo kiểu truyền kinh nghiệm hơn là kích thích sáng tạo Cách giáo dục này đã ăn sâu
cả vào cuộc sống , tức là luôn hướng đến một khuôn mẫu có sẵn kiểu “ con gái thì phải nhu mì , con trai thì không được chơi búp bê” Khi bị giáo dục một cách áp đặt như thế , những người này lại áp đặt điều đó vào người khác vì nghĩ như thế mới là đúng Khi có ai không như họ thì người đó sẽ là sai , cần phải tẩy chay và thế là “ đi đời” một cá tính Nguyên nhân nữa cần nói đến nữa là do tính a dua Vẫn một cá tính , một phong cách ấy thôi ,
Trang 4nhưng nếu nhiều người thích thì thành mốt , còn nếu chỉ một vài người theo thì những người đó lại thành những “ kẻ dở hơi” ngay Thế mới thấy thật khâm phục những thành phần cá tính còn “sống sót” Để nỗ lực chứng minh chính mình không phải dễ , nó đòi hỏi lòng dũng cảm thật sự
8X nên bao dung và chấp nhận cá tính của người khác như mình mong muốn người ta chấp nhận cá tính của mình Đã đến lúc dẹp bỏ kì thị , tự hào
về bản thân Tại sao bạn không giơ tay xung phong làm lớp trưởng khi biết
và thấy mình đủ khả năng ? Bạn sợ bị đem ra đánh giá , nhận xét , sợ những cái nhìn soi mói và những cái bĩu môi ? Hãy quên những điều đó đi và thể hiện bản thân mình Bạn có thể không phải là số một nhưng là duy nhất , vì thế không nên để những suy nghĩ kia hạ thấp giá trị thực sự của bản thân Được như thế , mỗi 8X sẽ góp phần tạo nên một thế hệ cá tính
2) Sự tự tin của người Việt trẻ đâu ?
Người Việt trẻ có tự tin không ? Nhìn từ góc độ cá nhân , với câu hỏi được đặt ra là “ Bạn có tự tin không ?”, báo HHT 2! Số 22 ( 3/ 2004 ) đã mở một diễn đàn và kết quả là 78% khẳng định là rất thiếu tự tin , 21% cho rằng
họ rất tự tin và 1% trả lời là không biết hoặc không trả lời Còn nhìn qua cộng đồng những người trẻ thế hệ 8X xung quanh ? Trên báo HHT 2! Số 22 ( 3/2004 ) có một bạn nói rằng “ Tôi thấy trong công việc , những người bạn của tôi rất tự tin Tôi thấy họ thành đạt rất sớm , họ còn trẻ mà đã là giám đốc , lập công ty Tôi nghĩ chỉ có tự tin mới khiến họ thành công đến thế Nhưng trong cuộc sống , hình như sự tự tin này không còn nữa Khi xem một cuộc phỏng vấn trên truyền hình tôi lại thấy họ , chính những con người thành đạt ấy lại tỏ ra nhút nhát , rụt rè” Đúng thế Sự nhút nhát và rụt rè đó được thể hiện rõ ràng khi họ cứ một điều xưng em , hai điều xưng em Sao
họ không xưng “ tôi” ? Vì họ không thấy tự tin
Trang 5Nói dối cũng là một biểu hiện của sự thiếu tự tin Mà ở người Việt trẻ hiện nay thì việc nói dối là rất phổ biến Không chỉ dối người mà họ còn dối mình Có thể chỉ ra luôn , đó là bệnh thành thích và tự thổi phồng mình lên , cho rằng mình quan trọng nhất , lúc nào cũng nói “ Không có tôi thì … ” Thực sự số người tự tin ít ỏi quá , mà đa số trong đó chỉ thuộc về những người đã có thời gian sinh sống và học tập ở nước ngoài về “ Còn những người sinh sống ở Việt Nam cả đời chưa ra khỏi đất nước , có giỏi đến mấy cũng đều rất thiếu sự tự tin Điều đó nghĩa là “ bệnh”thiếu tự tin không phải căn bệnh riêng của người Việt trẻ , nó có lẽ đã là căn bệnh chung của mọi thế hệ người Việt “ Trong Seagame 22 , mọi người nói rằng Việt Nam sẽ giành được nhiều thành tích do có lợi thế sân nhà” , tại sao họ không nghĩ là
do thực lực , tài năng và sự khổ luyện ? Phải chăng môi trường không cho phép chúng ta tự tin ? Làm gì cũng phải xem mình có giống mọi người không , khác đi là bị “ soi” cho đến nhụt chí Ơ lớp làm một bài văn không theo trình tự trong sách là bị điểm kém ngay , kể cả cái giấy xin phép nghỉ học cũng như photocoppy , chỉ thay đổi tên tuổi ngày giờ Chính vì không độc lập suy nghĩ nên chúng ta mới thiếu tự tin như thế Bên cạnh đó , cha mẹ cũng góp phần vào việc khiến chúng ta thiếu tự tin “ Nếu như giới trẻ thế giới sẵn sàng bảo lưu kết quả để đi làm thêm , đi du lịch kết hợp làm việc thì
ở Việt Nam , các bậc cha mẹ luôn lên “ lịch sống” cho con cái Con cái họ thuộc thế hệ người Việt trẻ nhưng lại đang phải sống cho họ _ thế hệ người Việt già Và vì thế nên cuộc sống của thế hệ con cái ấy không có sự thử thách Mà đã không được thử thách thì làm sao có thể tự tin ?
Trong cuộc sống hội nhập bây giờ , thiếu tự tin sẽ tạo một cản trở lớn Vậy thì để khắc phục , chúng ta mà trước hết là giới trẻ bây giờ cần độc lập hơn trong suy nghĩ ; phải dám nghĩ , dám làm và dám chịu trách nhiệm Ngoài ra phải hiểu rõ chính bản thân mình , “ ở đời phải biết mình là ai” như
Trang 6câu nói của diễn viên Đức Khuê trong một tiểu phẩm nào đó Bởi vì đó là cách tốt nhất để có được sự tự tin Và các bậc phu huynh hãy đừng yêu thương con cái quá đến mức sợ nguy hiểm mà “ ngăn không cho họ thử sức hoặc giảm đi mức độ khó khăn của thử thách vì xót con Đó là điều không nên vì sự tự tin và sự ỷ lại không bao giờ đi song hành với nhau Mỗi chúng
ta hãy cùng cố gắng để tạo lập một thế hệ người Việt tự tin
3) Người Việt trẻ có ích kỷ ?
Ich kỷ là một “căn bệnh” khá phổ biến trong giới trẻ ngày nay So với những thế hệ cũ trước kia thì thế hệ trẻ bây giờ có một hoàn cảnh khác để bộc lộ rõ hơn và nhiều hơn tật xấu này Có một câu chuyện kể rằng “Một người luôn có trách nhiệm nhưng chỉ với những công việc liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình , anh ta ít tham gia , ít hy sinh vì hoạt động tập thể
nhưng lại sẵn sàng cống hiến , xả thân vì một việc gì đó ” Tại sao lại như
thế ? Đơn giản , khi làm việc đó , tên tuổi và danh vọng cá nhân đạt được là tuyệt đối nhất Vì chẳng phải chia sẻ với ai , mình làm mình hưởng Hay một câu chuyện khác “Ngồi quán , một anh chàng hăng say nói về một hạn dịch Anh ta cũng nhiệt tình góp ý cho những giải pháp tích cực nhất để rồi đứng dậy khỏi bàn , rơi rớt lại một lời ngỏ chân tình : “Nói thế thôi , ngu gì dấn thân vào để mang nợ vào thân ” ” Còn có nhiều câu chuyện khác và những mẫu nhân vật như trong hai mẩu chuyện trên được coi là ích kỷ Sự ích kỷ dường như được mặc định với những đặc điểm như thế và theo điều tra thu được trên báo HHT số 23 (4-2003) cho thấy những 8X được hỏi “Bạn
có ích kỷ không?” Thì 87% trả lời “có” Những 8X này lúc nào cũng bo
bo , vun vén thành công ; thậm chí thành công không muốn cho nhiều người biết vì sợ sẽ có sự trùng lặp hoặc ăn cắp bản quyền Suy nghĩ này luôn tồn tại khiến cho sự nung nấu , suy nghĩ về chuyện làm sao để thành công và làm thế nào để hạn chế người biết là tương đương nhau và họ trở thành
Trang 7những 8X ích kỷ Tại sao người Việt trẻ bây giờ , đặc biệt là 8X lại như thế ? Vì họ đang sống trong một thời mà tất cả các năng lực cá nhân đã được đề cao , được tìm kiếm và đánh thức Vì vậy những con người này
không thể đứng nấp trong đám đông chung chung được nữa mà phải vượt
trội để khẳng định mình , phải luôn phấn đấu để “hơn người” Đây là mặt tích cực hiếm hoi của vấn đề
Như vậy nghĩa là 8X bây giờ ích kỷ Theo mặt tích cực hay tiêu cực thì còn tuỳ mức độ hoàn cảnh mà nó bộc lộ Mức độ ứng xử của chính bản thân mỗi 8X về vấn đề này sẽ quyết định sự ích kỷ là “tốt” hay “xấu” Nói theo cách khác thì ích kỷ đừng hại nhân là được Với những ích kỷ tiêu cực , 8X chỉ bớt ích kỷ chừng nào họ có được sự cảm thông và chia sẻ với người khác , chừng nào họ biết sống vì mọi người Còn nếu trong trường hợp buộc phải
“chiến đấu” với nhau thì 8X nên biết giới hạn của nó chỉ là một cuộc cạnh tranh “nghiệt ngã và lành mạnh” nhằm khẳng định đúng tư cách và năng lực của mình thôi
Trang 8Phần II : Thế hệ người Việt trẻ – một thế hệ thông minh , năng động và sáng tạo
1) Những doanh nhân 8X
Chưa bao giờ chúng ta có một thế hệ trẻ thành đạt như bây giờ Chưa bao giờ chúng ta có “ những nhà doanh nghiệp”, “ông chủ , bà chủ” trẻ như thế Giới trẻ bây giờ không để cho những nhà doanh nghiệp đã dày dạn kinh nghiệm độc quyền khai thác cơ hội kiếm tiền Giới trẻ bây giờ
Trang 9đã nhảy vào cuộc Với lợi thế “người trẻ phục vụ người trẻ” cho dù họ không có lợi thế về vốn hay thương hiệu , khi họ đã nhảy vào cuộc thì thị trường đã bị chia sẻ nhiều Lợi thế lớn nhất họ có là sự hiểu biết về chính mình , những bạn bè trạc tuổi mình và quan trọng hơn , sức sáng tạo và
sự hăng say của họ dường như không có giới hạn Về lòng quyết tâm của
họ thì khỏi phải bàn Có những 8X đã ra trường đi làm và chỉ tập trung vào lập nghiệp nhưng cũng có những 8X vẫn đang trên con đường thu nạp kiến thức , chuẩn bị hành trang ; tức là họ vừa đi học vừa chiến đáu trên thương trường Có thể điểm mặt một vài doanh nhân tiểu biểu của 8X như Nguyễn Hữu Tuất (1983) phó giám đốc công ty Peacesoft , tham gia xây dựng công ty ngay từ những ngày đầu cùng với giám đốc là Nguyễn Hoà Bình (cũng là một 8X), Tuất giờ đây gần như quay kín trong chuỗi học-làm-học-làm…quên cả yêu Hay Nguyễn Thế Quyết (1983) đang là sinh viên K40 ĐH Ngoại Thương Hà Nội đã là giám đốc công ty
cổ phần du lịch Hà Thành hoặc hơn nữa là Vương Vũ Thắng , giám đốc công ty Vinacomm , một nhân vật gạo cội trong giới 8X …(những số liệu này lấy trên báo HHT 2! Số ra ngày 15-11-2004) Còn rất nhiều nữa những doanh nhân 8X , đó mới chỉ là những doanh nhân có tên tuổi có nhiều người biết đến ; có những doanh nhân cò con làm ăn theo thời vụ thì có quá nhiều Điều đó nghĩa là giới trẻ bây giờ đã dám sống vì tương lai và mơ ước của mình Họ biết lạc quan dám đứng lên ngay cả trong những thất bại , những lúc khó khăn nhất Họ biết rằng gia đình và bạn
bè luôn sát cánh cùng họ trong bất cứ hoàn cảnh nào họ tự tin dù biết chắc mình đang đứng trước nhiều thử thách mà trong đó có nhiều điều nằm ngoài sự hiểu biết và kinh nghiệm của họ Còn một ưu điểm nữa ,tuy họ trẻ nhưng họ không mang những mơ ước quá hão huyền Họ làm trên cơ sở thực tế , họ biết mình là ai , là những người non kinh
Trang 10nghiệm là những người tay trắng Họ sống trong môi trường mà sự hỗ trợ kinh doanh chưa đáp ứng được độ “hăng” của giới trẻ Nhưng với lòng quyết tâm và hăng say , họ muốn và sẽ vượt lên để thực hiện những ước mơ tươi đẹp của mình là góp một phần nhỏ bé cho sự phát triển của mình Họ thực sự đang sống !
2) 8X – Một thế hệ tiêu dùng thông minh
Có thể nói 8X là một thế hệ bước ngoặt Bước ngoặt từ tính cách , sự hiện đại, năng động đến cách suy nghĩ và cả cách tiêu tiền 8X bây giờ tiêu nhiều hơn nhưng cũng biết làm chủ số tiền mình có
Đối với một cô nội trợ giỏi , có thể rành mạch chỗ nào bán thịt tươi , bán trứng ngon Nhưng nếu muốn biết quần áo , mũ nón , vật dụng chỗ nào đẹp , rẻ , phải hỏi 8X Đã qua rồi cái thời diện những bộ cánh tiền triệu , 8X bây giờ tiêu tiền rất thông minh , tức là đồ phải đẹp, cá tính nhưng phải rẻ và độc Bất kỳ địa điểm nào hàng hoá rẻ , những “kho báu” secondhand đều đông 8X Và thực sự là khó có thể phân biẹt được cô bé mặc chiếc váy chói lói kia chỉ mất đúng 60 nghìn cho trang phục của mình Shopping với 8X bây giờ là mọtt chuyến phiêu lưu thú vị mà phần thưởng là những món đồ rẻ bèo nhưng khiến lũ bạn rú rít lên thèm muốn
Sự thông minh của 8X còn thể hiện ở cách mua đồ Chỉ có 8X mới dám “bơi” trong hàng đống hàng hoá Cuộc săn lùng lại hấp dẫn hơn với những mẹo nhỏ những chiêu trả giá Người bán hàng khoa mà “dắt mũi” được 8X Họ đã thuộc lòng tên các nhăn hiệu , họ nhẵn mặt ở gần như các cửa hàng Thê nên không quá ngạc nhiên khi thấy một 8X hăm hở chui tọt vào hang cùng ngõ hẻm và trở ra với đôi mắt sáng rực đắc thắng với những chiến tích đồ độc giá bèo Quả thật với 8X bây giờ, tiêu chí đặt ra là “Ăn