BÀI 31 CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỈ XVII( TIẾT 1)

MỤC TIÊU BÀI HỌC Sau khi học xong bài này học sinh cần đạt được: 1, Về kiến thức: - Hiểu được bối cảnh chính trị, kinh tế, xã hội nước Pháp trước cách mạng.. - Đồng thời có thái độ cảm t

BÀI 31: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỈ XVIII

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài này học sinh cần đạt được:

1, Về kiến thức:

- Hiểu được bối cảnh chính trị, kinh tế, xã hội nước Pháp trước cách mạng Từ đó rút ra nguyên nhân sâu xa và trực tiếp dẫn đến cuộc cách mạng

- Trình bày được giai đoạn đầu của tiến trình cách mạng tư sản Pháp với những sự kiện điển hình

- Qua đó hiểu được vai trò của quần chúng nhân dân lao động Pháp, tính chất dân chủ và hạn chế của cách mạng thời kì quân chủ lập hiến Nhận thức vì sao cách mạng Pháp không dừng lại ở chế độ quân chủ chuyên chế

2, Về kĩ năng

- Rèn kĩ năng học tập, tranh ảnh tư liệu, sử dụng văn bản gốc tìm hiểu 1 cuộc cách mạng

- Củng cố kĩ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, so sánh, đánh giá để hình thành các khái niệm cơ bản của cách mạng tư sản, chế độ quân chủ lập hiến

3, Về thái độ

- Có thái độ phê phán sự thối nát, xấu xa của chế độ phong kiến, quân chủ chuyên chế Pháp lạc hậu với tính chất bóc lột tàn bạo

- Có thái độ lên án lối sống xa hoa và kìm hãm sự phát triển của xã hội

- Đồng thời có thái độ cảm thông sâu sắc với đời sống của quần chúng nhân dân lao động trước cách mạng, đặc biệt là tình cảnh người nông dân Pháp trước cách mạng

- Khâm phục tinh thần đấu tranh, ý chí cách mạng của quần chúng nhân dân Pháp

II MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CẦN HÌNH THÀNH

- Cách mạng tư sản Pháp

- Xã hội ba đẳng cấp

- Quân chủ chuyên chế

- Quân chủ lập hiến

III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1, Chuẩn bị của giáo viên

- Sách giáo viên, sách giáo khoa và một số tài liệu có liên quan

- Bản đồ Pháp năm 1789

- Bức tranh tình cảnh người nông dân Pháp trước cách mạng

- Hình ảnh xưởng dệt nước Pháp trước cách mạng

- Tranh chân dung vua Lui XVI và hoàng hậu Maria Antoanetl

- Sơ đồ chế độ 3 đẳng cấp

- Bức tranh cuộc tấn công ngục Ba-xti

- Văn bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1789

2, Chuẩn bị của học sinh

- Sách giáo khoa, đồ dùng học tập

- Đọc và nghiên cứu bài mới trước khi đến lớp

- Sưu tầm tranh ảnh, văn bản về cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

IV TỔ CHỨC CHO HỌC SINH NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC MỚI.

1, Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số

2, Giáo viên dẫn dắt vào bài mới

Ở những bài trước các em đã được tìm hiểu về các cuộc cách mạng như cách mạng tư sản Hà lan, cách mạng tư sản Anh, cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ Và trong tiết học ngày hôm nay thầy trò chúng ta tiếp tục đến với kinh đô Pari hoa lệ, trung tâm của Châu Âu để tìm hiểu một cuộc cách mạng, đó là cách mạng tư sản Pháp diễn ra vào cuối thế kỉ XVIII

Vậy cuộc cách mạng này diễn ra như nào, tại sao người ta lại ví cuộc cách mạng này như một chiếc chổi khổng lồ quét sạch mọi tàn dư của chế độ phong kiến ở Châu Âu? hay nói theo Lê Nin thì đây là một cuộc đại cách mạng? Đó sẽ

là câu hỏi mà thầy và trò chúng ta sẽ cùng nhau trả lời trong tiết học ngày hôm nay! Các em mở sách ra trang 151 chúng ta cùng học bài 31 cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

4, Tiến trình dạy học

Hoạt động dạy – học của thầy và trò Kiến thức cần đạt

Hoạt động 1 (cả lớp – cá nhân): Tình hình kinh tế nước

Pháp trước cách mạng

Nước Anh so với nước Pháp thì họ đã áp dụng khoa

học kĩ thuật vào trong nền công nghiệp của mình Tuy

nhiên nước Pháp lúc này vẫn chưa có sự áp dụng khoa

học kĩ thuật vào sản xuất và vẫn còn là một nền nông

nghiệp lạc hậu

I NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG

1, Tình hình kinh tế, xã hội

a, Kinh tế

* Nông nnghiệp:

Cuối thế kỉ thứ XVIII

GV: Vậy thì sự lạc hậu trong nông nghiệp Pháp được

biểu hiện như thế nào?

HS: Đọc SGK, trả lời, ghi chép

GV: Nhận xét, chốt ý, sử dụng hình ảnh: Tranh biếm

họa tình cảnh người nông dân Pháp trước cách mạng

GV: Người đàn ông với thân hình gầy gò và khuôn

mặt khắc khổ đang chống tay lên chiếc cuốc thể hiện

điều gì?

HS: Quan sát, trả lời, lắng nghe

GV chốt ý: công cụ kĩ thuật thô sơ, lạc hậu, đất đai bỏ

hoang phân bón cũng không sử dụng, chế độ luân canh

3 mảnh vẫn còn đang tồn tại, chính bởi vậy mà làm

cho nền nông nghiệp nước Pháp rất lạc hậu

GV: Thứ nhất là việc mà người nông dân phải cõng

trên lưng, quý tộc và lãnh chúa thể hiện sự bóc lột của

chế độ phong kiến Pháp lúc đó Thứ 2 là những thứ

trong túi quần, túi áo của quý tộc và lãnh chúa là các

loại văn tự, khế ước của nông dân, họ còn phải nộ các

thứ thuế vô lí khác như thuế cầu đường, thuế máy xay

bột,thuế rượu, thuế thân, thuế muối, thậm chí ếch nhái

trong vườn của nông dân kêu mà lãnh chúa không ngủ

được vẫn phải đóng thuế, chính bởi vậy mà đời sống

của nhân dân hết sức cực khổ

GV: trình chiếu biểu đồ thu nhập của nông dân nước

Pháp trước cách mạng, phân tích

Nếu như coi thu nhập của người nông dân Pháp trước

cách mạng như một chiếc bánh tròn trịa thì người nông

Pháp vẫn là 1 nước nông nghiệp lạc hậu

-> Đời sống nhân dân khổ cực

dân đã phải cắt một nửa chiếc bánh đó cho nhà nước

phong kiến tức là 50%, nộp cho quý tộc 25%, nộp tiếp

cho lãnh chuá 10% vậy thì người nông dân chỉ còn

15% Cho nên họ không có hứng thú lao động ->

Người nông dân muốn có ruộng đất muốn tự do nên họ

muốn lập đổ chế độ phong kiến Đó là lí do tại sao

người nông dân là lực lượng tham gia đông đảo nhất

trong cuộc cách mạng sau này

GV: Nền kinh tế Pháp có điểm gì mới?

HS: đọc SGK, trả lời

GV: nhận xét, bổ sung

Yếu tố kinh tế mới của Pháp lúc này là nền công,

thương nghiệp khá phát triển

Lúc này ở Pháp đã có những công ty tập trung số

lương công nhân khá đông, có sự phát triển mạnh công

nghiệp dệt, luyện kim, dẫn tới sự ra đời của các thành

thị như Bóc-đô, Hăng-Vơ, có những mặt hàng rất nổi

tiếng xuất khẩu ra bên ngoài như nước hoa Pháp, rượu

vang Pháp

GV: trình chiếu hình ảnh hải cảng Mác Xây đây là nơi

buôn bán rất sầm uất của các thương gia người Pháp

lúc này, đã xuất hiện các công ty buôn bán không chỉ

với các nước Châu Âu mà còn với các nước phương

Đông

Mặc dù đều có sự phát triển nhưng công nghiệp và

thương nghiệp nước Pháp lúc này đều bị kìm hãm, bởi

chế độ thuế khóa nặng nề, quy chế khắt khe, chế độ đo

* Công thương nghiệp Công thương nghiệp có

sự phát triển nhưng bị kìm hãm bởi chế độ phong kiến

lường không thống nhất

Hoạt động 2 ( cả lớp, cá nhân) Tìm hiểu tình hình

chính trị, xã hội của nước Pháp trước cách mạng

Ở nước Pháp lúc này vẫn duy trì chế độ quân chủ

chuyên chế

GV: Chế độ chính trị của Pháp vào cuối thế kỉ XVIII

có đặc điểm gì ?

HS: Suy nghĩ, trả lời

GV: nhận xét, bổ sung

Chính trị nước Pháp thời kì này là một chế độ CT-XH

mà ở đó người đứng đầu là ông vua chuyên chế, người

có quyền lực cao nhất trong nhà nước, có quyền cai trị

đối với nhân dân, đồng thời cũng đứng đầu giáo hội và

đại diện cho chế độ QCCC nước Pháp là vua Lui I thứ

16

GV: trình chiếu hình ảnh vua Lui 16 và hoàng hậu

Maria Antoinette

Vua Loui XVI là một con người bề ngoài béo tốt, phì

nộm, không hề thích việc triều chính, thú vui duy nhất

của ông là đi săn bắn, do đó số lượng ngựa của ông lên

tới 1857 con với 1400 người giữ ngựa, mỗi lần đi săn

phải có 214 người theo hầu, chính vì những việc ăn

chơi như vậy cho nên hàng năm nhà nước tiêu tốn của

nhân dân 1 khoản tiền khổng lồ, tính đến năm 1789 thì

số nợ này lên tới 1,85 tỉ phrang, triều đình không thể

chi trả nổi, chính vì sự ăn chơi như vậy cho nên nước

Pháp mô tả nhân vật này dưới hình biếm họa

b, Chính trị - xã hội

- Duy trì chế độ quân chủ chuyên chế do vua Lui 16 đứng đầu

Gv: Xã hội Pháp lúc này có mấy đẳng cấp.

HS: đọc SGK, trả lời

GV chốt ý

Cùng với chế độ quân chủ chuyên chế, xã hội Pháp

phân chia làm 3 đẳng cấp

Gv giải thích đẳng cấp và giai cấp:

+ Đẳng cấp là tầng lớp xã hội được hình thành dưới

các chế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, do luật pháp

hoặc tục lệ quy định về vị trí xã hội và quyền lực và

nghĩa vụ, có khi mang tính cha truyền con nối

+ Giai cấp là tập đoàn người đông đảo trong xã hội, có

vị trí và vai trò nhất định trong nền sản xuất xã hội,

hưởng thụ của cải làm ra trong xã hội theo địa vị

chiếm hữu hay không chiếm tư liệu sản xuất

Để có thể hiểu rõ hơn về sự phân hóa đẳng cấp trong

xã hội các em chú ý quan sát trên sơ đồ

GV: trình chiếu sơ đồ 3 đẳng cấp, giải thích

Đây chính là sơ đồ 3 đẳng cấp: Đại diện cho chế độ

phong kiến là quý tộc và tăng lữ, có nhiều đặc quyền

về kinh tế, chính trị, xã hội, xuất hiện từ thời chiếm

hữu nô lệ và đến thời kì phong kiến rất lớn mạnh và 2

đẳng cấp này chỉ chiếm 1 % trong xã hội

Đẳng cấp thứ 3 bao gồm: Nông dân, công nhân, tư sản,

bình dân thành thị, đây là các giai cấp có địa vị thấp

nhất trong xã hội, không có quyền về chính trị, phải

nộp thuế và chiếm tới 99% dân số trong đó nông dân

chiếm 90%

- Xã hội Pháp phân chia thành 3 đẳng cấp, quý tộc, tăng lữ, và đẳng cấp thứ 3

-> Mâu thuẫn xã hội gay gắt

Thầy lưu ý với các em một giai cấp là giai cấp tư sản:

có đại tư sản, trung ts và tiểu ts, họ là một giai cấp có

học và rất giàu có, họ học để phục vụ cho việc buôn

bán, họ học để chống lại chế độ PK

Như vậy: Quý tộc phục vụ nhà vua bằng lưỡi kiếm

Tăng lữ phục vụ nhà vua bằng những lời cầu nguyện

Nhưng lại có mọi đặc quyền đặc lợi về kinh tế, chính

trị

Đẳng cấp thứ 3 phục vụ nhà vua bằng thuế khóa và lao

dịch nhưng lại không được hưởng bất cứ quyền lợi gì

Vậy trong xã hội Pháp lúc này xuất hiện mâu thuẫn

nào?

HS: suy nghĩ trả lời

GV nhận xét

Xã hội mẫu thuẫn gay gắt

GV: vậy theo em yêu cầu của lịch sử nước Pháp lúc

này là gì?

HS: Suy nghĩ, trả lời

GV; nhận xét, chốt ý: Yêu cầu của nước Pháp lúc này

là lật đổ chế độ phong kiến, phá đi quan hệ sản xuất lỗi

thời, tạo điều kiện cho CNTB phát triển

Hoạt động 3 ( cả lớp- cá nhân)

Gv Vào cuối thê skỉ XVIII đã xuất hiện trào lưu tư

tưởng nào?

HS: đọc SGK trả lời

GV nhận xét, bổ sung

GV: vậy ý nghĩa của trào lưu này là gì?

2, Cuộc đấu tranh tên lĩnh vực tư tưởng

- Cuối thế kỉ XVII ở Pháp xuất hiện trào lưu triết

HS: đọc sgk trả lời.

Mong muốn xây dựng một nhà nước mới, bỏ hẳn chế

độ phong kiến và xây dựng chế độ mới những nội

dung các ông đưa ra gọi là trào lưu Triết học Ánh

sáng,

Nó có ý nghĩa tấn công vào chế độ phong kiến, mở

đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển

Trên đây là chân dung ba đại diện cho trào lưu này là

Mông te xki ơ Vôn te và Rút xô

Với các tư tưởng tiến bộ này thì nó không chỉ là cơ sở

nghiên cứu xã hội không tưởng sau này mà cả Các

Mác Và Ăng ghen cũng nghiên cứu

Hoạt động 3 ( cả lớp – cá nhân) Tìm hiểu tiến trình của

cuộc cách mạng, nền quân chủ lập hiến, ý nghĩa của sự

kiện 14/07

Hoạt động 3 ( cả lớp - cá nhân)

II TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG

1, Cách mạng bùng nổ, nền quân chủ lập hiến

GV hỏi: Vậy các em đọc SGK và cho thầy biết sự kiện

nào được coi như “ giọt nước tràn li” trực tiếp dẫn đến

bùng nổ cuộc cách mạng?

HS: Lắng nghe, đọc SGK, trả lời

GV: nhận xét, chốt ý

Ngày 5/5/1789 Vua Loui triệu tập hội nghị ba đẳng

cấp tại phòng giải trí của cung điện Vecxai

GV: Tại hội nghị này vua Loui đã đề cập đến những

vấn đề gì? Và ông có đạt được mục đích của mình hay

học Ánh sáng

- Đại diện là Mông te xki

ơ, Vôn te và Rút Xô Dọn đường cho cách mạng tư sản bùng nổ, xây dựng 1 xã hội mới

II TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG

1, Cách mạng bùng nổ, nền quân chủ lập hiến

HS: đọc SGK, trả lời, ghi chép

Dấu hiệu nào thể hiện sự chống đối của đẳng cấp thứ

3?

HS: suy nghĩ, trả lời

Ngày 17/06 đại biểu đẳng cấp thứ 3 tuyên bố là quốc

hội, đây là cơ quan duy nhất thông qua các đạo luật tài

chính, chế độ mới, soạn thảo hiến pháp Đây là phản

ứng đầu tiên của đẳng cấp thứ 3 chống lại chế độ

QCCC

Trước tình hình này vua Loui và các quý tộc của mình

đã phản ứng ráo riết Ngày 12/07/1789 vua đã thuê

một trung đoàn lính đánh thuê của Đức tấn công dã

man vào quần chúng nhân dân, cách mạng bùng nổ

GV trình chiếu hình ảnh Tấn công ngục Ba-xti hỏi:

Em có nhận xét gì về sự lừng lững của ngục Ba-xti và

số lượng người tham gia?

HS quan sát, trả lời

Gv: Xin giới thiệu với các em về pháo đài này

Ngục Ba-xti được xây dựng từ thế kỉ 14 Ban đầu nó

được xây dựng với mục đích là bảo vệ cho kinh thành

Pari Tuy nhiên càng về sau nó càng trở thành nỗi

khiếp hãi của người dân, bởi lẽ nó trở thành nơi giam

cầm của những người chống đối chính trị, kể cả những

người mong muốn được xây dựng xã hội mới, mong

muốn được tự do

Ngục này nằm ở phía Tây Nam thủ đô Pari có tường

* Nguyên nhân trực tiếp

- Ngày 5/5/1789 hội nghị

ba đẳng cấp do nhà vua triệu tập bị đẳng cấp thứ

ba phản đối

đá hình răng cưa cao, với các tháp canh cao, có hào

sâu rộng bao bọc xung quanh và chỉ có duy nhất 1

chiếc cầu bắc qua

Việc đánh chiếm ngục Ba xti diễn ra ác liệt trong suốt

4 giờ, quần chúng dùng thang bắc qua hào, xong bọn

lính từ trên tháp canh bắn xuống xối xả, nhiều người

đã hi sinh, về sau đội dân quân mang pháo tới, bắn vào

pháo đài, 1 viên đạn bắn trúng sợi dây kéo cầu treo,

quần chúng cách mạng ào ạt vượt qua cầu tràn lên

pháo đài và chiến được pháo đài

Gv nhà thơ Tố Hữu đã viết 1 bài thơ về khí thế cách

mạng của ngày 14/7

“ Và lớn và bé, đàn ông , đàn bà

Tất cả chiếm mỗi người đôi khí giới

Anh hàng thịt vung con dao sáng chói

Người lính già quắc thước múa chuôi gươm

Và anh hàng giày quần áo rách tươm

Anh hàng dệt đang nằm sau cửa xưởng

Cùng trỗi dậy uy nghi như võ tướng

Giật thanh đao khẩu súng nhảy sa vào

Những thằng con bé bỏng đứng giương oai

Phồng má, thổi kèn vang sau gót bố”

Quần chúng cách mạng chiếm được ngục Ba xti, viên

chỉ huy bị hành quyết tiếp đó quân khởi nghĩ đã phá

hủy hoàn toàn ngục Ba xti để tỏ rõ quyết tâm tiêu diệt

chế độ phong kiến chuyên chế Ngày nay nơi mà

chúng ta thấy khi đến Pari là quảng trường Ba xti Để

* Diễn biến

- Ngày 14/07/1789 quần chúng phá ngục Ba-xti,

mở đầu cho cách mạng Pháp,

Quần chúng nhân dân nổi dậy khắp nơi, chính quyền của tư sản tài chính

kỉ niệm thắng lợi vĩ đại của nhân dân trong cuộc đấu

tranh chống phong kiến, 100 năm sau nước Pháp lấy

ngày 14/07 hàng năm là ngày quốc khánh!

Gv Vậy các em hãy cho thầy biết ý nghĩa của của

ngày 14/07?

HS: suy nghĩ, trả lời

GV chốt ý:

Mở đầu cho cuộc cách mạng

Giáng đòn đầu tiên vào chế độ QCCC

Hạn chế quyền lực của vua

Thủ tiêu xã hội đẳng cấp

Cùng với cuộc đấu tranh của quần chúng nhân nhân

dân ở Pari thì khắp nơi trong nước Pháp các trung tâm

chống phong kiến ở thành thị cũng đứng lên đấu tranh

chống lại chế độ chuyên chế

GV trình chiếu bản đồ phong tào nhân dân Pháp năm

1789

Không chỉ ở thành thị cả nông thôn cũng cùng nổi dậy

thể hiện tinh thần đấu tranh của quần chúng nhân dân

Pháp tấn công vào chế độ quân chủ chuyên chế

Cuối tháng 8 năm 1789 quốc hội lập hiến thông qua

bản tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền

Vậy em nào hãy cho thầy biết, nội dung chính của bản

tuyên ngôn này là gì nó có ý nghĩa như thế nào?

HS: đọc SGK và trả lời

GV trình chiếu hình ảnh bản tuyên ngôn Pháp

Chốt ý

được thiết lập phái lập hiếm

- Thông qua tuyên ngôn Nhân Quyền và dân quyền, nêu cao khẩu hiệu

Tự Do- Bình Đẳng- Bác

Ái ( 8/1789)

- 9/1791 Ban hành hiến pháp, xác lập chế độ quân chủ lập hiến

- Vua Loui tìm mọi cách chống phá cách mạng

- 4/1792 Chiến tranh giữa Pháp và liên minh Áo – Phổ bùng nổ

- 11/07/1792 Quốc hội tuyên bố tổ quốc lâm nguy