Công tác vận động nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay

Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiên cứu giải quyết 21 Chương 2 NHỮNG VẤN DỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIÊN CÔNG TÁC VẬN

nghiên cứu độc lập của riêng tôi Các số liệu, tài liệu sử dụng trong luận án là trung thực, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Hà Nội, ngày tháng 03 năm 2018

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Nguyễn Văn Lành

TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt

3 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNH, HĐH

LỜI CAM ĐOAN

những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiển cứu giải quyết 13

1.3. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố và

những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiên cứu giải quyết 21

Chương 2 NHỮNG VẤN DỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIÊN

CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NHÂN DÂN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC CỦA CÁC ĐƠN VỊ QUÂN ĐỘI TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN 252.1 Địa bàn Tây Nguyên và các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây

2.2 Chính sách tôn giáo và những vấn đề cơ bản về công tác vận

động nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhànước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên 43

Chương 3 THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CÔNG TÁC

VẬN ĐỘNG NHÂN DÂN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC CỦA CÁC ĐƠN VỊ QUÂN

3.1 Thực trạng công tác vận động nhân dân thực hiện chính

sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội

3.2 Nguyên nhân và một số kinh nghiệm công tác vận động nhân

dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước củacác đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên 95

Chương 4 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG

TÁC VẬN ĐỘNG NHÂN DÂN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC CỦA CÁC ĐƠN VỊ QUÂN ĐỘI TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN HIỆN NAY 111 4.1 Những yếu tố tác động và yêu cầu tăng cường công tác vận

động nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng,Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây

4.2 Những giải pháp tăng cường công tác vận động nhân dân

thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của cácđơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay 121

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo là một nội dung rất quantrọng của CTDV trong Quân đội nhân dân Việt Nam, nhằm vận động cáchmạng đối với nhân dân và xây dựng, tăng cường mối quan hệ đoàn kết quân -dân, quan hệ giữa Đảng với nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc; giữvững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần thực hiện thắng lợinhiệm vụ địa phương, nhiệm vụ quân đội và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổquốc trong thời kỳ mới

Tây Nguyên là địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh, nơi có nhiềudân tộc thiểu số, tôn giáo, cũng là nơi các thế lực thù địch đang ra sức lợi dụngcác vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá sự nghiệp cách mạng, gây chia rẽ khốiđại đoàn kết toàn dân tộc, kích động đồng bào dân tộc thiểu số, quần chúng nhândân theo các tôn giáo chống đối Đảng, Nhà nước gây mất ổn định chính trị, trật

tự an toàn xã hội Các cuộc bạo loạn chính trị năm 2001 và 2004 đã cho thấy âmmưu, thủ đoạn nham hiểm của các thế lực thù địch và tính nhạy cảm của vấn đềtôn giáo Do đó, việc tuyên truyền vận động nhân dân trên địa bàn Tây Nguyênthực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước trở thành một trong nhữngnhiệm vụ cấp bách hiện nay

Trong những năm qua, các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

đã tích cực vận động nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhànước theo đúng chức năng, nhiệm vụ, góp phần quan trọng xây dựng, củng cốkhối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy vai trò, sức mạnh của đồng bào trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, được cấp ủy, chínhquyền, nhân dân địa phương đánh giá cao Tuy nhiên, một số đơn vị quân độichưa phát huy đầy đủ vai trò của mình trong CTVĐ nhân dân thực hiện chính sáchtôn giáo của Đảng, Nhà nước, nhất là công tác tuyên truyền vận động đối với đồngbào dân tộc thiểu số theo Công giáo và Tin Lành Một số đơn vị quân đội chưaquan tâm giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ hiểu biết về kiến thức các tôn giáo ở Việt

Nam nói chung ở Tây Nguyên nói riêng; nhận thức về chính sách tôn giáo củaĐảng, Nhà nước; tầm quan trọng của CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôngiáo của Đảng, Nhà nước trên địa bàn Tây Nguyên, kinh nghiệm tiến hành CTVĐnhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước Chính vì vậy, chấtlượng CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của một

số đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên còn hạn chế so với yêu cầu nhiệm vụ

Trong khi đó, tình hình tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay vẫndiễn biến phức tạp Các thế lực thù địch, phản động trong và nước ngoài vẫnđang chống phá quyết liệt, chúng vu cáo Đảng, Nhà nước ta đàn áp tôn giáo, viphạm tự do tôn giáo, chúng lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhânquyền để kích động nhân dân chống đối chế độ, tổ chức biểu tình, bạo loạnchính trị, vượt biên trái phép, gây mất ổn định chính trị ở các địa phương trênđịa bàn Tây Nguyên, chúng thành lập tổ chức “Tin Lành Đề Ga” để tập hợp lựclượng tiếp tục chống phá Tình hình đó đòi hỏi Đảng, Nhà nước cần tiếp tục bổsung, hoàn thiện chính sách tôn giáo, đồng thời đẩy mạnh hơn CTVĐ nhân dânthực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước, trong đó có vai trò quantrọng của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên Từ những lý do trên, tác

giả luận án chọn và nghiên cứu đề tài: “Công tác vận động nhân dân thực hiện

chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay ” có ý nghĩa cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích

Luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn và đề xuấtgiải pháp tăng cường CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo củaĐảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến CTVĐ nhân dânthực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trênđịa bàn Tây Nguyên

- Luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về CTVĐ nhân dân thực hiện chínhsách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên.

- Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinhnghiệm CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nướccủa các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

- Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp tăng cường CTVĐ nhândân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân độitrên địa bàn Tây Nguyên hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Công tác vận động nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng,Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

* Phạm vi nghiên cứu

Tập trung nghiên cứu CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáocủa Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên ở 5tỉnh: Gia Lai; Kon Tum; Đắk Lắk; Đắc Nông và Lâm Đồng

Phạm vi khảo sát: Luận án chủ yếu khảo sát CTVĐ nhân dân thực hiệnchính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị thuộc Sư đoàn B10 -Binh đoàn Tây Nguyên; Sư đoàn B02 - Quân khu 5; Đoàn 198 Đặc Công; Binhđoàn 15; Binh đoàn 16; Bộ Chỉ huy Quân sự và Bộ đội Biên phòng tỉnh GiaLai; KonTum; Đắk Lắk; Đắc Nông; Lâm Đồng Phạm vi thời gian điều tra,khảo sát các tư liệu, số liệu thực tiễn giới hạn chủ yếu từ năm 2010 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Là hệ thống các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam về tôn giáo, công tác tôn giáo; chínhsách, pháp luật của Nhà nước đối với tôn giáo; chỉ thị, nghị quyết của QUTW

về quân đội thực hiện chính sách tôn giáo

* Cơ sở thực tiễn

Thực tiễn tình hình tôn giáo và CTVĐ nhân dân thực hiện chính sáchtôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây

Nguyên; các báo cáo sơ, tổng kết về CTDV, CTVĐ nhân dân thưc hiện chínhsách tôn giáo của các đơn vị quân đội, các tỉnh trên địa bàn và kết quả điềutra, khảo sát thực tế của tác giả.

* Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, luận án sửdụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học liên ngành vàchuyên ngành, trong đó chú trọng các phương pháp: Lô gíc, lịch sử, phân tích,tổng hợp, so sánh, khái quát hóa, hệ thống hóa, điều tra, khảo sát, tổng kếtthực tiễn và phương pháp chuyên gia

6 Những đóng góp mới của luận án

Đưa ra quan niệm CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng,Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

Tổng kết một số kinh nghiệm tiến hành CTVĐ nhân dân thực hiệnchính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địabàn Tây Nguyên

Đề xuất một số nội dung, biện pháp cụ thể, thiết thực, khả thi trong cácgiải pháp tăng cường CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng,Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Góp phần làm sâu sắc hơn những vấn đề lý luận, thực tiễn về CTVĐ nhân

dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước trên địa bàn Tây Nguyên

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể vận dụng vào quá trình lãnh đạo, chỉđạo nâng cao chất lượng CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng,Nhà nước, của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

Luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu, giảngdạy môn CTĐ, CTCT trong các nhà trường quân đội

8 Kết cấu luận án

Luận án gồm: Mở đầu, 4 chương (8 tiết); kết luận; danh mục các công

trình khoa học của tác giả đã công bố có liên quan liên quan đến đề tài luậnán; danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước có liên quan đến đề tài

1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan đến đề tài

Sergei Aleksandrovich Tokarer, “Các hình thức tôn giáo sơ khai và sự

phát triển của chúng”, [127] Tác giả đi sâu nghiên cứu lịch sử, quá trình hình

thành phát triển của các hình thức tôn giáo và tác động của chúng đến đời sốngvăn hóa - xã hội của con người Các hình thức tôn giáo sơ khai đều để lại dấu

ấn đậm nhạt khác nhau trong các tôn giáo hiện đại và tín ngưỡng của các dântộc trên thế giới X.A Tôcarev luôn nhấn mạnh, “tôn giáo là một hiện tượng

xã hội”; “tôn giáo mặc dù là một hình thức của hệ tư tưởng - vẫn không thểchỉ quy vào những quá trình suy nghĩ diễn ra trong đầu óc con người Nó baohàm những phạm vi rộng lớn, hoặc nhiều, hoặc ít, những hoạt động của conngười, nó phản ánh đồng thời sản sinh ra những hình thức đặc biệt của xãhội” “ Mặt xã hội của tôn giáo cần được dùng làm cơ sở cho sự phân loạihình thái học các hiện tượng tôn giáo…” Nó “tạo ra phong cách của từng tôngiáo - tất cả những cái đó cũng làm thành cái mà ta có thể gọi là một hìnhthức lịch sử của tôn giáo” Ông rất chú ý đến lịch sử, nên quan niệm đúng đắnrằng, cũng là Kitô giáo nhưng qua thời gian nội dung đã thay đổi Cùng mộttôn giáo, ở từng nước, sự tiếp thu cũng khác nhau

Hoàng Tâm Xuyên (chủ biên), “Mười tôn giáo lớn trên thế giới” [149].

Cuốn sách khái quát lịch sử hình thành, phát triển và nghi thức của một số tôngiáo lớn như: Tôn giáo Ai Cập cổ đại, tôn giáo Babilon cổ đại, ĐạoZarathustra (bái hỏa), Đạo Mani, Bàlamôn, Ấn Độ giáo, Đạo Giaina; ĐạoPhật, Đạo Xích, Thần đạo, Đạo Do Thái, Cơ đốc giáo, Đạo Islam

Tác giả cũng nhìn nhận tôn giáo trên lập trường Chủ nghĩa Mác, coi tôngiáo là một hiện tượng lịch sử xã hội, có quá trình ra đời, phát triển và tiêu

vong của nó Tác giả phân tích và đưa ra quan điểm về cách phân chia quátrình phát triển lịch sử tôn giáo theo các các học giả khác nhau Trong mỗiđạo giáo, tác giả trình bày tương đối rõ ràng nguồn gốc xuất xứ, lịch sử ra đờiphát triển, nội dung giáo lý, tư tưởng cốt lõi, lễ nghi cúng bái…

Max Weber,“Nền đạo đức Tin lành và tinh thần của Chủ nghĩa tư

bản”, [148] Đây là công trình nghiên cứu công phu, trong đó tác giả đi tìm

nguồn gốc của sự ra đời và phát triển của CNTB cận đại, bằng cách khảo sátquan niệm đạo đức và động cơ ứng xử của các cá nhân thuộc các giáo pháiTin lành, phác họa một cái khung phương pháp luận nhằm tìm hiểu nhữngđộng lực văn hóa - tinh thần vốn luôn được chi phối, thúc đẩy, hoặc cản trởquá trình biến đổi kinh tế - xã hội, từ những vấn đề nghiên cứu tác giả chorằng nền đạo đức tin lành có mối liên hệ tinh thần với CNTB và tạo ra độnglực tinh thần cần thiết và thuận lợi cho sự phát triển CNTB ở châu Âu

Nikitin A A.G - Võ Kim Quyên (chủ biên), “Chính trị hóa tôn giáo”, trong cuốn “Tôn giáo và đời sống hiện đại”, [104] Tác giả khẳng định, chính

trị và tôn giáo luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau, ttrong bất kỳ trường hợpnào chính trị và tôn giáo cũng không thể tách rời nhau; theo tác giả chính trịthuộc vào số những hình thức hoạt động tinh thần mà chức năng của nó là điềuchỉnh các mối quan hệ giữa con người với nhau Trong các thời đại lịch sử khácnhau và trong những điều kiện xã hội khác nhau, mối quan hệ khăng khít này córất nhiều dáng vẻ khác nhau, từ tác động qua lại mật thiết gắn bó đến xung độtgay gắt; tôn giáo không bị tiêu vong, mà hơn nữa chúng còn hoạt động mạnh lên

rõ rệt, đặc biệt nó đã bộc lộ rõ xu hướng chính trị hóa

Jean Bau Bérot, “Lịch sử đạo Tin lành”, [11] Tác giả đề cập đến cải

cách tôn giáo ở châu Âu thế kỷ XVI và cùng với nó là sự ra đời đạo Tin lành.Buổi đầu hình thành, nó là một “Tôn giáo phản kháng”, phản đối một số tục lệ,truyền thống hoặc cấu trúc của nhà thờ Công giáo La mã Do bị đàn áp dữ dội,nhiều tín đồ Tin lành phải di cư sang châu Mỹ, lập nên nhiều giáo phái khác nhau.Trên cơ sở đó, tác giả đã trình bày tính hiện đại và thực trạng đạo Tin lành đương

thời Lịch sử đạo Tin lành cho thấy rõ tính chất phức tạp, không ngừng cải cách,hiện đại hóa và đa giáo phái của nó Tìm hiểu lịch sử ấy, giúp chúng ta lý giải rõ

hơn một số hiện tượng thực tế đang diễn ra hiện nay của đạo Tin lành…

Viện Nghiên cứu chiến lược Đại học Quốc phòng Trung Quốc, với công

trình “Chiến lược an ninh quốc gia Trung Quốc đầu thế kỷ XXI” [142]; đã đề

cập đến sự điều chỉnh chiến lược của Mỹ trong đẩy mạnh “diễn biến hòa bình”,

đề xuất những vấn đề cơ bản về Chiến lược an ninh quốc gia của Trung Quốctrong những năm đầu thế kỷ XXI, trong đó đặc biệt coi trọng những chủ trương,giải pháp đấu tranh chống âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch lợi dụngvấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá CNXH Tác giả coi đó là một trong nhữngcon đường, biện pháp quan trọng để giữ vững ổn định chính trị ở Trung Quốc

Ngô Văn Minh “Tôn giáo và quan điểm, chính sách tôn giáo ở Trung

Quốc”[98]; đã làm rõ nguồn gốc ra đời, sự phát triển của các tôn giáo chính,

quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước Trung Quốc Tác giả

đã trình bày 10 quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với tôn giáo

đó là: Tính lịch sử tôn giáo; vấn đề tự do tín ngưỡng tôn giáo; vấn đề thuyết

vô thần và thuyết hữu thần; nhiệm vụ quản lý Nhà nước đối với tôn giáo; mâuthuẩn về phương diện tôn giáo; nguyên tắc độc lập, tự chủ, bình đẳng khi triểnkhai giao lưu hội nghị đối ngoại tôn giáo; vai trò của đoàn thể tôn giáo yêunước và của các nhân sĩ tôn giáo yêu nước đối với công tác đoàn kết tôn giáo;mối quan hệ giữa tôn giáo và XHCN; cuối cùng là những yêu cầu có tínhnguyên tắc pháp lý đối với đoàn thể tôn giáo và nhân sĩ tôn giáo

Cuốn “Tìm hiểu các bộ tộc Lào”, [143] Của Viện nghiên cứu các bộ tộc

-tôn giáo của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào Cuốn sách đã đề cập những nétđặc trưng về phong tục tập quán, tín ngưỡng, nguồn gốc hình thành, cơ sở kinh

tế và đời sống văn hóa - xã hội của các bộ tộc ở nước Lào Kết quả nghiên cứu

về dân tộc, tôn giáo là cơ sở quan trọng trong xác định mục tiêu, đối tượng, nộidung, hình thức - biện pháp CTDV của Đảng đề tuyên truyền, vận động, triểnkhai các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đi vào cuộc sống hiện thựccủa mọi tầng lớp nhân dân thiết thực, hiệu quả

Sụ Băn Hủn Nạ Chăm Pa, “Công tác vận động tuyên truyền của Quân

đội nhân dân Lào trong tham gia xây dựng cơ sở địa phương vững mạnh, bảo đảm cho sự ổn định toàn diện của Tổ quốc”, [105] Tác giả, khẳng định: vai

trò tầm quan trọng chiến lược lâu dài của công tác vận động, tuyên truyền, vaitrò và bản chất, truyền thống của QĐND Lào nói chung, đội ngũ cán bộ, đảngviên trong quân đội nói riêng là lực lượng chủ chốt trong tiến hành cuộc vậnđộng tuyên truyền tham gia xây dựng cơ sở địa phương vững mạnh; đồng thờichỉ rõ đó là chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của QĐND Lào trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giai đoạn hiện nay

KHLOT, THI DA “Bước đầu vận dụng quan điểm khoa học về tôn giáo

để tìm hiểu vai trò Phật giáo ở Cămpuchia”, [118] Tác giả, đã trình bày khá

rõ nét về nguồn gốc, bản chất, kết cấu của tôn giáo của đất nước Cămpuchia;tác giả đi sâu phân tích, luận giải một cách khoa học về nguồn gốc xã hội,nguồn gốc nhận thức, nguồn gốc tâm lý của tôn giáo Đồng thời, làm rõ chứcnăng thế giới quan, chức năng điều chỉnh của tôn giáo

Tác giả đã trình bày khá đầy đủ và toàn diện về Phật giáo Cămpuchia quacác thời kỳ; thời kỳ Chân lạp (550 - 802), thời kỳ Ang co (802 - 1432), thời kỳsau Ang co (1332 - 1884) và thời kỳ Cận đại Phật giáo về cơ bản chủ trươngbình đẳng, bác ái, lấy sự giải thoát con người ra khỏi dục vọng làm mục tiêu chonên, không đưa ra một mô hình tổ chức xã hội riêng rẽ của mình Hơn 1.300năm qua, Phật giáo tác động không ít đến đời sống xã hội, văn hóa và tinh thầncủa người Khơ me, thực hiện vai trò của mình đối với chính thể chính trị tronglịch sử Cămpuchia Vào những năm 80 của thế kỷ này Xi Ha Núc chủ trương

“CNXH Phật giáo Cămpuchia”, tổ chức ra Sang kun: cộng đồng xã hội bình dân,làm cơ chế vận hành, Thực chất của CNXH này là phủ nhận đấu tranh giai cấp,cải tạo xã hội bằng cải cách, lấy các giá trị Phật giáo (luật) làm chuẩn mực.Phương châm của ông là: Ngai vàng + tôn giáo + nhân dân

Dưới sự lãnh đạo của Chính phủ Hoàng gia Cămpuchia, thực hiện chínhsách tự do tín ngưỡng, coi tín ngưỡng như là nhu cầu chính đáng của người dân

Đồng thời, qua đó thu hút tập hợp lực lượng mọi tầng lớp xã hội để xây dựng đấtnước, thực hiện hòa hợp dân tộc và đó cũng là yêu cầu đối với tăng ni, phật tử

1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến đề tài

1.2.1 Nhóm công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến tôn giáo, công tác tôn giáo và thực hiện chính sách tôn giáo

Nguyễn Văn Trung (chủ biên) “Một số hiểu biết về tôn giáo, tôn

giáo ở Việt Nam”, [137] Theo tác giả, tôn giáo là một hiện tượng xã hội

- văn hóa - đạo đức phổ biến ở các nước trên thế giới và tồn tại từ xa xưatrong lịch sử của các dân tộc Hiện nay, có hàng tỉ người là tín đồ củacác tôn giáo theo những tín ngưỡng tôn giáo khác nhau, và tôn giáo cũngđang giữ vai trò to lớn trong đời sống chính trị - xã hội - văn hóa ở nhiềunước có trình độ phát triển kinh tế - xã hội khác nhau, chi phối đời sốngtâm linh của một bộ phận đông đảo nhân loại Bàn về tôn giáo hiện đại,tác giả nhận định tôn giáo hiện đại được cấu thành bởi 3 yếu tố: Quanniệm, lòng tin tôn giáo; tình cảm tôn giáo; tổ chức, hành động tôn giáo

Ba yếu tố này gắn bó chặt chẽ, tác động lẫn nhau, trong đó ý thức tôngiáo - niềm tin tôn giáo - là cái xuyên suốt, bản chất nhất Yếu tố tổchức, hành động tôn giáo giữ vai trò rất quan trọng trong sự tồn tại vàphát triển của tôn giáo Vì vậy, về bản chất, tôn giáo là một hình thái ýthức xã hội, nhưng xem xét toàn diện với cả ba yếu tố trên, tôn giáokhông chỉ là một hình thái ý thức xã hội, mà còn là một hiện tượng xãhội thuộc kiến trúc thượng tầng của xã hội và là một tổ chức, một lựclượng xã hội - văn hóa - tâm linh, khá đông đảo, rộng rãi

Nguyễn Hồng Dương, “Quá trình nhận thức của Đảng về vấn đề

tôn giáo, công tác tôn giáo và chính sách tôn giáo thông qua cương lĩnh, văn kiện, nghị quyết từ đổi mới đến nay”, [43] Tác giả trình bày những

vấn đề về cơ sở lý luận và thực tiễn, sự ra đời, du nhập và phát triển củacác tôn giáo qua các thời kỳ lịch sử ở nước ta Đồng thời, luận giải rõ sựvận dụng sáng tạo của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh trong phát huy vai

trò của các tôn giáo đồng hành cùng dân tộc trong sự nghiệp đấu tranhgiải phóng dân tộc và trong công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta hiệnnay; trình bày về sự phát triển trong tư duy, nhận thức của Đảng đượcthể hiện cụ thể trong các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng,Nhà nước về tôn giáo từ sau đổi mới đến nay…

Nguyễn Đức Lữ (chủ biên) “Lý luận về tôn giáo và chính sách tôn

giáo ở Việt Nam”, và cuốn “Tôn giáo - Quan điểm, chính sách đối với tôn giáo của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay”, [89] Tác giả đã

luận bàn tập trung chủ yếu vào các vấn đề tôn giáo ở thời kỳ đổi mớinhư: lý luận về tôn giáo; tình hình tôn giáo thế giới và Việt Nam; quanđiểm và chính sách của Đảng, Nhà nước đối với tôn giáo trong tiến trìnhcách mạng Việt Nam Tác giả đã bám sát văn kiện của các kỳ Đại hộiĐảng, bình luận và minh hoạ bằng dữ liệu thực tiễn, đồng thời gợi mở

những vấn đề cần trao đổi thêm Trong cuốn Lý luận về tôn giáo và

chính sách tôn giáo ở Việt Nam, ở lần tái bản năm 2011, người đọc có

thể nhận thấy tác giả đã có sự điều chỉnh, bổ sung những nhận định mới,những dữ liệu mang tính hệ thống, phát triển, linh hoạt và toàn diện hơntrong nhận thức và góc nhìn về tôn giáo của chủ nghĩa Mác- Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng, Nhà nước về chính sách tôn

giáo Ở chương 4 cuốn Tôn giáo - Quan điểm, chính sách đối với tôn

giáo của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay, tác giả đã gợi ra những

vấn đề trong “quản lý nhà nước đối với tôn giáo”, một chủ đề lâu nay ítđược trao đổi

Hoàng Mạnh Đoàn “Công tác vận động giáo dân của tổ chức Đảng

(cấp xã) ở đồng bằng Bắc bộ nước ta hiện nay” [80]; đã chỉ ra chất lượng

CTVĐ tín đồ Công giáo của tổ chức đảng (cấp xã) ở đồng bằng Bắc bộ nước

ta hiện nay, đồng thời tác giả cũng đưa ra những biện pháp để nâng cao côngtác vận động tín đồ Công giáo nhằm tuyên truyền, giáo dục đường lối, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tổ chức hướng dẫn đồng bào Cônggiáo nâng cao nhận thức, trình độ văn hóa, khoa học, vận động giáo dân tíchcực tham gia phát triển khu dân cư, cảnh giác và đấu tranh các âm mưu thủđoạn lợin dụng tôn giáo của các thế lực thù địch

Chu Văn Tuấn (chủ nhiệm), “Vấn đề tôn giáo trong phát triển bền

vững Tây Nguyên”, [139] Đề tài, tập trung đánh giá tổng thể về thực trạng

hoạt động tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay; phân tích tác động và ảnh hưởngcủa các hoạt động tôn giáo; trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp góp phầnphát huy vai trò của các tổ chức tôn giáo, giá trị tôn giáo trong phát triển bềnvững Tây Nguyên hiện nay và thời gian tới, bao gồm:

Thứ nhất, đã làm rõ được cơ sở lý thuyết và khoa học về vai trò của tôn

giáo trong phát triển bền vững ở Tây Nguyên, trong đó nhấn mạnh vai trò tạonguồn lực xã hội, vốn xã hội cho sự phát triển nói chung ở Tây Nguyên…

Thứ hai, trình bày thực trạng, những diện mạo cơ bản, những biến đổi

của đời sống tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay, chỉ ra những đặc điểm cơ bảncủa tôn giáo ở Tây Nguyên…

Thứ ba, làm rõ vai trò của tôn giáo trong việc tham gia vào công tác an

sinh xã hội, tham gia cung cấp dịch vụ công trong giáo dục, y tế, góp phầnvào chính sách xóa đói giảm nghèo, bảo đảm chất lượng sống…

Thứ tư, làm rõ vai trò thỏa mãn nhu cầu đời sống tôn giáo, đời sống

tinh thần cho một bộ phận không nhỏ quần chúng nhân dân, tín đồ các tôngiáo các dân tộc thiểu số tại chỗ và mới di cư đến Nói cách khác, chỉ ra tôngiáo góp phần đảm bảo an ninh tinh thần của người dân Tây Nguyên…

Thứ năm, trình bày thực trạng công tác quản lý nhà nước về hoạt động

của các tổ chức tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay, chỉ ra những thành tựu, hạnchế trong công tác này, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểucác hạn chế, phát huy các thành tựu đạt được…

Hoàng Minh Đô, “Chính sách của Nhà nước Việt Nam đối với đạo

Tin lành vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên nhằm phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Đảng và Chính phủ” [81]; đã đi sâu

nghiên cứu thực trạng đạo Tin lành ở Tây Nguyên, những chủ trương,chính sách tôn giáo và thực hiện chủ trương, chính sách tôn giáo đối vớiđạo Tin lành vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên Trên cơ sở

đó, đề ra những giải pháp kiến nghị về phương hướng, mục tiêu, quanđiểm, chính sách và cơ chế tổ chức thực hiện phục vụ trực tiếp cho côngtác chỉ đạo của Đảng và điều hành của Chính phủ đối với vấn đề đạo Tinlành ở Tây Nguyên…

Trần Xuân Dung, “Hoạt động lợi dụng tôn giáo của các thế lực

thù địch ở Tây Nguyên hiện nay - thực trạng và giải pháp phòng ngừa, đấu tranh”, [41]; đã đánh giá tầm quan trọng chiến lược và đặc điểm

địa bàn Tây Nguyên liên quan đến công tác tôn giáo, phân tích quátrình du nhập, phát triển Công giáo và Tin Lành trên địa bàn TâyNguyên, làm rõ âm mưu, thủ đoạn hoạt động lợi dụng tôn giáo của cácthế lực thù địch, phân tích ba quan điểm và đề xuất năm giải pháp cơbản phòng ngừa, đấu tranh Qua đó, tác giả đề xuất giải pháp nâng caochất lượng giáo dục tinh thần cảnh giác cách mạng, phát động phongtrào quần chúng đấu tranh chính trị chống hoạt động lợi dụng tôn giáocủa các thế lực thù địch

Đặng Mạnh Trung,“Công tác vận động đồng bào công giáo của đảng

bộ một số tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 1986 đến năm 2006”, [138].

Tác giả đã trình bày khá rõ nét về tình hình kinh tế - xã hội; tìnhhình công giáo và công tác vận động đồng bào công giáo của một số tỉnhmiền Đông Nam Bộ…

Đồng thời, tác giả nêu lên những yêu cầu đối với công tác vận độnggiáo hội, giáo sĩ và đồng bào công giáo; những nhiệm vụ cần tập trungtrong công tác vận động đồng bào công giáo ở MĐNB…

Tác giả đề cập các chủ trương, nhừng thành quả và kinh nghiệmtrong công tác vận động đồng bào công giáo ở MĐNB…

1.2.2 Nhóm công trình nghiên cứu về Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia công tác vận động nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo

Phan Thanh Kiều, “Chất lượng các đảng bộ xã có đồng đồng bào theo

đạo Thiên Chúa ở các tỉnh miền Đông Nam bộ hiện nay”, [87]; đã đánh giá

về vai trò Quân đội nhân dân trong chấp hành chính sách tôn giáo của Đảng

và nhà nước, theo tác giả “làm tốt công tác tôn giáo là trách nhiệm của toàn

hệ thống chính trị do Đảng lãnh đạo”; lực lượng vũ trang nhân dân là một

thành phần của hệ thống chính trị đó, đương nhiên cũng có trách nhiệm thựchiện công tác tôn giáo Theo đó, các lực lượng vũ trang phải tiến hành côngtác tôn giáo trên một bình diện mới Đó là sự mở rộng nội dung hoạt động củacông tác này vào cả trong bản thân các lực lượng vũ trang Đối với quân nhân

có đạo, tác giả yêu cầu phải được giáo dục chu đáo về chủ nghĩa yêu nướcgiúp họ hiểu được sự thống nhất giữa niềm tin giải thoát của tôn giáo với lýtưởng chiến đấu của người quân nhân cách mạng, do đó mà quyết tâm thựchiện các mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng do Đảng đề xướng, giành cuộc sống tự

do, ấm no, hạnh phúc thực sự cho mọi người, trong đó có giáo dân, có gia đình

và bản thân quân nhân Đối với công tác vận động quần chúng ở vùng đồng bào

có đạo, lực lượng vũ trang phải gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước ở địa phương Cán bộ, chiến sỹ phải tôn trọng tự do, tínngưỡng của đồng bào, giải quyết tốt các mối quan hệ với nhân dân, vận độngnhân dân thực hiện nghĩa vụ công dân, thực hiện quyền làm chủ của họ, thể hiện

sự bình đẳng của công dân trước pháp luật Phương pháp tiến hành phải kiên trìthuyết phục, làm theo những điều răn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu từ năm

1948 là: “Không xúc phạm đến tín ngưỡng, phong tục của dân”

Ngô Văn Bích (chủ nhiệm), “Nâng cao chất lượng công tác dân vận của

Quân đội trên địa bàn trọng yếu về quốc phòng - an ninh trong tình hình mới”,

[12] Trần Kim Quyền (chủ nhiệm),“Giải pháp nâng cao chất lượng công tác

dân vận của lực lượng vũ trang Quân khu V trong tình hình mới”, [112] Các tác

giả khẳng định địa bàn Tây Nguyên có vị trí chiến lược rất quan trọng; đồng thời,

là nơi các thế lực thù địch triệt để lợi dụng vấn đề “dân tộc”, “tôn giáo” và nhữngkhó khăn trong đời sống xã hội để chống phá ta Vì thế, thực hiện tốt công tác dânvận trên địa bàn này, là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị dưới sựlãnh đạo của Đảng; trong đó, quân đội giữ vai trò nòng cốt

Trên cơ sở đó, các tác giả đã đưa ra những yêu cầu mới, đòi hỏi caohơn Đồng thời, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng CTDV của các

đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên như sau: Một là, tăng cường giáo dục

nâng cao nhận thức trách nhiệm và năng lực tiến hành CTDV cho các tổ chức,

lực lượng trong lực lượng vũ trang Quân khu Hai là, Phát huy vai trò các tổ

chức, các lực lượng của lực lượng vũ trang Quân khu trong tiến hành CTDV trên

địa bàn Quân khu Ba là, nghiên cứu nắm vững địa bàn, thường xuyên đổi mới

nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành CTDV phù hợp với tình hình thực

tiễn địa bàn Quân khu Bốn là, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan trong quá trình tiến hành CTDV Năm là, tích

cực bồi dưỡng phẩm chất, năng lực, nghiệp vụ CTDV cho cán bộ, chiến sĩ, nhất

là cán bộ phụ trách CTDV; thường xuyên chăm lo bổ sung, tăng cường cơ sở vậtchất kỹ thuật phục vụ yêu cầu nâng cao chất lượng CTDV ở đơn vị cơ sở…

Phùng Quang Thanh, “Một số vấn đề về công tác dân vận của quân đội

nhân dân Việt Nam”,[117] Bài viết đã xác định công tác dân vận của lực

lượng vũ trang có các nội dung chủ yếu sau: 1 Tham gia tuyên truyền, vậnđộng nhân dân; 2 Thực hiện chức năng tham mưu cho các cấp ủy Đảng,

chính quyền các cấp, góp phần tham gia xây dựng cơ sở, địa phương vữngmạnh toàn diện; 3 Tham gia góp phần thực hiện các chức năng phát triển kinh tế

- xã hội Tích cực giúp dân xóa đói, giảm nghèo, phòng, chống và khắc phục hậuquả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn; 4 Tham gia có hiệu quả các phong trào, cuộc vậnđộng cách mạng ở địa phương và trong phạm vi cả nước; 5 Xây dựng các môhình kinh tế quốc phòng hiệu quả góp phần phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội,giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng, an ninh trên địa bàn, nhất là các địa bàntrọng điểm, chiến lược Ngoài các nội dung trên, do yêu cầu nhiệm vụ của quânđội, các cơ quan chuyên trách về công tác dân vận trong quân đội còn đảmnhiệm các mặt công tác theo quy định của quân đội Đồng thời, tác giả nêu lêncác hình thức công tác dân vận chủ yếu trong Quân đội nhân dân trong các giaiđoạn cách mạng và nhất là trong thời kỳ đổi mới…

Phạm Văn Nghĩa, “Vai trò của Quân đội nhân dân Việt Nam trong

thực hiện quan điểm, chính sách đối với tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta hiện nay”, [102]; đã khẳng định quân đội tham gia thực hiện quan điểm, chính sách

tôn giáo của Đảng, Nhà nước và tham gia xây dựng hệ thống chính trị là tất yếukhách quan nhằm tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn, tập hợp, tổ chức đối vớiđồng bào tôn giáo, góp phần tăng cường đoàn kết đồng bào các tôn giáo trongkhối đại đoàn kết toàn dân tộc, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân, pháthuy vai trò tích cực, sáng tạo của đồng bào trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc, đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáocủa các thế lực thù địch…; đồng thời, chỉ rõ vai trò quan trọng của quân độitham gia thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước

Tác giả cũng khẳng định tiến hành CTVĐ đồng bào tôn giáo là tráchnhiệm của các tổ chức, các lực lượng, của cả hệ thống chính trị, trong đó quânđội giữ vai trò là lực lượng nòng cốt và có ý nghĩa quan trọng Trên cơ sởphân tích những nhân tố tác động, đánh giá thực trạng quân đội thực hiện quanđiểm, chính sách tôn giáo, tác giả đã rút ra một số bài học kinh nghiệm và đề

xuất yêu cầu, giải pháp phát huy vai trò của quân đội trong thực hiện quan điểm,chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta hiện nay

Đồng Ngọc Châu, “Công tác dân vận của các đơn vị quân đội ở vùng

đồng bào theo đạo trên địa bàn miền Đông Nam bộ giai đoạn hiện nay”,

[37]; đã trình bày khá đầy đủ cụ thể về đặc điểm địa bàn; chức năng, nhiệm

vụ quân đội; đặc điểm đồng bào theo đạo trên địa bàn MĐNB; đặc điểmCTDV của các đơn vị quân đội trên địa bàn MĐNB; đồng thời, tác giả đi sâuluận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn tình hình tôngiáo và CTVĐ nhân dân ở vùng đồng bào theo đạo, chỉ ra thực trạng CTDVcủa các đơn vị quân đôi trên địa bàn miền Đông Nam bộ còn nhiều bất cập,hạn chế làm ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa quân đội và nhân dân Đây là

cơ sở để tác giả nghiên cứu, so sánh thực trạng và đề xuất giải pháp tiến hànhCTDV của các đơn vị quân đội ở vùng đồng bào theo đạo trên địa bàn MiềnĐông Nam Bộ giai đoạn hiện nay

Tác giả Lê Ngọc Sanh với đề tài khoa học cấp bộ “Quân đội tham gia xây

dựng hệ thống chính trị cơ sở vùng dân tộc, tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên trong điều kiện mới” [113] đã đưa ra quan niệm, phân tích đặc điểm và thực

trạng hệ thống chính trị cơ sở vùng dân tộc, tôn giáo ở Tây Nguyên; đề cập đếnvai trò của quân đội trong xây dựng HTCT cơ sở vùng dân tộc, tôn giáo trên địabàn; khái quát, làm rõ những đặc điểm cơ bản tác động đến quân đội tham giaxây dựng HTCT cơ sở ở Tây Nguyên hiện nay; tổng kết thực tiễn, rút ra nhữngkinh nghiệm quý báu và nêu lên năm giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng quânđội tham gia xây dựng HTCT cơ sở trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay

Tác giả Nguyễn Như Trúc “Vai trò của quân đội trong công tác vận động

đồng bào có tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay” [136] ; đã chỉ ra những đặc điểm,

xác định vai trò của quân đội trong CTVĐ đồng bào có tôn giáo; làm rõ tìnhhình tôn giáo ở Tây Nguyên và đặc điểm của đồng bào có tôn giáo trong các tộcngười thiểu số ở Tây Nguyên; vai trò của quân đội trong CTVĐ đồng bào có tôn

giáo ở Tây Nguyên hiện nay, phát hiện mâu thuẫn, luận giải định hướng và đềxuất 5 giải pháp cơ bản phát huy vai trò của quân đội ta trong CTVĐ đồng bào

có tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay

Tác giả Ngô Hữu Thanh “Bộ đội biên phòng tỉnh phối hợp với lực lượng vũ

trang địa phương phòng, chống bạo loạn lật đổ ở tỉnh biên giới Tây Nguyên”

[116]; đã nghiên cứu lịch sử, tổng quan lý luận và khảo cứu kinh nghiệm thực tiễnhoạt động của bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với lực lượng vũ trang địa phươngphòng chống bạo loạn lật đổ Tác giả đã phân tích các yếu tố tác động đến hoạtđộng của bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với lực lượng vũ trang địa phươngphòng, chống bạo loạn lật đổ ở các tỉnh biên giới Tây Nguyên; đề xuất công tácphối hợp của Bộ đội biên phòng tỉnh với lực lượng vũ trang địa phương…

Nguyễn Văn Bảy,“Phát huy vai trò của quân đội trong việc thực hiện

chính sách tôn giáo”, [10] Nguyễn Thị Nhung,“Vai trò Quân đội nhân dân Việt Nam đối với công tác vận động quần chúng ở vùng đồng bào có đạo”,

[103] Các tác giả đã đề cập nhiều vấn đề liên quan đến địa bàn Tây Nguyên,vai trò của các Quân đội trong công tác vận động quần chúng nhân dân thựchiện quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước

Tác giả Nguyễn Văn Bảy, đã nêu bật truyền thống vẻ vang của quânđội, xác định những yêu cầu đòi hỏi tiếp tục phát huy vai trò quân đội trong thựchiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta giai đoạn hiện nay, đề cập một

số biện pháp như: không ngừng tuyên truyền, giáo dục đường lối, chính sách tôngiáo của Đảng và Nhà nước cho cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị và cho nhân dân địaphương nơi đóng quân; thực hiện chính sách tôn giáo ngay trong các đơn vị quânđội đối với các quân nhân theo tôn giáo; thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng

và Nhà nước đối với đồng bào tôn giáo nơi đóng quân Tác giả Phạm Thị Nhung;

đã nêu bật truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam trong sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc; những thành tựu và hạn chế của quân đội trong côngtác vận động quần chúng ở vùng đồng bào có đạo ; đồng thời, nêu nêu lên một sốyêu cầu cần đạt được trong tiến hành công tác vận động quần chúng ở vùng đồngbào có đạo của các đơn vị quân đội trong thời gian tới…

1.3 Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục nghiên cứu giải quyết

1.3.1 Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố liên quan đến đề tài luận án

Thứ nhất, các công trình khoa học đã đề cập sâu sắc các vấn đề liên

quan đến tôn giáo, công tác tôn giáo trong tình hình hiện nay Đặc biệt, đi sâulàm rõ lịch sử ra đời, đặc điểm các tôn giáo, ảnh hưởng của các tôn giáo trongđời sống nhân dân, sự phát triển của các tôn giáo và vai trò của các tôn giáo

Từ thực tiễn công tác tôn giáo và thực hiện chính sách tôn giáo trong sựnghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc; các công trình trong nước đều thống nhất cho rằng để tiến hành cóhiệu quả CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo phải quán triệt sâusắc đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, tưtưởng Hồ Chí Minh, các nghị quyết, chỉ thị, quy định của QUTW, BQP về tôngiáo, công tác tôn giáo và thực hiện chính sách tôn giáo

Thứ hai, các công trình khoa học đều khẳng định công tác tôn giáo nói chung

và CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước nói riêng có

vị trí, vai trò rất quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và CTVĐquần chúng của Đảng, nhất là trong thời kỳ đổi mới, góp phần giữ vững ổn địnhchính trị, trật tự an toàn xã hội; củng cố quốc phòng - an nính Vì thế, phải phải đặcbiệt quan tâm đến công tác giáo dục, nâng cao nhận thức và hiểu biết về tôn giáocho mọi đối tượng, mọi lực lượng và toàn dân Điều quan trọng nhất là phải tăngcường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước đối với tôn giáo, công tác tôn giáo

và thực hiện chính sách tôn giáo trong tình hình hiện nay

Thứ ba, các công trình khoa học đã tập trung làm rõ các quan điểm,

đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về tôn giáo, công tác tôngiáo trong tình hình hiện nay, nhiệm vụ của quân đội và từng đơn vị; về vai tròcủa các tổ chức, các lực lượng; về quá trình tổ chức thực hiện v.v Các công trìnhkhoa học đều khẳng định thực hiện chính sách tôn giáo ở nước ta hiện nay là

trách nhiệm và nhiệm vụ của mọi cấp, mọi ngành, mọi lực lượng trong và ngoàiquân đội trong đó có các đơn vị quân đội đóng quân trên địa bàn Tây Nguyên

Thứ tư, các công trình khoa học đều khẳng định các đơn vị quân đội có

vai trò hết sức quan trọng trong quá trình tổ chức, thực hiện chính sách tôngiáo của Đảng, Nhà nước Trong đó, điểm nhấn của các tác giả, yêu cầu quantrọng nhất đặt ra là từng đơn vị, trong đó người cán bộ lãnh đạo, chỉ huy đơn

vị và cán bộ chuyên trách phải chịu trách nhiệm chủ yếu về quán triệt quanđiểm, đường lối của Đảng trên mọi lĩnh vực xây dựng, hoạt động và giảiquyết các mối quan hệ có liên quan đến thực hiện chính sách tôn giáo ở từngđịa phương nơi đơn vị đóng quân

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước liênquan đến đề tài luận án đã được công bố đã tiếp cận, luận giải khá toàn diệnnhững vấn đề cơ bản về tôn giáo, công tác tôn giáo và thực hiện chính sách tôngiáo nói chung và trong quân đội nói riêng Song, chưa có một công trình nàonghiên cứu một cách có hệ thống, sâu sắc, đầy đủ về CTVĐ nhân dân thực hiệnchính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bànTây Nguyên với tính chất một đề tài khoa học độc lập dưới góc độ khoa học

chuyên ngành xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước Vì vậy, đề tài “Công

tác vận động nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên hiên nay” là đề tài độc lập, không

trùng lắp với các công trình khoa học, luận án đã nghiệm thu, công bố

1.3.2 Những vấn đề luận án tiếp tục tập trung nghiên cứu giải quyết

Từ kết quả tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan cho thấy, đểthực hiện mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra, Luận án tiếp tục nghiên cứu,giải quyết những vấn đề cụ thể sau:

Một là, tập trung làm rõ địa bàn Tây Nguyên, đặc điểm đồng bào các

tôn giáo và hoạt động của các tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên; nghiên cứutoàn diện những vấn đề cơ bản về CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôngiáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên;làm rõ quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước

Hai là, điều tra, khảo sát, tổng kết thực tiễn, đánh giá đúng thực

trạng, nguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và rút ramột số kinh nghiệm CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng,Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

Ba là, phân tích dự báo những yếu tố tác động và đề xuất các yêu cầu

tắng cường CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nướccủa các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên hiện nay

Bốn là, đề xuất các giải pháp tăng cường CTVĐ nhân dân thực hiện

chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước của các đơn vị quân đội trên địa bànTây Nguyên hiện nay

Kết luận chương 1

CTVĐ nhân dân là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng ta, có

ý nghĩa sống còn đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc.Nhận thức rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của tôn giáo, công tác tôn giáo vàthực hiện chính sách tôn giáo, vai trò của các đơn vị quân đội trong công tác vậnđộng nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta đã trở thànhchủ đề để được các cơ quan, tổ chức, cá nhân, các nhà khoa học quan tâm nghiêncứu ở những góc độ, phạm vi khác nhau, biểu hiện ở tính đa dạng, phong phúcủa các công trình, các bài viết đã được nghiên cứu sinh tổng hợp phân tíchtrong phần tổng quan của luận án

Thành công của các công trình khoa học đã công bố có liên quan đến

đề tài luận án là tương đối toàn diện Các công trình đã đã khẳng định vị trí,vai trò, chỉ ra những nội dung chủ yếu, góp phần làm rõ những vấn đề chung

và một số vấn đề cụ thể về công tác tôn giáo và việc thực hiện chính sách tôngiáo ở các địa phương trong cả nước và trong các đơn vị quân đội, trong đó cócác đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

Từ tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, nghiên cứusinh đã hệ thống hóa các tài liệu, khái quát kết quả nghiên cứu của các công

trình, tiếp thu được những nội dung có thể tham khảo, kế thừa, đồng thời chỉ

ra những vấn đề chưa được nghiên cứu làm rõ Vận dụng phương pháp luậnđối tượng nghiên cứu lịch sử, chuyên ngành xây dựng Đảng và chính quyềnNhà nước, nghiên cứu sinh đã xác định được những “khoảng trống”, nhữngvấn đề luận án tiếp tục tập trung giải quyết

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NHÂN DÂN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC CỦA CÁC ĐƠN VỊ QUÂN ĐỘI

TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NGUYÊN 2.1 Địa bàn Tây Nguyên và các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

2.1.1 Địa bàn Tây Nguyên; đặc điểm đồng bào tôn giáo; tình hình tôn giáo và hoạt động của các tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên

Điều kiện địa lý tự nhiên, dân cư trên địa bàn Tây Nguyên

Tây Nguyên là vùng cao nguyên Trung Bộ gồm 5 tỉnh: Gia Lai,Kon Tum, Đắc Lắc, Đắc Nông và Lâm Đồng, có 62 đơn vị hành chínhcấp huyện, thị xã, thành phố; 722 đơn vị hành chính cấp xã, phường, thịtrấn, 7.616 thôn, buôn, bản, tổ dân phố Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Nam;phía Đông giáp các tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Phú yên, Khánh Hòa,Ninh Thuận, Bình Thuận; phía Tây giáp Lào và Campuchia và có tuyếnbiên giới dài 591 Km, trong đó có 150 km tiếp giáp với tỉnh Atôpơ của Lào và

441 km tiếp giáp với hai tỉnh Muldulkiri, Ratanakiri của Campuchia, với 4 cửa

khẩu quốc tế Diện tích tự nhiên của Tây Nguyên khoảng 54.641,04 km2,chiếm khoảng 17% diện tích cả nước[12],[112].

Khí hậu Tây Nguyên có hai mùa rõ rệt, mùa khô và mùa mưa Mùakhô thiếu nước trầm trọng, mùa mưa nóng ẩm, tập trung 85 - 90% lượngmưa của cả năm Tây Nguyên có 4 hệ thống sông chính: thượng sông XêXan, thượng sông Sreepok, thượng sông Ba và sông Đồng Nai Tổng lưulượng nước mặt là 50 tỷ mét khối Chế độ dòng chảy chịu sự tác độngcủa khí hậu Nguồn nước ngầm tương đối lớn nhưng nằm sâu, giếngkhoan trên 100 mét [12],[112]

Hiện nay, dân số Tây Nguyên tính đến năm 2016 có hơn 5.483.015người (chiếm 6% dân số cả nước), có 47 dân tộc anh em sinh sống, có 13dân tộc bản địa với 1.895.450 khẩu; trong đó người kinh chiếm hơn 70%,người Nùng hơn 100 ngàn người; người Tày hơn 90 ngàn người; ngườiDao gần 40 ngàn người; người Thái hơn 30 ngàn người người dân tộcthiểu số bản địa bán đất đai, nương rẫy, đốt rừng, dần di chuyển đến cácvùng đất khó khăn, xa các con sông [12],[112]

Ngoài ngôn ngữ tiếng phổ thông (Tiếng Việt), các dân tộc thiểu số

ở Tây Nguyên đều có tiếng nói riêng, trong đó một số dân tộc có cả chữviết, như dân tộc Bahnar, Jarai, Ê đê, M’Nông, K’ho, Xê đăng, Chu ru.Tiếng nói và chữ viết của các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên đang đượcđưa vào dạy ở các trường tiểu học ở vùng có đông đồng bào dân tộcthiểu số tại chỗ sinh sống cũng như các trường dân tộc nội trú, được biệnsoạn thành các bộ Từ điển Việt - Ê đê, Ê đê - Việt, Bahnar - Việt, xuấtbản các loại sách như truyện cổ, lời nói vần, luật tục, sử thi song ngữđược phát hành rộng rãi, xây dựng các chương tình phát thanh, truyềnhình bằng tiếng dân tộc thiểu số [12],[112],[135]

Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội trên địa bàn Tây Nguyên:

Tây Nguyên là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, là căn cứ địa cáchmạng Trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồng bào TâyNguyên luôn tin theo Đảng và Bác Hồ, đoàn kết đứng lên tiến hành chiếntranh du kích, đùm bọc, nuôi dấu cán bộ, cùng bộ đội chiến đấu chống kẻ thù.Trong công cuộc đổi mới đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng bào TâyNguyên phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất, đoàn kết một lòng quyếttâm chiến thắng đói nghèo, lạc hậu, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh,

xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Tuy nhiên, trong những năm gần đâytình hình Tây Nguyên có nhiều diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch trong

và ngoài nước luôn xác định Tây Nguyên là một địa bàn trọng điểm mà chúnglựa chọn để thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, tuyên truyền xuyên tạcchủ trương, chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Đảng, Nhà nước

ta dành cho khu vực Tây Nguyên, những thiếu sót trong quá trình thực hiệnchính sách dân tộc, tôn giáo, những mâu thuẫn bất bình trong nhân dân chưađược giải quyết triệt để; những yếu kém, tiêu cực của chính quyền trong việcbuông lỏng quản lý đất, rừng, di dân tự do; những khó khăn trong đời sốngcủa đồng bào DTTS để xuyên tạc đường lối, chính sách dân tộc đúng đắn củaĐảng, Nhà nước, hòng gây sự hoài nghi, chia rẽ trong đồng bào Chúng tìmmọi cách vừa tuyên truyền xuyên tạc, vừa khoét sâu mâu thuẫn giữa ngườiKinh với người Thượng, tư tưởng “bài kinh”, lợi dụng một số cán bộ ở địaphương có sai lầm , khuyết điểm, một số chức sắc tôn giáo để kích động đồngbào tụ tập đấu tranh, gây rối, biểu tình; kích động tư tưởng ly khai, tự trị nhằmthành lập cái gọi là “Nhà nước Đề ga độc lập“ Lực lượng FULRO vẫn tìmcách móc nối với bọn phản động trong nước để chống phá; việc truyền đạotrái phép, đặc biệt là đạo “tin lành Đề ga” đang gây mất ổn định chính trị ởTây Nguyên Tình hình buôn lậu, tội phạm, vượt biên trái phép còn tiếp tụcdiễn biến phức tạp, nguy cơ gây mất ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn Saucuộc bạo loạn chính trị năm 2001, 2004 và 2008 do các thế lực phản động

kích động nhân dân gây rối, bạo loạn, song tình hình chính trị - xã hội ở TâyNguyên vẫn giữ được ổn định, nhưng vẫn tiềm ẩn những nguy cơ bùng phátthành những “điểm nóng”, gây mất ổng định chính trị - xã hôi Tây Nguyên

“tuy yên nhưng chưa ổn”, không thể chủ quan

Về phát triển kinh tế: Tây Nguyên có thế mạnh về nông nghiệp và câycông nghiệp dài ngày, bao gồm các cây trồng; Cà phê diện tích trồng 240,5nghìn ha, chiếm 80% diện tích cà phê cả nước, sản lượng cà phê nhân toànvùng năm 2015 là 370,3 nghìn tấn, chiếm 87% sản lượng cà phê của cả nước.Kim ngạch xuất khẩu cà phê năm 2015 của vùng đạt gần 500 triệu USD Cao

su hiện có khoảng 70 nghìn ha, hiện nay, thu nhập từ cây cao su thấp do thịtrường rớt giá nên đã xuất hiện nhiều vùng trên đia bàn đốn hạ cây cao su đểthay thế cây công nghiệp khác nên ảnh hưởng đến thu nhập của người dân

Cây hồ tiêu mới được trồng ở Tây Nguyên năm 1994 diện tích hồ tiêu khoảng

1.305 ha chiếm 24% diện tích hồ tiêu cả nước, sản lượng đạt khoảng 1.415

tấn đứng thứ hai sau vùng Miền Đông Nam bộ Cây chè có diện tích khoảng 12.55 ha, sản lượng chè búp tươi trên 50.000 tấn Dâu tằm, hình thành vùng

dâu tằm tập trung lớn nhất của cả nước, diện tích khoảng 10.000 ha dâu, sản

lượng tơ đạt trên dưới 1.200 tấn chiếm trên 80% sản lượng tơ cả nước Cây

ăn quả, chiếm tỷ lệ thấp trong các cây dài ngày ở Tây Nguyên Cây lương thực: Tây Nguyên cũng coi trọng phát triển cây lương thực, diện tích năm

1995 là 222,07 nghìn ha, trong đó 151,5 nghìn ha lúa, bình quân lương thực

đạt 247,2 kg/người Chăn nuôi, thế mạnh là chăn nuôi đại gia súc mà chủ yếu

là đàn bò Hiên nay, có khoảng 455,5 nghìn con chiếm 13,2% đàn bò cả nước,ngoài ra còn nuôi trâu, dê, heo rừng [12],[112]

Về lâm nghiệp: Tổng diện tích rừng Tây Nguyên chiếm 35,7% diện tích

rừng cả nước Khâu chế biến lâm sản chủ yếu ở dạng sơ chế Diện tích rừng là3,015,5 nghìn ha năm 2001, trong đó rừng trồng là 92 nghìn ha chiếm 3% cònlại là rừng tự nhiên Tuy nhiên, tỷ lệ rừng sống chỉ đạt 40 - 50% Sản lượng gỗ

khai thác đạt 385,5 ngàn m3/năm, hiện nay diện tích rừng tự nhiên càng ngày

bị thu hẹp do nạn phá rừng, sự phát triển của CNH,HĐH

Về công nghiệp, theo hướng khai thác lợi thế của vùng, các sảnphẩm công nghiệp chủ yếu phục vụ tiêu dùng, sản xuất nông, lâm nghiệp

và đời sống nhân dân, ngoài ra sản phẩm mủ cao su phục vụ nhu cầuvùng khác và xuất khẩu Các ngành công nghiệp như chế biến gỗ và lâmsản chiếm 27,7% giá trị sản lượng công nghiệp; công nghiệp thực phẩmchiếm 27,4; sản xuất vật liệu xây dựng chiếm 15,41%; cơ khí 5,7% Hiệnnay, đã có một số dự án nước ngoài đầu tư vào các ngành công nghiệpkhoáng sản như Bôxit, các ngành chế biến cà phê xuất khẩu, dệt may,chế biến gỗ, rau quả vv[12],[112]

Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế vùng Tây Nguyên còn chậm so với

cả nước, chủ yếu là kinh tế nông - lâm nghiệp Nhiều dự án kinh tế ở TâyNguyên đang khai thác, tàn phá làm cạn kiệt dần tài nguyên, đặt ra nhiềuvấn đề về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.Đời sống đồng bào Tây Nguyên nhìn chung còn gặp rất nhiều khó khăn,nhất là đồng bào dân tộc thiểu số vẫn chủ yếu là kinh tế tự cung, tự cấp,

tự túc; chiếm tỷ lệ hộ nghèo cao nhất nước

Nền văn hóa Tây Nguyên rất phong phú, đa dạng, được kết tinh từtruyền thống lâu đời trong sản xuất, chinh phục thiên nhiên, chiến đấu chốngngoại xâm với những truyền thuyết, trường ca mang tinh thần thượng võ,

tính cộng đồng, tinh thần dũng cảm Những đặc điểm này, được thể hiện

trong các hệ thống lễ hội đâm trâu, hội đua voi, tục uống rượu cần… cùngnhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể như: không gian văn hóa cồngchiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là “Kiệt tác truyền khẩu và disản phi vật thể của nhân loại” đã tạo nên yếu tố độc đáo của văn hóa TâyNguyên, “Văn hóa Tây Nguyên xét về bản chất là văn hóa rừng” [12].[112].Tuy nhiên, hiện nay đời sống văn hoá, tinh thần của đồng bào Tây Nguyênvẫn còn nghèo Việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống và

xây dựng đời sống văn hoá mới cho đồng bào chưa được quan tâm đúngmức, nhiều nơi chưa có nhà Rông, nhà văn hóa cộng đồng; nhiều giá trị vănhoá truyền thống đã bị mai một Tình trạng trộm cắp, cờ bạc, mại dâm…đờisống văn hóa tâm linh còn nặng nề, còn nhiều hủ tục lạc hậu chưa thay đổi,

họ tin vào thần linh, chi phí nhiều tiền của cho cúng lễ thần linh[112].[116] Ở Tây Nguyên tỷ lệ hộ nghèo cao nhất nước

Tình hình quốc phòng - an ninh và quan hệ với các nước láng giềng:

Tây Nguyên nằm ở ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia, là địabàn chiến lược quan trọng cả trong chiến tranh giải phóng cũng như trong xâydựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay Với địa thế hiểm yếu, có những hành lang tựnhiên thông với Nam Lào, Đông Bắc Campuchia và duyên hải Trung Bộ, địa

hình với nhiều điểm cao khống chế so với khu vực xung quanh, được coi là “nóc

nhà Đông Dương”, là địa bàn có ưu thế lớn cả trong tiến công và phòng thủ.

Chính người Pháp và người Mỹ đều cho rằng ai chiếm được Tây Nguyên, người

đó thống trị cả Đông Dương Đồng thời, Tây Nguyên là một trong những địa bàntrọng yếu để đối phó với đòn tiến công bằng vũ khí công nghệ cao của địch, là antoàn khu cho các cơ quan Trung ương ở phía Nam Nghị quyết số 10-NQ/TWcủa Bộ Chính trị khóa IX xác định: “Tây Nguyên là địa bàn chiến lược đặc biệtquan trọng về kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh của cả nước”[86] Hiệnnay, tình hình an ninh, chính trị ở các tỉnh Tây Nguyên tiếp tục có những diễnbiến phức tạp Các thế lực phản động ở nước ngoài vẫn tiếp tục thủ đoạn lợidụng vấn đề tôn giáo, dân tộc, nhân quyền, kích động người DTTS biểu tình,vượt biên trái phép gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

Về quan hệ với các nước láng giềng Trên địa bàn Tây Nguyên trong 5tỉnh trừ tỉnh Lâm Đồng không có chung đường biên giới với nước láng giềng,còn lại 4 tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông đều có đường biên giớivới Cămpuchia, riêng tỉnh Kon Tum còn có đường biên giới với Lào Tìnhhình quan hệ với Lào là khá ổn định, nhưng với Campuchia rất phức tạp khikích động các lực lượng phản động quốc tế cấu kết với lực lượng phản động

trong nước xúi dục đồng bào Tây Nguyên vượt biên sang Cămpuchia, gây mất

ổn định tình hình an ninh chính trị Các thế lực có thù hằn với Việt Nam ởCămpuchia tiếp tay cho các thế lực phản động nước ngoài sử dụng vùng biêngiới giáp với Việt nam làm địa bàn chống phá Việt Nam, làm cho tình hìnhtrên địa bàn Tây Nguyên diễn biến phức tạp, chứa dựng những nhân tố gâymất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội[33],[12],[112]

* Đặc điểm đồng bào tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên:

Thứ nhất, đồng bào tôn giáo trong các dân tộc thiểu số trên địa bàn Tây

Nguyên trình độ dân trí thấp, nhưng họ có niềm tin tôn giáo rất mạnh mẽ, nênthường xuyên bị kẻ địch lợi dụng

Do cuộc sống khó khăn, thiếu thốn, thường chịu tác động của điều kiện

tự nhiên khắc nghiệt, trình độ dân trí thấp, họ nảy sinh niềm tin tôn giáo và tìmđến những hình thức tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau với mong muốn được các

vị thần linh che chở giúp đỡ để mùa màng bội thu, bớt ốm đau, bệnh tật

Niềm tin tôn giáo đối với cư dân Tây Nguyên, nhất là đồng bào các tộcngười thiểu số rất mạnh mẽ, sâu đậm, có thể lưu truyền từ đời này sang đờikhác, thậm chí khiến cả gia đình, dòng tộc theo một tôn giáo với những cáchthức sinh hoạt nhất định Với đồng bào các tộc người thiểu số, niềm tin tôngiáo chiếm vị trí rất quan trọng trong các yếu tố chi phối nhận thức, thái độ vàhành vi của con người Tuy nhiên, động cơ, mục đích theo tôn giáo của đồng bàocũng khác nhau, không phải ai theo tôn giáo cũng xuất phát từ niềm tin vào đấngtối cao mà còn do nhu cầu có tính thực dụng về vật chất, hoặc muốn tìm đến sự tự

do, thoải mái, không bị ràng buộc trước những tập tục cũ; không loại trừ do bị kẻxấu kích động theo tôn giáo Tin Lành để gây rối, chống đối chính quyền nhândân Điều đó phản ánh tính phong phú, đa dạng về niềm tin cũng như hành vi tôngiáo của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên

Đặc điểm trên, đòi hỏi công tác tôn giáo phải được tiến hành một cách thậntrọng, kiên nhẫn, không được xúc phạm đến đức tin của đồng bào tín đồ, phải gắnvới thực hiện tốt chính sách tôn giáo, chính sách dân tộc, vừa bảo đảm nhu cầu

sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, vừa tham gia phát triển KT-XH, giảiquyết tốt những vấn đề bức xúc trong đời sống xã hội, hướng dẫn, tạo điều kiệncho đồng bào làm tốt cả hai mặt “đạo” và “đời”.

Thứ hai, đồng bào các tộc người thiểu số chiếm tỉ lệ khá cao trong Công

giáo và Tin Lành ở Tây Nguyên, hầu hết họ là những người nông dân cần cù, chấtphác, gắn bó với quê hương, buôn làng, dễ tin người nhưng cũng dễ tự ái cá nhân

Trong các tôn giáo lớn ở Tây Nguyên hiện nay, đồng bào các tộcngười thiểu số chiếm hơn 42%, riêng Công giáo và Tin Lành tỉ lệ này lênđến 60 - 70% [112],[121] Đồng bào có tôn giáo thuộc thành phần các tộcngười thiểu số hầu hết là những người nông dân cần cù, chất phác, đoàn kết,gắn bó với quê hương, buôn làng, có quan hệ huyết thống sâu đậm Sự điềuchỉnh của pháp luật và các quy phạm xã hội khác đôi khi còn thông qua lăngkính gia đình, dòng tộc, buôn làng Họ rất kính trọng và tin theo nhữngngười có uy tín, có địa vị trong dòng tộc, buôn làng và các chức sắc tôn giáo,nhất là hàng ngũ giáo sĩ, giáo phu; những cũng rất dễ tự ái cá nhân, sự hiểulầm hay xúc phạm đến phong tục, tập quán, tín ngưỡng cũng dễ làm họ nổigiận, thậm chí có những hành động bột phát Họ nhận thức thực tế cũng rấtđơn giản và có tính trực quan, mộc mạc, tin ở những việc làm thiết thực chứkhông chỉ ở những khẩu hiệu khuyếch trương, đó là một trong những lý do

vì sao kẻ xấu chỉ dùng những món quà biếu không lớn nhưng vào nhữngthời điểm thiếu, đói cũng dễ làm họ kính phục và tin theo

Thứ ba, đời sống của đại bộ phận đồng bào tôn giáo ở Tây Nguyên còn

nhiều khó khăn, trình độ dân trí thấp, nhiều tập tục lạc hậu còn tồn tại

Mặc dù tình hình KT-XH ở Tây Nguyên có nhiều chuyển biến tiến bộnhưng vẫn còn những yếu kém, bất cập, quy mô, tốc độ phát triển chưa đều.Đời sống của nhân dân các dân tộc ở Tây Nguyên, trong đó có một bộ phậnđông đảo đồng bào theo các tôn giáo vẫn còn nhiều khó khăn, trình độ dântrí và mức hưởng thụ văn hóa tương đối thấp, nhiều tập tục lạc hậu còn tồn

tại Sản xuất của bà con chủ yếu như cây cao su, chè, cà phê, bắp ngô, hiệuquả kinh tế thấp, đời sống rất khó khăn…

Những khó khăn, thiếu thốn về vật chất - tinh thần đã tác động tiêu cựcđến tâm lý, tình cảm, thái độ của một bộ phận đồng bào có tôn giáo trong cáctộc người thiểu số ở Tây Nguyên, ít nhiều gây tư tưởng hoang mang, giaođộng, làm giảm lòng tin vào sự nghiệp đổi mới Trong khi đó, kẻ thù luôn tìmcách mua chuộc, dụ dỗ, xuyên tạc, kích động từ nhiều phía Nếu công tácquần chúng không được chú trọng đúng mức, họ dễ bị lôi kéo vào những vụgây rối, biểu tình bạo loạn

Thứ tư, đồng bào các dân tộc thiểu số theo các các tôn giáo ở Tây

Nguyên có truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhưng do nhiều vấn đề lịch sử

để lại, đôi khi vẫn còn mặc cảm, tự ty

Nhân dân Tây Nguyên có truyền thống yêu nước, đoàn kết, cần cù, sángtạo trong lao động, anh dũng trong đấu tranh chống ngoại xâm Trong hai cuộcchiến tranh giải phóng dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, đồng bàocác dân tộc, tôn giáo ở Tây Nguyên đã nêu cao truyền thống yêu nước, đoàn kết,nhất tề đứng lên cùng cả nước đánh đuổi thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược,giành lại độc lập, thống nhất cho nước nhà Trong hai cuộc kháng chiến, đã cótrên 12.000 con em các dân tộc Tây Nguyên hy sinh vì Tổ quốc, hơn 10.000thương binh, bệnh binh, 343 bà mẹ được phong tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Namanh hùng” [112] Ngày nay, trong công cuộc đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổquốc theo định hướng XHCN, đồng bào các dân tộc tôn giáo ở Tây Nguyên hănghái đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn, xoá bỏ nghèo nàn,lạc hậu, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, bảo vệ vững chắc TâyNguyên - địa bàn chiến lược quan trọng của cả nước [71],[12],[112]

Tuy nhiên, do nhiều vấn đề lịch sử để lại cùng với sự chênh lệch vềtrình độ phát triển giữa các tộc người, sự khác nhau về phong tục, tập quán vàsinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo cũng như những yếu kém nhất định trong thựchiện chính sách tôn giáo, chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ở các địa

phương làm cho vấn đề tôn giáo, dân tộc ở đây diễn biến khá phức tạp, chưa

có sự đồng thuận hoàn toàn giữa các hình thức tín ngưỡng, tôn giáo trong một bộphận nhân dân theo các tôn giáo, nhất là đồng bào theo Công giáo và TinLành trong các tộc người thiểu số vẫn còn mặc cảm, tự ty

Về tư tưởng kỳ thị dân tộc, trước khi thực dân Pháp đặt ách thống trịlên Tây Nguyên tư tưởng này chưa hình thành rõ nét, nhưng do chính sách caitrị hà khắc của nhà Nguyễn, đặc biệt là chính sách “chia để trị” của thực dân

cũ và mới làm cho tư tưởng hẹp hòi, ý thức dân tộc - quốc gia tự trị hìnhthành trong một bộ phận nhân dân người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên

Sau năm 1954, chính quyền Ngô Đình Diệm đưa hàng vạn người Kinhlên Tây Nguyên lập nghiệp và thi hành nhiều chính sách mang tính “đồnghoá” như: bãi bỏ quy chế “Hoàng triều Cương thổ”, xoá bỏ toà án, giải táncác đội vũ trang, sáp nhập quân nhân người Thượng vào Quân đội Việt NamCộng hòa, cấm dạy tiếng dân tộc, xoá bỏ nhiều tập tục, lễ hội của đồng bàocác tộc người thiểu số, thực hiện cải cách ruộng đất, lấy đất của đồng bào đểlập kinh điền, đổi tên một số địa danh sang tiếng Việt Có thể nói: “Nhữngnăm chiến tranh, vùng cao nguyên đã trải qua một thời kỳ đầy biến động.Chiến tranh và những chính sách áp dụng của chính quyền Sài Gòn đối vớivùng cao nguyên đã đe doạ trực tiếp đến “nền văn minh núi rừng” của cư dânbản địa” Cùng thời gian ấy các tổ chức FULRO cũng ra đời với chủ trương

“chống Diệm”, “bài Kinh”, “lập quốc gia tự trị” Càng căm phẫn với chế độNgụy quyền Sài Gòn, trong một bộ nhân dân các tộc người thiểu số ở TâyNguyên đã hình thành tư tưởng kỳ thị với người Kinh [133]

Từ ngày hoà bình lập lại, cuộc sống của đồng bào Tây Nguyên đi vào ổnđịnh, lực lượng FULRO bị ta truy quét, tư tưởng kỳ thị dân tộc cũng lắng xuống.Tuy nhiên, trong một thời gian dài các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương cóbiểu hiện chủ quan, mất cảnh giác, quan liêu, xa rời dân, chưa quan tâm giảiquyết kịp thời những vấn đề cấp bách như nghèo đói, thiếu đất sản xuất…, việcthực hiện chính sách tôn giáo, chính sách dân tộc vẫn còn nhiều yếu kém, bất

cập Tình hình trên, làm giảm lòng tin trong nhân dân đối với Đảng và chế độXHCN, gây tư tưởng so bì “Kinh” - “Thượng” Một bộ phận đồng bào có tôngiáo trong các tộc người thiểu số vẫn còn mặc cảm, tự ty [133].

* Tôn giáo và hoạt động của các tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên

Hiện nay, trên địa bàn Tây Nguyên có 13 tôn giáo chính thống đanghoạt động, trong đó các tôn giáo lớn như: Phật giáo, Thiên Chúa giáo, Tinlành, Cao đài, Đạo hồi chiếm đa số với khoảng 2.118.197 tín đồ các tôn giáo(chiếm 34% dân số toàn vùng) Trong đó, số tín đồ theo các tôn giáo là ngườidân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao (41%) Trong đó: Công giáo khoảng 959.493tín đồ, Phật giáo khoảng 695.888 tín đồ, Tin Lành khoảng 439.290 tín đồ, CaoĐài khoảng 23.526 tín đồ Từ năm 1986 đến nay, đạo Tin Lành ở Tây Nguyên

có sự phát triển nhanh hơn, đến năm 2016 đã có 439.290 tín đồ/18000 thôn,làng (trong đó có 80 - 85% tín đồ thuộc các tộc người thiểu số), 61 mục sư, 250nhà truyền đạo với gần 10 hệ phái khác nhau, trong đó chủ yếu thuộc Hội thánhTin Lành Việt Nam (miền Nam), phân bố ở 1.732/3.500 buôn của đồng bào cácdân tộc thiểu số Ngoài ra, còn có hơn 23.000 đồng bào Mông di cư từ các tỉnhmiền núi phía Bắc vào cũng theo đạo Tin Lành [phụ lục 2] Mấy năm gần đâytrên địa bàn Tây Nguyên xuất hiện “tà đạo Hà Mòn” có hơn 3.500 người,thuôc 2 dân tộc Ba na và Sê đăng, ở 34 thôn, làng của 17 xã thuộc 11 huyệntrên địa bàn 3 tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk Hoạt động của “tà đạo HàMòn” đã vị phạm pháp luật về tôn giáo, là một tổ chức không được Nhà nướccông nhận, nhưng vẫn hoạt động xúi dục, cương ép người dân theo; xúi dục tín

đồ Công giáo bỏ đạo; tụ tập đông người để hành lễ

Các tổ chức đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, vận động thu hút tín

đồ tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên

Các tổ chức Giáo hội đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, vận động cáctầng lớp nhân dân trên địa bàn Tây Nguyên và vận động đồng bào ở các nơikhác di cư vào Tây Nguyên vào các tổ chức giáo hội, nhằm xây dựng và cũng

cố các giáo hội cả quy mô về tổ chức và lực lượng

Trên địa bàn Tây Nguyên, thời gian gần đây, nhất là từ đầu những năm

1990 trở đi, đạo Tin Lành phục hồi và phát triển mới với tốc độ rất nhanh Cônggiáo cũng đẩy mạnh các hoạt động truyền giáo, phát triển tín đồ trong vùngđồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên Ngoài ra trên địa bàn Tây Nguyênngười dân tộc thiểu số tự nguyện theo đạo Phật, theo đạo Cao đài số lượngngày càng đông [phụ lục 2]

Hoạt động củng cố, phát triển tổ chức: Về mặt tổ chức, Giáo hội PhậtGiáo Việt Nam ở Tây Nguyên có ban đại diện ở cấp huyện, ban trị sự ở cấptỉnh; Công giáo có 3 giáo phận (Kon Tum, Buôn Ma Thuột và Đà Lạt), dướigiáo phận có các giáo hạt, giáo xứ và họ giáo Cơ sở thờ tự của các tôn giáongày càng được trùng tu, sửa chữa, xây dựng mới 1.239 cơ sở thờ tự khangtrang Riêng tại tỉnh Đắk Lắk, đồng bào Công giáo từ chỗ chỉ có vài nhà thờ,nhà nguyện nay đã có 40 nhà thờ, 40 nhà nguyện của 40 giáo xứ, 40 giáohọ… Đời sống sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của tín đồ, chức sắc được nânglên, nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh được tôn trọng, hầu hết quầnchúng tín đồ, chức sắc tôn giáo phấn khởi, tin tưởng vào đường lối, chủtrương của Đảng và chính sách của Nhà nước, tích cực tham gia các hoạtđộng xã hội, từ thiện nhân đạo, các phong trào xây dựng đời sống văn hóa ởkhu dân cư, các lễ hội tôn giáo truyền thống được đẩy mạnh [12],[112]

Các tỉnh Tây Nguyên cũng đã tạo điều kiện cho trên 1.000 sinh viên đihọc tại các Viện Thánh kinh thần học, Đại chủng viện và số lượng chức sắc, tu

sỹ được đào tạo trong, ngoài nước trong đó có nhiều chức sắc, tu sỹ ra nướcngoài học tập theo các lớp thạc sỹ, tiến sỹ về tôn giáo, khi tốt nghiệp về phục vụtại các cơ sở tôn giáo trên địa bàn Hiện, hầu hết các tổ chức tôn giáo nói chung

và Công giáo, Tin lành nói riêng trên địa bàn Tây Nguyên đều có báo, tạp chí,bản tin, trang tin điện tử Các tỉnh cũng in 30.000 cuốn Kinh thánh bằng cáctiếng Bana, Êđê, Gia Rai tạo điều kiện thuận lợi cho sinh hoạt tôn giáo của cáctín đồ ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở các tỉnh Tây Nguyên [12],[112]

Trên địa bàn Tây Nguyên thời gian gần đây, nhất là từ đầu những năm

1990 trở đi, đạo Tin Lành phục hồi và phát triển mới với tốc độ rất nhanh, hiện có

5 ban đại diện cấp tỉnh, 30 nhóm, hệ phái đang hoạt động, trong đó tín đồ làngười dân tộc thiểu số chiếm 94% Trong vòng 10 năm trở lại đây, số lượngtín đồ các tôn giáo và nhất là đạo Tin lành tăng lên rất nhanh (khoảng trên30%) Ngoài ra, còn có khoảng 40 ngàn người theo đạo Tin lành ở các tỉnhmiền núi phía Bắc đi định cư vào Tây Nguyên Hiện toàn vùng có gần 450ngàn tín đồ của các hệ phái, trong đó số tín đồ đã được sinh hoạt hợp pháp tạicác chi hội và điểm nhóm chiếm 90% Tỷ lệ tín đồ được sinh hoạt hợp pháp ởcác tỉnh Tây Nguyên đạt từ 78% đến 100% Tại các chi hội và điểm nhóm,sinh hoạt thờ phượng của người dân được tạo điều kiện dễ dàng, thuận lợi,giáo sỹ và tín đồ rất phấn khởi Chi hội Tin lành được công nhận chính thứchiện nay lên 196 (trong đó tỉnh Kon Tum 3 chi hội, tỉnh Gia Lai 55 chi hội,tỉnh Đăk Lăk 41 chi hội, tỉnh Đăk Nông 21 chi hội và tỉnh Lâm Đồng 76 chihội), trong đó gồm 189 chi hội thuộc Hội thánh Tin lành Việt Nam (miềnNam), 7 chi hội của các hệ phái Cơ đốc Phục lâm Việt Nam, Bắp tít Việt Nam(Ân điển-Nam Phương) và Truyền giáo Cơ đốc Việt Nam Số cơ sở thờ tự,địa điểm sinh hoạt hợp pháp được quan tâm Đến nay, đã có 58 chi hội xâydựng nhà thờ, khoảng 25 chi hội đang làm thủ tục xây dựng theo qui định, cótrên 1.000 điểm nhóm sinh hoạt Chính quyền các tỉnh tiếp tục xem xét hợpthức hóa về đất đai cho các chi hội có đất xây dựng nhà thờ, nhà nguyện Hoạtđộng tôn giáo trong các chi hội ngày càng đi vào ổn định [12],[112]

Để giải quyết nhu cầu về đội ngũ giáo sỹ, các tỉnh đã chấp thuận đểcác hội thánh phong chức, phục chức gần 150 mục sư, mục sư nhiệm chức

và 180 truyền đạo; giải quyết hàng trăm sinh viên là người dân tộc thiểu số

đi học Viện Thánh kinh thần học; cho phép Tổng liên hội Hội thánh Tinlành Việt Nam (miền Nam) mở các khóa bồi dưỡng hàm thụ thần học đểtừng bước giải quyết nhu cầu về chức sắc cho các hội thánh cơ sở (7 lớp,với trên 300 học viên) [12],[112]

Ban Trị sự Tổng liên hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Nam) vàVăn thư của Ban đại diện Tin lành các tỉnh kêu gọi toàn thể mục sư, tín đồTin lành không chấp nhận cái gọi là "Tin lành Đêga" và "Nhà nước Đêga";không tin, không nghe, không làm theo tuyên truyền xuyên tạc của FULRO,không để người thân tham gia vào các hoạt động gây rối chống chính quyền,vượt biên trái phép sang Campuchia; chấp hành quy định của Nhà nước, yêntâm sản xuất ổn định cuộc sống.

Hiện nay các thế lực thù địch đã và đang tìm cách lợi dụng vấn đề dântộc, tôn giáo chống phá Đảng và Nhà nước và cách mạng với mục tiêu nhằmxóa bỏ CNXH ở Việt Nam, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam, từng bước tách tôn giáo ra khỏi sự quản lý nhà nước

2.1.2 Các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên

Các đơn vị quân đội trên địa bàn Tây Nguyên là một bộ phận của QĐNDViệt Nam, phải thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ chính trị được quy địnhcho từng loại hình đơn vị; trong đó có chung một chức năng “đội quân côngtác”, nhiệm vụ tiến hành CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo củaĐảng, Nhà nước Hiện nay, đứng chân trên địa bàn Tây Nguyên gồm có cácđơn vị bộ đội chủ lực như Binh đoàn Tây Nguyên, Sư đoàn H, Trung đoànB68, Trung đoàn H80 Quân khu V; Đoàn 198 Đặc Công; các đơn vị làm kinh

tế kết hợp quốc phòng như Binh đoàn 15, Binh đoàn 16; Học viện Lục quân;

bộ đội địa phương và bộ đội Biên phòng ở các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, ĐắcLắc, Đắc Nông, Lâm Đồng

Các đơn vị bộ đội chủ lực

Chức năng, nhiệm vụ hàng đầu là huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu vàchiến đấu thắng lợi, đồng thời làm tốt chức năng “đội quân công tác”, “độiquân lao động sản xuất”, trong đó có nhiệm vụ vận động nhân dân thực hiệnchính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước trên địa bàn đóng quân và địa bànđược phân công Các đơn vị trên là lực lượng thường trực, cơ động sẵn sàngchiến đấu của Bộ, của Quân đoàn 3, Quân khu 5, có nhiều đơn vị đủ quân,

quân số đông, tính cơ động cao, cơ sở vật chất, trang bị kỷ thuật, phương tiệnđầy đủ, có nhiều thuận lợi giúp đỡ nhân dân trong phòng chống, khắc phục hậuquả thiên tai, bão lụt, cứu hộ, cứu nạn, phòng chống cháy nổ, giữ vững an ninhchính trị trên địa bàn đóng quân, sẵn sàng cơ động giúp đỡ nhân dân mọi lúc,mọi nơi theo chức năng, nhiệm vụ được giáo Đồng thời, các đơn vị bộ đội chủlực có những thuận lợi nhất định để thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng vàNhà nước, thông qua các hình thức kết nghĩa; hành quân giã ngoại kết hợp làmcông tác dân vận; công tác chính sách Tuy nhiên, các đơn vị trên ít có thờigian để thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước trên địa bàn Phầnlớn cán bộ, chiến sĩ không biết tiếng dân tộc, ít hiểu biết về phong tục, tậpquán, tín ngưỡng của đồng bào Kinh nghiệm tiến hành công tác tôn giáo củađội ngũ cán bộ cấp phân đội ở vùng đồng bào theo đạo trên địa bàn TâyNguyên còn ít Hiện nay, chỉ thành lập đội công tác tuyên truyền văn hóa cơ sở

ở các tỉnh đội, nên công tác nắm bắt tình hình địa bàn và dân cư gặp rất nhiềukhó khăn, hiệu quả CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của các đơn

vị bộ đội chủ lực còn nhiều hạn chế, bất cập

Các đơn vị bộ đội địa phương.

Bao gồm tỉnh đội, thành đội, huyện đội, phường đội, xã đội Nhiệm vụchính trị trung tâm là sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi bảo vệ độclập, chủ quyền quốc gia, giữ vững ổn định chính trị, đồng thời thực hiện tốtchức năng “đội quân công tác”, “đội quân lao động sản xuất”, tham gia xâydựng cơ sở chính trị địa phương, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội trênđịa bàn; phối hợp và làm tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương xâydựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và khuvực phòng thủ vững chắc So với các đơn vị chủ lực, bộ đội địa phương cáctỉnh Tây Nguyên được thành lập các đội công tác tuyên truyền văn hóa cơ

sở, làm nhiệm vụ CTDV trên địa bàn tỉnh, có lợi thế là từng đơn vị, từng conngười cụ thể gắn chặt với địa bàn công tác, có khả năng nắm chắc mọi mặt

từ cơ sở, có lực lượng tại chỗ tương đối mạnh, có bộ phận là người dân tộc

thiểu số, người theo các tôn giáo chiếm tỉ lệ cao hơn, có điều kiện thuận lợi

và khả năng trực tiếp tuyên truyền vận động nhân dân và đồng bào theo đạo.Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ ở một số đơn vị chưa thực sự đáp ứng đầy đủ yêucầu nhiệm vụ CTVĐ nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng vàNhà nước trong tình hình mới Chế độ, chính sách, kinh phí cho CTVĐ nhândân thực hiện chính sách tôn giáo chưa được bảo đảm đầy đủ Quy chế phốihợp giữa các đơn vị quân đội với cấp uỷ đảng, chính quyền, các đoàn thể ởđịa phương chưa được hoàn thiện…

Các đơn vị Bộ đội Biên phòng.

Chức năng, nhiệm vụ trung tâm của Bộ đội Biên phòng ở Tây Nguyên

là huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới vàthềm lục địa với khoảng 568 km đường biên giới giáp Lào và Cămpuchia

Thế mạnh của Bộ đội Biên phòng trong CTVĐ nhân dân thực hiệnchính sách tôn giáo hiện nay là: Lực lượng bố trí ngay tại chỗ, địa bànvùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít ngươi, vùng biên giới, nơi địa bàntrọng yếu Do đó, có điều kiện thường xuyên bám dân, bám làng, bámthôn, có điều kiện thực hiện: “bốn cùng”; nắm chắc tình hình ở cơ sở; cónghiệp vụ nắm tình hình chính trị, an ninh biên giới; có khả năng đối phókịp thời với mọi tình huống Tuy nhiên, lực lượng Biên phòng ở Tây Nguyêntương đối mỏng so với yêu cầu nhiệm vụ và phạm vi địa bàn Địa hình khuvực biên giới khá phức tạp: rừng núi rậm rạp, nhiều sông, suối cách trở, hệthống đường sá và cơ sở hạ tầng chưa phát triển, rất khó khăn cho việc cơđộng lực lượng, chỉ huy, thông tin và giúp đỡ nhân dân chống thiên tai, hoảhoạn, phát triển sản xuất Mật độ dân số của các xã biên giới không đều, đờisống nhân dân còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí thấp, nhiều tập tục lạchậu còn tồn tại, sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo rất đa dạng Biên giới là nơithường xảy ra các hoạt động buôn lậu, vượt biên, truyền đạo trái phép , cácthế lực thù địch đang tăng cường phá hoại an ninh, trật tự an toàn xã hội,mua chuộc, dụ dỗ, lôi kéo đồng bào trốn sang Cămpuchia