Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học và ảnh hưởng của nó đến môi trường đất trồng chè tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

THÁI NGUYÊN – 2015

L I C M N

Trong th i gian nghiên c u và hoàn thành khoá lu n t t nghi p i h c, ngoài s c g ng c a b n thân, tôi còn nh n c s quan tâm giúp c a các cá nhân trong và ngoài tr ng

Qua ây tôi xin bày t lòng bi t n sâu s c t i toàn th các th y cô giáo trong khoa Qu n lý tài nguyên cùng toàn th các th y cô giáo trong tr ng i

h c Nông lâm Thái Nguyên ã dìu d t, d y d tôi trong quá trình h c t p

tr ng

t c k t qu này tôi xin c bi t c m n th y TS Nguy n c Nhu n – gi ng viên khoa Qu n lý tài nguyên – Giáo viên h ng d n tôi trong quá trình th c t p Th y ã quan tâm, giúp , ch b o, tháo g nh ng v ng

m c, h ng d n t n tình cho tôi tôi có th hoàn thành báo cáo th c t p t t nghi p v i k t qu t t nh t Cô luôn theo dõi sát sao quá trình th c t p và

c ng là ng i truy n ng l c giúp tôi hoàn thành t t t th c t p c a mình

Tôi xin chân thành c m n s giúp c a lãnh o, cán b và bà con xã

xã Vô Tranh – huy n Phú L ng t nh Thái Nguyên, các cán b và bà con trong xã

ã t o m i i u ki n thu n l i tôi hoàn thành t t n i dung tài này

Tôi xin chân thành c m n gia ình và b n bè ã quan tâm, ng viên, giúp tôi trong su t quá trình th c t p và hoàn thành khoá lu n t t nghi p c a mình

DANH M C T VI T T T STT Ch vi t t t Tên ti ng Vi t Tên ti ng Anh

8 NN & PTNN Nông nghi p và phát tri n

DANH M C CÁC B NG

Trang

B ng 4.1 Các hình th c ch bi n chè theo t ng giai o n t i xã Vô Tranh 39

B ng 4.2 Di n tích, n ng su t và s n l ng chè c a xã Vô Tranh giai o n 2011-2013 40

B ng 4.3 các lo i thu c mà ng i dân s d ng cho cây chè 40

B ng 4.4 Nhu c u s d ng phân bón c a khu v c 42

B ng 4.5 s c s kinh doanh , buôn bán thu c BVTV và Phân hóa h c 43

B ng 4.6 ánh giá nh h ng c a phân hóa h c và thu c BVTV t i môi tr ng t xã Vô Tranh- huy n Phú L ng- t nh Thái Nguyên 44

B ng 4.7 Thang ánh giá mùn trong t i núi Vi t Nam 45

B ng 4.8 ánh giá l ng mùn trong t t i xã Vô Tranh 46

B ng 4.9 ánh giá d l ng thu c b o v th c v t t i xã Vô Tranh, huy n Phú L ng 47

B ng 4.10 Ng i dân và nh ng v n liên quan t i thu c BVTV và phân hóa h c 48

B ng 4.11 Cách x lý bao bì thu c BVTV và phân hóa h c sau khi s d ng c a ng i dân 49

B ng 4.12 M c tham gia bu i t p hu n s d ng thu c BVTV, BVMT và nh n th c c a ng i dân i v i vi c s d ng thu c BVTV 50

B ng 4.13.Th c tr ng các tri u ch ng c n ng c a ng i dân khi s d ng thu c BVTV và phân hóa h c 51

B ng 4.14 T l m t s b nh th ng g p t i xã Vô Tranh Huy n Phú L ng - T nh Thái Nguyên 52

M C L C

Trang

PH N 1: M U 1

1.1 Tính c p thi t c a tài 1

1.2 M c ích nghiên c u 3

1.3 Yêu c u c a tài 3

1.4 Ý ngh a c a tài 3

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U 5

2.1 C s khoa h c 5

2.1.1 C s lý lu n 5

2.1.2 C s pháp lý 12

2.2 T ng quan v t tr ng chè 14

2.2.1 Các lo i t tr ng chè chính 14

2.3 C s th c ti n 15

2.3.1 Tình hình s d ng thu c BVTV và phân hóa h c trên th gi i 15

2.3.2 Tình hình s d ng thu c BVTV và phân hóa h c Vi t Nam 18

2.3.3 nh h ng c a thu c BVTV n s c kh e con ng i 23

PH N 3: I T NG, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 25

3.1 i t ng nghiên c u 25

3.1.1 i t ng nghiên c u 25

3.2 a i m và th i gian nghiên c u 25

3.3 N i dung nghiên c u 25

3.4 Ph ng pháp nghiên c u 25

3.4.1 Ph ng pháp k th a 25

3.4.2 Ph ng pháp i u tra thu th p thông tin 26

3.4.3 Ph ng pháp l y m u phân tích 26

3.4.4 Ph ng pháp phân tích m u trong phòng thí nghi m 27

3.4.5 Ph ng pháp t ng h p, ánh giá và so sánh 27

3.4.6 Ph ng pháp x lý và th ng kê s li u 27

PH N 4: K T QU VÀ TH O LU N 28

4.1 c i m v t nhiên, kinh t - xã h i c a xã Vô Tranh –Huy n Phú L ng - T nh Thái Nguyên 28

4.1.1 i u ki n t nhiên, các ngu n tài nguyên và c nh quan môi tr ng 28

4.1.2 Th c tr ng phát tri n kinh t xã h i 32

4.1.3 Nh n xét chung v i u ki n kinh t - xã h i 37

4.2 Th c tr ng s n xu t chè t i xã Vô Tranh –Huy n Phú L ng - T nh Thái Nguyên 38

4.3 Tình hình qu n lý s d ng thu c BVTV và phân hóa h c cho cây chè t i khu v c i u tra 40

4.3.1 Tình hình s d ng thu c BVTV cho cây chè t i khu v c i u tra 40

4.3.2.Tình hình s d ng phân hóa h c cho cây chè t i khu v c i u tra 42

4.3.3 Tình hình qu n lý kinh doanh Buôn bán thu c BVTV và phân hóa h c trên a bàn xã Vô Tranh- huy n Phú L ng- t nh Thái Nguyên 43

4.4 ánh giá nh h ng c a phân hóa h c và thu c BVTV t i môi tr ng t 44

4.5 xu t ph ng án c i t o t nghèo dinh d ng b ng phân h u c 47

4.6 Th c tr ng hi u bi t và cách s d ng c a ng i dân v thu c BVTV và phân hóa h c 48

4.7 nh h ng c a thu c BVTV và phân hóa h c t i s c kh e con ng i 51 4.8 Khuy n cáo ng i dân v m c nh h ng c a vi c s d ng phân hóa h c và thu c b o v th c v t quá m c cho phép 53

4.9 xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao công tác qu n lý và s d ng thu c BVTV 55

4.9.1 Gi i pháp qu n lý 56

4.9.2 Gi i pháp x lý 59

PH N 5: K T LU N VÀ KI N NGH 61

5.1 K t lu n 61

5.2 Ki n ngh 61

TÀI LI U THAM KH O 63

I.Tài li u ti ng vi t 63

II.Tài li u n c ngoài 63

PH N 1

1.1 Tính c p thi t c a tài

Vi t Nam là n c s n xu t nông nghi p, di n tích t nông nghi p n

th i i m hi n nay là 9 tri u ha trong ó có trên 4 tri u ha là t tr ng lúa, còn

l i là t tr ng các lo i hoa màu và cây tr ng lâu n m áp ng c nhu

c u ngày càng t ng do vi c bùng n dân s , cùng v i xu h ng ô th hóa và công nghi p hóa ngày càng m nh, con ng i ch còn cách thâm canh t ng

s n l ng cây tr ng Khi thâm canh cây tr ng m t h u qu t t y u không thtránh c là gây m t cân b ng sinh thái, kéo theo là s phá ho i c a d ch h i ngày càng gia t ng gi m thi t h i do d ch h i gây ra, con ng i ph i u

t thêm kinh phí ti n hành các bi n pháp phòng tr , trong ó bi n pháp hóa

h c c coi là quan tr ng Nh ng v i khí h u nhi t i nóng và m m a nhi u ây là i u ki n thu n l i cho s phát tri n c a cây tr ng nh ng c ng

r t thu n l i cho s phát sinh, phát tri n c a sâu b nh, c d i gây h i mùa màng Do v y vi c s d ng thu c b o v th c v t (BVTV) phòng tr sâu

h i, d ch b nh b o v mùa màng, gi v ng an ninh l ng th c qu c gia v n là

m t bi n pháp quan tr ng và ch y u Cùng v i phân bón hóa h c, thu c BVTV là y u t r t quan tr ng b o m an ninh l ng th c cho loài ng i

Phân hóa h c và thu c b o v th c v t là m t trong nh ng ch t hóa h c

do con ng i t o ra ngoài nh ng m t l i nó c ng gây ra nh ng nh h ng và khó kh n do quá l m d ng gây nh h ng tr m tr ng n môi tr ng c bi t

là môi tr ng t Vi c l m d ng và thói quen thi u khoa h c trong vi c bón phân hóa h c và s d ng thu c BVTV c a ng i dân ã gây nên tác ng l n

n môi tr ng Nhi u nhà nông do thi u hi u bi t ã th c hi n theo ph ng châm “phòng h n ch ng” ã s d ng thu c BVTV và phân hóa h c theo ki u phòng ng a nh kì v a t n kém l i tiêu di t nhi u loài có ích, gây kháng

thu c v i sâu b nh, càng làm cho sâu b nh h i phát tri n thành d ch và l ng thu c BVTV c s d ng càng t ng ây là v n c n c quan tâm vì

ph n l n n c ta là vùng s n xu t nông nghi p, m i n m s d ng l ng phân bón hóa h c và thu c b o v th c v t là không nh , nh ng h l y t i môi

tr ng là không tránh kh i

c thiên nhiên u ãi v khí h u và t ai, Thái Nguyên có nhi u

kh n ng phát tri n nông - lâm nghi p, trong ó có tr ng chè Chè Thái Nguyên là

s n ph m n i ti ng trong c n c t lâu Tính n cu i n m 2012, toàn t nh có h n

130 c s ch bi n chè l n nh phân b u trên kh p a bàn t nh Các vùng chè

n i ti ng nh vùng chè Tân C ng (thành ph Thái Nguyên), vùng chè Tr i Cài – Minh L p (huy n ng H ), vùng chè La B ng (huy n i T ), vùng chè T c Tranh, Vô Tranh, Phú ô (huy n Phú L ng), Chè Thái Nguyên c tiêu th c

th tr ng trong và ngoài n c, trong ó th tr ng n i a chi m 70% v i s n

ph m r t a d ng g m chè xanh, chè vàng, chè , chè en và nhi u lo i chè hòa tan, chè th o d c khác Toàn t nh hi n có trên 18.000 ha chè, ng th 2 trong c

n c, trong ó có g n 17.000 ha chè kinh doanh, n ng su t t 109 t /ha, s n l ng

t g n 185 nghìn t n Cây chè ã c t nh Thái Nguyên xác nh là cây công nghi p ch l c, có l i th trong n n kinh t th tr ng, là cây xoá ói gi m nghèo và làm giàu c a nông dân T nh có ch tr ng phát tri n theo h ng s n xu t hàng hoá t p trung, khai thác ti m n ng và th m nh c a cây chè, góp ph n xoá ói, gi m nghèo và làm giàu cho ph n l n nông dân tr ng chè trong t nh Tuy nhiên, vi c l m

d ng phân bón hóa h c và thu c BVTV trong s n xu t chè trong vài n m g n ây

ã nh h ng không t t t i môi tr ng và s c kh e ng i s n xu t chè

Xu t phát t lý do nêu trên, chúng tôi ti n hành nghiên c u tài

“ ánh giá th c tr ng thu c b o v th c v t và phân bón hóa h c n t

tr ng chè t i xã Vô Tranh, huy n Phú L ng, t nh Thái Nguyên”

và phân bón n môi tr ng t và s c kh e ng i dân

- Nâng cao ý th c ng i dân c ng nh hi u qu công tác qu n lý thu c BVTV t i a ph ng

1.3 Yêu c u c a tài

- S li u, tài li u thu th p ph i y chính xác, trung th c và khách quan

- Phân tích m u ph i m b o úng quy trình k thu t

- K t qu i u tra ánh giá ph i khoa h c, chính xác

- Các gi i pháp a ra ph i kh thi phù h p v i i u ki n kinh t c a

a ph ng

- Thu th p các thông tin v i u ki n t nhiên, kinh t - xã h i c a xã

Vô Tranh, huy n Phú L ng, t nh Thái Nguyên

- Ti n hành i u tra theo phi u i u tra ã l p s n; b câu h i trong phi u ph i d hi u y các thông tin c n thi t cho vi c ánh giá

1.4 Ý ngh a c a tài

- Ý ngh a trong nghiên c u khoa h c:

+ Khái quát c m c nguy hi m c a thu c BVTV và phân bón hóa

PH N 2

T NG QUAN TÀI LI U 2.1 C s khoa h c

Là nh ng ch t khi xâm nh p vào c th sinh v t m t l ng nh c ng có

th gây bi n i sâu s c v c u trúc hay ch c n ng trong c th sinh v t, phá

h y nghiêm tr ng ch c n ng c a c th làm cho sinh v t ng c ho c ch t[3]

*Khái ni m li u l ng

Là l ng ch t c c n thi t tính b ng gam hay mg gây tác ng nh t

nh lên trên c th sinh v t trong nghiên c u c lý

Li u l ng s d ng: là li u l ng c n thi t dùng phun trên di n tích

nh t nh, c chia ra:

- Li u l ng ho t ch t: là l ng thu c nguyên ch t c n thi t dùng cho

m t n v di n tích g, kg a.i v i thu c th r n, ho c ml a.i v i thu c th

*Phân lo i thu c BVTV

Theo yêu c u nghiên c u và s d ng có th phân lo i thu c BVTV thành các lo i sau:

- D a vào i t ng phòng ch ng:

+ Thu c tr sâu (Insecticide): g m các ch t hay h n h p các ch t có tác

d ng tiêu di t, xua u i hay di chuy n b t kì lo i côn trùng nào có m t trong môi tr ng Chúng c dùng di t tr ho c ng n ch n tác h i c a côn trùng n cây tr ng cây r ng, nông lâm s n, gia súc và con ng i

+ Thu c tr b nh: bao g m các ch t có ngu n g c vô c , h u c , sinh

h c (vi sinh v t và các s n ph m c a chúng, ngu n g c th c v t) có tác d ng

di t tr ho c ng n ng a các loài vi sinh v t gây h i cho cây tr ng và nông s n

+ Thu c tr chu t (Rodenticide hay raticide): là nh ng h p ch t vô

c , h u c ho c ngu n g c sinh h c c dùng di t chu t và các loài

g m nh m

+ Thu c tr nh n ( Acricide hay Miticide): là nh ng h p ch t ch y u

tr nh n h i cây tr ng, c bi t là nh n

+ Thu c tr c (Herbicide): các ch t c dùng tr các loài th c v t c n

tr s sinh tr ng c a cây tr ng, các loài th c v t hoang d i m c trên ng ru ng, quanh các công trình ki n trúc, sân bay ng s t…và g m các thu c tr rong rêu trên ng ru ng kênh m ng ây là nhóm thu c d gây h i cho cây tr ng nh t vì

v y khi s d ng thu c trong nhóm này c n c bi t th n tr ng

+ Thu c tr tuy n trùng (Nematode): các ch t xông h i và n i h p

c dùng s lý t tr tuy n trùng trong t, trong cây

- D a vào con ng xâm nh p n d ch h i: ti p xúc, xông h i và n i h p: + Thu c có tác d ng ti p xúc: là nh ng lo i thu c gây c cho c thsinh v t khi chúng xâm nh p qua bi u bì c a d ch h i

+ Thu c có tác d ng v c: là nh ng lo i thu c gây c cho c thsinh v t khi chúng xâm nh p qua ng tiêu hóa c a d ch h i

+ Thu c có tác d ng xông h i: Là lo i thu c có kh n ng b c h i, âu

c b u không khí xung quanh c th d ch h i và c xâm nh p vào c th

d ch h i qua b máy hô h p Thu c s phá h y ch c n ng hô h p hút khí O2

và th i ra khí CO2 cho c th d ch h i và tiêu di t d ch h i

+ Thu c có tác d ng n i h p: là nh ng lo i thu c khi chúng xâm nh p

và cây r i c v n chuy n tích l y trong h th ng nh a cây, t n t i trong ó

m t th i gian và làm ch t c th sinh v t khi chúng xâm h i n cây

+ Thu c th m sâu: Là nh ng lo i thu c c xâm nh p vào cây qua tbào th c v t ch y u theo chi u ngang, thu c không có kh n ng di chuy n chuy n trong m ch d n c a cây, nó ch có tác d ng tiêu di t d ch h i khi chúng s ng n n p ho c làm t trong t bào th c v t

- D a vào ngu n g c hóa h c:

+ Thu c có ngu n g c th o m c: bao g m các lo i thu c BVTV làm tcây c hay các s n ph m chi t xu t t cây c có kh n ng tiêu di t d ch h i

+ Thu c có ngu n g c sinh h c (Chi m kho ng 2,5%): g m các loài sinh v t, các loài thiên ch ký sinh, các s n ph m có ngu n g c sinh v t có

kh n ng tiêu di t d ch h i

+ Thu c có ngu n g c vô c : bao g m các h p ch t vô c (nh dung

d ch Boocdo, l u hu nh và l u hu nh vôi…) có kh n ng tiêu di t d ch h i

+ Thu c có ngu n g c vô c : g m các h p ch t h u c t ng h p có kh

n ng tiêu di t d ch h i nh các h p ch t lân h u c , cacbamat…

*Khái ni m v phân hóa h c :

- Phân bón hóa h c là nh ng hóa ch t có ch a nguyên t dinh d ng dùng bón cho cây tr ng nh m nâng cao n ng xu t c a cây tr ng cung c p

nh ng nguyên t c n thi t cho cây tr ng g m nh ng nguyên t a l ng nh

N, P, K cà nh ng nguyên t vi l ng nh Ca, Cu, Zn… áp ng nh c u phát tri n, ra hoa k t trái và t ng n ng xu t c a cây tr ng

.*Phân lo i phân hóa h c:

Phân m: Là nh ng h p ch t cung c p nit cho cây Ph n l n th c

v t không có kh n ng ng hóa nguyên t N d i d ng khí là N2 mà ch

y u d i d ng mu i nitrat Phân m cung c p N hóa cho cây d i d ng ion NO3

và ion amoni NH4

+

Phân m có tác d ng kích thích các quá trình sinh tr ng làm t ng t l protein th c v t Do ó, phân m giúp cho cây phát tri n nhanh, cho nhi u h t, c , qu … dinh d ng c a phân m c ánh giá b ng hàm l ng % N trong phân

Phân lân: Là nh ng h p ch t cung c p P cho cây tr ng d i d ng ion photphat Ph n l n th c v t h p th P d i d ng mu i ihidrophotphat Lo i phân này c n cho cây tr ng th i kì sinh tr ng, thúc y các quá trình sinh hóa, trao i ch t và n ng l ng c a cây dinh dinh d ng c a phân lân

c ánh giá b ng hàm l ng %P2O5 t ng ng v i l ng photpho có

trong thành ph n c a nó Nguyên li u s n xu t phân lân là qu ng photphorit và apatit

Phân kali: Là nh ng h p ch t cung c p cho cây tr ng nguyên t K d i d ng ion K+ Phân K giúp cho cây h p thu c nhi u m h n, c n cho vi c t o ra ch t

ng, ch t b t, ch t x và ch t d u, t ng c ng s c ch ng ch u cho cây dinh

d ng c a phân K c ánh giá b ng hàm l ng % K2O t ng ng v i l ng K

có trong thành ph n c a nó Hai mu i KCl và K2SO4 c s d ng nhi u nh t làm phân K Tro th c v t c ng là m t lo i phân K vì có ch a K2CO3

*Khái ni m v ô nhi m môi tr ng t:

Ô nhi m môi tr ng t là h u qu các ho t ng c a con ng i làm thay i các nhân t sinh thái v t qua nh ng gi i h n sinh thái c a các qu n xã s ng trong t

Môi tr ng t là n i trú ng c a con ng i và h u h t các sinh v t c n, là

n n móng cho các công trình xây d ng dân d ng, công nghi p và v n hóa c a con

ng i t là m t ngu n tài nguyên quý giá, con ng i s d ng tài nguyên t vào

ho t ng s n xu t nông nghi p m b o ngu n cung c p l ng th c th c

ph m cho con ng i Nh ng v i nh p gia t ng dân s và t c phát tri n công nghi p và ho t ng ô th hoá nh hi n nay thì di n tích t canh tác ngày càng

b thu h p, ch t l ng t ngày càng b suy thoái, di n tích t bình quân u

ng i gi m Riêng ch v i Vi t Nam, th c t suy thoái tài nguyên t là r t áng

ng i ta s tr l i t qua hình th c bón phân ây là lo i hoá ch t quan

tr ng trong nông nghi p, n u s d ng thích h p s có hi u qu rõ r t i

v i cây tr ng Nh ng nó c ng là con dao 2 l i, s d ng không úng s l i

b t c p h i, m t trong s ó là ô nhi m t N u bón quá nhi u phân hoá

h c là h p ch t nit , l ng h p thu c a r th c v t t ng i nh , i b

ph n còn l u l i trong t, qua phân gi i chuy n hoá, bi n thành mu i nitrat tr thành ngu n ô nhi m cho m ch n c ng m và các dòng sông Cùng v i s t ng lên v s l ng s d ng phân hoá h c, sâu và r ng

c a lo i ô nhi m này ngày càng nghiêm tr ng

S tích l y cao các ch t hóa ch t d ng phân bón c ng gây h i cho MTST t v m t c lý tính Khi bón nhi u phân hóa h c làm t h nên ch t

h n, tr ng co kém, k t c u v ng ch c, không t i x p mà nông dân g i là

t tr nên “chai c ng”, tính thoáng khí kém h n i, vi sinh v t ít i vì hóa

ch t h y di t vi sinh v t

- Phân h u c :

Ph n l n nông dân bón phân h u c ch a c và x lí úng k thu t nên gây nguy h i cho môi tr ng t Nguyên nhân là do trong phân ch a nhi u giun sán, tr ng giun, sâu b , vi trùng và các m m b nh khác khi bón vào t, chúng có i u ki n sinh sôi n y n , lan truy n môi tr ng xung quanh, di t m t s vi sinh v t có l i trong t Bón phân h u c quá nhi u trong i u ki n y m khí s làm quá trình kh chi m u th ; s n ph m c a nó

ch a nhi u acid h u c làm môi tr ng sinh thái t chua, ng th i ch a nhi u ch t c nh H2S, CH4, CO2 S tích l y cao các hóa ch t d ng phân hóa h c s gây h i cho môi tr ng sinh thái t v m t c lý tính, t nén

ch t, tr ng co kém, không t i x p, tính thoáng khí kém, vi sinh v t c ng

ít i vì hóa ch t h y di t sinh v t

- Thu c tr sâu:

Nông d c chi m m t v trí n i b t trong các ô nhi m môi tr ng Khác v i các ch t ô nhi m khác, nông d c c r i m t cách t nguy n vào

môi tr ng t nhiên nh m tiêu di t các ký sinh c a ng v t nuôi và con

ng i hay tri t h các loài phá h i mùa màng B n ch t c a nó là nh ng

ch t hóa h c di t sinh h c nên u có kh n ng gây ô nhi m môi tr ng t

c tính c a thu c tr sâu b nh là tính b n trong môi tr ng sinh thái nên nó

t n t i lâu dài trong t, sau khi xâm nh p vào môi tr ng, th i kì “n m” l i

ó, các nhà môi tr ng g i là “th i gian bán phân gi i”, “n a cu c i này” c xác nh nh là c th i gian nó tr n vào trong các d ng c u trúc sinh hóa khác nhau ho c các d ng h p ch t liên k t trong môi tr ng sinh thái

t Mà các h p ch t m i này th ng có c tính cao h n nó.Tiêu di t h

ng v t làm m t cân b ng sinh thái, thu c tr sâu b r a trôi xu ng th y v c làm h i các ng v t th y sinh nh ch, nhái…Nh v y vô tình chúng ta làm

t ng thêm s l ng sâu h i vì ã di t m t thiên ch c a chúng ,vì v y nó làm cho ho t tính sinh h c t b gi m sút

- Do vi c y m nh ô th hóa, công nghi p hóa và m ng l i giao thông:

Vi c s d ng m t ph n t xây d ng ng xá và các khu ô th các khu công nghi p… làm thay i k t c u c a t

- Ô nhi m do rác th i sinh ho t:

Ch t th i r n ô th c ng là m t nguyên nhân gây ô nhi m môi

tr ng t n u không c qu n lý thu gom và ki m soát úng quy trình kthu t Ch t th i r n ô th r t ph c t p, nó bao g m các th c n th a, rác

th i nhà b p, làm v n, dùng h ng, g , th y tinh, nh a, các lo i gi y

th i, các lo i rác ng ph b i, bùn, lá cây… các thành ph l n, ch t

th i r n sinh ho t c thu gom , t p trung ,phân lo i và x lý Sau khi phân lo i có th tái s d ng ho c x lý rác th i ô th ch bi n phân h u

c , ho c t chôn Cu i cùng v n là chôn l p và nh h ng t i môi tr ng

t Ô nhi m môi tr ng t t i các bãi chôn l p có th do mùi hôi th i sinh ra do phân h y rác làm nh h ng t i sinh v t trong t, gi m l ng

oxi trong t Các ch t c h i s n ph m c a quá trình lên men khu ch tán , th m và l i trong t N c r t các h m và bãi chôn l p có t i l ng

ô nhi m ch t h u c r t cao (thông qua ch s BOD và COD) c ng nh các kim lo i n ng nh Cu, Zn, Pb, Al, Fe, Cd , Hg và c các ch t nh P, N, …

c ng cao N c r này s ng m xu ng t gây ô nhi m t và n c ng m

Ô nhi m môi tr ng t còn có th do bùn c ng rãnh c a h th ng thoát

n c c a thành ph là mà thành ph n các ch t h u c , vô c , kim lo i t o nên các h n h p các ph c ch t và n ch t khó phân h y

B tr ng B NN & PTNT

- Ngh nh s 58/2002/N – CP ngày 03/6/2002 c a Chính ph v

vi c ban hành i u l b o v th c v t, i u l ki m d ch th c v t và i u l

qu n lý thu c b o v th c v t

- Thông t s 12/2011/TT – BTNMT ngày 14/04/2011 c a B Tài Nguyên

& Môi Tr ng v vi c ban hành quy nh v qu n lý ch t th i nguy h i

- Thông t 36/2011/TT – BNNPTNT ngày 20/05/2011 c a B NN & PTNT v vi c ban hành danh m c thu c BVTV c phép s d ng, h n ch

- TCVN 7375: 2004 Ch t l ng t - Giá tr ch th v hàm l ng kali

t ng s trong t Vi t Nam

- TCVN 7376: 2004 Ch t l ng t - Giá tr ch th v hàm l ng các bon h u c t ng s trong t Vi t Nam

- TCVN 7377: 2004 Ch t l ng t - Giá tr ch th pH trong t Vi t Nam

- TCVN 8568:2010 Ch t l ng t – Xác nh dung l ng cation trao

Theo th ng kê c a Lê T t Kh ng và Nguyên Ng c Qu [4] cho th y

Vi t Nam chè c tr ng r ng rãi nh ng t p chung trên các lo i t sau:

+ t nâu trên á vôi

+ t vàng trên phi n th ch sét và bi n ch t

+ t vàng trên á bazan

2.2.1.3 Nh ng lo i t tr ng chè chính Vi t Nam

Theo th ng kê c a Lê T t Kh ng và Nguyên Ng c Qu [4] cho th y

Vi t Nam chè c tr ng r ng rãi nh ng t p chung trên các lo i t sau:

+ t nâu trên á vôi

+ t vàng trên phi n th ch sét và bi n ch t

+ t vàng trên á bazan

2.2.1.4 Nh ng lo i t tr ng chè chính Thái Nguyên

Trong tài li u c a h i khoa h c t Vi t Nam xu t b n n m 2000 [6] cho

th y Thái Nguyên chè c tr ng trên nhi u lo i t khác nhau, bao g m:

+ t nâu trên á vôi – Fv

Trong 10 n m g n ây t ng l ng thu c BVTV tiêu th có xu h ng

gi m, nh ng giá tr c a thu c t ng không ng ng Nguyên nhân là c c u thu c thay i: Nhi u lo i thu c c , giá r , dùng v i l ng l n, c v i môi

sinh môi tr ng c thay th d n b ng các lo i thu c m i hi u qu , an toàn

và dùng v i l ng ít h n, nh ng l i có giá thành cao

Tuy v y, m c u t v thu c BVTV và c c u tiêu th c a nhóm thu c tu thu c trình phát tri n và c i m canh tác c a t ng n c Ngày nay, bi n pháp hoá h c BVTV c phát tri n theo c c c c h ng chính sau:

- Nghiên c u tìm ra các ho t ch t m i có c ch tác ng m i, có tính

ch nl c và hi u l c tr d ch h i cao h n, l ng dùng nh h n, t n l u ng n, ít

c và d dùng h n Thu c tr sâu tác d ng ch m ( i u khi n sinh tr ng côn trùng, pheromon, các ch t ph n di truy n, ch t tri t s n) là nh ng ví d

i n hình Thu c sinh h c c chú ý nhi u h n

Tìm hi u các ph ng pháp và nguyên li u gia công thành các d ng thu c

m i ít ô nhi m, hi u l c dài, d dùng, lo i d n d ng thu c gây ô nhi m môi tr ng

- Nghiên c u công c phun r i tiên ti n và c i ti n các lo i công c hi n

có t ng kh n ng trang tr i, t ng di t tr , gi m n m c t i thi u s r a trôi c a thu c Chú ý d ng các ph ng pháp s d ng thu c khác bên c nh phun thu c còn ang ph bi n Thay phun thu c s m, i trà và nh k b ng phun thu c khi d ch h i t n ng ng

* Phân hóa h c

* i v i urê

Theo Hi p h i Phân bón qu c t (IFA), t ng công su t amoni c toàn

c u thông báo t ng 20%, t 180,9 tri u t n NH3 n m 2008 lên n 217,8 tri u

t n NH3 n m 2013 M t ph n ba c a m c t ng này là do các ho t ng c i t o

s a ch a các nhà máy c Hai ph n ba còn l i là do 55 nhà máy amoni c m i

i vào v n hành trong trên toàn th gi i

Các n c ông á, Tây á, châu M La tinh và châu Phi óng góp nhi u nh t vào m c t ng tr ng công su t amoni c toàn c u (7 tri u t n/ n m) i v i amoni c th ng m i, trong th i gian 2009 - 2013 có 6,5 tri u t n công su t m i

c a vào v n hành Theo IFA, kh i l ng giao d ch amoni c qua ng bi n

s t ng m nh t 3 tri u t n n m 2008 lên 20,6 tri u t n n m 2013, t t c các d án

u c hoàn thành úng ti n Th tr ng kinh doanh amoni c qua ng

bi n chuy n t tình tr ng d th a trong th i gian 2008 – 2009, cung c u sít sao trong th i gian 2010 - 2011 Nh ng t th i gian 2012 - 2013 l i có tình tr ng d

th a kho ng 5 - 6% ngu n cung amoni c qua ng bi n

Trong cán cân cung c u các s n ph m ch a N trên toàn c u, n m 2009

ã có m c d th a 6,6 tri u t n N (5% ngu n cung toàn c u) M c d th a này t ng n 13 tri u t n N (8% ngu n cung toàn c u) vào n m 2013 Trong các n m 2008 - 2009, m t s ít d án urê trên th gi i ã b trì hoãn, nh ng không có d án nào b h y b Theo ánh giá c a IFA, trong th i gian 2009 -

2013 kho ng 50 nhà máy urê m i i vào v n hành trên toàn th gi i, trong ó

có 20 nhà máy ông á Công su t urê toàn c u t ng 46,8 tri u t n trong th i gian 2008 - 2013, t 210,3 tri u t n trong n m 2013

* i v i phân lân

Công su t qu ng ph tphat trên th gi i n m 2013 s t 248 tri u t n, t ng 30% so v i n m 2008 Trong th i gian qua, m t s d án m r ng ho c khai thác

m i ã b trì hoãn do chi phí t ng cao và s ch m tr trong vi c k t h p v i s n

xu t cu i dòng Nh ng nhìn chung ngu n cung qu ng ph tphat d ki n s t ng t i ông á, Châu Phi, châu M La tinh, Tây á và châu i d ng Trong t ng s

qu ng ph tphat c khai thác, kho ng 15 tri u t n s c xu t kh u Công su t axit ph tphoric toàn c u t ng t 44,5 tri u t n P2O5 n m 2008 lên n 55,3 tri u

t n P2O5 n m 2013 Kho ng 88% m c t ng này là nh t ng công su t x lý cu i dòng n i a, ch y u TQ, r p Xê-út và Mar c

* i v i phân kali

i u ki n th tr ng trong nh ng n m qua và tri n v ng nhu c u m nh

v trung h n ã khuy n khích nhi u nhà s n xu t u t vào các ch ng trình khai thác và m r ng công su t phân kali Hi n có h n 65 d án liên quan n

phân kali ang c l p k ho ch ho c ã tri n khai t i 20 n c trên th gi i

Nh ng s ch có 5 d án s c hoàn thành và i vào v n hành trong 5 n m

t i T ng công su t phân kali toàn c u t ng t 40,4 tri u t n K2O n m 2008 lên 54,7 tri u t n K2O vào n m 2013 Nh ng n c óng góp ch y u vào m c

t ng 14,3 tri u t n này là Cana a, Nga, TQ Ngoài ra, m t s n c khác nhIxraen, Giooc ani, Achentina và Cônggô c ng có nh ng d án phân kali

l n.Công su t phân kali c b sung m t cách h n ch trong n m 2009,

nh ng sau ó t c xây d ng m i s t ng nhanh h n Ph n l n ó là các nhà máy s n xu t KCl d ng h t.Ngu n cung phân kali trên th gi i s t ng t 38 tri u t n K2O n m 2009 lên n 47 tri u t n K2O n m 2013, v i t c t ng

tr ng 5,9%/ n m Nhu c u toàn c u v phân kali c t 28,4 tri u t n n m

2008, 28,5 tri u t n n m 2009 và d ki n n n m 2013 s t 35 tri u t n,

t ng trung bình 5,6%/ n m

2.3.2 Tình hình s d ng thu c BVTV và phân hóa h c Vi t Nam

* Thu c BVTV

Trong s n xu t nông nghi p Vi t Nam các lo i thu c BVTV ã c

s d ng t nhi u n m tr c ây Tuy nhiên th i k ó, do tình hình phát sinh, phát tri n c a sâu h i, d ch b nh di n bi n ch a ph c t p nên s l ng và

ch ng lo i thu c BVTV ch a nhi u Ngày ó do thi u thông tin và do ch ng

lo i thu c BVTV còn nghèo nàn nên ng i nông dân ã s d ng nhi u lo i thu c BVTV có c tính cao, t n l u lâu trong môi tr ng Ngày nay ng i ta

ã thay d n b ng các lo i thu c BVTV th h m i có c tính th p, ít t n l u trong môi tr ng

Nh ng n m g n ây, do thâm canh t ng v , t ng di n tích, do thay i

c c u gi ng cây tr ng nên tình hình sâu b nh di n bi n ph c t p h n Vì v y

s l ng và ch ng lo i thu c BVTV s d ng c ng t ng lên N u nh tr c

n m 1985 kh i l ng thu c BVTV dùng hàng n m kho ng 6.500 n 9.000

t n thành ph m quy i và l ng thu c s d ng bình quân kho ng 0,3 kg ho t

ch t /ha thì th i gian t n m 1991 n nay l ng thu c s d ng bi n ng t25- 38 ngàn t n c bi t n m 2006 l ng thu c BVTV nh p kh u là 71.345

t n C c u thu c BVTV s d ng c ng có bi n ng: thu c tr sâu gi m trong khi thu c tr c , tr b nh gia t ng c v s l ng l n ch ng lo i

Nguyên nhân c a s bi n ng này là do t n m 1992 n n nông nghi p

Vi t Nam ã áp d ng r t có k t qu ch ng trình Qu n lý d ch h i t ng h p (IPM) Nhi u h nông dân ã bi t áp d ng các bi n pháp k thu t phòng tr

t ng h p trong s n xu t và ch phun thu c khi c n thi t theo s ch o c a cquan BVTV T i các a ph ng có áp d ng ch ng trình Qu n lý d ch h i

t ng h p IPM s l n phun thu c ã gi m i K t qu này ch ng minh r ng

ch ng trình Qu n lý d ch h i t ng h p IPM là m t trong các bi n pháp h u

hi n nh m tránh nguy c ô nhi m môi tr ng do s d ng th c BVTV

Do t p quán canh tác và di n tích tr ng lúa l n nên các các t nh vùng

ng b ng nông dân s d ng nhi u thu c BVTV h n (1,15- 2,66 kg thành

ph m/ha/n m) so v i các t nh mi n núi (0,23 kg thành ph m/ha/n m)

Tuy B NN & PTNT và C c BVTV ã có nhi u v n b n quy nh và

h ng d n cách s d ng thu c BVTV an toàn có hi u qu c bi t là trên rau và chè nh ng vi c s d ng thu c BVTV còn b c l nhi u b t c p ch a t ng x ng

v i yêu c u c a n n s n xu t nông nghi p s ch K t qu là làm nh h ng n

ch t l ng nông s n tiêu dùng trong n c và xu t kh u Vi c t ng li u l ng thu c, t ng s l n phun thu c, dùng thu c BVTV không theo h ng d n, l m

d ng thu c BVTV ã d n n h u qu ã gây ra hi n t ng kháng thu c, làm thu c m t hi u l c, l i t n d thu c BVTV quá m c cho phép trong nông s n,

th c ph m ó c ng là nguyên nhân c a tình tr ng ng c th c ph m, làm gi m

s c c nh tranh c a nông s n, hàng hoá trên th tr ng th gi i

Ngoài ra, vi c không tuân th th i gian cách ly sau khi phun thu c, tình

tr ng v t bao bì thu c BVTV b a bãi sau s d ng khá ph bi n Thói quen

r a bình b m và d ng c pha ch thu c BVTV không úng n i quy nh gây

ô nhi m ngu n n c, gây ng c cho ng v t thu sinh c ng c n c c nh báo và kh c ph c ngay

K t qu ki m tra tình hình s d ng thu c BVTV trên rau c a 4600 hnông dân n m 2006 cho th y có t i 59,8 % s h vi ph m v quy trình s

d ng thu c S h không gi úng th i gian cách ly: 20,7%; s d ng thu c

c m, thu c ngoài danh m c: 10,31%; s d ng thu c h n ch trên rau: 0,18%;

s d ng thu c không rõ ngu n g c, xu t x : 0,73%

Ki m tra d l ng thu c BVTV trên 373 m u rau n m 2006, cho th y

có 33 m u (chi m 13,46%) v t m c d l ng cho phép ây là nguyên nhân

c a tình tr ng ng c th c ph m, làm gi m s c c nh tranh c a nông s n, hàng hoá trên th tr ng th gi i và c ng là nguy c ti m n e d a n s c kho c ng ng và gây ô nhi m môi tr ng

Do nhu c u s d ng thu c BVTV t ng, các c s kinh doanh, buôn bán

m t hàng thu c BVTV c ng ngày càng gia t ng M c dù BVTV là m t m t hàng kinh doanh có i u ki n nh ng không ph i c s nào c ng có y các

i u ki n nh quy nh K t qu thanh tra 14.570 l t c a hàng, i lý kinh doanh thu c BVTV n m 2006 cho th y có 14,8% vi ph m các quy nh vkinh doanh thu c BVTV

Trình c a ng i kinh doanh thu c BVTV còn th p so v i yêu c u trong khi theo i u tra có t i trên 90% nông dân tìm hi u cách s d ng thu c BVTV tr c ti p t ng i bán thu c

H u h t các lo i thu c BVTV s d ng trong nông nghi p Vi t Nam u

nh p kh u t n c ngoài Kh i l ng thu c BVTV nh p kh u t ng t 15.000 t n/n m nh ng n m u th p k 90 lên 33.000-38.000 t n nh ng n m

13.000-2000 c bi t các n m 2005 và 2006 do bùng phát d ch r y nâu và vàng lùn

xo n lá t i các t nh Nam b nên l ng thu c BVTV nh p kh u dã t ng lên 51.000 t n (2005) và 71.000 t n (2006) Hi n t ng nh p l u các lo i thu c BVTV (bao g m c thu c c m, thu c ngoài danh m c, thu c h n ch s

d ng) ang là v n ch a th ki m soát n i Hàng n m v n có m t kh i

l ng l n thu c BVTV nh p l u vào n c ta Tình tr ng các thu c BVTV t n

ng không s d ng, nh p l u b thu gi ang ngày càng t ng lên v s l ng

và ch ng lo i i u áng lo ng i là h u h t các lo i thu c BVTV t n ng này c l u gi trong các kho ch a t i tàn ho c b chôn vùi d i t không úng k thu t nên nguy c th m l u và dò r vào môi tr ng là r t áng báo

ng Cùng v i thu c BVTV t n ng, các lo i thu c và bao bì, ng thu c BVTV ang là nguy c e d a s c kho c ng ng và gây ô nhi m môi

tr ng n u không áp d ng ngay các bi n pháp gi i quy t kh n c p

Trong s các c s gia công, sang chai, óng gói thu c BVTV v n còn

m t s c s ch a quan tâm úng m c n vi c c i ti n công ngh còn s

d ng các dây chuy n công ngh l c h u gây ô nhi m c bi t là h th ng x

lý ch t th i ch a t các tiêu chu n tr c khi th i ra môi tr ng [5]

Phân hóa h c

M i n m nông dân Vi t Nam ã s d ng t i kho ng 5 tri u t n phân bón vô c quy chu n, không k phân h u c và các lo i phân bón khác do các

c s t nhân và công ty TNHH s n xu t, cung ng

T n m 1985 n nay, m c tiêu th phân m t ng trung bình 7,2%/n m; phân lân t ng 13,9%/n m; riêng phân kali có m c t ng cao nh t là 23,9%/n m T ng l ng s d ng N + P2O5 + K2O trong 15 n m qua t ng trung bình 9,0%/n m và trong th i gian t i có xu h ng t ng m i n m kho ng 10% Trong 15 n m qua, các giai o n: 1985-1990; 1991 -1995 và 1996-

2001 l ng tiêu th phân kali Vi t Nam t ng r t nhanh và liên t c các

giai o n 1985-1990; 1991- 1995 và 1996-2001 m c tiêu th phân m t ng hàng n m là 10,3%; 16,7% và 8,2% t ng ng Nh v y trong 5 n m tr l i

ây m c t ng tiêu th phân m ã gi m d n 3 giai o n trên, m c tiêu thphân lân t ng hàng n m là 13,4%; 26,8%; 21,1% t ng ng và c ng có xu

h ng gi m m c t ng nh phân m

Hi n nay, ngành s n xu t phân hóa h c n c ta m i áp ng c kho ng 45% nhu c u c a nông nghi p, còn l i ph i nh p kh u g n nh toàn

b phân m urê, kali và phân ph c h p DAP, m t l ng khá l n phân h n

h p NPK v i t ng s trên 3 tri u t n/n m Riêng i v i phân khoáng kali,

do ph i nh p kh u hoàn toàn nên tiêu th kali n c ta b ph thu c th

tr ng n c ngoài

V n s d ng phân bón mi n B c Vi t Nam

Tr c nh ng n m 70, mi n B c Vi t Nam, nông nghi p s d ng phân h u c là ch y u Phân bón ch y u là các lo i phân comp t, phân rác, phân xanh các lo i T khi b t u cu c "Cách m ng xanh" n nay, v i các

c c u cây tr ng m i; gi ng m i ( c bi t là các gi ng lai); h th ng t i tiêu

c c i thi n; kh n ng cung ng phân bón, thu c b o v th c v t c t ng

c ng c biêt sau khi m t s i u trong Lu t t ai c s a i (12/ l998), s n xu t nông nghi p n c ta ã i theo h ng thâm canh, t ng v

t ng n ng su t, ch t l ng nông s n cho phù h p v i yêu c u c a th tr ng

Trong s các thi u h t v dinh d ng cho cây tr ng trên các lo i t

n c ta, l n nh t và quan tr ng nh t v n là s thi u h t v m, lân và kali

ây c ng là nh ng ch t dinh d ng mà cây tr ng h p th v i l ng l n nh t

và s chi ph i h ng s d ng phân bón M t khác, khi bón phân ng i ta

c ng b t u tính n nhu c u dinh d ng c a t ng lo i cây tr ng, th m chí

c a t ng gi ng c th , trong các v gieo tr ng trên t ng lo i t riêng Vì v y trong vi c b trí c c u s n ph m phân bón, v n quan tr ng là ph i n m

c c c u cân i dinh d ng cho cây tr ng trong v ng th i có tính n

c i m c a các lo i cây tr ng v tr c

Th c t c ng ch ng minh, phân h u c ch có th là m t lo i phân bón

b sung nh m cân i dinh d ng và c i thi n tính ch t c lý c a t chkhông th thay th hoàn toàn phân vô c (phân khoáng) Do v y, b o m cho m t n n nông nghi p phát tri n b n v ng, ph i t ng c ng s d ng phân bón trên c s k t h p hài hòa gi a phân vô c và phân h u c , trong ó các

lo i phân c s d ng không nh ng ch cân i v t l mà còn ph i cân i

v i l ng h p th bù l i l ng thi u h t do cây tr ng l y i t t

Vì v y, nông nghi p n c ta nói chung và mi n B c nói riêng không

th ch p nh n c nguyên lý "tuy t i không dùng phân hóa h c và thu c

tr sâu hóa h c", c bi t trong i u ki n chúng ta ngày càng s d ng nhi u

gi ng cây tr ng có n ng su t cao nh h ng phát tri n nông nghi p b n

v ng ang t ra yêu c u s d ng phân bón h p lý và phù h p v i i u ki n

th c t Tr c h t ph i t ng c ng s d ng các lo i phân h u c , cùng các

bi n pháp k thu t khác nh : cày v n r , cày vùi ph ph m các lo i cây tr ng ( c bi t là các cây h u) ho c tr ng xen lo i cây h u l n làm cây bóng mát v n cà phê hay v n cây n qu v.v Trên c s ó dùng m t l ng phân hóa h c h p lý, bón cân i cho m i cây tr ng trong h th ng c c u cây

Theo PGS.Võ Mai (C c phó c c BVTV), sau khi phun thu c BVTV: 70% nông dân c m th y r t m t m i, 3% b cay m t, 19% b nh c u, 6% b chóng m t, 4% bu n nôn, 8% ng t th , 17% b d ng da và 28% b các tri u ch ng khác

Theo t ch c y t th gi i (WHO) ánh giá có hàng tri u ng i b ng c hàng n m do hóa ch t BVTV, trong ó có 20.000 ng i ch t M t ánh giá khác

c a Jeyaratham (1990), con s ó cao h n nhi u, là 25 tri u ng i b nhi m c Tuy nhiên, ch a ai tính c h u qu lâu dài và âm c a hóa ch t BVTV

Theo i u tra 7 n c vùng ông Nam Astrong ch ng trình “Hành ng Pesticide” cho th y a s ph n ch u h u qu , các tri u ch ng hay g p là choáng,

au c , ng a ngáy, cháy da, ph ng r p, khó th , au m t, x y thai, bu n nôn… Theo C c Qu n lý ch t l ng v sinh an toàn th c ph m, thì ng c

do hóa ch t BVTV m c cao, chi m 26% t ng s v ng c Th ng kê c a khoa ch ng c c a b nh viên b ch mai cho th y ng c do hoa ch t BVTV chi m 30%, t l t vong là 10% N m 1998 c n c có 23,000 ng i ng

c thì có t i 6,500 ng i là do thu c BVTV

PH N 3

I T NG, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U

3.1 i t ng nghiên c u

3.1.1 i t ng nghiên c u

- Nghiên c u nh h ng c a vi c s d ng phân hóa h c, thu c b o v

th c v t trong s n xu t cây chè c a Xã Vô Tranh - Huy n Phú L ng - T nh Thái Nguyên t i môi tr ng t

- Nghiên c u vi c s d ng phân hóa h c, thu c b o v th c v t c a

ng i dân có nh h ng t i c i m, tính ch t c a t hay không t ó a

- i u ki n t nhiên, kinh t , xã h i c a xã Vô Tranh - huy n Phú L ng

- Th c tr ng s n xu t chè t i xã Vô Tranh- huy n Phú L ng

- Th c tr ng s d ng thu c BVTV và phân hóa h c t i a bàn xã Vô Tranh- huy n Phú L ng

- nh h ng c a vi c s d ng thu c BVTV và phân hóa h c n môi

tr ng t c a xã Vô Tranh- huy n Phú L ng- T nh Thái Nguyên

môi tr ng c a a ph ng.Ph ng pháp k th a các thông tin có s n, nh ng

s li u c thu th p y h n và chính xác h n vì v i th i gian ng n và nghiên c u trong i u ki n không v t t , thi t b s không nghiên c u

c các thông tin c n thi t

Thu th p nh ng tài li u, s li u liên quan n tài t các ngu n: m ng internet, sách, báo…

3.4.2 Ph ng pháp i u tra thu th p thông tin

Ti n hành i kh o sát tr c ti p t i 3 vùng thu c xã Vô Tranh – huy n Phú L ng – t nh Thái Nguyên b ng cách s d ng b câu h i

- V n chuy n, a m u v phòng thí nghi m phân tích

3.4.4 Ph ng pháp phân tích m u trong phòng thí nghi m

- V trí l y m u [Ph l c 1]

- Các ch tiêu và ph ng pháp th nghi m [Ph l c 2]

- a i m phân tích: Phòng thí nghi m Khoa Qu n lí tài nguyên i

h c Nông Lâm & Vi n khoa h c s s ng i h c Thái Nguyên

3.4.5 Ph ng pháp t ng h p, ánh giá và so sánh

S li u sau khi ã c t ng h p thành các b ng thông tin, b ng s li u

ti n hành nghiên c u, phân tích, ánh giá c n c vào nh ng tiêu chu n môi

tr ng Vi t Nam hi n hành, t ó so sánh v i các tiêu chu n môi tr ng cho phép hi n hành và rút ra nh n xét, ánh giá t ó xu t m t s gi i pháp phù h p v i i u ki n th c t c a ng i dân khu v c nghiên c u

3.4.6 Ph ng pháp x lý và th ng kê s li u

Li t kê nh ng thông tin c n thi t ph c v cho quá trình nghiên c u tài

t các tài li u, s li u thu th p c trong quá trình i u tra, ph ng v n, kh o sát

th c a, tìm hi u trên m ng, sách báo… các tài li u s c p khác th ng kê,

t ng h p l i và tính toán, x lý b ng các ph ng pháp th công và trên máy vi tính b ng các ph n m m chuyên d ng nh ph n m m Microsoft (Word và Excel) t o s li u th c p ph c v quá trình ánh giá d dàng, thu n l i h n

Xã Vô Tranh là xã miên núi n m phía ông Nam c a huy n Phú

L ng – t nh Thái Nguyên, cách trung tâm huy n (Th tr n u) 10km, cách trung tâm t nh Thái Nguyên 30km

Phía B c giáp xã Ph m M , xã T c Tranh huy n Phú L ng

Phía ông giáp xã Minh L p huy n ng H (Cách nhau b i dòng sông C u)

Phía Nam giáp xã C L ng, xã S n C m huy n Phú L ng

Phía Tây th tr n Giang Tiên huy n Phú L ng

V trí a lý c a xã Vô Tranh có i u ki n thu n l i phát tri n s n

xu t nông, lâm nghi p, c bi t là cây chè và m r ng giao l u kinh t , khoa

h c k thu t và ti p nh n thông tin phát tri n kinh t - xã h i nâng cao i

s ng cho nhân dân trong xã

- a hình, a m o:

Vô Tranh có a hình vùng i th p n m phía Tây dòng sông C u, chênh cao t ng i l n cao trung bình là 231m, vùng cao là 393m, vùng

th p là 70m, chênh cao gi a vùng cao và vùng th p là 323m a hình th p

d n t ông B c xu ng Tây Nam, a hình gi a các i th p là nh ng cánh

ng b c thang, bám d c theo ven Sông C u là các soi bãi t ai m u mphù h p cho tr ng lúa, chè công nghi p và các cây hàng n m khác

- Khí h u:

Xã Vô Tranh n m trong vùng khí h u nhi t i gió mùa, v i c i m

th i ti t khác nhau gi a b n mùa: Xuân, h , thu, ông Mùa h n ng nóng và

m a nhi u, mùa ông l nh và khô hanh

- Th y v n

M ng l i th y v n xã Vô Tranh khá phong phú có 3.4 km Sông C u

và 7.2km sông Giang Tiên ch y qua a ph n xã Có con su i chính là su i Khe D t ch y qua, mùa m a th ng có l l n, xong do a hình c a xã khá cao do v y ít b nh h ng c a l l t ng th i ây c ng chính là các ngu n

n c d i dào ph c v cho s n xu t c a xã, ngoài ra Vô Tranh còn có 33.1ha

ao h nuôi cá

4.1.1.2 Các ngu n tài nguyên

- Tài nguyên t:

Theo k t qu i u tra, t ai c a xã chia làm 4 nhóm chính:

+ Nhóm t phù sa: Có kho ng 98.6 ha chi m 5.4 % di n tích t nhiên

toàn xã Phân b t p trung các cánh ng ven Sông C u và sông Giang Tiên,

ây là di n tích ch y u c a t tr ng lúa, chè công nghi p và cây hàng n m c a

xã Nhóm t này c hình thành do quá trình b i l ng phù sa c a l Sông C u, sông Giang Tiên và các su i ch y qua xã Kh n ng khai thác, s d ng c a lo i

t này thích h p tr ng lúa, chè công nghi p, cây màu các lo i

+ Nhóm t Glây: Nhóm t này có di n tích kho ng 121 ha chi m 6.7% di n tích t nhiên toàn xã, phân b các vùng ng tr ng, khe d c; t glây hình thành a hình ng n c và nh ng n i có m c n c ng m nông,

t có màu nâu en, xám en, l y th t, bão hoà n c kh n ng khai thác thích

h p tr ng lúa n c và t n d ng làm h , m nuôi cá

+ Nhóm t xám: Nhóm t này có di n tích kho ng 1132 ha chi m 61.6%

di n tích t nhiên toàn xã ây là nhóm t hình thành t i ch a hình i núi,

ch y u có d c l n, theo phân lo i c a nhóm t này g m các lo i t b c màu, vàng trên á mác ma a xít, phi n sét, á cát, t có ph n ng chua no baz

th p, ho t tính th p Nhóm t này có kh n ng thích h p tr ng cây nông nghi p, công nghi p vùng i th p, tr ng r ng a hình cao

+ Nhóm t t ng m ng 486ha chi m 26.3% di n tích t nhiên nhóm t này phân b a hình t i có d c trên 20% t có t ng t m ng, nhóm t này c hình thành trên a hình i cao, phát tri n trên các lo i á mácma a xít

ho c á bi n ch t T ng t m ng l n nhi u á v n phong hoá d dang, ch y u là

do quá trình r a trôi, xói mòn nên càng ngày t ng t càng m ng, t th ng có

ph n ng chua, no baz th p, hàm l ng dinh d ng th p Kh n ng khai thác,

s d ng h n ch nh t là i v i s n xu t nông lâm nghi p

- Tài nguyên n c:

+ Ngu n n c m t ph c v cho sinh ho t và s n xu t c a nhân dân phthu c vào ngu n n c thu c Sông C u, sông Giang Tiên và các su i thông qua h th ng kênh m ng t ch y, nhìn chung t i tiêu ch ng c b n mùa trong n m

+ Ngu n n c ng m khá d i dào, song phân b không u, m c n c

ng m thay i có n i ch vài mét là có m t n c ng m, có n i thì hàng ch c mét

m i có Nhìn chung n c ng m ph c v sinh ho t cho nhân dân d i dào ch y u thông qua h th ng gi ng kh i các h gia ình Song do s thay i môi tr ng sinh thái c bi t là r ng ã c n ki t, khí h u, th i ti t bi n i b t th ng nên

m c n c ng m ã b t t sâu h n so v i nh ng n m tr c, m t s gi ng kh i c a

h gia ình vào các tháng u n m u b c n không n c sinh ho t

- Tài nguyên r ng:

t r ng xã Vô Tranh hi n có 303.81ha chi m 16.53% t ng di n tích

t nhiên, trong ó r ng tr ng chi m 100%; cây r ng ch y u là keo, b ch àn

và các cây b n a khác Di n tích r ng tr ng xã Vô Tranh trong nh ng n m

g n ây phát tri n m nh ch y u là cây keo, b ch àn, b c u ã cho thu

nh p Trong nh ng n m t i c n u t h n n a t ng di n tích r ng tr ng

và ch m sóc di n tích r ng hi n có nh m t o ra l ng lâm s n hàng hóa l n,

b o v môi tr ng sinh thái

- Tài nguyên nhân v n

Theo s li u i u tra trên a bàn xã Vô Tranh g m có 4 dân t c chính là: Kinh, Tày, Nùng và Sán chí Các dân t c v n gi c b n s c riêng c a dân t c mình Có 2 tôn giáo chính là: o ph t và o thiên chúa giáo

- Tài nguyên khoáng s n:

Xã Vô Tranh ch a có m khoáng s n nào c phát hi n

4.1.1.3 Th c tr ng môi tr ng

Vô Tranh là xã miên núi c a huy n Phú L ng, n m vùng i th p,

t o cho Vô Tranh có m t a hình a d ng Cùng v i vi c u t phát tri n kinh t - xã h i thì vi c b o v môi tr ng s ng là m t v n ph i quan tâm

t i nó m b o cho s phát tri n kinh t - xã h i m t cách b n v ng và lâu dài

t o môi tr ng xanh - s ch - p, m b o i s ng tinh th n, v t ch t và s c

kh e cho nhân dân Nhìn chung môi tr ng và h sinh thái ã c m b o

và phát tri n b n v ng Tuy nhiên trong quá trình khai thác và s d ng t

ch a h p lý nên v n x y ra tình tr ng ô nhi m môi tr ng các khu dân c

nh h ng n môi tr ng s ng và sinh ho t c a nhân dân Vì v y c n x lý

a các bãi rác th i xa khu dân c

4.1.1.4 ánh giá chung v i u ki n t nhiên, ngu n tài nguyên, môi tr ng

4.1.1.4.1 Thu n l i

Xã Vô Tranh có i u ki n t nhiên, tài nguyên phong phú và a d ng,

n m trong vùng khí h u nhi t i gió mùa, i u ki n v t ai t ng i t t

a bàn xã có v trí r t thu n l i c v ng b , ng th y, có Sông C u, có hai tuy n ng liên xã ch y qua, là u m i giao thông v i các xã phía ông

và ông Nam huy n Phú L ng, t o i u ki n thu n l i cho vi c tiêu th s n

ph m, g i v n u t , ti p thu thông tin kinh t , v n hóa, khoa h c k thu t

a hình, a m o, khí h u, th y v n, tài nguyên n c, tài nguyên t và môi

tr ng sinh thái phù h p v i s n xu t nông lâm nghi p, a d ng hóa cây

tr ng, thâm canh t ng v , t ng n ng xu t và ch t l ng s n ph m

- Tuy thu c xã mi n núi có a hình, a m o khá thu n l i bao g m các d i i th p, khá b ng ph ng và ít b chia c t r t thu n l i cho vi c phát tri n nông - lâm nghi p, phù h p cho vi c tr ng cây n qu và cây lâu n m

- Trình dân trí khá cao, ng i dân c n cù, ch m ch , nhanh nh y trong vi c ti p thu các k thu t m i vào s n xu t

- Thu nh p bình quân u ng i t 9,5 tri u ng/ng i/n m Schuy n d ch c c u kinh t c a xã trong nh ng n m qua gi a các ngành di n

ra khá nhanh S n xu t nông nghi p chi m t tr ng cao trong c c u kinh t Ngành ngh phi nông nghi p ã có chi u h ng phát tri n nh ng ch a th c

s chi m v trí ch o trong ngành kinh t Trong nh ng n m t i c n y

m nh phát tri n ch n nuôi, s n xu t lâm nghi p, các ngành ngh phi nông