Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của chế phẩm sinh học Aminomix Polyvit trong phòng hội chứng tiêu chảy và tăng trọng của lợn thịt nuôi tại Trại lợn CP xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Khoa: Ch n nuôi Thú y Khóa: 2011 - 2015

Gi ng viên h ng d n: TS Nguy n Hùng Nguy t

Khoa Ch n nuôi Thú y – Tr ng i h c Nông lâm Thái Nguyên

Thái Nguyên - 2015

L I C M N

hoàn thành khóa lu n t t nghi p này tr c h t em xin g i l i c m

n t i toàn th các th y cô giáo Tr ng i h c Nông Lâm Thái Nguyên ã truy n t cho em nh ng ki n th c quý báu và b ích trong su t nh ng n m

h c v a qua

Em xin dành l i c m n sâu s c t i Th y giáo TS Nguy n Hùng Nguy t ã t n tình giúp và h ng d n em trong su t quá trình th c t p hoàn thành khóa lu n t t nghi p

Em xin chân thành c m n t i các th y, cô giáo trong Khoa Ch n nuôi - Thú y, c bi t là các th y cô giáo trong B môn: Vi sinh v t ã giúp em hoàn thành khóa lu n th c t p t t nghi p này

Em xin chân thành c m n Trang tr i ch n nuôi anh Tr n c Hùng cùng toàn th anh em k thu t, công nhân trong trang tr i ã t o i u ki n giúp cho em trong su t quá trình th c t p

Em xin bày t lòng bi t n sâu s c n toàn th gia ình, b n bè ã giúp

và ng viên em trong su t quá trình h c t p c ng nh trong th i gian th c

t p t t nghi p

Trong quá trình th c t p vì ch a có nhi u kinh nghi m th c t , ch d a vào ki n th c ã h c cùng v i th i gian h n h p nên khóa lu n không tránh

kh i sai sót Kính mong c s góp ý nh n xét c a quý th y cô giúp em

ki n th c hoàn thi n khóa lu n và có nhi u kinh nghi m b ích cho công vi c sau này

Em xin chân thành c m n

Thái Nguyên, ngày 16, tháng 12, n m 2014

Sinh viên

ng V n Phòng

B ng 4.4: Kh i l ng trung bình c a l n qua các k cân 42

B ng 4.5: K t qu sinh tr ng tuy t i c a l n thí nghi m (g/con/ngày) 44

B ng 4.6: K t qu sinh tr ng t ng i c a l n thí nghi m (%) 46

B ng 4.7: Tiêu t n th c n/kg t ng kh i l ng qua các giai o n nuôi 48

B ng 4.8: Hi u qu s d ng ch ph m Aminomix - Polyvit cho l n th t 49

DANH M C CÁC HÌNH

Trang

Hình 4.1 th sinh tr ng tích l y c a l n thí nghi m 43Hình 4.2 th sinh tr ng tuy t i c a l n thí nghi m (g/con/ngày) 45Hình 4.3 th sinh tr ng t ng i c a l n thí nghi m (%) 47

M C L C

L I C M N i

DANH M C CÁC B NG ii

DANH M C CÁC HÌNH iii

DANH M C CÁC T VI T T T iv

M C L C v

Ph n 1 1

M U 1

1.1 t v n 1

1.2 M c ích nghiên c u 2

1.3 M c tiêu nghiên c u 2

1.4 Ý ngh a c a tài 2

1.4.1 Ý ngh a khoa h c 2

1.4.2 Ý ngh a trong th c ti n 3

Ph n 2 4

T NG QUAN NGHIÊN C U 4

2.1 C s lý lu n c a tài 4

2.1.1 c i m sinh tr ng c a l n 4

2.1.2 c i m sinh lý tiêu hóa c a l n 5

2.1.3 H vi sinh v t trong ng tiêu hóa c a l n 7

2.1.4 Nh ng hi u bi t v b nh tiêu ch y l n 8

2.1.5 Vai trò c a vi sinh v t trong ng tiêu hóa 12

2.1.6 ng d ng ch ph m sinh h c Aminomix – Polyvit trong ch n nuôi 14

2.2 Tình hình nghiên c u trong và ngoài n c 17

2.2.1 Tình hình nghiên c u trên th gi i 17

2.2.2 Tình hình nghiên c u trong n c 18

PH N 3 22

I T NG, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 22

3.1 i t ng và ph m vi nghiên c u 22

3.2 a i m và th i gian ti n hành 22

3.3 N i dung nghiên c u 22

3.4 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi 22

3.4.1 Ph ng pháp b trí thí nghi m 23

3.4.2 Ph ng pháp ch bi n th c n cho l n thí nghi m 24

3.4.3 Ph ng pháp theo dõi kh n ng sinh tr ng c a l n 25

3.4.4 Các ch tiêu theo dõi và ph ng pháp xác nh 25

3.4.5 Ph ng pháp theo dõi tác d ng c a Aminomix – Polyvit trong t ng tr ng c a l n th t 26

3.4.6 Ph ng pháp theo dõi, phát hi n b nh tiêu ch y l n 27

3.4.7 Ph ng pháp tính toán các ch tiêu 27

3.4.8 Theo dõi kh n ng tiêu t n th c n trên kg t ng kh i l ng 27

3.4.9 Ph ng pháp x lý s li u 28

Ph n 4 29

K T QU T C 29

4.1 Công tác ph c v s n xu t 29

4.1.1 Công tác ch m sóc nuôi d ng 29

4.1.2 Công tác thú y 31

4.1.3 Công tác khác 38

4.2.1 nh h ng c a ch ph m sinh h c Aminomix - Polyvit n kh n ng phòng h i ch ng tiêu ch y cho l n th t 39

4.2.2 K t qu i u tr tiêu ch y l n 40

4.2.3 nh h ng c a ch ph m sinh h c Aminomix - Polyvit n kh n ng t ng tr ng c a l n th t 41

4.2.4 nh h ng c a ch ph m sinh h c Aminomix - Polyvit n kh n ng

tiêu t n th c n cho l n th t 47

4.2.5 Hi u qu ch ph m sinh h c Aminomix - Polyvit n l n th t 49

Ph n 5 51

K T LU N VÀ NGH 51

5.1 K t lu n 51

5.2 ngh 52

TÀI LI U THAM KH O 53

I Tài li u ti ng Vi t 53

II Tài li u n c ngoài 56

ph bi n, do ó th t l n ph bi n h n so v i các lo i th t khác Do nhu c u tiêu th th t trong n c t ng cao nh t là th t l n cung c p cho ng i tiêu dùng

m t l ng s n ph m có ch t l ng cao, có hàm l ng ch t dinh d ng cân

i, giá c h p lý v i yêu c u c a ng i dân Ch n nuôi l n th t có th i gian

ng n, hi u qu kinh t cao, áp ng nhu c u trong n c và xu t kh u

t c nh ng m c tiêu ó thì gi i pháp mang tính chi n l c ã

c t ra t lâu, ó là c n y m nh ch n nuôi theo h ng công nghi p hóa

và hi n i hóa Công tác phòng b nh trong ch n nuôi l n là r t quan tr ng góp ph n làm gi m nguy c lây lan d ch b nh, t ng hi u qu cho ng i ch n nuôi Vi c s d ng các ch ph m sinh h c trong vi c phòng b nh cho gia súc

r t t t Vì không t n l u trong s n ph m th t, tr ng và s d ng các nguyên

li u thân thi n v i môi tr ng

Theo Lã V n Kính (2005) [11], có s n ph m ch n nuôi an toàn, b t

bu c ph i có th c n ch n nuôi an toàn V i chính sách thúc y phát tri n kinh t các nhà nghiên c u ã không ng ng nghiên c u, áp d ng các thành

t u khoa h c trong ch n nuôi a ngành ch n nuôi n c ta là m t ngành

s n xu t l n t o ra nh ng s n ph m s ch, an toàn cho s c kh e con ng i và

có giá tr xu t kh u cao Aminomix - Polyvit là m t ch ph m sinh h c t ng

h p v i thành ph n ch y u là các ch ng vi sinh v t có l i cho ng tiêu hóa, các axit amin thi t y u và các lo i vitamin c n thi t cho s phát tri n và

sinh tr ng c a gia súc Vi c b sung ch ph m sinh h c t ng h p này scung c p y và cân i cho l n nh ng axit amin thi t y u và các vitamin

c n thi t mà th c n hàng ngày không có ho c không cung c p y Qua

ó thúc y kh n ng sinh tr ng, phát tri n c a l n c nhanh h n và phòng tránh c m t s b nh tiêu hóa nh tiêu ch y, giun sán,…vv

Vì v y chúng tôi ti n hành th c hi n tài “ nh h ng c a ch ph m sinh h c Aminomix - Polyvit trong phòng h i ch ng tiêu ch y và t ng tr ng

c a l n th t nuôi t i Tr i l n CP xã Minh L p, huy n ng H , t nh Thái Nguyên” Nh m m c ích ánh giá nh ng tác ng c a ch ph m n l n

L p, huy n ng H và các Trang tr i ch n nuôi trên a bàn t nh Thái Nguyên ngoài ra còn c các t nh thành trên c n c

- Ph bi n r ng rãi trong ch n nuôi phát tri n ch n nuôi theo h ng

an toàn sinh h c, nh m a các s n ph m an toàn, chi phí s n xu t th p, giá r

- Thúc y ngành ch n nuôi ngày càng phát tri n, mang t m chi n l c

m i trong ch n nuôi an toàn sinh h c

Ph n 2

T NG QUAN NGHIÊN C U

2.1 C s lý lu n c a tài

2.1.1 c i m sinh tr ng c a l n

Theo Johanson (1972) [10], v m t sinh h c: sinh tr ng c xem

nh là quá trình t ng h p protein nên ng i ta th ng l y vi c t ng kh i

l ng làm ch tiêu ánh giá quá trình sinh tr ng, s t ng thêm v kh i l ng

và các chi u T ó d n t i kh i l ng c th l n lên S l n lên ó là do stích l y các ch t h u c qua quá trình trao i ch t, tuy nhiên quá trình l n lên này còn tùy theo ph m gi ng hay tính di truy n quy t nh

Khi nghiên c u v quá trình sinh tr ng ta không th không c p n quá trình phát tri n

Theo Lê Huy Li u (2002) [13], s phát d c c a gia súc là quá trình t ng thêm, hoàn ch nh thêm v ch c n ng c a t ng c quan, b ph n c a c th có

th phát tri n, sinh tr ng và phát d c là 2 m t c a quá trình phát tri n c a c

th Hai m t này không có danh gi i, có phát d c ng th i có sinh tr ng và

Theo Tr n ình Miên (1992) [15], ã khái khoát nh sau: “sinh tr ng

là quá trình tích l y các ch t h u c do ng hóa và d hóa là s t ng chi u cao, chi u dài, b ngang kh i l ng c a các b ph n và toàn c th con v t trên c s tính ch t di truy n t i tr c”

Theo Hà Th H o và Tr n V n Phùng ( 1995) [6], l n là loài gia súc có

kh n ng sinh tr ng nhanh, cho n ng su t th t cao và ph m ch t th t t t Ta

th y n u l y kh i l ng lúc m i sinh là 1kg thì lúc 7 – 8 tháng tu i l n ã có

th t 100kg, t c là t ng tr ng lên g p 100 l n Tuy nhiên t c t ng thay

i theo t ng giai o n Sau cai s a t ng tr ng trung bình 400 gam/ngày, ti p theo là 500g/ngày T lúc n lúc 10 ngày tu i kh i l ng t ng g p 2 l n

kh i l ng lúc s sinh, 40 ngày tu i kh i l ng t ng g p 7 n 8 l n, sau 60 ngày tu i kh i l ng t ng g p 12 – 14 l n so v i kh i l ng lúc s sinh Do

ó l n có t c sinh tr ng và phát d c nhanh, nên kh n ng tích l y các

ch t dinh d ng r t m nh, l n con 20 ngày tu i, m i ngày có th tích l y

c 9 – 14g protein/1kg kh i l ng c th Trong khi ó l n tr ng thành

ch tích l y c 0.3 – 0,4 g protein/1kg kh i l ng c th

Qua nh ng k t qu nghiên c u trên, l n là loài gia súc có kh n ng sinh

tr ng và phát tri n nhanh, c ng trao i ch t di n ra m nh y nhanh t c sinh tr ng, nâng cao n ng xu t và hi u qu ch n nuôi l n, ngoài vi c tìm hi u, n m v ng v c i m sinh tr ng phát tri n c a l n thì

v n c n quan tâm nh t là, c n ph i n m v ng c i m sinh lý, tiêu hóa

c a l n, ng th i tác ng k thu t ch m sóc, nuôi d ng và ph ng pháp

ch bi n th c n cho phù h p

2.1.2 c i m sinh lý tiêu hóa c a l n

Tiêu hóa là quá trình phân gi i th c n b ng các tác ng c h c, hóa h c

và vi sinh v t h c bi n nh ng ch t ph c t p thành nh ng ch t h u c n gi n

nh t mà c th ng v t có th h p thu c

L n là loài gia súc n t p, ch u ng kham kh cao, b i l n là loài ng v t

có d dày trung gian nên có th l i d ng c t t c các lo i th c n, t th c n

thô xanh n các lo i ng c c, h t hòa th o, th c n có ngu n g c ng v t vv

Do v y ngu n th c n nuôi l n r t phong phú

B máy tiêu hóa c a l n bao g m: Mi ng, th c qu n, d dày, ru t non, ru t già mi ng l n m i sinh nh ng ngày u ho t tính Amylaza trong n c b t cao

N c b t tuy n d i tai ch a 0,6 – 2,21 % v t ch t khô, kh n ng tiêu hóa 16 –

500 n v th c n, pH = 7,6 – 8,1 mi ng, men Amylaza ch y u tiêu hóa th c

n b t ng, còn l i th c n xu ng d dày tiêu hóa ti p

D dày ti t ra các d ch v , các men tiêu hóa, khi th c n xu ng d dày c

tr n co bóp nhào tr n th c n, cùng v i ó các men tiêu hóa c th m vào th c

n Men Tripsinogen nh tác d ng c a HCl chuy n thành men Tripsin có tác d ng

th y phân protid, peptid D ch v tiêu hóa trong d dày l n là khác nhau l n con

bú s a d ch v ti t ra ban ngày là 31%, ban êm là 69 % Trong khi ó l n

tr ng thành d ch v ti t ra ban ngày là 62 % và ban êm ch có 38 %

Theo Nguy n Thi n (1998) [29], thì hàm l ng HCl c a l n con là 0,05 – 0,15 %, l n 90 ngày tu i là 0,2 – 0,25 % , l n tr ng thành là 0.35 – 0,40

2.1.3 H vi sinh v t trong ng tiêu hóa c a l n

niêm m c mi ng, trong n c b t có c u khu n, m t s vi c u khu n

(Micrococus, Streptococus) tr c khu n gram d ng (tr c khu n Lactic), tr c khu n gram âm (E.coli, Proteus – Vulgaris, pasterella), xo n khu n (Leptospira),

x khu n n m men

ng v t v a m i sinh ra, ru t và d dày có vi khu n, vài gi sau khi sinh m i xu t hi n m t vài lo i vi khu n, t ó chúng b t u sinh s n d n H ng ngày m t s lo i vi khu n khác theo th c n vào c th s ng và sinh sôi ó, chúng có th b bi n i ít nhi u nh ng c b n v n s ng cho n khi con v t b

ch t i

Thành ph n, s l ng, ch t l ng c a h vi sinh v t ru t già và d dày

ph thu c vào tu i, cách nuôi d ng, i u ki n lý hóa c a môi tr ng ru t, ddày Vi sinh v t theo th c n vào ru t s ch u m t s bi n i, ph n l n b ch t,

m t ph n thích nghi c v i i u ki n m i và sinh s n C th chia vi sinh v t

ng ru t làm 2 lo i: lo i vi sinh v t tùy ti n, thay i theo i u ki n th c n, và

lo i vi sinh v t b t bu c, lo i này thích nghi ngay c v i môi tr ng ng

ru t, d dày và tr thành loài nh c v nh vi n Thành ph n s l ng, ch t l ng

c a h vi sinh v t ng ru t, d dày ph thu c vào tu i, cách nuôi d ng, i u

ki n lý hóa c a môi tr ng ru t, d dày

2.1.3.1 H vi sinh v t c a d dày

Vi sinh v t có trong d dày t ng i ít, do tác d ng di t khu n c a d ch v

trong d dày, g m có 1 s loài: Vi khu n lên men (Oidium lactic, Toruta Sp, Sacaromyces minor), tr c khu n lactic (Lactobacterium Belferincke, Bacterium lactic alidi ) Ngoài ra còn tr c khu n phó th ng hàn có th qua d dày

2.1.3.2 H vi sinh v t c a ru t non

Ru t non chi m 2/3 n 3/5 chi u dài c a toàn b ng ru t, nh ng s

l ng vi khu n l i có r t ít, nh t là tá tràng do có nhi u nguyên nhân: khi d ch ddày vào ru t non v n có tác d ng di t khu n Ngoài ra d ch do niêm m c ru t non

bài ti t ra c ng có tác d ng di t khu n, trong ru t non ch y u có: E.coli, c u khu n, tr c khu n Streptococcus, Lactic, Lactobacterium acidophilus, (Nguy n

V nh Ph c (1980) [18])

2.1.3.3 H vi sinh v t ru t già

S l ng vi khu n trong ru t già khá nhi u, ch y u g m tr c khu n ru t

già E.coli, c u khu n Enterococcus, gia súc tr ng thành E.coli chi m 75% tr

lên, trong ru t già c a l n cùng v i h vi sinh v t ho i sinh còn có các vi khu n gây b nh, nh ng ch a bi u hi n thành tri u ch ng lâm sàn nh : b nh phó th ng hàn, b nh s y thai truy n nhi m, u n ván nh ng vi khu n này theo phân ra ngoài

và làm y u t gây b nh

Trong ng ru t c a ng v t bình th ng, h vi sinh v t luôn n nh,

m b o tr ng thái cân b ng cho ho t ng c a ng ru t Khi h vi sinh v t

c a ng ru t cân b ng thì nh ng vi sinh v t có l i, ph n l n là vi khu n lactic s phát tri n m nh, vi khu n này chi m 90 % ho t ng h u ích cho

gi m h p th th c n làm l n con còi c c, t ng ch s tiêu t n th c n cho 1

kg t ng tr ng Nguy hi m h n, nguyên nhân c a h i ch ng tiêu ch y r t ph c

t p ã gây ra s nh m l n trong ch n oán và i u tr Các nghiên c u b nh lý tiêu ch y gia súc cho th y bi u hi n b nh lý gia súc ch y u là m t n c

và m t ch t i n gi i cu i cùng con v t trúng c, ki t s c và ch t

Theo oàn Th B ng Tâm (1987) [25], n c ta h i ch ng tiêu ch y x y

ra quanh n m, c bi t vào v ông xuân khi th i ti t thay i t ng t và vào

nh ng giai o n chuy n mùa trong n m ho c do thay i th c n t ng t

2.1.4.2 Nguyên nhân

B m sinh l n con ã có th ch t y u u i s n do trong th i gian mang

thai, l n m b m t s b nh nh : Brucellosis, Salmonellosis, leptospirosis

ho c do khi m khuy t d ng ch t nh thi u vitamin L n m sau khi r

b lây nhi m c quan sinh d c, r i lo n tiêu hóa Do i u ki n chu ng nuôi kém v sinh, ch m sóc không úng yêu c u, dùng kháng sinh b a bãi Môi

tr ng không phù h p v i yêu c u c a heo con, l nh, m, d b n

Theo oàn Th Kim Dung (2004) [3], các y u t nóng, l nh, m a,

n ng, hanh, m thay i b t th ng và i u ki n nuôi d ng ch m sóc nh

h ng tr c ti p t i c th l n, nh t là c th l n còn ch a phát tri n hoàn

ch nh, các ph n ng thích nghi c a c th còn y u L n con thi u khoáng, thi u n c, thi u s a u, thi u s t, thay i th c n t ng t và b các stress

d n t i s m t cân b ng h vi sinh v t ng ru t và làm cho các lo i vi

khu n có h i nh : E.coli, Salmonella, Proteur, Enterobacter phát tri n là

y u t gây b nh

Theo Nguy n Khánh Qu c và Nguy n Quang Tuyên (1993) [22], bmáy tiêu hóa c a l n con phát tri n nhanh, nh ng giai o n u kh n ng

kháng b nh còn r t y u c n chú ý, m b o t t các i u ki n ch m sóc, nuôi

d ng và áp d ng các bi n pháp k thu t phòng ch ng b nh tiêu hóa

Theo T Quang Hi n và Phan ình Th m (1995) [7], l i ch ra r ng:

i v i l n con d i 1 tháng tu i trong d ch v có phân ti t HCl t do r t ít vì

v y vi sinh v t có i u ki n phát tri n nên l n con r t d c m nhi m b nh

ng tiêu hóa

Theo Tr nh V n Th nh (1964) [31], cho r ng do m t tác nhân nào ó,

tr ng thái cân b ng c a khu h vi sinh v t ng ru t b phá v , t t c ho c

ch m t lo i nào ó sinh s n lên quá nhi u s gây ra hi n t ng lo n khu n

Lo n khu n ng ru t là nguyên nhân ch y u gây b nh ng tiêu hóa,

c bi t là gây a ch y Sinh lý và t p tính c a l n con do b máy tiêu hóa

ch a hoàn thi n, thích n m v i m , thích n c b n và làm b n n c

Theo Nguy n Nh Thanh (2001) [28], b nh phân tr ng l n con tác

nhân gây b nh ch y u là E.coli, ngoài ra có s tham gia c a Salmonella và vai trò th y u là Proteus Streptococcus

Theo Glawischning E, Bacher H (1992) [35], l i xác nh Clostridium perfringens Type A và Type C là m t trong nh ng nguyên nhân gây a ch y

và ã gây thi t h i kinh t l n cho ng i ch n nuôi l n

2.1.4.3 Tri u ch ng

Không có s gia t ng thân nhi t, phân có th s t s t, loãng vàng, tr ng, mùi tanh kh m tùy theo m c tiêu ch y mà l n b nh g y nhi u hay ít do

m t n c, m t ch t i n ly, l n tiêu ch y vài ngày có th kh i không cân i u

tr , ôi khi ch t sau 3 – 5 ngày n u không c i u tr l n tiêu ch y d n trnên g y, lông dài và thô, m t tr ng, da óng nhi u v y màu tr ng, sau này sinh tr ng r t kém Ngoài ra m t s tri u ch ng: h huy t l n con d i 7

ngày tu i, l n b bú, s t cao, b m mõm, da b ng l n ch t d dàng, có thviêm phúc m c làm b ng c ng to, thành b ng xanh và n i rõ m ch máu

Theo Radostits và cs (1994) [36], v i b t c cách g i nào thì tiêu ch y luôn là tri u ch ng ph bi n trong các d ng b nh c a b nh ng tiêu hóa

x y ra m i lúc m i n i và c bi t là gia súc non v i bi u hi n tri u ch ng là

a ch y, m t n c, m t ch t i n gi i, suy ki t có th d n t i suy tim m ch

2.1.4.4 B nh tích

L n th ng ch t do m t máu, xác g y Màng treo ru t ch a y máu

th m màu ông c thành kh i, l n nh n trong d dày, có mùi r t chua, ru t

c ng ph ng, ch a y h i, ch t ch a bên trong ru t màu vàng

Theo Bergelan M.E (1986) [34], thì trong ch t ch a c a ru t l n kho

m nh không có bi u hi n tiêu ch y thì ch ch a m t l ng vi khu n y m khí

C perfringens là 105 vi khu n/g, còn khi s l ng vi khu n lên t i 106/gam coi là ng ng b nh lý và c n ph i có bi n pháp can thi p k p th i

2.1.4.5 Cách i u tr

Cung c p n c, ch t i n gi i, n ng l ng Cung c p các ch t làm c

ch th n kinh phó giao c m nh : Atropin, hordenol B sung ch ph m sinh

h c giúp cân b ng h vi sinh v t trong ng tiêu hóa, trong i u tr các b nh nhi m khu n, kháng sinh v n là bi n pháp c s d ng r ng rãi và ph bi n

nh t b i hi u qu di t khu n và kìm khu n c a nó v n c hi u nh t, tuy nhiên ngoài tác d ng chính c a nó thì tác d ng ph c a nó gây nh h ng t i sinh tr ng và phát tri n c a v t nuôi Ngoài ra còn gây t n d kháng sinh trong s n ph m th t Vì v y trong quá trình i u tr b nh chúng tôi ã k t h p

b sung ch ph m Aminomix – Polyvit trong i u tr v i Nofloxacin: 1ml/10

kg TT K t h p B.complex tiêm liên t c 3 – 5 ngày

Theo Ph m Ng c Th ch (2005) [26], cho bi t i u tr h i ch ng tiêu

ch y gia súc nên t p trung vào 3 khâu là:

- Lo i tr sai sót trong nuôi d ng nh lo i b th c n kém ph m ch t,

ch m sóc nuôi d ng t t

- Kh c ph c r i lo n tiêu hoá và ch ng nhi m khu n

- i u tr hi n t ng m t n c và ch t i n gi i

2.1.5 Vai trò c a vi sinh v t trong ng tiêu hóa

2.1.5.1 Vi sinh v t phân gi i các ch t hydratcacbon

Vi sinh v t giúp t ng c ng tiêu hóa ch t x : ng v t n c , s phân gi i

ch t x là d c , con ng v t d dày n là manh tràng Th ng th ng trong ng tiêu hóa c a loài nhai l i có t i 75 % ch t x c vi sinh v t phân

gi i, vi sinh v t tham gia phân gi i ch t x trong ng tiêu hóa c a ng v t

g m: tr c khu n lên men ch t x sinh khí Metan (Bac.xenllulozasae methanicum), tr c khu n lên men ch t s sinh khí hydro (Bac.xenlulozasae hydrogenicus) Tr c khu n gram âm (Ruminococcus parvum), liên c u khu n d

c gram d ng (Ruminococcus flavefaciens).

Các vi sinh v t có men phân gi i ch t x là Xenlulaza nên có th phân h y

ch t x thành nh ng ch t n gi n mà c th có th s d ng c i mô bào xenlulaza ch u tác ng c a vi khu n xenllulo y m khí có tác d ng lên men phân

gi i Có t i 70 % mô a bào c a th c n c Bac.xenlulozasae phân gi i trong d

2.1.5.2 Vi sinh v t trong tiêu hóa tinh b t

Ch t tinh b t c phân gi i là nh các vi khu n bài ti t ra men Amylaza và do các men ch a trong th c n Ngoài da các vi sinh v t còn h

tr tiêu hóa các ch t a ng (polysaccarit) trong th c n thô xanh nh : Hemixenluloza, pectin, lignin

2.1.5.3 Vi sinh v t t ng h p protid

Trong ru t các vi khu n phân gi i các ch t h u c và s d ng m t ph n

t ng h p protid c n thi t cho s c u t o c th c a chúng

R t nhi u loài vi khu n ng ru t có kh n ng ng hóa Amoniac và các acid amin Khi vi khu n ch t i thì b n thân c th chúng c h p th r t t t cho

Vi khu n còn t ng h p c nhi u vitamin B12 và acid folic trong d c

c a loài nhai l i và ru t già c a ng v t nói chung Vitamin B12 c t ng h p

ru t già, ch s d ng m c r t ít ho c không c s d ng, ch có ng v t nhai

l i m i h p thu c vitamin B12 t d c và ru t non

Các lo i vitamin t ng h p s vào môi tr ng xung quanh ho c c g i l i trong c th vi khu n Ngoài ra vi khu n còn t ng h p c vitamin PP (acid nicotinic)

i v i ng v t nhai l i còn non, vì d dày và d t ong phát tri n y u nên trong nh ng tu n l u sau khi sinh, ta c n cung c p cho chúng vitamin nhóm B

2.1.5.5 Vai trò c a vi khu n lactic trong h vi sinh v t ng ru t

Vi khu n lactic có s c kháng cao, ch ng c ki m fenol, th ng th y trong ru t ng v t non ang bú m , vi khu n lactic có kh n ng ki m ch sphát tri n c a tr c khu n ng ru t (E.coli, phó th ng hàn, vi khu n gây th i

nh s t o thành axit lactic)

2.1.6 ng d ng ch ph m sinh h c Aminomix – Polyvit trong ch n nuôi

2.1.6.1 Vài nét gi i thi u v ch ph m Aminomix – Polyvit

c i m sinh h c c a ch ph m Aminomix – Polyvit: là men s ng d ng

b t có vi sinh v t s ng khi vào c th ti t ra ngoài men tiêu hóa th c n, men này hi p ng v i men trong ng tiêu hóa v t nuôi, giúp v t nuôi tiêu hóa tri t

th c n và t ng tr ng nhanh, gi m thi u mùi hôi trong phân

Vi sinh v t trong men này c ch vi khu n có h i, làm cân b ng vi khu n trong ng tiêu hóa nên phòng c tiêu ch y

Ch ph m có mùi th m c bi t, khi ki m tra: cho 5gam men vào c c 50ml

n c s ch, thêm 5 % ng (5g ng/100ml n c), khu y u trong phòng kín sau 24 – 48 h s th y vi khu n ho t ng, dung d ch s i b t có mùi th m ngào

- T ng c ng tiêu hóa gi m tiêu t n th c n

- Phòng c h i ch ng tiêu ch y, b nh l n con phân tr ng và b nh phù u

- Gi m thi u mùi hôi trong phân

- V t nuôi sinh s n t t

- Không c m ng ng s d ng tr c khi gi t m

- C ch tác d ng: ch ph m có mùi th m c bi t, d ng b t, t i x p, có vi sinh v t s ng ti t ra ngo i men, hi p ng v i men tiêu hóa c a v t nuôi, giúp v t nuôi h p thu tri t tiêu t n th c n mà t ng tr ng nhanh Các vi sinh v t làm cân b ng h vi sinh v t ng ru t, c ch vi khu n có h i

t ng nhanh l ng sinh kh i t bào, trong quá trình trao i ch t h u h t các gi ng

n m men u không sinh ra các ch t c h i cho con ng i và v t nuôi ây là loài VSV c s n xu t v i quy mô r t l n trên th gi i, nguyên li u chính s n

xu t n m men là r m t, ngoài ra m t s hóa ch t khác c ng c cung c p bsung các dinh d ng mà r m t không

- Streptococcus faccium: có 15 t t bào s ng

Là loài quan tr ng nh t c s d ng trong dinh d ng ng v t Các nhóm vi khu n này s n xu t acid lactic cùng v i các ch t có tính kháng khu n

và t o ra màng mucopolysaccharide có tác d ng b o v bi u mô niêm m c

ru t ây là m t trong các khu n lactic thông d ng nh t trong dinh d ng

ng v t và ã c chú tr ng s d ng trong ch n nuôi, là vi khu n gram

d ng, k khí có th t n t i trong nhi u i u ki n, không di ng, không có giáp mô, có kh n ng lên men Glucoza, Lactoza, Salixin

- Lactobacillus acidophilus: có 20 t t bào s ng

Lo i vi khu n có l i này là tr c khu n gram d ng d ng hình que không sinh bào t , có kh n ng lên men hi u khí và k khí, th ng có m t ru t non và giúp gi cân b ng h vi sinh v t ng ru t, c xem nh là m t ch t kháng sinh t nhiên ch ng các vi sinh v t có h i Lên men cellobiose, galactose, lactose, maltose và sucrose Không lên men c mannitol, melezitose, rhamnose, sorbitol, và xyloseo Giúp cho vi c sinh ra hay h p thu vitamin B (folic acid, niacin), giúp gi m cholesterol trong máu và gi i c m t s c t Tác d ng

chính c a Lactobacillus acidophillus: Sinh ra m t s ch t kháng sinh m nh trong

ru t bao g m acidophilin, acidolin, lactocidin và bacteriocin giúp ng n ch n kh

n ng sinh tr ng c a m t s loài vi sinh v t gây b nh nh Campylobacter listeria và Staphylococci Sinh enzyme lactase giúp phân gi i ng s a Làm

gi m s phát tri n c a các u b u, có kh n ng trung hòa hi u qu và ng n ch n các ch t gây ung th Làm gi m cholesterol trong máu

2.1.6.5 nh h ng ch ph m Aminomix – Polyvit n h i ch ng tiêu ch y

Ch ph m sinh h c là môi tr ng nuôi c y m t s lo i vi sinh v t có l i cho ng tiêu hóa, khi a vào c th các vi sinh v t h u ích giúp duy trì và

l p l i tr ng thái cân b ng c a h vi sinh v t trong ng tiêu hóa Trong

ng ru t c a l n có r t nhi u lo i vi sinh v t s ng, chúng t o thành h vi sinh v t ng ru t Khi h vi sinh v t ng ru t tr ng thái cân b ng thì các ch ng vi sinh v t có l i nh Lactic, Bacillus subtilis, Sacharomyes sp, Streptococcus faccium, phát tri n m nh các vi khu n này có tác d ng t t trong

quá trình tiêu hóa c a v t ch

2.2 Tình hình nghiên c u trong và ngoài n c

ch t là Lysin và các vitamin nh : A, B1, B2, B6, C, PP Ngoài ra còn ch a

m t s nguyên t vi l ng và ch t kháng sinh Chlorelin có tác d ng i u ch

vi khu n ng ru t

Theo Archie Hunter (2000) [1], trong cu n ”S tay d ch b nh ng v t”

c d ch t cu n ” T ng c ng công tác thú y Vi t Nam” h p tác gi a BNông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam và c ng ng Châu Âu cho

r ng: ” a ch y ch có th ph n ánh s thay i c a phân gia súc bình th ng khi gia súc ang thích ng v i s thay i c a kh u ph n n”

Theo Reverdin (1996) [23], kh o sát tác d ng c a n m men

Saccharomyces cerevisiae trên dê s a v s s n xu t acid béo bay h i và n ng

su t s a, k t qu th nghi m không cho th y s khác bi t v n ng xu t s a

gi a các lô thí nghi m; hàm l ng protein, lactose, khoáng ch t, v t ch t khô

và ure trong s a c ng không có s khác bi t, tuy nhiên lô s d ng n m men

có hàm l ng ch t béo cao h n các lô còn l i

Theo Lutter (1976) [14], s d ng Ogramin cho u ng 5g/con có tác

d ng t t i v i vi c phòng ch ng b nh tiêu hóa Tác gi con l u ý khi s

d ng kháng sinh ph i ph i h p m t cách h p lý

Theo Rinkinen (2003) [23], nghiên c u s t ng tác gi a probiotic v i các vi khu n gây b nh ng ru t trên chó nh Staphylococcus intermedius, Salmonella typhimurium, Clostridium perfringen và Campylobacter jeuni

Các tác gi k t lu n r ng các lo i Probiotic sinh acid lactic u làm gi m m t cách áng k s bám dính c a h u h t các vi sinh v t gây b nh ng ru t

trên chó, tuy nhiên hai lo i vi sinh v t có l i là Enterrococcus faecium M74

và E Faecium SF273 u làm t ng kh n ng bám dính c a vi sinh v t gây

b nh Campylobacter jeuni trên chó, các tác gi ngh c n nghiên c u k lo i

vi khu n trong probiotic i v i t ng lo i gia súc khác nhau tr c khi khuy n cáo s d ng

2.2.2 Tình hình nghiên c u trong n c

Hi n nay trong nghành ch n nuôi n c ta, nh t là ch n nuôi l n v n thi u m trong th c n ang c quan tâm Nh ng lo i th c n nhi u

m u r t thi u, giá thành l i cao cho nên c n nghiên c u tìm ra nh ng lo i

th c n giá r ti n mà cung c p c nhi u m, m b o cho nhu c u dinh

d ng c a v t nuôi

Hi n t ng thi u dinh d ng ã gây nh h ng l n t i v n sinh

tr ng, phát tri n c a v t nuôi, vì v y các nhà khoa h c ang t nhi u k

v ng vào các lo i th c n vi sinh v t t ng h p có giá tr dinh d ng cao, giá

thành h Vi sinh v t là lo i vi sinh v t n gi n nh t có kh n ng phát tri n nhanh (phân bào ho c sinh bào t ) Vi sinh v t cung c p protein, axit amin

g m m t s vi khu n lên men r u, men bia và m t s n m men, n m m c có

kh n ng t ng h p nhanh protein, lipid bên c nh ó vi sinh v t còn c nghiên c u s n xu t ch ph m kháng sinh

Theo Nguy n V nh Ph c (1980) [18], cho th y 1 t n th c n nuôi c y trong môi tr ng men r u trong 8 gi có th sinh s n c 7 kg protid t c là

b ng l ng protid c a m t con l n th t 30 – 35 kg

Thêm vào ó vi sinh v t còn ch a trong t bào nhi u enzym và nhi u

y u t quan tr ng ch a xác nh c, trong ó có m t s có kh n ng sinh

s n ra các sinh t Ch ph m sinh h c chính là h n h p s ng c a nhi u lo i vi sinh v t cùng n m men cho gia súc n t o thành h vi sinh v t, c nh tranh

v i vi khu n có h i ru t non và ru t già M t s vi khu n th ng b sung

cho gia súc nh : Lactobacilus, Bacillus, Subtilis, Streptococcus V lý thuy t

ch ph m vi sinh v t làm t ng tr ng nhanh, gi m tiêu t n th c n cho gia súc,

nó ho t ng làm gi m pH gia súc kh e m nh và thúc y s phát tri n

c a các vi sinh v t có ích trong ng tiêu hóa Khi cho gia súc n tr c ti p slàm thay i h vi sinh v t ru t và làm gi m E.coli, t ng h p axit lactic,

gi m m c amoniac c d dày và máu

Theo Nguy n H u Hi u và Lê Th Ph ng (2001) [8], ghi nh n hi u

qu phòng ng a tiêu ch y heo con c a các ch ph m sinh h c Paciflo, Pacicoli nh sau: ch ph m Paciflo b sung trong th c n c a l n nái mang thai trong giai o n cu i và liên t c 28 ngày sau khi sinh ã làm gi m s

l ng Ecoli trong phân heo nái và heo con, gi m t l tiêu ch y c a l n con

theo m , l n con n th c n b sung Paciflo ho c Pacicoli thì s l ng Ecoli

trong phân gi m, gi m t l tiêu ch y và t ng tr ng tuy t i t ng Cùng ghi

nh n k t qu t ng t khi b sung Paciflo và Pacicoli trong th c n l n con theo m và l n con cai s a ã gi m t l tiêu ch y, t l ngày con tiêu ch y và

t l tái phát so v i lô i ch ng không b sung

Theo L u Th Uyên (1999) [33], s d ng ch ph m EM (Effective Microorganisms), c a Nh t B n trong phòng ng a và i u tr h i ch ng tiêu

ch y l n cho th y s l ng vi khu n E.coli trong 1 gam phân gi m t 31,1 –

Theo Cao Th Hoa (1999) [9], dùng E.M b sung vào th c n cho l n con theo m cho th y E.M có tác d ng t l l n con gi m tiêu ch y, h n ch

vi c s d ng kháng sinh cho l n, lô thí nghi m t ng t 0,2 – 3,0kg h n lô i

ch ng v i m c sai khá rõ r t ( P<0,001)

Tr ng i h c Nông nghi p I, Hà N i, ã nghiên c u: L y 10ml men trong 200g cám tr n v i 1 lít n c 66 gi cho l n n (l n con sau cai s a 15 ngày tu i và l n t 2 – 4 tháng tu i) K t qu cho th y l n phát tri n t t, không

b tiêu ch y và t ng tr ng nhanh (103,3 – 147,5g/con/ngày), trong khi ó lô i

ch ng ch t ng 82,2g/con/ngày và th ng hay b tiêu ch y Nông tr ng An Khánh c ng cho l n n men bia, lúc ch a cho l n n men bia thì t l còi c c là 45% và t l ch t là 26,53 % Nh ng sau khi cho n men bia t l còi c c ch còn 17,5 %, t l ch t là 5,38%, (Nguy n V nh Ph c (1980) [18])

N m 1963 Vi n khoa h c Nông nghi p Vi t Nam ã s n xu t rong ti u

c u làm th c n cho gà và l n con, b c u thu k t qu cao

Theo Phan Khánh Ph ng (1998) [19], t i Chi c c Thú y Hà N i ã dùng ch ph m s a chua lên men Lactic i u tr b nh tiêu ch y c a l n t

k t qu t t

Theo Lê Th Tài và cs (2002) [24], nghiên c u v ch ph m sinh h c

i u tr h i ch ng tiêu ch y l n con, ngoài kháng sinh c hi u v i vi khu n

ng ru t (Trimazon, berberin, Chloramphenicol ), có i u tr 75 – 80% Chúng ta nên ph i h p ch ph m sinh h c (Biotyl ch ph m sinh h c Nam

D ng) s làm t ng hi u qu i u tr 85 – 90 % và b sung i n gi i (Orezol)

v a t ng hi u qu i u tr v a t ng t l i u tr t 89,5 – 90 % con v t mau

h i ph c m b o s l ng, ch t l ng con gi ng

Theo L ng c Ph m (1997) [17], m t s ch ph m kháng sinh do vi sinh v t ti t ra có tác d ng t t i v i gia súc, gia c m nh vi sinh v t s n sinh Penicillin, thu c gi ng n m m c Penicillin và Aspergilus

N m 1963 Vi n Nông nghi p Vi t Nam ã ch ABK nghiên c u

ch a b nh l n con phân tr ng, ABK c ch t máu gia súc kh e, ánh b ng

a th y tinh và pha thêm 2 l n n c sôi ngu i, l c qua v i g c r i em

h p 120 C trong 30 phút (pH = 7,2) c y gi ng vi khu n Lactobacterium Acidophilus và t m 30°C trong 36 gi phòng b nh l n con phân tr ng

Theo Nguy n Th Thanh, n m (1995) [27], dùng ch ph m Biolactyl

ch ng b nh tiêu ch y l n con

Hi u qu kinh t ch ph m sinh h c Aminomix - Polyvit mang l i

3.4 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi

- Ph ng pháp ch bi n th c n cho l n thí nghi m

- Ph ng pháp theo dõi, ánh giá kh n ng t ng tr ng c a ch ph m

n àn l n thí nghi m

- Ph ng pháp theo dõi, ánh giá kh n ng nh h ng c a ch ph m

n h i ch ng tiêu ch y cho àn l n thí nghi m

- Ph ng pháp theo dõi, ánh giá kh n ng tiêu t n th c n trên l n thí nghi m

3.4.1 Ph ng pháp b trí thí nghi m

Thí nghi m c b trí theo ph ng pháp phân lô so sánh v i s l ng

l n c nuôi hai lô 20 con c chia thành nh sau

- Lô thí nghi m: 10 con c nuôi m t ô chu ng

- Lô i ch ng: 10 con c nuôi m t ô chu ng

L n nuôi hai lô ph i m b o ng u nhau v kh i l ng, gi ng, t

l c cái, i u ki n nuôi d ng ch m sóc ch khác nhau ch là lô thí nghi m có b sung ch ph m Aminomix – Polyvit vào kh u ph n n, còn lô

i ch ng thì cho n kh u ph n c s Trong giai o n chu n b a vào nuôi thí nghi m thì ti n hành t y giun sán và tiêm phòng m t s b nh truy n nhi m

th ng g p

B ng 3.1: S b trí thí nghi m

Landrace)

3 máu (Pidu x Landrace)

n h n h p

3.4.2 Ph ng pháp ch bi n th c n cho l n thí nghi m

3.4.2.1.Thành ph n dinh d ng kh u ph n th c n cho l n thí nghi m

B ng 3.2: Thành ph n và giá tr dinh d ng c a th c n cho l n TN

Lô i ch ng: không b sung ch ph m Aminomix –Polyvit

Lô thí nghi m: b sung ch ph m Aminomix – Polyvit v i cách pha tr n

nh sau:

Tr n u ch ph m vào th c n v i t l 500g/100kg th c n h n h p trong