Bài 51. Đa dạng của lớp Thú: Các bộ Móng guốc và bộ Linh trưởng

ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ TTCÁC BỘ MÓNG GUỐC VÀ BỘ LINH TRƯỞNG Bài 51:... CÁC BỘ MÓNG GUỐC Quan sát hình và nêu lên đặc điểm đặc trưng của bộ móng guốc?. - Thú móng guốc có số lượng ngón châ

SINH HỌC 7

SINH HỌC 7

ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (TT)

CÁC BỘ MÓNG GUỐC VÀ BỘ LINH

TRƯỞNG

Bài 51:

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Các bộ Móng guốc

II Bộ Linh trưởng

III Vai trò của Thú

IV Đặc điểm chung của Thú

I CÁC BỘ MÓNG GUỐC

Quan sát hình và nêu lên đặc điểm đặc trưng của bộ móng guốc?

- Thú móng guốc có số lượng ngón chân tiêu giảm, đốt

cuối của mỗi ngón có bao sừng bao bọc được gọi là guốc

Thú móng guốc sống ở đâu? Cách

di chuyển của chúng như thế nào?

- Ở cạn

- Di chuyển nhanh

Chân thú móng guốc có đặc điểm gì thích nghi với lối di chuyển nhanh?

- Chân cao, trục ống chân, cổ chân, bàn và ngón chân gần như thẳng hàng

- Chỉ có những đốt cuối của ngón chân có guốc bao bọc mới chạm đất nên diện tích tiếp xúc với đất hẹp

Chân lợn Chân bò

Hãy so sánh số ngón chân của các loài trên?

- Chân lợn và chân bò là 4 ngón => số ngón chân chẵn

- Chân ngựa

1 ngón, chân

tê giác 3 ngón

=> số ngón chân lẻ

Chân lợn Chân bò Nhận xét các ngón chân của 2 loài này?

1 Bộ guốc chẵn

- Có 2 ngón chân giữa phát triển bằng nhau

Trâu Bò

I CÁC BỘ MÓNG GUỐC

- Số ngón chân chẵn, có sừng (trừ lợn) đa số nhai lại

- Có loài ăn tạp (lợn), ăn thực vật, nhiều loài nhai lại (trâu, bò…)

- Đại diện: Lợn, bò, hươu, nai…

1 Bộ Guốc chẵn

I CÁC BỘ MÓNG GUỐC

1 Bộ Guốc chẵn

2 Bộ Guốc lẻ

- Có ngón chân giữa phát triển hơn cả

Nhận xét về số ngón chân của ngựa và tê giác

Tê giác Ngựa

Thức ăn chủ yếu của các loài này là gì?- Ăn thực vật, không nhai lại

Ngựa vằn

Lừa

I CÁC BỘ MÓNG GUỐC

1 Bộ Guốc chẵn

2 Bộ Guốc lẻ

- Số ngón chân lẻ

- Ăn thực vật, không nhai lại

- Có loài không có sừng, sống thành đàn (ngựa)

- Có loài có sừng, sống đơn độc (tê giác)

- Đại diện: Tê giác, ngựa, lừa, ngựa vằn…

- Ăn thực vật không nhai lại

- Đại diện: Voi

Voi có 5 ngón(lẻ) nhưng lại được xếp một bộ riêng vỉ có nhiều đặc điểm

K.Nhai lại Nhai lại

Ăn tạp

Đàn Đơn độc

Số ngón chân Sừng Chế độ ăn Lối sống

Chẵn(4) Không Ăn tạp Đàn

Có Nhai lại

Lẻ (1) Không K.Nhai lại Đàn

5 ngón Không K.Nhai lại Đàn

Lẻ (3) Có K.Nhai lại Đơn độc

phát triển

Thảo luận Lựa chọn câu trả lời thích hợp điền vào bảng sau:

II BỘ LINH TRƯỞNG

 Đọc thông tin SGK/Tr167 và quan sát hình dưới đây

Nêu các đại diện thuộc bộ linh trưởng?

Đại diện:Khỉ, vượn, khỉ hình người, đười ươi, tinh tinh, Gôrila

- Tập tính:

+ Đi bằng chân.

+ Thích nghi với đời sống ở cây

- Bàn tay, bàn chân có 5 ngón, ngón cái đối diện với ngón còn lại… thích nghi với sự cầm nắm, leo trèo.

- Ăn tạp

II BỘ LINH TRƯỞNG

Quan sát hình, kết hợp thông tin SGK/Tr168, tìm

những đặc điểm đặc trưng nhất để:

Phân biệt khỉ và vượn?

- Khỉ: Có chai mông lớn, túi má lớn, đuôi dài

- Vượn: Có chai mông nhỏ, không có túi má và đuôi

Phân biệt khỉ hình người với khỉ, vượn?

- Khỉ hình người không có chai mông, túi má và đuôi

- Mang những đặc điểm giống con người:

+Bàn tay, bàn chân có 5 ngón; ngón cái đối diện với các ngón còn lại

+Cầm nắm linh hoạt

- Bán cầu não cũng khá phát triển và có thể hình thành nhiều phản xạ có điều kiện

Bộ linh trưởng là động vật tiến hoá nhất

gần với loài người vì :

KHỈ

ĐƯỜI ƯƠI

GÔRILA

VƯỢN

Các loài linh trưởng hiện nay đang gặp mối đe dọa gì ?

Voọc Cát Bà là loài linh trưởng đứng đầu danh sách có nguy cơ tuyệt chủng, với số lượng chỉ còn 60-70 cá thể trên đảo Cát Bà Đó rất có thể là số lượng của chúng trên toàn thế giới Mức độ đe dọa: bậc E (Nguy cấp, có

thể tuyệt chủng)

Voọc mũi hếch cũng là một loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam Chỉ còn khoảng 200 con, chúng phân bố trên một phạm vi hẹp tại khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang (Tuyên Quang) và khu vực Khau Ca (Hà Giang) Mức độ

đe dọa: bậc E

Chà vá chân xám-Nằm trong nhóm 5 loài có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất, chà vá chân xám

còn khoảng 1.000 cá thể Loài linh trưởng này

phân bố ở Tây Nguyên và Nam Trung Bộ Mức độ

đe dọa: bậc E

Chà vá chân nâu, còn gọi là voọc ngũ sắc phân bố ở miền Trung Việt Nam Số lượng của loài này đang suy giảm nghiêm trọng do nạn săn bắn và buôn bán

xuyên biên giới Mức độ đe dọa: bậc E

Vượn mào đen Phương Đông

Khỉ đuôi lợn phân bố khá rộng từ Bắc vào Nam, thường được người dân Trung-Nam Bộ nuôi để hái dừa, nhưng hiện nay số lượng chỉ còn rất ít Mức độ đe dọa: bậc V

Cu li nhỏ phân bố ở nhiều tỉnh trong cả nước, có nhiều giá trị về khoa học và kinh tế Thường bị săn bắt để lấy da lông và nuôi làm cảnh, cho đến thời điểm này, chúng vẫn xuất thường hiện trên thị trường chợ đen ở Hà Nội và TPHCM Mức độ đe dọa: bậc V.

Voọc xám phân bố trên toàn khu vực Đông Nam Á Tuy vậy, số lượng của loài này ở nước ta không còn nhiều Mức độ đe dọa: bậc V

Đầu Vọoc bạc

Khỉ bị xích

Mối đe dọa đối với Linh trưởng

III VAI TRÒ CỦA LỚP THÚ:

Thú có vai trò quan trọng gì đối với đời sống con người?

Cung cấp sức kéo

Chuột lang

Làm vật thí nghiệm

Báo đốm

Cừu Thảm lông cừu

Giầy

Áo da báo

Tê giác

Làm

đồ

mỹ nghệ

Làm đồ mĩ nghệ: da trâu, bò, sừng trâu, bò …

- Phục vụ du lịch, giải trí: Cá heo, khỉ, voi …

Tiêu diệt gặm

nhấm có hại

Mèo bắt chuột Chồn

Chồn bắt chuột

Dơi thụ phấn Vượn cáo cổ khoang đen trắng

giúp thụ phấn cho cây

Giúp thụ phấn cho cây hoặc phát tán hạt

III VAI TRÒ CỦA THÚ

* Có lợi:

- Cung cấp thực phẩm: Lợn, trâu, bò

- Cung cấp dược liệu: Khỉ, hươu, hươu xạ

- Cung cấp nguyên liệu phục vụ mỹ nghệ: Ngà voi

- Cung cấp nguyên liệu thí nghiệm: Thỏ, chuột

- Tiêu diệt gặm nhấm có hại: Mèo rừng, chồn…

- Là nguồn sức kéo quan trọng: Trâu, bò…

* Có hại:

- Gây hại cho mùa màng: như chuột đồng

Chúng ta cần làm gì trước hiện trạng này?

Giết hô

Cưa sừng hươu Cưa sừng tê giác

Chúng ta cần làm gì trước hiện trạng này?

Tinh tinh bị hành hình hàng loạt

Tinh tinh bị hành hình hàng loạt

IV ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA THÚ

IV ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA THÚ

- Là động vật có xương sống có tổ chức cao nhất

- Có lông mao

- Bộ răng phân hoá thành 3 loại (răng cửa, răng nanh, răng hàm)

- Thai sinh và nuôi con bằng sữa

- Tim 4 ngăn 2 vòng tuần hoàn

- Bộ não phát triển

- Là động vật hằng nhiệt

-Số ngón chân tiêu giảm, đốt cuối mỗi ngón có bao sừng gọi là guốc.

- Gồm:

Bộ guốc chẵn

Bộ guốc lẻ

Bộ voi

+Đi bằng bàn chân.

+Bàn tay và bàn chân có 5 ngón.

+Ngón cái đối diện với các ngón còn lại.

+Thích nghi với cầm nắm và leo trèo.

+ Tiêu diệt các loài gặm nhấm có hại,

duy trì cân bằng sinh thái

+ Một số loài giúp thụ phấn cho cây

hoặc phát tán hạt

+ Giá trị văn hóa tinh thần, của để

dành cho con cháu mai sau

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Chọn đáp án đúng

Câu 1 Đăc điểm cơ bản nào giúp nhận biết Bộ Guốc chẵn?

a Tầm vóc to lớn

b Chân cao, số ngón chân chẵn

c Đầu ngón chân có hộp sừng bảo vệ ( gọi là guốc)

d Cả b và c

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Chọn đáp án đúng

Câu 2 Đặc điểm của Bộ Linh trưởng là gì?

a Thích nghi với hoạt động cầm, nắm, leo trèo

b Bàn tay, bàn chân có 5 ngón; ngón cái đối diện với các ngón còn lại

c Ăn tạp (ăn thực vật, côn trùng)

d Cả a, b và c

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Chọn đáp án đúng

Câu 3 Đặc điểm chung của lớp Thú là gì?

a Tim 4 ngăn, là động vật hằng nhiệt

b Bộ não phát triển nhất là bán cầu não và tiểu não

c Có hiện tượng thai sinh, nuôi con bằng sữa

d Cả a, b, c

Thú là động vật có xương sống có tô chức cao nhất, là động vật ……… Phủ khắp cơ thể là………, tim … ngăn, nửa tim bên trái chứa……… , nửa tim còn lại

chứa……… Máu………đi nuôi cơ thể Bộ răng gồm: ………, ………, ……… Não bộ hoàn thiện ở……… và tiểu não

Sinh sản có hiện tượng ………và nuôi con bằng ………

thai sinh