Cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam độc lập - tự do - hạnh phúc.
Trang 1
Đặt vấn đề
Q u a t h ự c t ế g i ả n g d ạ y m ô n v ậ t l í 7 , 8 , 9 n ó i r i ê n g v à v ậ t l í
T H C S n ó i c h u n g , t ô i t h ấ y r ằ n g t r o n g n h i ề u t i ế t d ạ y c ó s ử
d ụ n g t h í n g h i ệ m t h ì h i ệ u q u ả t i ế t d ạ y k h ô n g đ ợ c c a o N g u y ê n
n h â n d ẫ n đ ế n l í d o t r ê n k h á n h i ề u : C á c d ụ n g c ụ t h í n g h i ệ m b ị
h h ỏ n g , đ ộ c h í n h x á c k h ô n g c a o ; k ĩ n ă n g t h ự c h à n h c ủ a h ọ c
s i n h c ò n y ế u ; v i ệ c c h u ẩ n b ị t h í n g h i ệ m v à l à m t h í n g h i ệ m t r ớ c
k h i l ê n l ớ p c ủ a g i á o v i ê n k h ô n g t h ờ n g x u y ê n , ả n h h ở n g c ủ a
c á c y ế u t ố m ô i t r ờ n g b ê n n g o à i … Những điều đó dẫn đến thí N h ữ n g đ i ề u đ ó d ẫ n đ ế n t h í
n g h i ệ m k h ô n g t h à n h c ô n g h o ặ c k é m t h u y ế t p h ụ c , d o đ ó s ẽ ả n h
h ở n g đ ế n t o à n b ộ b à i h ọ c M ộ t v ấ n đ ề k h á c đ ợ c đ ặ t r a l à n ế u
g i á o v i ê n c h ỉ c h ú t r ọ n g đ ế n k ế t q u ả c ủ a t h í n g h i ệ m , đ ế n s ự
t h à n h c ô n g c ủ a t h í n g h i ệ m t h ì l ạ i k h ô n g p h á t h u y đ ợ c t í n h t í c h
c ự c , t ự c h ủ c ủ a h ọ c s i n h v ì k h i đ ó g i á o v i ê n l à n g ờ i l à m t h í
n g h i ệ m t ừ đ ầ u đ ế n c u ố i k ể c ả t h í n g h i ệ m b i ể u d i ễ n c ũ n g n h t h í
n g h i ệ m n g h i ê n c ứ u c ủ a h ọ c s i n h M ặ t k h á c v ớ i đ ặ c t h ù c ủ a
m ô n v ậ t l í n ó i c h u n g v à v ậ t l í 8 n ó i r i ê n g l ợ n g k i ế n t h ứ c t r o n g
m ộ t t i ế t d ạ y l à r ấ t n h i ề u d o đ ó đ ể đ ả m b ả o v ừ a t h ự c h i ệ n đ ợ c
t h í n g h i ệ m t h e o n h ó m , v ừ a t r u y ề n t h ụ đ ợ c h ế t c á c k i ế n t h ứ c c ủ a
b à i d ạ y l à m ộ t v ấ n đ ề k h ó k h ă n V ì t h ế t r o n g s á n g k i ế n n à y
t ô i x i n đ a r a m ộ t s ố g i ả i p h á p n h ằ m k h ắ c p h ụ c m ộ t p h ầ n n à o
n h ữ n g m â u t h u ẫ n ở t r ê n
I Một số giải pháp:
1 G i áo vi ê n c ầ n n ắ m t h ật vữ n g m ụ c t i ê u ki ế n t h ứ c b à i d ạ y ,
n ắ m đ ợ c c ác d ụ n g c ụ t h í n g h i ệ m c ó t r o n g b à i d ạ y , c ầ n l à m t h í
n g h i ệ m k i ể m t r a t r ớ c k h i l ê n l ớ p , t u sử a c ác t h i ế t b ị b ị h h ỏ n g , l ập
đ ợ c q u y t r ì n h t i ế n h à n h t h í n g h i ệ m G i áo v i ê n c ầ n su y n g h ĩ đ ể b ổ
Trang 2su n g m ộ t số t hí n g h i ệ m đ ơ n g i ả n , d ễ l à m , d ễ h i ể u v ớ i h ọ c si n h n h ấ t
l à n h ữ n g t h í n g h i ệ m g ắ n v ớ i ki n h n g h i ệ m c u ộ c số n g c ủ a h ọ c si n h
đ ể c ó t h ể t h a y t h ế c h o c ác t hí n g h i ệ m t r o n g b à i m à v ẫ n đ ả m b ả o
g i ú p h ọ c si n h l ĩ n h h ộ i đ ủ , đ ú n g k i ế n t h ứ c b à i d ạ y
2 Tr ớ c b à i h ọ c m ớ i , đ ặ c b i ệ t l à c ác b à i c ó sử d ụ n g t h í n g h i ệ m
g i áo v i ê n c ầ n g i a o n h i ệ m v ụ c ụ th ể c h o h ọ c si n h v ề n h à t ì m h i ể u tr
-ớ c n ộ i d u n g c ầ n đ ạ t đ ợ c c ủ a b à i h ọ c , từ đ ó h ọ c si n h c ó t h ể t ự m ì n h
đ ề x u ấ t m ộ t số t hí n g h i ệ m k i ể m c h ứ n g d ự đ o án ; t ì m h i ể u tr ớ c c ác
t h í n g h i ệ m đ ã tr ì n h b à y t r o n g b à i h ọ c đ ể t ừ đ ó p h ầ n n à o n ắ m đ ợ c
t r ì n h t ự , c ác h l à m t h í n g h i ệ m N ế u h ọ c si n h t h ự c h i ệ n đ ợ c n h t h ế sẽ
đ ả m b ả o t h ờ i g i a n d ạ y t r ê n l ớ p , g i áo v i ê n c ó t h ể c h ủ đ ộ n g đ i ề u
k h i ể n t i ế n t r ì n h h o ạ t đ ộ n g tr ê n l ớ p
3 T r o n g q u á t rì n h t i ế n h à n h t hí n g h i ệ m t r ê n l ớ p đ ể đ ả m b ả o
t h í n g h i ệ m t h à n h c ô n g v à v ẫ n p h át h u y đ ợ c t í n h t ự c h ủ , sán g t ạ o
c ủ a h ọ c si n h t h ì c ầ n t h ự c h i ệ n đ ầ y đ ủ t h e o c ác b ớ c :
- Nê u rõ m ụ c đ í c h t h í n g hi ệ m : Mụ c đ í c h t h í n g h i ệ m k h ô n g p h ả i d o
g i áo v i ê n đ a r a m à đ ò i h ỏ i p h ả i đ ợ c t i ế n h à n h t h ô n g q u a tr a o đ ổ i ,
đ à m t h o ạ i v ớ i h ọ c si n h Q ú a t r ì n h n à y c ó t h ể đ ợ c b ắ t đ ầ u t ừ tì n h
h u ố n g đ ặ t v ấ n đ ề tr o n g b à i h o ặ c t ừ k ế t q u ả c ủ a t h í n g h i ệ m ở c ác b à i
t r ớ c đ ó , t ừ h i ệ n t ợ n g m à h ọ c si n h q u a n sát đ ợ c Tr ê n c ơ sở n ắ m đ ợ c
m ụ c đ í c h t h í n g h i ệ m t h ì k h i đ i v à o l à m t h í n g h i ệ m h ọ c si n h x ác
đ ị n h đ ợ c p h ơ n g h ớ n g ; h ớ n g sự q u a n t â m v à o c ác m ụ c ti ê u , c ác h i ệ n
t ợ n g c ầ n n h ận t h ấ y , c ầ n r ú t r a
- T h i ế t k ế p h ơ n g á n t h í ng h i ệ m : Đ â y l à gi a i đ o ạ n c ó t h ể g i a o c h o
h ọ c si n h h o ạ t đ ộ n g đ ộ c l ập h a y t r a o đ ổ i tr o n g n h ó m đ ể t ừ đ ó đ ề
x u ấ t p h ơ n g án t h í n g h i ệ m
- L ự a c h ọ n d ụ n g c ụ t h í n g h i ệ m v à b ố t rí t h í ng h i ệ m : Sa u k h i h ọ c
si n h đ ề x u ấ t p h ơ n g án t h í n g h i ệ m t h e o m ụ c đ í c h đ ã x ác đ ị n h t h ì
g i áo v i ê n n h ận x é t v à d ự a tr ê n m ộ t p h ơ n g án t h í n g h i ệ m k h ả t h i đ ể
l à m rõ h ơ n c ác h th ứ c t i ế n h à n h t h í n g h i ệ m S a u đ ó gi áo v i ê n g i ớ i
t h i ệ u c ác d ụ n g c ụ t h í n g h i ệ m c ầ n sử d ụ n g v à c ác h b ố tr í đ ể t i ế n
h à n h t h í n g h i ệ m G i áo v i ê n c ầ n n ê u t h ật k ĩ l ỡ n g c ác h b ố t r í , l ắ p
đ ặ t t h í n g h i ệ m v ì k ĩ n ă n g c ủ a h ọ c si n h c ò n y ế u
- T i ế n h à n h t h í n g h i ệ m : N ế u l à t h í n g h i ệ m b i ể u d i ễ n t h ì h ọ c si n h
c ó n h i ệ m v ụ q u a n sát v à t h a m g i a v à o v i ệ c đ o đ ạ c h a y đ ọ c c ác c h ỉ
số c ủ a d ụ n g c ụ đ o N ế u l à t h í n g h i ệ m n h ó m c ủ a h ọ c si n h th ì g i áo
v i ê n c ầ n c ó sự ph â n c ô n g n h i ệ m v ụ c ụ t h ể c h o c ác t h à n h v i ê n t r o n g
n h ó m n h n h ó m t r ở n g , t h k í , c ác t h à n h v i ê n k h ác … Những điều đó dẫn đến thíđ ể t ừ đ ó n h ó m
Trang 3t r ở n g t r i ể n k h a i c ô n g v i ệ c c ụ t h ể c h o c ác t h à n h v i ê n t ro n g n h ó m .
T r o n g q u á t rì n h l à m t h í n g h i ệ m h ọ c si n h p h ả i t ự lự c t i ế n h à n h đ ể
q u a n sát , đ o đ ạ c , g h i c h é p … Những điều đó dẫn đến thíG i áo v i ê n t h e o d õ i , đi ề u k h i ể n h o ạ t
đ ộ n g c ủ a c ác n h ó m
- Xử l í k ế t q u ả t h í n g h i ệ m v à rú t ra k ế t lu ậ n : Gi áo vi ê n g i a o
n h i ệ m v ụ xử l í k ế t q u ả t h í n g h i ệ m c h o h ọ c si n h x ử lí v à t ừ k ế t q u ả
đ ó y ê u c ầ u h ọ c si n h rú t r a k ế t l u ận S a u k h i h ọ c si n h r út r a k ế t
l u ận t h ì g i áo v i ê n m ớ i c h í n h x ác l ạ i c â u tr ả l ờ i c ủ a h ọ c si n h T r o n g
q u á tr ì n h n à y g i áo v i ê n c ầ n c ó h ệ t h ố n g c â u h ỏ i ph ù h ợ p đ ể h ọ c
si n h c ó t h ể r út r a đ ợ c k ế t l u ận t ừ k ế t q u ả th í n g h i ệ m , n h ận x é t đ ã
r ú t r a đ ợ c
T r ê n c ơ sở c ác g i ả i p h áp tr ê n đ â y t ô i đ ã t h ự c h i ệ n :
1 t rớ c k h i v à o m ộ t b à i h ọ c m ớ i c ó sử d ụ n g t h í n g h i ệ m t ô i đ ề u
g i a o n h i ệ m v ụ c h o h ọ c si n h v ề n h à t ì m hi ể u n ộ i d u n g b à i h ọ c , đ ề
x u ấ t c ác ph ơ n g án t h í n g h i ệ m k i ể m t r a d ự đ o án , k h u y ế n k hí c h h ọ c
si n h đ a r a c ác t h í n g h i ệ m c ó t h ể t h a y th ế c ác t h í n g h i ệ m đ ã c ó t r o n g
b à i Y ê u c ầ u h ọ c si n h t ì m h i ể u tr ớ c c ác d ụ n g c ụ t h í n g h i ệ m c ầ n
t h i ế t , c ác h t i ế n h à n h t h í n g h i ệ m
2 T r o n g g i ờ h ọ c tr ê n l ớ p t ô i đ a r a m ộ t t ì n h h u ố n g c ó v ấ n đ ề c ố
g ắ n g đ a r a c ác t ì n h h u ố n g t h ật g ầ n g ũ i v ớ i h ọ c si n h , t ừ đ ó y ê u c ầ u
h ọ c si n h đ a r a c â u tr ả l ờ i , đ a r a d ự đ o án c ủ a m ì n h v à đ ề xu ấ t ph ơ n g
án t h í n g h i ệ m c ủ a b ả n t h â n T ro n g m ộ t số b à i h ọ c k h ác tô i sử d ụ n g
k ế t q u ả th í n g h i ệ m c ó đ ợ c ở m ộ t số b à i h ọ c t r ớ c đ ể n ê u v ấ n đ ề , d ẫ n
d ắ t v à o b à i h ọ c m ớ i T ừ c ác p h ơ n g án t hí n g h i ệ m h ọ c si n h đ ề x u ấ t ( đ â y l à c ác ph ơ n g án t hí n g h i ệ m đ ã đ ợ c h ọ c si n h su y n g hĩ t r ớ c ở
n h à ) , t ô i n h ận x é t c ác ph ơ n g án đ a r a v à y ê u c ầ u h ọ c si n h t i ế n
h à n h l à m t h í n g h i ệ m t h e o p h ơ n g án k h ả t h i n h ấ t , ph ù h ợ p v ớ i c ác
d ụ n g c ụ t h í n g h i ệ m đ ã c h u ẩ n b ị n h ấ t Cô n g v i ệ c t i ế p th e o l à y ê u c ầ u
h ọ c si n h t ì m h i ể u c ác d ụ n g c ụ t h í n g h i ệ m , c ác h b ố t rí , l ắ p đ ặ t v à
t i ế n h à n h t h í n g h i ệ m sa u đ ó g i áo v i ê n sẽ n h ấ n m ạ n h , c h í n h x ác Vớ i
q u á tr ì n h n à y t ô i n ê u k ĩ l ỡ n g c ác h b ố t r í , l ắ p đ ặ t t h í n g hi ệ m v à t i ế n
h à n h t h í n g h i ệ m v ớ i c ác e m l ớ p 6 , 7 , 8 c ò n v ớ i c ác e m l ớp 9 t h ì k ĩ
n ă n g l à m t h í n g h i ệ m c ủ a c ác e m p h ầ n n à o c ũ n g t ố t h ơ n n ê n t ô i c h ỉ
n ê u v ắ n t ắ t c h ỉ n h ữ n g t h í n g h i ệ m k h ó m ớ i n ê u k ĩ l ỡ n g T r o n g k h i
t i ế n h à n h t h í n g h i ệ m t ô i đ ặ c b i ệ t c h ú tr ọ n g đ ế n t ổ c h ứ c ho ạ t đ ộ n g
n h ó m T r o n g k h i l à h o ạ t đ ộ n g n h ó m đ ể đ ả m b ả o c ô n g v i ệ c ti ế n h à n h
t r ô i c h ả y , đ ú n g ti ế n đ ộ tô i c ó sự ph â n c ô n g n hi ệ m v ụ c ụ t h ể c h o c ác
Trang 4t h à n h v i ê n tr o n g n h ó m n h n h ó m tr ở n g , t h k í , c ác t h à n h v i ê n k h ác
đ ể t ừ đ ó n h ó m t r
… Những điều đó dẫn đến thí ở n g tr i ể n k h a i c ô n g v i ệ c c ụ t h ể c h o c ác t h à n h
v i ê n tr o n g n h ó m Tr o n g q u á tr ì n h l à m t h í n g h i ệ m h ọ c si n h ph ả i t ự
l ự c t i ế n h à n h đ ể q u a n sát , đ o đ ạ c , g h i c h é p … Những điều đó dẫn đến thí C ò n t ô i t h ì th e o
d õ i , đ i ề u k h i ể n h o ạ t đ ộ n g c ủ a c ác n h ó m T r o n g q u á t rì n h x ử l í k ế t
q u ả t h í n g h i ệ m v à rú t ra k ế t lu ận t h ì h ọ c si n h c ó n h i ệ m v ụ x ử l í k ế t
q u ả ; t ô i sẽ t h ố n g n h ấ t k ế t q u ả c ủ a c ác n h ó m v à đ a r a h ệ t h ố n g c ác
c â u h ỏ i ph ù h ợ p đ ể h ọ c si n h rú t r a đ ợ c c ác k ế t l u ận c ầ n t h i ế t
III Kết quả
Vớ i c ác h t h ự c h i ệ n n h t r ê n t h ì l ú c đ ầ u b ả n t h â n g i áo v i ê n v à h ọ c
si n h đ ề u g ặ p k h ó k h ă n : H ọ c si n h t h ì c h a t h ật q u e n t h u ộ c v ớ i l à m t hí
n g h i ệ m ; k ĩ n ă n g l à m t h í n g h i ệ m , su y n g h ĩ , ph án đo án , đ ề x u ấ t c ò n
y ế u ; ý t h ứ c l à m v i ệ c n h ó m c h a c a o B ả n t h â n t ô i n h i ề u k h i b ị đ ộ n g ,
k h ô n g c h ủ đ ộ n g đ ợ c t h ờ i g i a n v à t i ế n đ ộ h o ạ t đ ộ n g tr ê n l ớ p
N h n g sa u k h i t i ế n h à n h l à m c ác t h í n g hi ệ m th e o c ác b ớ c n h t r ê n
t r o n g m ộ t th ờ i g i a n k h á d à i t h ì ý t h ứ c , k ĩ n ă n g , k h ả n ă n g su y n g h ĩ ,
p h án đ o án c ủ a h ọ c si n h đ ợ c t ă n g l ê n đ án g k ể C ác e m tr ở n ê n n h a n h
n h ẹ n h ơ n , h ă n g h ái t i ế p t h u b à i h ọ c h ơ n C ò n b ả n t h â n tô i t h ấ y c ác
c ô n g v i ệ c tr ê n l ớp đ ợ c t i ế n h à n h n h ẹ n h à n g h ơ n , c h ủ đ ộ n g h ơ n
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam
độc lập - tự do - hạnh phúc
Trang 5Sáng kiến kinh nghiệm
Nâng cao hiệu quả tiết dạy có sử dụng thí nghiệm
Môn vật lí THCS
Họ và tên: Đinh Hồng Định
đơn vị : Trờng t h c s Đông Sơn
Thị xã tam điệp - Tỉnh Ninh Bình
Năm học : 2006- 2007