Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)

Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh vào khẩu phần ăn của lợn nái chửa đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty CP Bình Minh, huyện Mý Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)

H ào t o: Chính quy Chuyên ngành: Ch n nuôi - Thú y Khoa: Ch n nuôi - Thú y

Khóa h c: 2011 - 2015

Thái Nguyên, n m 2015

H ào t o: Chính quy Chuyên ngành: Ch n nuôi - Thú y

L p: K43 - CNTY (NO2) Khoa: Ch n nuôi - Thú y Khóa h c: 2011 - 2015

Gi ng viên h ng d n: TS Ph m Th Hi n L ng

Thái Nguyên, n m 2015

L I C M N

Sau 6 tháng th c t p t t nghi p, n nay em ã hoàn thành xong khóa lu n

c a mình, em ã nh n c s giúp quý báu c a Nhà tr ng và a ph ng Qua

ây em xin trân tr ng bày t lòng bi t n chân thành và sâu s c nh t t i :

Ban giám hi u tr ng i h c Nông Lâm – Thái nguyên, Khoa Ch n Nuôi Thú

Y, các th y cô giáo trong khoa ch n nuôi Tr ng i h c Nông Lâm – Thái Nguyên

c bi t, em xin trân tr ng c m n s quan tâm, giúp c a TS Ph m Th

Hi n L ng - ng i ã nhi t tình h ng d n em hoàn thành lu n v n t t nghi p này

Em xin bày t lòng bi t n chân thành t i Ban lãnh o và toàn th các cán

b , công nhân c a trang tr i l n Công ty Bình Minh, huy n M c- Hà N i

Nhân d p này em c ng xin c bày t lòng bi t n chân thành nh t t i gia ình,

b n bè ã ng viên, khuy n khích em trong quá trình h c t p và nghiên c u

Em xin bày t lòng c m n chân thành tr c m i s giúp quý báu ó

Em xin trân tr ng g i t i các th y cô, các quý v trong h i ng ch m khóa lu n l i

c m n chân thành và l i chúc t t p nh t

Thái Nguyên, ngày … tháng … n m 2015

Sinh viên

Nguy n V n Quân

L I M U

Th c t p t t nghi p là khâu cu i cùng và quan tr ng nh t trong su t quá trình

h c t p c a m i sinh viên ng th i, th c t p t t nghi p là ph n cu i cùng trong

ch ng trình ào t o c a các tr ng i h c nói chung và i h c Nông Lâm Thái Nguyên nói riêng ây là th i gian m i sinh viên c ng c và h th ng l i toàn b

ki n th c ã h c ng th i giúp cho sinh viên làm quen v i th c t s n xu t, rèn luy n, nâng cao tay ngh , tích lu kinh nghi m chuyên môn, n m c ph ng pháp t ch c, ti n hành nghiên c u, ng d ng khoa h c k thu t vào s n xu t Th c

t p t t nghi p c ng là th i gian m i sinh viên t rèn luy n, tu d ng ph m ch t

o c, trang b cho b n thân nh ng hi u bi t xã h i, khi ra tr ng s tr thành

nh ng cán b k thu t v a có trình chuyên môn, v a có n ng l c công tác Vì

v y, th c t p t t nghi p r t c n thi t i v i m i sinh viên cu i khoá h c

Xu t phát t nh ng lí do trên, c s ng ý c a Ban giám hi u Tr ng i h c Nông Lâm Thái Nguyên, Ban ch nhi m khoa Ch n nuôi - Thú y, cô giáo h ng d n

Ph m Th Hi n L ng, cùng v i s ti p nh n c a công ty C ph n phát tri n Bình Minh, em ã th c hi n tài: “ nh h ng c a vi c b sung kháng sinh vào kh u

ph n n c a l n nái ch a n kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con giai o n theo m , t i Công ty CP Bình Minh, huy n Mý c, Hà N i” Do b c

u làm quen v i công tác nghiên c u khoa h c và trình chuyên môn còn nhi u h n

ch , nên khoá lu n c a em không tránh kh i thi u sót, em mong nh n c s óng góp phê bình c a các th y, cô giáo cùng toàn th các b n ng nghi p khoá lu n

c hoàn thi n h n

Em xin chân thành c m n!

DANH M C CÁC B NG

B ng 3.1 B ng b trí thí nghi m 18

B ng 3.2 Giá tr dinh d ng c a th c n 19

B ng 4.1: K t qu công tác ph c v s n xu t 31

B ng 4.2: Kh i l ng l n con qua các kì cân (kg) 32

B ng 4.3 Sinh tr ng tuy t i c a l n thí nghi m (g/con/ngày) 34

B ng 4.4 :Sinh tr ng t ng i c a l n con thí nghi m (%) 35

B ng 4.5 Tiêu t n th c n t p n/ kg t ng KL l n con (kg) 37

B ng 4.6 Tiêu t n NLT và protein t p n/kg t ng KL l n con TN 38

B ng 4.7 Kh n ng phòng và tr b nh phân tr ng l n con TN 39

B ng 4.8 Kh n ng phòng và tr b nh ng hô h p l n con TN 40

B ng 4.9 Chi phí thu c thú y/ kg t ng KL l n thí nghi m ( ) 41

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 4.1: th sinh tr ng tích l y c a l n con thí nghi m 33 Hình 4.2: Bi u sinh tr ng tuy t i c a l n con thí nghi m 35 Hình 4.3: th sinh tr ng t ng i c a l n con thí nghi m 36

M C L C

PH N 1: M U 1

1.1 t v n 1

1.2 M c tiêu nghiên c u và yêu c u c a tài 2

1.3 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài 2

1.3.1 Ý ngh a khoa h c: 2

1.3.2 Ý ngh a trong th c ti n: 2

PH N 2: T NG QUAN NGHIÊN C U 3

2.1 C s khoa h c 3

2.1.1 c i m sinh lý c a l n con 3

2.1.2 Hi u bi t v kháng sinh 11

2.2 Tình hình nghiên c u trong n c và th gi i 14

2.2.1.Tình hình nghiên c u trên th gi i 14

2.2.2 Tình hình nghiên c u trong n c 15

PH N 3: I T NG, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 18

3.1 i t ng nghiên c u 18

3.2 a i m và th i gian ti n hành 18

3.3 N i dung nghiên c u 18

3.4 Ph ng pháp nghiên c u 18

3.4.1 Ph ng pháp b trí thí nghi m 18

3.4.2 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi 19

3.5 Ph ng pháp x lý s li u 21

PH N 4: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 22

4.1 K t qu công tác ph c v s n xu t 22

4.1.1 Công tác ch n nuôi 22

4.1.3 Công tác phòng b nh 25

4.1.4 Công tác ch n oán và i u tr b nh 26

4.2 K t qu nghiên c u 31

4.2.1 nh h ng c a vi c b sung kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m n kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con theo m 31

4.2.2 nh h ng c a vi c b sung kháng sinh cho l n m n kh n ng chuy n hóa th c n c a l n con 37

4.2.3 nh h ng c a kháng sinh n kh n ng kháng b nh c a l n con thí nghi m 39

4.2.4 Hi u qu s d ng kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m n chi phí thu c thú y/kg KL l n con 41

PH N 5: K T LU N, T N T I VÀ NGH 43

5.1 K t lu n 43

5.2 T n t i 43

5.3 ngh 44

TÀI LI U THAM KH O 45

PH N 1

1.1 t v n

n c ta ngh nuôi l n ã có t r t lâu i và ã tr thành m t ph n r t quan

tr ng trong c c u s n xu t nông nghi p Trong nh ng n m g n ây nh có chính sách m c a c a nhà n c và s m r ng th tr ng tiêu th mà ch n nuôi l n ang ngày càng phát tri n m nh m Ch n nuôi cung c p các s n ph m có giá tr dinh

d ng cao, m b o s c kh e, i s ng con ng i, Vi t Nam c bi t là ch n nuôi l n Ch n nuôi l n ã t n t i g n v i chi u dài l ch s phát tri n c a dân t c

Vi t Nam, nh ng theo cách ch n nuôi truy n th ng là ch n nuôi nh l , t n d ng ngu n th c n d th a ho c có s n trong t nhiên Tuy nhiên, hi n nay bên c nh

nh ng ph ng th c ch n nuôi ki u truy n th ng v i quy mô nh l , h gia ình thì

mô hình ch n nuôi quy mô l n nh trang tr i, ngày càng c phát tri n và m r ng theo h ng nuôi gia công cho doanh nghi p trong và ngoài n c, nh m t n d ng ngu n v n, khoa h c k thu t tiên ti n trên th gi i, áp d ng vào ch n nuôi th c

ti n, ti n t i xây d ng hi u qu m t n n nông nghi p ch t l ng, hi n i áp ng nhu c u s d ng c a ng i tiêu dùng trong n c và trên th gi i

ti n t i m t n n nông nghi p ch t l ng, hi n i áp ng nhu c u c a

ng i tiêu dùng thì hi n nay vi c ch n nuôi l n nái ngo i sinh s n ang c h u

h t các trang tr i ch n nuôi l n nh quan tâm hàng u v i m c ích s n xu t ra s

l n con cai s a/nái/n m cao, t o ra con gi ng ch t l ng, kh e m nh có s c kháng cao, gi m t l còi c c, t l ch t l n con và gi m giá thành s n xu t

Trong nhi u n m qua, vi c s d ng kháng sinh nh là ch t b sung trong th c n

ch n nuôi l n nái, h n ch tính nh y c m c a l n con i v i m t s vi sinh v t có h i

nh : Salmonella, Eacherichia coli, Clostridium, c ng nh kích thích sinh tr ng nâng cao hi u qu s d ng th c n t ng kh n ng h p th th c n c a l n con ã thu c m t

s k t qu nh t nh Tuy nhiên, vi c s d ng kháng sinh trong th c n ch n nuôi không

h p lí gây ra s kháng kháng sinh, t n d kháng sinh trong th c ph m làm nh h ng

n an toàn th c ph m làm nh h ng x u n s c kh e ng i tiêu dùng

Trong th c t ch n nuôi l n nái sinh s n hi n nay r t nhi u v n nan d i

c t ra, t l l n con m c b nh nhi u làm t ng t l ch t, t ng t l còi c c, làm

gi m n ng su t ch n nuôi l n nái Xu t phát t th c ti n ng th i làm rõ h n

v n b sung kháng sinh vào kh u ph n n c a l n nái ngo i, nh h ng nh thnào n kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con giai o n theo m , chúng tôi ã ti n hành nghiên c u tài: “ nh h ng c a vi c b sung kháng sinh vào

kh u ph n n c a l n nái ch a n kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a

l n con giai o n theo m , t i Công ty CP Bình Minh, huy n Mý c, Hà N i”

1.2 M c tiêu nghiên c u và yêu c u c a tài

Xác nh c kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con giai o n theo m Xác nh hi u qu s d ng kháng sinh b sung vào kh u ph n n c a l n nái ngo i phù h p, nh m t ng n ng su t và hi u qu ch n nuôi l n nái sinh s n, l n con theo m

Theo Johanson.L (1972) [6] ã a ra khái ni m: V m t sinh h c, sinh tr ng

c xem nh là quá trình t ng h p protein, cho nên ng i ta l y vi c t ng kh i

l ng làm ch tiêu ánh giá s sinh tr ng Tuy nhiên, c ng có khi t ng kh i l ng không ph i là sinh tr ng (ví d nh có tr ng h p t ng kh i l ng ch y u là t ng

m và n c ch không ph i s phát tri n c a mô c ), s sinh tr ng th c s là s

t ng lên v kh i l ng, ch t l ng và các chi u c a t bào mô c Ông cho r ng,

c ng phát tri n qua giai o n bào thai và giai o n sau khi sinh có nh h ng

n s phát tri n c a con v t

Khi nghiên c u v sinh tr ng, ta không th không c p n quá trình phát

d c ây là quá trình thay i v ch t, t c là t ng thêm, hoàn thi n thêm v tính

ch t, ch c n ng c a các b ph n c th

Phát d c di n ra trong quá trình thay i v c u t o, ch c n ng, hình thái, kích

th c các b ph n c th Phát d c c a c th con v t là quá trình ph c t p tr i qua nhi u giai o n t khi tr ng r ng t i khi tr ng thành, khi con v t tr ng thành quá trình sinh tr ng ch m l i, s t ng sinh các t bào các c quan, t ch c không nhi u l m, c th to ra, béo thêm nh ng ch y u là tích lu m , còn tích lu c thxem nh tr ng thái n nh

* c i m sinh tr ng, phát d c c a l n con

L n con trong gian o n bú s a có kh n ng sinh tr ng, phát d c nhanh So

v i nh ng loài gia súc khác thì t c sinh tr ng c a l n con là cao nh t Kh i

l ng cai s a c a l n con khi 2 tháng tu i g p 12 - 16 l n so v i kh i l ng s sinh, trong khi ó bê nghé ch t ng 3 - 5 l n

Qua th c t s n xu t và nghiên c u c a nhi u tác gi ã ch ng minh giai o n

l n con theo m có kh n ng sinh tr ng r t nhanh

Theo V ình Tôn, Tr n Th Thu n (2006) [16], l n con 7 - 10 ngày tu i ã

g p 2 l n kh i l ng s sinh, lúc 21 ngày tu i g p 4 l n, lúc 30 ngày tu i g p 5 l n

và n 60 ngày tu i g p 10 - 15 l n kh i l ng s sinh

L n con sinh tr ng phát d c nhanh nên kh n ng tích lu các ch t dinh d ng

r t m nh L n con 3 tu n tu i m i ngày tích lu c 9 - 14 g protein/kg kh i l ng

c th Trong khi l n tr ng thành ch tích lu c 0,3 - 0,4 g protein/kg kh i l ng

c th

L n con bú s a sinh tr ng phát tri n nhanh, nh ng không ng u qua các giai o n, sinh tr ng nhanh trong 21 ngày tu i u, sau ó gi m Có s gi m này

do nhi u nguyên nhân, nh ng ch y u do l ng s a m b t u gi m d n và hàm

l ng hemoglobin trong máu c a l n con gi m Th i gian b gi m sinh tr ng

th ng kéo dài kho ng 2 tu n tu i, còn g i là giai o n kh ng ho ng c a l n con Chúng ta có th h n ch s kh ng ho ng này b ng cách t p cho l n con t p n s m (Tr n V n Phùng và Cs 2004) [10]

Kh n ng mi n d ch c a l n con trong giai o n c ng có nh ng c i m c bi t

L n con m i , trong máu không có - globulin nh ng sau 24 gi bú s a u, hàm

l ng - globulin trong máu t t i 20,3mg/100ml máu Do ó, l n con c n c bú s a

u càng s m càng t t N u l n con không c bú s a u thì t 20 - 25 ngày tu i m i có

kh n ng t t ng h p kháng th (Tr n C , 1972) [1]

* H vi sinh v t ng ru t l n

Vi khu n ng ru t ã c Salmole và Smith phân l p n m 1885 t l n

m c b nh tiêu ch y ó là vi khu n Salmonella spp mà i di n là Salmonella cholerasuis Cùng n m ó Escherichia ã phát hi n ra vi khu n gây b nh ng

ru t Ông t tên là Escherichia coli.

H ng ngày ã có m t s loài vi khu n theo th c n vào ru t, s ng và sinh s n

ây, chúng có th b bi n i ít nhi u, nh ng c n b n v n t n t i n khi con v t ch t

Thành ph n, s l ng h vi sinh v t ng ru t và d dày ph thu c vào tu i, loài, cách nuôi d ng, i u ki n v t lý, hóa h c c a môi tr ng d dày và ng ru t

H VSV b t bu c g m: streptococcus, lactic, lactobacterium, acid ophilum, tr c khu n lactic, E.coli, tr c khu n ng ru t

- H vi sinh v t khoang mi ng:

khoang mi ng có s c m nhi m vi sinh v t các ngu n trên Trong n c

b t và d ch bài ti t niêm m c có men kháng khu n lisozyme có tác d ng tiêu di t

m t s vi sinh v t

- H vi sinh v t d dày

Trong d dày có m t l ng HCl r t l n (0,2%) Acid trong d ch v d dày có tác

d ng c ch nhi u lo i vi sinh v t, do v y ph n l n vi sinh v t t th c n, n c u ng

a vào u b tiêu di t S l ng vi sinh v t d dày r t ít

- H vi sinh v t ru t non

Ru t non chi m 2/3 n 3/5 chi u dài ru t nh ng s l ng vi khu n l i r t ít Khi d ch v d dày vào ru t non v n có tác dung di t khu n Trong ru t non ch y u

là E.coli, c u khu n, tr c khu n hi u khí, y m khí có nha bào gia súc non có

thêm Streptococcus lactic, tr c khu n lactic Lactobacterium bulgaricum, t h i

tràng s l ng vi khu n b t u t ng lên

- H vi sinh v t ru t già

S l ng vi sinh v t ây t ng h n nhi u so v i ru t non, do tác d ng khtrùng c a ru t ã không còn, mà các i u ki n v dinh d ng, m, nhi t l i thu n l i cho vi sinh v t

Trong c th v t nuôi u t n t i 2 lo i vi sinh v t s ng song song, m t lo i có

l i và m t lo i có h i cho v t nuôi Có lo i ban u khi c th v t nuôi kh e m nh thì vô h i ho c không gây h i cho v t nuôi nh ng khi g p i u ki n thu n l i thì

chúng l i t ng sinh gây h i cho v t nuôi nh vi khu n E coli, Salmonella spp

th ng xuyên có m t trong ng tiêu hóa c a l n, khi i u ki n b t l i cho l n,

s c kháng gi m thì các lo i vi khu n này bùng phát gây b nh cho l n

* M t s vi khu n gây b nh trong ng hô h p c a l n con

- Vi khu n Streptococcus

Theo Nguy n Quang Tuyên, (2008) [18] Liên c u khu n là nh ng hình c u

x p thành chu i u n khúc, u n khúc dài hay ng n nh chu i h t Liên c u khu n

có kh p m i n i trong t nhiên Trong c th ng v t liên c u khu n có da, niêm m c, s ng ho i sinh ng tiêu hóa, hô h p, xoang âm o và m t s có kh

n ng gây b nh

ng v t, liên c u khu n th ng gây nên nh ng ch ng m ng m , nh ng

b nh bi n ch ng hay c c b Streptococcus gây b nh viêm não l n cai s a và l n

v béo, x y ra khi chúng c nuôi nh t chung, có th gây ch t t ng t, s t, tri u

ch ng th n kinh, gây viêm kh p l n con Viêm khí qu n ph i do Streptococcus suis làm dung huy t y u gây ra

- Vi khu n Pasteurella multocida (gây b nh viêm ph i l n)

Theo Nguy n Quang Tuyên, (2008) [18] Pasteurella multocida gây b nh b i

huy t, xu t huy t cho gia súc, gia c m th ng g i là b nh t huy t trùng

Pasteurella multocida là m t c u tr c khu n nh , ng n, hình tr ng, hay b u

d c, có kích th c 0,25- 2,4 x 0,4 – 1,5µ, không có lông, không di ng, không hình thành nha bào, sính s n b ng cách nhân ôi, khi nhu m màu b t màu Gram

âm Trong c th ng v t m c b nh có hình thành giáp mô, nh ng khi nhu m màu khó quan sát th y

B nh viêm ph i do Pasteurella multocida gây ra là k t qu c a s lay nhi m

vi khu n vào ph i B nh th ng th y giai o n cu i c a b nh viêm ph i c c bhay nh ng b nh ghép ng hô h p c a l n Vi khu n th ng xuyên c trú trên

ng hô h p c a l n do v y th ng r t khó tiêu di t Vi khu n Pasteurella multocida th ng k t h p v i nh ng tác nhân khác nh vi khu n Mycoplasma hyopneumoniae, làm cho quá trình viêm ph i càng thêm ph c t p

- Vi khu n Mycoplasma hyopneumonia (gây suy n l n)

B nh viêm ph i truy n nhi m hay còn g i là b nh suy n, là m t b nh truy n

nhi m ph i do Mycoplasma hyopneumonia gây ra

Nguyên nhân gây b nh:

Theo Ph m S L ng và Cs (2007) [8] cho bi t: nguyên nhân chính là

Mycoplasma hyopneumonia thu c nhóm PPLO (Pleuro Pleumonia Like Organism),

m t lo i vi sinh v t ký sinh ngo i bào, là lo i vi sinh v t có kích th c l n h n virus

và nh h n vi khu n

B nh suy n phát sinh luôn kèm theo nh ng i u ki n nh : ti u khí h u chu ng nuôi kém, hàm l ng amoniac cao, biên nhi t trong ngày l n, b i b m và các stress trong ch n nuôi, qu n lý kém

Mycoplasma hyopneumonia b vô ho t trong vòng 48h i u ki n khô, nh ng

t n t i n 17 ngày n c 2 - 7ºC Trong ph i t n t i 2 tháng nhi t -25ºC và

t 9 – 11 ngày nhi t 1 – 6 º C Nó có kh n ng phân tán trong không khí v i

ng kính 3 – 3,5km, do ó d lây lan nh t là trong i u ki n th i ti t l nh và khí

h u m

2.1.1.2 Các y u t nh h ng n kh n ng sinh tr ng, kháng b nh c a l n con

* Các y u t bên trong

Theo Tr n V n Phùng và Cs (2004) [10]: Y u t di truy n là m t trong nh ng

y u t có ý ngh a quan tr ng nh t nh h ng n sinh tr ng phát d c c a l n Quá trình sinh tr ng phát d c c a l n tuân theo các quy lu t sinh h c, nh ng ch u nh

h ng c a các gi ng l n khác nhau Do nh h ng c a các tuy n n i ti t và h th ng

th n kinh mà hình thành nên s khác nhau gi a các gi ng l n nguyên thu và các

gi ng l n ã c c i ti n, c ng nh các gi ng l n thành th c s m và gi ng l n thành th c mu n S khác nhau này không nh ng khác nhau v c u trúc t ng th c a

c th mà còn khác nhau s hình thành nên các t bào, các b ph n c a c th và ã hình thành nên các gi ng l n có h ng s n xu t khác nhau nh : Gi ng l n h ng

n c, h ng m

Theo quan i m di truy n h c thì h u h t các tính tr ng v s n xu t c a gia súc, gia c m nh : Sinh tr ng, cho lông, cho th t, tr ng, s n l ng s a, sinh s n

u là tính tr ng s l ng Tính tr ng s l ng là nh ng tính tr ng ó có s sai khác gi a các cá th là s sai khác nhau v m c h n là s sai khác nhau v

ch ng lo i Darwin ã ch rõ s sai khác này chính là nguyên li u cho quá trình

ch n l c t nhiên và ch n l c nhân t o Tính tr ng s l ng còn g i là tính tr ng o

l ng (metriccharacter), s nghiên c u chúng ph thu c vào s o l ng nh : Kh i

l ng c th , t c t ng tr ng, s n l ng tr ng, kích th c các chi u o (Tr n ình Miên 1982) [9]

Y u t th hai nh h ng n sinh tr ng và phát d c c a l n là quá trình trao

i ch t trong c th Quá trình trao i ch t x y ra d i s i u khi n c a các hormone Hormone tham gia vào t t c các quá trình trao i ch t c a t bào và gicân b ng các ch t trong máu Trong th i k u tiên c a quá trình s ng, k c khi

ch a có s ho t ng c a tuy n giáp ã có s tham gia c a tuy n c trong i u khi n quá trình sinh tr ng V sau i u khi n quá trình sinh tr ng có s tham gia

c a tuy n yên Hormone c a thu tr c tuy n yên STH (Somatotropin hormone) là

lo i hormone r t c n thi t cho sinh tr ng c a c th Theo Hoàng Toàn Th ng và Cao V n (2006) [13]: STH có tác d ng sinh lý ch y u kích thích s sinh tr ng

c a c th b ng cách làm t ng s t ng h p protein và kích thích s n liên h p phát tri n, t ng t o x ng (nh t là các x ng dài) Khi thi u ho c th a lo i hormone này

s d n n c th quá nh bé (nanismus) ho c quá to (gigantismus)

* Các y u t bên ngoài

- Dinh d ng: Các y u t di truy n không th phát huy t i a, n u không có m t môi tr ng dinh d ng và th c n hoàn ch nh Khi chúng ta m b o y v th c n, bao g m c s l ng và ch t l ng th c n thì s góp ph n thúc y quá trình sinh

tr ng và phát tri n c a các c quan trong c th

- Nhi t và m môi tr ng: Nhi t môi tr ng không ch nh h ng

n tình tr ng s c kho , mà còn nh h ng n sinh tr ng và phát tri n c a c th

N u nhi t môi tr ng không thích h p, thì s không th m b o quá trình trao

i ch t di n ra bình th ng, c ng nh cân b ng nhi t c a c th l n Vi c m b o nhi t chu ng nuôi thích h p cho các lo i l n khác nhau, ph i c n c vào kh

n ng i u ti t thân nhi t c a chúng M t s công trình nghiên c u ch ng minh r ng, khi nhi t môi tr ng xu ng th p (d i 5,5oC) thì l n con bú s a có nhu c u vvitamin B2 cao h n r t nhi u khi nhi t môi tr ng là 29,5oC

Khi nhi t chu ng nuôi th p, l n s th t thoát nhi t r t nhi u, vì l ó, l n con và l n nuôi th t s gi m kh n ng t ng kh i l ng và t ng l ng tiêu t n th c

n cho m t kg t ng kh i l ng Nhi t thích h p cho l n nuôi béo t 15 - 18oC, cho l n sinh s n không th p h n 10 - 11oC Nhìn chung, khi l n càng l n, càng

tr ng thành thì c quan i u ti t thân nhi t càng hoàn thi n, l p m d i da càng dày và nhu c u v nhi t càng gi m xu ng

Nhi t chu ng nuôi có liên quan m t thi t v i m không khí, m không khí thích h p cho l n vào kho ng 70%

- Ánh sáng: Ánh sáng có nh h ng n sinh tr ng và phát tri n c a l n Khi nghiên c u v nh h ng c a ánh sáng i v i l n, ng i ta th y r ng, ánh sáng có nh

h ng rõ r t n sinh tr ng và phát tri n c a l n con, l n h u b và l n sinh s n h n là

i v i l n v béo Khi không ánh sáng s làm nh h ng n quá trình trao i

ch t c a l n, c bi t quá trình trao i khoáng i v i l n con t s sinh n 70 ngày

- Các y u t khác: Ngoài các y u t nh h ng n sinh tr ng và phát tri n

c a l n ã nêu trên, còn có các y u t khác nh v n chu ng tr i, ch m sóc, nuôi

d ng, ti u khí h u chu ng nuôi nh : Không khí, t c gió lùa, n ng các khí

th i N u chúng ta cung c p cho l n các y u t theo yêu c u c a t ng lo i l n

s giúp cho c th l n sinh tr ng, phát tri n t m c t i a

2.1.1.3 Sinh lí ti t s a c a l n nái

Kh n ng ti t s a là m t ch tiêu quan tr ng khi ánh giá s c s n su t c a l n nái, vì nó nh h ng n t l nuôi s ng c ng nh kh i l ng cai s a c a l n con sau này

Quy lu t ti t s a c a l n m có c i m là n ng su t s a t ng d n t lúc m i

và t s n l ng cao nh t vào lúc 21 ngày tu i, sau ó gi m d n C n c vào c

i m này, trong th c t s n xu t ng i ta l y kh i l ng l n con toàn lúc 21 ngày

tu i ánh giá kh n ng ti t s a c a l n m

Qua theo dõi, s n l ng và ch t l ng s a các v trí vú khác nhau c ng không gi ng nhau Các vú phía tr c ng c s n l ng s a cao, ph m ch t t t còn các vú phía sau nhìn chung th p Theo Tr ng L ng (2003) [7]: vú tr c l ng s a

ti t ra nhi u h n Trong chu k ti t s a, l n con bú vú sau c 32 - 39 kg s a thì

l n con bú vú tr c c kho ng 36 - 45 kg s a, vì oxytoxin theo máu n tuy n vú phía tr c s m h n, kéo dài h n nên vú tr c nhi u s a h n

Tr n V n Th nh (1982) [15] cho r ng: Th c n u tiên c a l n con là s a

u S a u có màu trong h i vàng và c, ti t ra trong 2 - 3 ngày u khi Trong s a u, các thành ph n hoá h c u c h n s a th ng nh : l ng protein

g p 3 l n s a th ng (17 - 18% so v i 5 - 6%) Trên 50% protein c a s a u là globulin, c bi t là - globulin Hàm l ng - globulin gi m r t nhanh, sau 12

gi ã gi m i 3/4, - globulin là thành ph n quan tr ng t o nên s c kháng

ch ng b nh t t c a l n con s sinh

Theo T Quang Hi n và Cs (2001) [5], nh t thi t l n con s sinh c n ph i c

bú s a u giúp cho l n con có s c kháng ch ng b nh Trong s a u có albumin và globulin cao h n s a th ng, ây là các ch t ch y u giúp cho l n con có s c kháng Vì th c n cho l n con bú s a trong ba ngày u, m b o toàn b s con trong

c bú h t l ng s a u c a l n m

Kh n ng ti t s a c a l n m gi m rõ r t sau 3 tu n ti t s a nuôi con ng th i, hàm l ng các ch t khoáng c bi t là s t và canxi còn r t ít, không áp ng nhu

c u dinh d ng c a l n con Lúc này mâu thu n gi a kh n ng cung c p s a c a l n

m và nhu c u dinh d ng c a l n con n y sinh ó c ng là lúc ta c n b sung th c n

s m cho l n con (T Quang Hi n và Cs 2001) [5]

l i d ng kh n ng ti t s a c a l n m , ng i ta th ng cho l n con cai s a

s m vào ngày th 21 ho c ngày th 28, ho c ngày th 42… tu theo trình ch n nuôi c a t ng c s (Nguy n Thi n và Cs 1996) [14]

S n l ng s a c a l n m ph thu c vào nhi u y u t nh th c n, ch m sóc nuôi d ng… Vì v y, trong giai o n l n m nuôi con thì th c n cho l n m c n

ch t dinh d ng Ch m sóc l n m n v i kh u ph n y ch t dinh d ng không ng ng nâng cao s n l ng s a mà còn gi m t l hao mòn c a l n m

+ c ch t ng h p vách t bào vi khu n: do tác ng lên quá trình trình t ng

h p vách nên làm cho vi khu n d b i th c bào, phá v do thay i áp su t th m

+ Theo dõi hi u qu tr li u, ph i h p kháng sinh

2.1.2.2 Hi u bi t v kháng sinh Nova - amoxxicol

Kháng sinh Nova - Amoxycol là kháng sinh k t h p ph r ng s n xu t t i công ty liên doanh TNHH Anova

* Thành ph n : g m amoxicillin và colistin

+ Amoxicilin :

Là m t lo i Penicilin, b n trong môi tr ng acid, có tác d ng ph r ng, c

bi t có tác d ng ch ng tr c khu n Gram âm(-), c ché s nhân lên c a vi khu n

T ng t nh các penicilin khác, có tác d ng di t khu n, do c ch sinh t ng h p mucopepcid c a thành t bào vi khu n In vitro, amoxicilin có ho t tính v i h u h t các vi khu n Gram âm và Gram d ng nh :liên c u khu n, t c u khu n không t o penicilase, H.influenzae, diplococus pneumoniae Amoxicilin không có ho t tính

v i vi khu n ti t penicilinase, c bi t v i các t c u kháng menicilin Ph tác d ng

s r ng h n khi dùng ng th i v i subactam và acid claulanic m t ch t c chBeta-lactamase

Amoxicilin b n v ng trong môi tr ng acid d ch v H p thu không b nh

h ng c a th c n, nhanh và hoàn toàn h n qua ng tiêu hóa so v i ampicilin Khi c th ti p nh n amoxicilin, phân b nhanh vào h u h t các mô và d ch trong c

th , tr mô não và d ch não t y, nh ng khi mô não b viêm thì amoxicilin l i khu ch tán vào d dàng

Ch nh v i các b nh nhi m khu n ng hô h p trên, nhi m khu n ng hô

h p d i do liên c u khu n, ph c u khu n, t c u khu n không ti t penicilinase và H.influenzae, nhi m khu n ng m t, nhi m khu n da…

+ Colistin

Là thu c kháng sinh nhóm polymyxin, th ng dùng i u tr nh ng tr ng

h p nhi m khu n n ng di vi khu n Gram âm, c bi t là nhi m Pseudomonas aeruginosa Ph kháng khu n và c ch c a Colisin c ng nh Polymicin B, nh ng

colistin sulface thì có tác d ng h i kém h n, còn colistin sulformethat thì có tác

d ng y u h n nhi u polymycin

Colistin tác d ng t i ph i ch gi i h n các vi khu n Gram âm : Pseudomonas aeruginosa, E.coli, klebsiella, enterobacter, salmonella, sigella…ch a th y nói n

vi khu n tr nên kháng thu c theo c ch di truy n qua trung gian plasmid

Colistin c h p thu qua ng tiêu hóa và không c h p thu qua da lành Sau khi u ng hay c truy n t s a m v i l n con theo m thì thu c ào th i qua phân d i d ng không i

Colistin sulformethat ào th i ch y u c u th n d i d ng không i ho c

d ng chuy n hóa

Nova - amoxicol là kháng sinh k t h p, ph r ng Thu c có tác d ng ch ng các b nh nhi m khu n chung và các b nh gây ra do vi khu n Gram (-), Gram (+), sprirochele…

S k t h p Amoxicillin và Colistin là m t nghiên c u khoa h c em l i hi u

qu cao trong phòng tr b nh, thu c có ph kháng khu n r ng

* Cách s d ng

B sung vào th c n c a l n nái, tác ng lên l n con qua vi c bú s a m

ây là các h p ch t có tác d ng h n ch ho c ng n ch n vi khu n phát tri n Bao

g m các kháng sinh (các ch t n m men, m c và các vi sinh v t khác t o ra m t cách

t nhiên), các hóa ch t tr li u, các ch t c t ng h p b ng ph ng pháp hóa h c Chúng c b sung vào th c n v i hàm l ng th p, d i li u i u tr kích thích sinh tr ng, t ng c ng hi u qu s d ng th c n, gi m t l ch t và còi c c,

t ng kh n ng sinh s n Các ch t kháng khu n c ng c dùng t li u trung bình t i

li u cao ng n ng a l n có mang m m b nh và tr b nh c a l n Hi n t i có 17

lo i kháng khu n ã c ch p nh n dùng cho th c n c a l n Trong ó có 8 lo i ph i

ng ng dùng tr c khi gi t m 5 – 70 ngày, 9 lo i không c n th i gian th i thu c

* Công d ng

Có tác d ng tr các b nh gây ra b i các lo i vi khu n nh y c m v i Amoxicilin

và Colistin nh :

+ i v i l n: các b nh nh teo m i, viêm ph i gây ra do vi khu n

actinobacillus pleunopneumoniae và Pasteurella multocida, viêm ph i a ph ng

gây ra b i vi khu n Mycoplasma hyopneumonia, b nh do Salmonea, E.coli gây ra

+ i gia c m: Tr b nh Salmonellosis, Colibacillosi

+ i v i Trâu, bò: Tr b nh viêm ph i, các b nh do Salmonea, E.coli gây ra

Li u dùng s d ng trong vòng 3-5 ngày v i li u nh sau: 0,5-1g/20kg TT

B o qu n: n i có nhi t khô và thoáng

C nh báo: Th i gian ng ng s d ng thu c tr c khi gi t m : L n 15 ngày, Gia c m: 5 ngày, Trâu bò: 20 ngày, không dùng cho ng v t m n c m v i Penicillin

2.2 Tình hình nghiên c u trong n c và th gi i

2.2.1.Tình hình nghiên c u trên th gi i

Các kháng sinh là m t nhóm thu c nh các thu c kháng sinh mà y h c có th

lo i b c các d ch b nh nh d ch t , th ng hàn và nhi u lo i b nh gây ra b i các vi khu n i v i các n c nghèo kháng sinh có v trí r t quan tr ng, vì các

n c này do i u ki n v sinh còn y u kém, m c s ng còn th p nên th ng x y ra các d ch a ch y, ki t l , hô h p…

Hi n nay trên th gi i ã phát hi n g n 8000 ch t kháng sinh và kho ng vài

tr m ch t kháng sinh m i c phát hi n Trong t ng lai s có nhi u kháng sinh

n a ch c ch n s c tìm ra, vì a s các vi sinh v t có kh n ng t o thành ch t kháng sinh ã c nghiên c u cho t i nay u ch thu c Streptomyses và Bacillus

Các ch t b sung không dinh d ng th ng c a vào kh u ph n c a l n Trong ó các tác nhân kháng khu n là c s d ng nhi u nh t Tác nhân kháng khu n cùng v i các thu c t y ký sinh trùng c C quan Qu n lý th c ph m và

thu c (FDA) coi là thu c H ng d n m c s d ng, s k t h p và th i gian cho gi t

m , c FDA quy nh và xu t b n hàng n m

Theo Hays, (1978) [20]; Zimmerman, (1986) [23] và Cromwell, (1991) [19]

ã nghiên c u tác d ng c a các ch t kháng khu n làm t ng n ng su t và hi u qu

l n ã c công b trên nhi u tài li u Tóm t t t 1194 thí nghi m trên 32555 con

l n cho th y tác d ng c a ch t kháng khu n làm t ng t c sinh tr ng 16,4% i

v i l n sau cai s a (7 – 25kg), 10% i v i l n choai (17 – 49kg) 4,25 i v i l n

t ng t 75,4% lô i ch ng lên 82,15% lô thí nghi m s con ra s ng tang t

10 lên 10,4 con khi b sung kháng khu n Trong 11 thí nghi m (2105 nái) có dùng

ch t kháng khu n trong kh u ph n n lúc nuôi con, t l s ng n lúc cai s a t ng (84,9% so v i 87,1% s sinh s ng) và tr ng l ng cai s a c ng t ng

Theo Smith, (1969) [22] cho bi t vi khu n ng v t không t n công m t cách hi u qu ng i, n u không dùng các li u c c l n và m c dù v y chúng c ng

ch có hi u l c tho ng qua

2.2.2 Tình hình nghiên c u trong n c

Trong ch n nuôi, kháng sinh c dùng ch a b nh và c ng c dùng nh

m t ch t kích thích t ng tr ng theo con ng b sung vào th c n Kháng sinh bsung vào th c n ch n nuôi có tác d ng c ch và lo i b s ho t ng c a vi khu n

b nh, c bi t vi khu n gây b nh ng tiêu hóa và hô h p trên ng v t non, nh

v y làm cho chúng kh e m nh, t ng tr ng t t (c i thi n 4-16% t c t ng tr ng

và 2-7% hi u su t l i d ng th c n), s d ng kháng sinh cho l n hay gia c m trong

nh ng giai o n d b stress nh cai s a, chuy n àn, chuy n mùa r t hi u qu (VDuy Gi ng, 2009) [3]

Kháng sinh là m t nhóm thu c c s d ng tr c h t ch a nh ng b nh do

vi khu n gây ra Thu c có tác d ng di t tr c ti p vi khu n ho c làm ch m l i sphát tri n c a vi khu n t o i u ki n cho h mi n d ch c a c th gia súc, gia

c m, gi i quy t tình tr ng nhi m khu n

Kháng sinh c phân làm nhi u nhóm nh nhóm penicillin, cephalosporin, tetracyclin, quinolon M i nhóm có m t s kháng sinh khác nhau Nh ng kháng sinh th ng c s d ng hi n nay: penicillin, amoxycillin, ampicillin, cephalosporin, erythromicin, tetracylin, doxycyclin, ciprofloxacin, chloramphenicol Dùng kháng sinh ph i dùng li u, th i gian có tác d ng và theo dõi tác d ng c a kháng sinh i v i nhi m khu n, nh v y m i có k t qu ch c

ch n, tác d ng ph c a kháng sinh thông th ng c ng c gi m nh M t stác d ng ph hay g p là tiêu ch y vì kháng sinh có th làm thay i cân b ng

Theo ào Tr ng t và Cs (1955) [2], h vi sinh v t ng tiêu hóa c a l n con có vai trò nâng cao kh n ng s d ng th c n, ng th i nâng cao s c kháng

c a c th l n S phát tri n m nh c a vi khu n sinh acid và vi khu n t ng h p các

ch t có ho t tính sinh h c, òng th i c ch các vi khu n gây th i là m t quá trình

có l i cho c th

Theo ào Tr ng t và Cs (1995) [2] trong h tiêu hóa c a ng v t, h sinh

v t luôn n nh m b o s cân b ng cho h tiêu hóa N u s cân b ng này b phá

v thì nh ng vi khu n có h i c nh tranh phát tri n gây r i lo n ng tiêu hóa, gây

tiêu ch y (nh t là l n con theo m ) lo i vi khu n th ng g p là E.coli và Salmonella

Theo Nguy n V nh Ph c (1990) [11] ã nghiên c u s l ng vi sinh v t ây

t ng h n nhi u so v i ru t non do tác d ng kh trùng c a ru t ã không còn, mà các

i u ki n v dinh d ng, m, nhi t l i thu n l i cho vi sinh v t

H vi sinh v t ch y u là E.coli, c u khu n, tr c khu n có nha bào entrococcus Ngoài ra, có vi khu n phó th ng hàn, vi khu n brucella, u n ván

Theo Nguy n Quang Tuyên, (2008) [18] Liên c u khu n là nh ng hình c u

x p thành chu i u n khúc, u n khúc dài hay ng n nh chu i h t Liên c u khu n

có kh p m i n i trong t nhiên Trong c th ng v t liên c u khu n có da, niêm m c, s ng ho i sinh ng tiêu hóa, hô h p, xoang âm o và m t s có kh

n ng gây b nh

Theo Ph m S L ng và Cs (2007) [8] cho bi t: nguyên nhân chính gây b nh

suy n l n là Mycoplasma hyopneumonia thu c nhóm PPLO (Pleuro Pleumonia

Like Organism), m t lo i vi sinh v t ký sinh ngo i bào, là lo i vi sinh v t có kích

th c l n h n virus và nh h n vi khu n

- nh h ng c a vi c b sung kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m

n kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con theo m

- nh h ng c a vi c b sung kháng sinh cho l n m n kh n ng chuy n hóa th c n c a l n con

- nh h ng c a kháng sinh n kh n ng kháng b nh c a l n con thí nghi m

- Kháng sinh tr n vào th c n cho l n nái lô thí nghi m, m t ngày cho n 2 b a

- Cân kh i l ng l n con các th i i m : s sinh, 7, 14 và 21 ngày tu i vào

bu i sáng tr c khi cho l n n, cùng m t lo i cân, m t ng i cân

- Cùng i u tr m t lo i thu c khi l n m c b nh

- m b o ng u v gi ng, v l a , th i gian (chênh l ch t 1-3 ngày), cùng i u ki n ch m sóc

- Th c n cho l n nái thí nghi m là th c n h n h p d ng viên lo i 567SF c a Công ty c ph n ch n nuôi CP Vi t Nam

+ L n m lô i ch ng c n 4 kg/con/ngày chia làm 2 b a sáng và chi u + L n m lô thí nghi m c n 4 kg/con/ngày + 15g kháng sinh Nova - amoxicol chia làm 2 b a sáng và chi u

+ L n con t p n b ng th c n h n h p hoàn ch nh d ng viên lo i 550SF c a Công ty c ph n Ch n nuôi CP Vi t Nam, chia làm nhi u b a nh

3.4.2 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi

- Cân l n con các th i i m: SS, 7, 14, 21ngày tu i

- Cân bu i sáng, tr c khi cho n, cùng m t ng i cân và s d ng m t lo i cân

- Ghi chép l ng th c n s d ng hàng ngày

- Theo dõi th ng xuyên tình hình s c kh e àn l n thí nghi m

* Các ch tiêu theo dõi và ph ng pháp xác nh:

Kh n ng sinh tr ng c a l n con thí nghi m

- Sinh tr ng tích l y: Kh i l ng TB c a l n qua các k cân (kg)

- Sinh tr ng tuy t i (g/con/ngày)

- Th i gian an toàn TB (ngày)

Th i gian an toàn TB (ngày) =

th i gian an toàn t ng con (ngày)

s l n theo dõi (con)