Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)

Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)Ảnh hưởng của việc bổ sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào khẩu phần ăn của lợn nái ngoại đến khả năng sinh trưởng và kháng bệnh của lợn con giai đoạn theo mẹ, tại Công ty cổ phần Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội (Khóa luận tốt nghiệp)

HUY N M C, HÀ N I”

H ào t o: Chính quy Chuyên ngành: Ch n nuôi - Thú y Khoa: Ch n nuôi - Thú y Khóa h c: 2011 – 2015

Giáo viên h ng d n: TS Ph m Th Hi n L ng

Thái Nguyên, n m 2015

L I C M N

Trong su t th i gian nghiên c u, hoàn thành khóa lu n c a mình, tôi

ã nh n c s ch b o t n tình c a cô giáo h ng d n, s giúp c a

Tr ng i h c Nông lâm Thái Nguyên, Khoa Ch n nuôi - Thú y, và trang

tr i ch n nuôi l n Công ty c ph n Bình Minh Tôi c ng nh n c s c ng tác nhi t tình c a các b n ng nghi p, s giúp , c v ng viên c a ng i thân trong gia ình

Nhân d p này tôi xin c bày t lòng bi t n sâu s c t i cô giáo TS

Ph m Th Hi n L ng ã r t t n tình và tr c ti p h ng d n tôi th c hi n thành công khóa lu n này

Tôi xin c m n Ban giám hi u Tr ng i h c Nông lâm Thái Nguyên ã

t o i u ki n thu n l i và cho phép tôi th c hi n khóa lu n này

Tôi xin bày t lòng c m n chân thành t i Ban Giám c công ty cùng toàn th anh ch em công nhân trong trang tr i v s h p tác giúp b trí thí nghi m, theo dõi các ch tiêu và thu th p s li u làm c s cho khóa lu n này

Tôi xin c bày t lòng bi t n sâu s c t i gia ình, ng i thân cùng

b n bè ng nghi p ã giúp ng viên tôi trong su t th i gian hoàn thành khóa lu n

Tôi xin chân thành c m n t t c !

Thái Nguyên, ngày 24 tháng 05 n m 2015

Sinh viên

Nguy n V n Phú

DANH M C CÁC B NG

Trang

B ng 3.1 S b trí thí nghi m 21

B ng 3.2 Giá tr dinh d ng c a th c n 22

B ng 4.1 K t qu công tác ph c v s n xu t 35

B ng 4.2 Kh i l ng l n con qua các kì cân (kg) 36

B ng 4.3 Sinh tr ng tuy t i c a l n thí nghi m (g/con/ngày) 38

B ng 4.4 Sinh tr ng t ng i c a l n con thí nghi m (%) 39

B ng 4.5 Tiêu t n th c n t p n/ kg t ng KL l n con (g) 41

B ng 4.6 Tiêu t n NLT và protein t p n/kg t ng KL l n con TN 42

B ng 4.7 Kh n ng phòng và tr b nh phân tr ng l n con TN 43

B ng 4.8 Kh n ng phòng và tr b nh ng hô h p l n con TN 44

B ng 4.9 Chi phí thu c thú y/ kg t ng KL l n thí nghi m ( ) 45

DANH M C CÁC HÌNH

Trang

Hình 4.1 th sinh tr ng tích l y c a l n qua các k cân 37Hình 4.2 Bi u sinh tr ng tuy t i c a l n thí nghi m 39Hình 4.3 th sinh tr ng t ng i c a l n thí nghi m 40

M C L C

Trang

Ph n 1: M U 1

1.1 t v n 1

1.2 M c tiêu nghiên c u và yêu c u c a tài 2

1.3 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài 2

Ph n 2: T NG QUAN NGHIÊN C U 3

2.1 C s khoa h c c a tài 3

2.1.1 c i m sinh lý c a l n con 3

2.1.2 Hi u bi t v kháng sinh 12

2.2 Tình hình nghiên c u trong và ngoài n c 18

2.2.1 Tình hình nghiên c u trên th gi i 18

2.2.2 Tình hình nghiên c u trong n c 20

Ph n 3: I T NG, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 21

3.1 i t ng và ph m vi nghiên c u 21

3.2 a i m và th i gian ti n hành 21

3.3 N i dung nghiên c u 21

3.4 Ph ng pháp nghiên c u 21

3.4.1 Ph ng pháp b trí thí nghi m 21

3.4.2 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi 22

3.4.3 Ph ng pháp x lý s li u 24

Ph n 4: K T QU VÀ TH O LU N 25

4.1 K t qu ph c v s n xu t 25

4.1.1 Công tác ch n nuôi 25

4.2 K t qu nghiên c u tài 36

4.2.1 nh h ng c a vi c b sung kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m n kh n ng sinh tr ng c a l n con theo m 36

4.2.2 nh h ng c a vi c b sung kháng sinh cho l n m n kh n ng

chuy n hóa th c n c a l n con 41

4.2.3 nh h ng c a kháng sinh n kh n ng kháng b nh c a l n con thí nghi m 43

4.2.4 Hi u qu s d ng kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m n chi phí thu c thú y/kg KL l n con 45

Ph n 5: K T LU N, T N T I VÀ KI N NGH 46

5.1 K t lu n 46

5.2 T n t i 46

5.3 Ki n ngh 47

TÀI LI U THAM KH O 48

I Ti ng Vi t 48

II Ti ng Anh 50

III Tài li u t Internet 51

ch n nuôi l n ang ngày càng phát tri n m nh m Ch n nuôi cung c p các

s n ph m có giá tr dinh d ng cao, m b o s c kh e, i s ng con ng i,

c bi t là ch n nuôi l n Ch n nuôi l n ã t n t i g n v i chi u dài l ch sphát tri n c a dân t c Vi t Nam, nh ng theo cách ch n nuôi truy n th ng là

ch n nuôi nh l , t n d ng ngu n th c n d th a ho c có s n trong t nhiên Tuy nhiên, hi n nay bên c nh nh ng ph ng th c ch n nuôi ki u truy n

th ng v i quy mô nh l , h gia ình thì mô hình ch n nuôi quy mô l n nhtrang tr i ngày càng c phát tri n và m r ng theo h ng nuôi gia công cho doanh nghi p trong và ngoài n c, nh m t n d ng ngu n v n, khoa h c

k thu t tiên ti n trên th gi i, áp d ng vào ch n nuôi th c ti n Vi t Nam

ti n t i m t n n nông nghi p ch t l ng, hi n i áp ng nhu c u

c a ng i tiêu dùng, thì yêu c u c t ra ó là: các ho t ng ch n nuôi và nuôi tr ng th y s n, ngoài c c u t ch c, quy mô h p lí còn ph i áp ng các quy nh v m b o an toàn sinh h c, an toàn th c ph m và an toàn môi

tr ng, trong ó vi c ng d ng r ng rãi nh ng thành t u khoa h c và công ngh vào s n xu t nông nghi p là i u ki n tiên quy t Vi c s d ng kháng sinh trong ch n nuôi v i li u l ng phù h p có nhi u u i m v t tr i nh :

t ng n ng su t, ch t l ng, ít d ch b nh B sung kháng sinh vào kh u ph n

n c a l n m s làm t ng kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con, nâng cao hi u qu ch n nuôi l n nái sinh s n

Xu t phát t th c ti n trên ng th i làm rõ h n v n b sung kháng sinh vào kh u ph n n c a l n nái ngo i nh h ng nh th nào n

kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con giai o n theo m , chúng tôi

ã ti n hành nghiên c u tài: “ nh h ng c a vi c b sung kháng sinh Nova – Amoxicol vào kh u ph n n c a l n nái ngo i n kh n ng sinh

tr ng và kháng b nh c a l n con giai o n theo m , t i Công ty c

ph n Bình Minh, huy n M c, Hà N i”

1.2 M c tiêu nghiên c u và yêu c u c a tài

- Xác nh c kh n ng sinh tr ng và kháng b nh c a l n con giai

o n theo m

- Khuy n cáo s d ng kháng sinh b sung vào kh u ph n n c a l n nái ngo i phù h p, nh m t ng n ng su t và hi u qu ch n nuôi l n nái sinh s n

1.3 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài

- Ý ngh a khoa h c: óng góp thêm nh ng c s khoa h c v s d ng

kháng sinh trong ch n nuôi, t ng kh n ng sinh tr ng và s c kháng c a l n

- Ý ngh a trong th c ti n: Góp ph n gi m t l l n con m c b nh, t ng

hi u qu ch n nuôi

ch t, ch c n ng c a các c quan, b ph n trong c th nh v y v t nuôi hoàn thi n c các ch c n ng c a c th s ng

ch y u là do l ng s a m b t u gi m và hàm l ng Hemoglobin trong máu l n con th p Do l n có t c sinh tr ng và phát tri n nhanh nên kh

n ng tích l y các ch t dinh d ng r t m nh L n con 21 ngày tu i có th tích

l y 9-14g protein/ 1kg kh i l ng c th Trong khi ó l n tr ng thành tích

H vi sinh v t trong ng tiêu hóa c a l n con

H vi sinh v t ng tiêu hóa c a l n con có vai trò nâng cao kh n ng

s d ng th c n, ng th i nâng cao s c kháng c a c th l n S phát tri n m nh c a vi khu n sinh acid và vi khu n t ng h p các ch t có ho t tính sinh h c, ng th i c ch các vi khu n gây th i là m t quá trình có l i cho

c th ( ào Tr ng t và cs, 1995 [4],)

d dày và ru t c a ng v t m i sinh ch a có vi khu n, sau vài gi

m t vài lo i vi khu n b t u sinh s n Hàng ngày m t s lo i vi khu n khác theo th c n vào ru t, s ng và sinh sôi n y n ó Chúng có th bi n i ít nhi u và c n b n v n ó cho n khi con v t ch t

Có th chia vi sinh v t thành 2 lo i:

+ Vi sinh v t tùy ti n: thay i tùy theo lo i th c n

+ Vi sinh v t b t bu c: thích nghi ngay c v i môi tr ng ng ru t

và d dày thành lo i nh c v nh vi n

H VSV b t bu c g m: streptococcuss, lactic, lactobacterium, acid ophilum,

tr c khu n lactic, E.coli, tr c khu n ng ru t

- H vi sinh v t khoang mi ng

khoang mi ng có s c m nhi m vi sinh v t các ngu n trên Trong

n c b t và d ch bài ti t niêm m c có men kháng khu n lisozyme có tác

d ng tiêu di t m t s vi sinh v t

- H vi sinh v t d dày

Trong d dày có m t l ng HCl r t l n Acid trong d ch v d dày có tác

d ng c ch nhi u lo i vi sinh v t, do v y ph n l n vi sinh v t t th c n, n c

u ng a vào u b tiêu di t S l ng vi sinh v t d dày r t ít

- H vi sinh v t ru t non

Ru t non chi m 2/3 n 3/5 chi u dài ru t nh ng s l ng vi khu n l i

r t ít Khi d ch v d dày vào ru t non v n có tác d ng di t khu n Trong ru t

non ch y u là E.coli, c u khu n, tr c khu n hi u khí, y m khí có nha bào gia súc non có thêm Streptococcus lactic, tr c khu n lactic Lactobacterium bulgaricum, t h i tràng s l ng vi khu n b t u t ng lên

- H vi sinh v t ru t già

S l ng vi sinh v t ây t ng h n nhi u so v i ru t non do tác d ng

kh trùng c a ru t ã không còn, h n n a các i u ki n v dinh d ng,

m, nhi t l i thu n l i cho vi sinh v t

H vi sinh v t ch y u là E.coli, c u khu n, tr c khu n có nha bào

entrococcus Ngoài ra, có vi khu n phó th ng hàn, vi khu n Brucella, u n

ván (Nguy n V nh Ph c, 1980) [17]

Theo ào Tr ng t và cs, (1995) [4] trong h tiêu hóa c a ng v t,

h sinh v t luôn n nh m b o s cân b ng cho h tiêu hóa N u s cân

b ng này b phá v thì nh ng vi khu n có h i c nh tranh phát tri n gây r i

lo n ng tiêu hóa, gây tiêu ch y (nh t là l n con theo m ),lo i vi khu n

th ng g p là E.coli và Salmonella

YuYu, (2005) [30] l n con bú s a nhóm vi khu n Lactobacillus spp,

trong d dày và ng tiêu hóa phát tri n m nh Vi khu n này s d ng m t s

ng lactose c a s a s n sinh ra acid lactic làm gi m pH trong d dày,

s t ng l ng acid này làm cho quá trình tiêu hóa t t h n và ng n c n s phát tri n c a các vi khu n khác, m t vài lo i vi khu n trong ó b t l i cho tiêu hóa c a l n con

M t s vi khu n gây b nh trong ng hô h p c a l n con

- Vi khu n Streptococcus

Liên c u khu n streptococcus c Rivalta l n u tiên phát hi n vào

n m 1873 trong m nhi m trùng ng a

Theo Nguy n Quang Tuyên, (2008) [25] Liên c u khu n là nh ng hình

c u x p thành chu i u n khúc, u n khúc dài hay ng n nh chu i h t Liên

c u khu n có kh p m i n i trong t nhiên Trong c th ng v t liên c u khu n có da, niêm m c, s ng ho i sinh ng tiêu hóa, hô h p, xoang âm

o và m t s có kh n ng gây b nh

ng v t, liên c u khu n th ng gây nên nh ng ch ng m ng m ,

nh ng b nh bi n ch ng hay c c b Streptococcus gây b nh viêm não l n

cai s a và l n v béo, x y ra khi chúng c nuôi nh t chung, có th gây ch t

t ng t, s t, tri u ch ng th n kinh, gây viêm kh p l n con Viêm khí qu n

ph i do Streptococcus suis làm dung huy t y u gây ra

- Vi khu n Pasteurella multocida (gây b nh viêm ph i l n)

Pasteurella multocida c phát hi n l n u tiên b i Bolinger vào n m

1878

Theo Nguy n Quang Tuyên, (2008) [25] Pasteurella multocida gây b nh

b i huy t, xu t huy t cho gia súc, gia c m th ng g i là b nh t huy t trùng

Pasteurella multocida là m t c u tr c khu n nh , ng n, hình tr ng, hay

b u d c, có kích th c 0,25- 2,4 x 0,4 – 1,5µ, không có lông, không di ng, không hình thành nha bào, sính s n b ng cách nhân ôi, khi nhu m màu b t màu Gram âm Trong c th ng v t m c b nh có hình thành giáp mô,

nh ng khi nhu m màu khó quan sát th y

B nh viêm ph i do Pasteurella multocida gây ra là k t qu c a s lây

nhi m vi khu n vào ph i B nh th ng th y giai o n cu i c a b nh viêm

ph i c c b hay nh ng b nh ghép ng hô h p c a l n Vi khu n th ng xuyên c trú trên ng hô h p c a l n do v y th ng r t khó tiêu di t Vi khu n Pasteurella multocida th ng k t h p v i nh ng tác nhân khác nh vi khu n Mycoplasma hyopneumoniae, làm cho quá trình viêm ph i càng thêm

ph c t p

-Vi khu n Mycoplasma hyopneumonia (gây suy n l n)

B nh viêm ph i truy n nhi m hay còn g i là b nh suy n, là m t b nh

truy n nhi m ph i do Mycoplasma hyopneumonia gây ra

Nguyên nhân gây b nh:

Theo Ph m S L ng và cs, (2007) [15] cho bi t: Nguyên nhân chính là

Mycoplasma hyopneumonia thu c nhóm PPLO (Pleuro Pleumonia Like

Organism), m t lo i vi sinh v t ký sinh ngo i bào, là lo i vi sinh v t có kích

th c l n h n virus và nh h n vi khu n

B nh suy n phát sinh luôn kèm theo nh ng i u ki n nh : Ti u khí h u chu ng nuôi kém, hàm l ng amoniac cao, biên nhi t trong ngày l n, b i

b m và các stress trong ch n nuôi, qu n lý kém

Mycoplasma hyopneumonia thu c b Mycoplasmatales, thu c h Mycoplasmataeae, gi ng Mycoplasma Kích th c khá nh , b ng kho ng 1/5

vi trùng ( 400 – 1200nm ) ( Tajima và cs, 1982 ) [41]

Mycoplasma hyopneumonia b vô ho t trong vòng 48h i u ki n khô, nh ng t n t i n 17 ngày n c 2 - 7ºC Trong ph i t n t i 2 tháng

nhi t -25ºC và t 9 – 11 ngày nhi t 1 – 6 º C Nó có kh n ng phân tán trong không khí v i ng kính 3 – 3,5km, do ó d lây lan nh t là trong

i u ki n th i ti t l nh và khí h u m

2.1.1.2 Các y u t nh h ng n kh n ng sinh tr ng, kháng b nh c a l n con giai o n theo m

Các y u t nh h ng n sinh tr ng phát d c c a l n g m hai nhóm: các y u t bên trong và các y u t bên ngoài

- Các y u t bên trong

Y u t di truy n là m t trong nh ng y u t có ý ngh a quan tr ng nh t

nh h ng n sinh tr ng phát d c c a l n Quá trình sinh tr ng phát d c

c a l n tuân theo các quy lu t sinh h c, nh ng ch u nh h ng c a các gi ng

l n khác nhau Do nh h ng c a các tuy n n i ti t và h th ng th n kinh mà hình thành nên s khác nhau gi a các gi ng l n nguyên thu và các gi ng l n

ã c c i ti n, c ng nh các gi ng l n thành th c s m và gi ng l n thành

th c mu n S khác nhau này không nh ng khác nhau v c u trúc t ng th c a

c th mà còn khác nhau s hình thành nên các t bào, các b ph n c a c

th và ã hình thành nên các gi ng l n có h ng s n xu t khác nhau nh :

Gi ng l n h ng n c, h ng m

Y u t th hai nh h ng n sinh tr ng và phát d c c a l n là quá trình trao i ch t trong c th Quá trình trao i ch t x y ra d i s i u khi n c a các hormone Hormone tham gia vào t t c các quá trình trao i

ch t c a t bào và gi cân b ng các ch t trong máu Trong th i k u tiên

c a quá trình s ng, k c khi ch a có s ho t ng c a tuy n giáp ã có stham gia c a tuy n c trong i u khi n quá trình sinh tr ng V sau i u khi n quá trình sinh tr ng có s tham gia c a tuy n yên Hormone c a thu

tr c tuy n yên STH (Somatotropin hormone) là lo i hormone r t c n thi t cho sinh tr ng c a c th Theo Hoàng Toàn Th ng và cs, (2006) [26]: STH

có tác d ng sinh lý ch y u kích thích s sinh tr ng c a c th b ng cách làm t ng s t ng h p protein và kích thích s n liên h p phát tri n, t ng t o

x ng (nh t là các x ng dài) Khi thi u ho c th a lo i hormone này s d n

n c th quá nh bé (nanismus) ho c quá to (gigantismus)

- Các y u t bên ngoài

Các y u t bên ngoài nh h ng n quá trình sinh tr ng và phát d c

c a c th l n bao g m: Dinh d ng, nhi t môi tr ng, ánh sáng và các

y u t khác

+ Dinh d ng

Các y u t di truy n không th phát huy t i a n u không có m t môi

tr ng dinh d ng và th c n hoàn ch nh Khi chúng ta m b o y v

th c n, bao g m c s l ng và ch t l ng th c n, thì s góp ph n thúc y quá trình sinh tr ng và phát tri n c a các c quan trong c th

l n h u b và l n sinh s n h n là l n v béo Khi không ánh sáng s làm

nh h ng n quá trình trao i ch t c a l n, c bi t là quá trình trao i khoáng i v i l n con t s sinh n 70 ngày tu i, n u không ánh sáng thì t c t ng kh i l ng s gi m t 8,5 - 12%, tiêu t n th c n gi m 8 -

9% so v i l n con c v n ng d i ánh sáng m t tr i (Tr n V n Phùng

và cs, 2004 [20])

i v i l n v béo nhu c u v ánh sáng th p h n, c bi t sau khi l n n xong Trong th c t m t s trang tr i, ng i ta ã gi m c ng chi u sáng

xu ng m c t i thi u cho l n v béo, c bi t cho các gi ng l n cao s n và

c ng không có m t phát hi n nào v nh h ng c a thi u ánh sáng i v i l n

v béo

+ Các y u t khác

Ngoài các y u t nh h ng n sinh tr ng và phát d c c a l n ã nêu trên còn có các y u t khác nh : V n chu ng tr i, ch m sóc, nuôi d ng,

ti u khí h u chu ng nuôi nh không khí, t c gió lùa, n ng các khí th i

N u chúng ta cung c p cho l n các y u t theo yêu c u c a t ng lo i l n sgiúp cho c th l n phát tri n t m c t i a

* Sinh lí ti t s a c a heo nái

Kh n ng ti t s a là m t ch tiêu quan tr ng khi ánh giá s c s n su t

c a l n nái, vì nó nh h ng n t l nuôi s ng c ng nh kh i l ng cai s a

c a l n con sau này

Quy lu t ti t s a c a l n m có c i m là n ng su t s a t ng d n tlúc m i và t s n l ng cao nh t vào lúc 21 ngày tu i, sau ó gi m d n

C n c vào c i m này, trong th c t s n xu t ng i ta l y kh i l ng l n con toàn lúc 21 ngày tu i ánh giá kh n ng ti t s a c a l n m

Qua theo dõi, s n l ng và ch t l ng s a các v trí vú khác nhau

c ng không gi ng nhau Các vú phía tr c ng c s n l ng s a cao, ph m

ch t t t còn các vú phía sau nhìn chung th p Theo Tr ng L ng, (2003) [13]:

vú tr c l ng s a ti t ra nhi u h n Trong chu k ti t s a, l n con bú vú sau

c 32 - 39 kg s a thì l n con bú vú tr c c kho ng 36 - 45 kg s a, vì

oxytoxin theo máu n tuy n vú phía tr c s m h n, kéo dài h n nên vú

tr c nhi u s a h n

Theo Tr n V n Th nh, (1982) [27]: Th c n u tiên c a l n con là s a

u S a u có màu trong h i vàng và c, ti t ra trong 2 - 3 ngày u khi Trong s a u, các thành ph n hoá h c u c h n s a th ng nh :

l ng protein g p 3 l n s a th ng (17 - 18% so v i 5 - 6%) Trên 50% protein c a s a u là globulin, c bi t là - globulin Hàm l ng - globulin gi m r t nhanh, sau 12 gi ã gi m i 3/4, - globulin là thành ph n quan tr ng t o nên s c kháng ch ng b nh t t c a l n con s sinh

Theo T Quang Hi n và cs, (2001) [7] nh t thi t l n con s sinh c n ph i

c bú s a u giúp cho l n con có s c kháng ch ng b nh Trong s a u

có albumin và globulin cao h n s a th ng, ây là các ch t ch y u giúp cho l n con có s c kháng Vì th c n cho l n con bú s a trong ba ngày u, m b o toàn b s con trong c bú h t l ng s a u c a l n m

Kh n ng ti t s a c a l n m gi m rõ r t sau 3 tu n ti t s a nuôi con

ng th i, hàm l ng các ch t khoáng c bi t là s t và canxi còn r t ít, không

áp ng nhu c u dinh d ng c a l n con Lúc này mâu thu n gi a kh n ng cung c p s a c a l n m và nhu c u dinh d ng c a l n con n y sinh ó c ng

là lúc ta c n b sung th c n s m cho l n con (T Quang Hi n và cs, 2001)[7]

l i d ng kh n ng ti t s a c a l n m , ng i ta th ng cho l n con cai s a s m vào ngày th 21 ho c ngày th 28, ho c ngày th 42… tu theo trình ch n nuôi c a t ng c s (Nguy n V n Thi n và cs, 1996) [22]

S n l ng s a c a l n m ph thu c vào nhi u y u t nh th c n, ch m sóc nuôi d ng… Vì v y, trong giai o n l n m nuôi con thì th c n cho l n

m c n ch t dinh d ng Ch m sóc l n m n v i kh u ph n y ch t dinh d ng không ng ng nâng cao s n l ng s a mà còn gi m t l hao mòn

c a l n m

2.1.2 Hi u bi t v kháng sinh

Ngu n g c

Khái ni m: Thu c kháng sinh là nh ng ch t h u c có c u t o ph c t p

mà hi n nay ch m i bi t c m t s ch t Ph n l n là nh ng ch t do n m vi khu n t o ra ho c do bán t ng h p…có tác d ng i u tr c hi u do c ch

m t s quá trình s ng c a vi sinh v t

Danh t kháng sinh t b t ngu n t Waksman, ngh a là b t ngu n t

vi c phát minh ra streptomycin c a ông

Nh ng khái ni m v hi n t ng kháng sinh l i c b t ngu n t nh ng công trình c a Alexander Fleming n m 1928 b ng m t s tình c khi nuôi c y staphylococcus, có nh ng s i n m phát tri n trên m t th ch do ó mà staphycoccus không phát tri n c, b ch t Ông ã gi thi t m t cách sáng

su t, úng n là: trong quá trình phát tri n c a n m này, nó ã s n xu t ra

m t lo i ch t nào ó có kh n ng ch ng l i staphylococcus, ông g i nó là penicillin và nó c s n sinh ra t s i n m penicilinumnotatum

T i n m 1938, m t s nhà khoa h c c a nhóm Oxford ã nghiên c u tinh ch penicillin N m 1940 ã s n xu t thành công penicillin thô và ã thnghi m trên ng v t cho k t qu t t Do nh h ng c a chi n tranh th gi i

l n th 2 nhóm này ã sang M T i ây ã có s h p tác gi a các nhà khoa

h c, gi i quy t nhi u v n và ã a thu c s d ng trong lâm sàng, n m

1943 i u tr c nhi u b nh nhân N m 1946 c penicillin k t tinh Penicillin ã m ra th i k hoàng kim cho y h c Th i i c a ch t kháng sinh

và do v y Feleming ã c nh n gi i th ng Nobel

Cho t i nay ã có hàng ngàn lo i kháng sinh c ra i, tuy nhiên ch

có m t s it c s d ng r ng trong lâm sàng, vì nhi u lo i kháng sinh ã gây ra c, m t s lo i kháng sinh có ho t ph h p, m t s lo i kháng sinh có giá thành cao

Phân lo i kháng sinh

* Phân lo i d a trên c ch tác ng g m:

+ c ch t ng h p vách t bào vi khu n: Do tác ng lên quá trình t ng

h p vách nên làm cho vi khu n d b i th c bào, phá v do thay i áp su t

th m th u

+ c ch t ng h p protein vi khu n: Làm cho quá trình sinh mã hóa không chính xác, ng n c n vi c g n các acid amin vào chu i polypeptide

+ c ch t ng h p acid nhân vi khu n: Ng n c n quá trình sao mã, ng n

c n quá trình nhân ôi c a ADN, ng n c n c ch quá trình t o acid nucleic

Thành ph n kháng sinh Amoxycol

Amoxycol g m: Amoxicillin tryhydrace và colistin sulface

+ Amoxicilin

Là m t lo i Penicilin, b n trong môi tr ng acid, có tác d ng ph

r ng, c bi t có tác d ng ch ng tr c khu n Gram âm (-), c che s nhân lên

c a vi khu n T ng t nh các penicilin khác, có tác d ng di t khu n, do c

ch sinh t ng h p mucopepcid c a thành t bào vi khu n Invitro, amoxicilin

có ho t tính v i h u h t các vi khu n Gram âm và Gram d ng nh : liên c u khu n, t c u khu n không t o penicilase, H.influenzae, diplococus pneumoniae Amoxicilin không có ho t tính v i vi khu n ti t penicilinase, c

bi t v i các t c u kháng menicilin Ph tác d ng s r ng h n khi dùng ng

th i v i subactam và acid claulanic m t ch t c ch Beta-lactamase

Amoxicilin b n v ng trong môi tr ng acid d ch v H p thu không b

nh h ng c a th c n, nhanh và hoàn toàn h n qua ng tiêu hóa so v i ampicilin Khi c th ti p nh n amoxicilin, phân b nhanh vào h u h t các mô

và d ch trong c th tr mô não và d ch não t y, nh ng khi mô não b viêm thì amoxicilin l i khu ch tán vào d dàng

Ch nh v i các b nh nhi m khu n ng hô h p trên, nhi m khu n

ng hô h p d i do liên c u khu n, ph c u khu n, t c u khu n không ti t penicilinase và H.influenzae, nhi m khu n ng m t, nhi m khu n da… + Colistin sulface

Là thu c kháng sinh nhóm polymyxin, th ng dùng i u tr nh ng

tr ng h p nhi m khu n n ng di vi khu n Gram âm, c bi t là nhi m Pseudomonas aeruginosa Ph kháng khu n và c ch c a Colisin c ng nhPolymicin B, nh ng colistin sulface thì có tác d ng h i kém h n, còn colistin sulformethat thì có tác d ng y u h n nhi u polymycin

Colistin tác d ng t i ph i ch gi i h n các vi khu n Gram âm:

Pseudomonas aeruginosa, E.coli, klebsiella, enterobacter, salmonella, sigella…ch a th y nói d n vi khu n tr nên kháng thu c theo c ch di

truy n hay qua trung gian plasmid

Colistin c h p thu qua ng tiêu hóa và không c h p thu qua

da lành Sau khi u ng hay c truy n t s a m v i l n con theo m thì thu c ào th i qua phân d i d ng không i

Colistin sulformethat ào th i ch y u c u th n d i d ng không i

ho c d ng chuy n hóa

Amoxycol là kháng sinh k t h p, ph r ng Thu c có tác d ng ch ng các

b nh nhi m khu n chung và các b nh gây ra do vi khu n Gram (-), Gram (+), sprirochele…

S k t h p Amoxicillin và Colistin là m t nghiên c u khoa h c em

l i hi u qu cao trong phòng tr b nh, thu c có ph kháng khu n r ng

C ch tác d ng

+ c ch t ng h p vách t bào vi khu n: do tác d ng lên quá trình trình

t ng h p vách nên làm cho vi khu n d b i th c bào, phá v do thay i áp

su t th m th u

+ c ch t ng h p protein vi khu n: làm cho quá trình sinh mã hóa không chính xác, ng n c n vi c g n các acid amin vào chu i polypeptid

+ c ch t ng h p acid nhân vi khu n: ng n c n quá trình sao mã, ng n

c n quá trình nhân ôi c a AND, ng n c n c ch quá trình t o acid nucleic + c ch t ng h p vách t bào vi khu n

+ Làm thay i tính th m c a màng t bào

Cách s d ng

B sung vào th c n c a l n nái, tác ng lên l n con qua vi c bú s a

m ây là các h p ch t có tác d ng h n ch ho c ng n ch n vi khu n phát

tri n Bao g m các kháng sinh (các ch t n m men, m c và các vi sinh v t khác t o ra m t cách t nhiên), các hóa ch t tr li u, các ch t c t ng h p

b ng ph ng pháp hóa h c Chúng c b sung vào th c n v i hàm l ng

th p, d i li u i u tr kích thích sinh tr ng, t ng c ng hi u qu s d ng

th c n, gi m t l ch t và còi c c, t ng kh n ng sinh s n Các ch t kháng khu n c ng c dùng t li u trung bình t i li u cao ng n ng a l n có mang m m b nh và tr b nh c a l n Hi n t i có 17 lo i kháng khu n ã

c ch p nh n dùng cho th c n c a l n Trong ó, có 8 lo i ph i ng ng dùng tr c khi gi t m 5 – 70 ngày, 9 lo i không c n th i gian th i thu c Tác d ng c a các ch t kháng khu n làm t ng n ng su t và hi u qu

l n ã c công b trên nhi u tài li u (Hays, 1978 [33]; Zimmerman, 1986 [42] và Cromwell, 1991 [31]) Tóm t t t 1194 thí nghi m trên 32555 con l n cho th y tác d ng c a ch t kháng khu n làm t ng t c sinh tr ng 16,4%

i v i l n sau cai s a (7 – 25kg), 10% i v i l n choai (17 – 49kg) 4,25 i

v i l n v béo (64 – 89kg)

Hi u qu s d ng th c n c a àn l n trên c ng t ng lên là 6,9 4 và 5 – 2,2% t ng ng L n nuôi trong i u ki n th c t có b sung ch t kháng khu n vào th c n có t c t ng tr ng cao h n so v i l n i ch ng trong

tr i thí nghi m (Cromwell, 1991 [31]) Tóm t t trong 67 thí nghi m l n con khi b sung kháng khu n t l ch t gi m m t n a (4,3% so v i 2%), ngay ckhi b nh n ng l n con c ng ch t ít h n (15,6% so v i 3,1%) (Madox, 1985)[38]

Ch t kháng khu n c ng có tác d ng trong vi c c i thi n n ng su t sinh

s n (Cromwell, 1991) [31] Tóm t t 9 thí nghi m (1931 nái) th y t l t ng

t 75,4% lô i ch ng lên 82,15% lô thí nghi m s con ra s ng tang t 10 lên 10,4 con khi b sung kháng khu n Trong 11 thí nghi m (2105 nái) có dùng

ch t kháng khu n trong kh u ph n n lúc nuôi con, t l s ng n lúc cai s a

t ng (84,9% so v i 87,1% s sinh s ng) và tr ng l ng cai s a c ng t ng

Hi u qu c a ch t kháng khu n khi b sung vào th c n c chia làm

ba lo i: Tác d ng trao i ch t, tác d ng dinh d ng và tác d ng ki m soát

b nh t t

Tác d ng u tiên là nh h ng tr c ti p n quá trình trao i ch t con v t (thí d t ng quá trình t ng h p m)

Tác d ng th hai là thay i qu n th vi sinh d n t i vi c t ng c ng s

d ng các ch t dinh d ng con v t ch Tác d ng này c minh ch ng

b ng các b ng ch ng là ch t kháng khu n làm gi m b dày ru t, do ó làm

t ng h p thu dinh d ng và gi m t ng kh i l ng ru t, do ó, làm gi m s

m t nhi t t các mô bào v i ho t ng trao i ch t cao

- H u h t các d li u cho r ng tác d ng ki m soát b nh t t là quan tr ng

nh t Hi u qu này làm cho ch t kháng khu n h n ch các vi khu n gây b nh

c tr ng, b nh c n lâm sàng, do v y, cho phép con v t t t c sinh tr ng

g n v i ti m n ng t i a C ch ho t ng này bi u hi n l n con rõ h n l n

tr ng thành, l n nuôi môi tr ng b n so v i môi tr ng s ch, l n y u so

v i l n kh e

Quan tâm v an toàn

M t s ng i quan tâm n vi c b sung kháng sinh vào th c n cho gia súc s t o nên vi khu n ng ru t kháng thu c, chúng có kh n ng truy n

s c kháng này sang vi khu n gây b nh t o nên m i nguy h i ti m tàng cho s c

kh e c ng ng (Smith, 1962 [40]; Falkow, 1975 [32]; Linton, 1977 [35]) M i quan tâm l n nh t là penicillin và tetracyclin, vì chúng c dùng trong nhân y

M c dù vi c chuy n d ch plasmid ch ng l i các kháng sinh ch phòng thí nghi m (R-plasmid) và ph m vi r ng trên gia súc, nh ng s chuy n d ch

vi khu n kháng thu c t ng v t thành vi khu n kháng thu c ng i còn

ch a có t li u rõ ràng Vi khu n ng v t không t n công m t cách hi u

qu ng i n u không dùng các li u c c l n và m c dù v y, chúng c ng ch

có hi u l c tho ng qua (Smith, 1969 [40])

C c qu n lý thu c và th c ph m – FDA ã yêu c u Vi n Y d c ti n hành nghiên c u c l p v nh h ng s c kh e con ng i và a s li u vthi t h i khi s d ng penicillin và tetrecyclin li u th p h n li u i u tr trong

th c n gia súc H ã không tìm ra các ch ng c tr c ti p tác ng n s c

kh e con ng i khi kháng sinh c s d ng trong th c n gia súc (Vi n Y

d c, 1988) T ng t m t s k t lu n không qu quy t v tác h i t i s c

kh e con ng i khi dung li u th p h n li u phòng gia súc (NRC, 1980; H i

ng khoa h c và công ngh nông nghi p 1981)

Giám sát và qu n lý s c kháng thu c c a vi khu n ng v t và

ng i còn ti p t c, không m t ng lây truy n nào t ng v t sang ng i

c mô t rõ ràng M c dù t l kháng thu c kháng sinh ng i cao, không

có ch ng c là m c và ph ng cách thay i (Lorian, 1986 [37]) M c dù

ch t kháng khu n ã c dùng trong th c n gia súc su t h n 45 n m qua,

v n không có ch ng c thuy t ph c v tác ng b t l i cho s c kh e con

ng i khi dùng kháng sinh li u th p h n li u i u tr gia súc

2.2 Tình hình nghiên c u trong và ngoài n c

2.2.1 Tình hình nghiên c u trên th gi i

Các ch t b sung không dinh d ng th ng c a vào kh u ph n

c a l n Trong ó các tác nhân kháng khu n là c s d ng nhi u nh t Tác nhân kháng khu n cùng v i các thu c t y ký sinh trùng c c quan qu n lý

th c ph m và thu c FDA coi là thu c H ng d n m c s d ng s k t h p cho gi t m , c FDA quy nh và xu t b n hàng n m trong quy n tóm t t

v ch t b sung vào th c n gia súc

Theo Hays, (1978) [33]; Zimmerman, (1986) [42] và Cromwell, (1991) [31] ã nghiên c u tác d ng c a các ch t kháng khu n làm t ng n ng

su t và hi u qu l n ã c công b trên nhi u tài li u Tóm t t t 1194 thí nghi m trên 32555 con l n cho th y tác d ng c a ch t kháng khu n làm t ng

t c sinh tr ng 16,4% i v i l n sau cai s a (7 – 25kg), 10% i v i l n choai (17 – 49kg) 4,25 i v i l n v béo (64 – 89kg)

Theo Madox, (1985) [38] ã tóm t t trong 67 thí nghi m l n con khi

b sung kháng khu n t l ch t gi m m t n a (4,3% so v i 2%), ngay c khi

b nh n ng l n con c ng ch t ít h n (15,6% so v i 3,1%)

Theo Cromwell, (1991) [31] cho bi t ch t kháng khu n c ng có tác

d ng trong vi c c i thi n n ng su t sinh s n Tóm t t 9 thí nghi m (1931 nái)

th y t l t ng t 75,4% lô i ch ng lên 82,15% lô thí nghi m s con

ra s ng tang t 10 lên 10,4 con khi b sung kháng khu n Trong 11 thí nghi m (2105 nái)có dung ch t kháng khu n trong kh u ph n n lúc nuôi con,

t l s ng n lúc cai s a t ng (84,9% so v i 87,1% s sinh s ng) và tr ng

l ng cai s a c ng t ng

Theo C c qu n lý thu c và th c ph m – FDA và Vi n Y d c ã ti n hành nghiên c u c l p v nh h ng s c kh e con ng i và a s li u vthi t h i khi s d ng penicillin và tetrecyclin li u th p h n li u i u tr trong

th c an gia súc H ã không tìm ra các ch ng c tr c ti p tác ng n s c

kh e con ng i khi kháng sinh c s d ng trong th c n gia súc (Vi n Y

d c, 1988) T ng t m t s k t lu n không qu quy t v tác h i t i s c

kh e con ng i khi dung li u th p h n li u phòng gia súc (NRC, 1980; H i

ng khoa h c và công ngh nông nghi p 1981)

Theo Smith, (1969) [40] cho bi t vi khu n ng v t không t n công

m t cách hi u qu ng i n u không dung các li u c c l n và m c dù v y chúng c ng ch có hi u l c tho ng qua

2.2.2 Tình hình nghiên c u trong n c

Theo ào Tr ng t và cs, (1955) [4] h vi sinh v t ng tiêu hóa c a

l n con có vai trò nâng cao kh n ng s d ng th c n, ng th i nâng cao s c kháng c a c th l n S phát tri n m nh c a vi khu n sinh acid và vi khu n t ng h p các ch t có ho t tính sinh h c, òng th i c ch các vi khu n gây th i là m t quá trình có l i cho c th

Theo ào Tr ng t và cs, (1995) [4] trong h tiêu hóa c a ng v t,

h sinh v t luôn n nh m b o s cân b ng cho h tiêu hóa N u s cân

b ng này b phá v thì nh ng vi khu n có h i c nh tranh phát tri n gây r i

lo n ng tiêu hóa, gây tiêu ch y (nh t là l n con theo m ) lo i vi khu n

th ng g p là E.coli va Salmonella

Theo Nguy n V nh Ph c, (1980) [17] ã nghiên c u s l ng vi sinh v t

ây t ng h n nhi u so v i ru t non do tác d ng kh trùng c a ru t ã không còn, mà các i u ki n v dinh d ng, m, nhi t l i thu n l i cho vi sinh v t

H vi sinh v t ch y u là E.coli, c u khu n, tr c khu n có nha bào entrococcus Ngoài ra, có vi khu n phó th ng hàn, vi khu n brucella

Theo Nguy n Quang Tuyên, (2008) [25] Liên c u khu n là nh ng hình

c u x p thành chu i u n khúc, u n khúc dài hay ng n nh chu i h t Liên

c u khu n có kh p m i n i trong t nhiên Trong c th ng v t liên c u khu n có da, niêm m c, s ng ho i sinh ng tiêu hóa, hô h p, xoang âm

o và m t s có kh n ng gây b nh

Theo Ph m S L ng và cs, (2007) [15] cho bi t: Nguyên nhân chính gây

b nh suy n l n là Mycoplasma hyopneumonia thu c nhóm PPLO (Pleuro

Pleumonia Like Organism), m t lo i vi sinh v t ký sinh ngo i bào, là lo i vi sinh v t có kích th c l n h n virus và nh h n vi khu n

- nh h ng c a vi c b sung kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m

n kh n ng sinh tr ng c a l n con giai o n theo m

- nh h ng c a vi c b sung kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m

n kh n ng kháng b nh c a l n con giai o n theo m

-Amoxicol

+ Th c n cho l n thí nghi m là th c n h n h p d ng viên lo i 567SF

c a Công ty c ph n ch n nuôi CP Vi t Nam

+ L n con t p n b ng th c n h n h p hoàn ch nh d ng viên lo i 550SF

c a Công ty c ph n ch n nuôi CP Vi t Nam, chia làm nhi u b a nh

3.4.2 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi

- Cân l n con các th i i m: SS, 7, 14, 21 ngày tu i

- Cân bu i sáng, tr c khi cho n, cùng m t ng i cân và s d ng m t

lo i cân

- Ghi chép l ng th c n s d ng hàng ngày

- Theo dõi th ng xuyên tình hình s c kh e àn l n thí nghi m

* Các ch tiêu theo dõi và ph ng pháp xác nh

Kh n ng sinh tr ng c a l n con thí nghi m

- Sinh tr ng tích l y: Kh i l ng TB c a l n qua các k cân (kg)

- Sinh tr ng tuy t i (g/con/ngày)

A =

P2 – P1

t2 – t1

- Sinh tr ng t ng i (%)

R (%) =

P2 - P1

x 100 (P2 + P1)/ 2

- Th i gian an toàn TB (ngày)

Th i gian an toàn TB (ngày) =

th i gian an toàn t ng con (ngày)

s l n theo dõi (con)