TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC A) LỜI NÓI ĐẦU Nước ta chịu ảnh hưởng lâu ngày của cơ chế kế hoạch tâp trung quan liêu bao cấp đã đưa mô hình chủ nghĩa xã hội nói chung và nền kinh tế nước ta rơi vào tình trạng khủng hoảng kinh tế xã hội. Trước tình hình đó, đường lối phát triển của ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM được khẳng định trong văn kiện ĐẠI HỘI IX là:“ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ..., chủ động hội nhập kinh tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững”(1)Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2001 2010 xác định:“ gắn chặt nền kinh tế độc lập tự chủ với chủ động hội nhập kinh tế ” là một trong năm quan điểm phát triển kinh tế ở nước ta. Hướng đi này của Đảng ta là rất phù hợp với điều kiện và thực trạng nền kinh tế nước ta hiện nay một nền kinh tế đi lên từ tàn dư của một mô hình“ kinh tế chỉ huy” hay mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp. Chúng ta đã và đang quá độ nên CNXH bỏ qua chế độ TBCN, xu hướng vận động và phát triển là kinh tế hàng hóa. Trong hoàn cảnh thị trường quốc tế diễn ra vô cùng phức tạp, đầy biến động và cạnh tranh gay gắt thì việc xây dựng một nền kinh tế độc lập tự chủ là một điều rất cần thiết để kinh tế nước ta có thể tồn tại và hòa nhịp cung bước đi của kinh tế thế giới. Và nền kinh tế độc lập sẽ là nền tảng, cơ sở quan trọng cho việc mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế. Trong thời đại hiện nay, mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế đã và đang là vấn đề thời sự đối với hầu hết các nước. tính khách quan, phổ biến của nó bắt nguồn từ yêu cầu của chính mỗi quốc gia, sự tác động qua lại để cùng nhau phát triển. Hội nhập kinh tế sẽ đem laị những lợi ích nhất định cho các nước tham gia, nhưng cũng có thể đưa nền kinh tế đó đến những kết quả khôn lường. Vấn đề trọng yếu được đặt ra ở đây là, làm thế nào để đạt được kết quả như mong đợi từ quá trình hội nhập kinh tế?. Nó có quan hệ thế nào với việc xây dựng và phát huy nội lực nền kinh tế nói chung và nền kinh tế hiện nay của VIỆT NAM nói riêng. Đây cũng chính là nội dung nghiên cứu trong bài tiểu luận này của em. Do kinh nghiệm nghiên cứu còn chưa nhiều nên bài làm không tránh khỏi những thiếu sót . Xin chân thành cảm ơn cô giáo đã hướng dẫn em hoàn thành bài tiểu luận này .
Trang 1MỤC LỤC
A) LỜI NÓI ĐẦU 2
B) NỘI DUNG 2
1) NỘI DUNG CỦA NGUYÊN LÝ 2
1.1) PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN 2
1.2) Ý NGHĨA VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN 3
2) NỘI LỰC KINH TẾ VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ 3
2.1) NỘI LỰC CỦA MỘT NỀN KINH TẾ 3
2.2) HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ: 5
3) MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA PHÁT HUY NỘI LỰC VỚI HỘI NHẬP KINH TẾ 6
3.1) YẾU TỐ CHỦ QUAN CỦA MỐI LIÊN HỆ NÀY 6
3.2) HỘI NHẬP KINH TẾ LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN 6
3.3) MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHÁT HUY LỘI LỰC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ .7
4) SỰ KẾT HỢP GIỮA PHÁT HUY LỘI LỰC VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 7
4.1) NHẬN ĐỊNH CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA TRONG CÔNG CUỘC PHÁT TRIỂN KINH TẾ 7
4.2) THAM GIA HỘI NHẬP KINH TẾ CỦA VIỆT NAM 9
4.3) NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ CỦA NƯỚC TA 9
4.4) HẠN CHẾ CỦA QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ ĐỐI VỚI NƯỚC TA TRONG THỜI ĐIỂM NÀY 11
C) KẾT LUẬN 13
D) DANH MỤC TÀI LIỆU 14
Trang 2TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC A) LỜI NÓI ĐẦU
Nước ta chịu ảnh hưởng lâu ngày của cơ chế kế hoạch tâp trung quan liêu bao cấp đã đưa mô hình chủ nghĩa xã hội nói chung và nền kinh tế nước ta rơi vào tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội Trước tình hình đó, đường lối phát triển của ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM được khẳng định trong văn kiện ĐẠI HỘI
IX là:“ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ , chủ động hội nhập kinh tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững”(
-1)Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001 - 2010 xác định:“ gắn chặt nền kinh tế độc lập tự chủ với chủ động hội nhập kinh tế ” là một trong năm quan điểm phát triển kinh tế ở nước ta
Hướng đi này của Đảng ta là rất phù hợp với điều kiện và thực trạng nền kinh tế nước ta hiện nay - một nền kinh tế đi lên từ tàn dư của một mô hình“ kinh
tế chỉ huy” hay mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp Chúng
ta đã và đang quá độ nên CNXH bỏ qua chế độ TBCN, xu hướng vận động và phát triển là kinh tế hàng hóa Trong hoàn cảnh thị trường quốc tế diễn ra vô cùng phức tạp, đầy biến động và cạnh tranh gay gắt thì việc xây dựng một nền kinh tế độc lập tự chủ là một điều rất cần thiết để kinh tế nước ta có thể tồn tại và hòa nhịp cung bước đi của kinh tế thế giới Và nền kinh tế độc lập sẽ là nền tảng, cơ sở quan trọng cho việc mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế
Trong thời đại hiện nay, mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế đã và đang là vấn
đề thời sự đối với hầu hết các nước tính khách quan, phổ biến của nó bắt nguồn từ yêu cầu của chính mỗi quốc gia, sự tác động qua lại để cùng nhau phát triển Hội
Trang 3nhập kinh tế sẽ đem laị những lợi ích nhất định cho các nước tham gia, nhưng cũng có thể đưa nền kinh tế đó đến những kết quả khôn lường Vấn đề trọng yếu được đặt ra ở đây là, làm thế nào để đạt được kết quả như mong đợi từ quá trình hội nhập kinh tế? Nó có quan hệ thế nào với việc xây dựng và phát huy nội lực nền kinh tế nói chung và nền kinh tế hiện nay của VIỆT NAM nói riêng Đây cũng chính là nội dung nghiên cứu trong bài tiểu luận này của em
Do kinh nghiệm nghiên cứu còn chưa nhiều nên bài làm không tránh khỏi những thiếu sót Xin chân thành cảm ơn cô giáo đã hướng dẫn em hoàn thành bài tiểu luận này
B) NỘI DUNG
1) NỘI DUNG CỦA NGUYÊN LÝ
1.1) PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VỀ MỐI LIÊN HỆ PHỔ BIẾN
Sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan là vô cùng phong phú, mà phép biện chứng duy vật là sự phản ánh thế giới vô cùng vô tận đó Trong đó phép biện chứng duy vật có đề cập đến mối liên hệ phổ biến của các vật chất Và trong bài tiểu luận này em chỉ đề cập đến nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
Nhà triết học duy tâm PALATON cho rằng:“ thế giới những thực thể tinh thần tồn tại vĩnh viễn, bất biến là bản chất chân chính của mọi sự vật Nhưng sự vật mà ta cảm nhận được chỉ là hình bóng của những thực thể tinh thần mà thôi” (9,tr 250) Quan điểm này đã không được thừa nhận Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định rằng, giữa các sự vật hiện tượng trong thế giới khách quan không cái nào tồn tại cô lập, biệt lập mà chúng là một thể thống nhất, gắn bó chặt chẽ với nhau, vừa mâu thuẫn, vừa đối lập nhau Nhưng lại quy định, ràng buộc, tác động lẫn nhau Mối liên hệ này diễn ra ở mọi sự vật hiện tượng trong thế giới Đó chính là tính phổ biến của hiện tượng
Quan điểm biện chứng duy vật còn khẳng định tính khách quan và đa dạng của mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng Mối liên hệ đó là khách quan, là cái vốn có của sự vật hiện tượng, cơ sở của nó là tính thống nhất vật chất thế giới Mối liên hệ đó không phải do một thế lực nào tạo ra và cũng không ai làm nó mất
đi Tính đa dạng của mối liên hệ thể hiện ở chỗ; có mối liên hệ bên trong và mối liên hệ bên ngoài, có mối liên hệ trực tiếp và gián tiếp, có mối liên hệ chung mang
Trang 4tính khái quát, và cũng có mối quan hệ riêng biệt của từng bộ phận, có mối liên hệ tất yếu và mối liên hệ ngẫu nhiên… Tuy nhiên quan điểm biện chứng duy vật cũng thừa nhận tính tương đối trong sự phân loại các mối liên hệ
Trong tính đa dạng của các hình thức và các loại liên hệ tồn tại trong tự nhiên , trong xã hội và tư duy con người, phép biện chứng duy vật tập trung nghiên cứu mối liên hệ phổ biến - mối liên hệ chung nhất, phổ biến nhất của thế giới khách quan, mà tính chất của nó thể hiện ở các mối liên hệ liên quan cụ thể
Vì thế, ĂNGGHEN viết“ phép biện chứng là khoa học về mối liên hệ phổ biến” [1, Tr 5]
1.2) Ý NGHĨA VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Từ việc nghiên cứu nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, giúp cho chúng ta nhìn nhận thực tiễn một cách toàn diện hơn, cụ thể hơn Và cũng từ đó để chúng ta hiểu rằng khi nghiên cứu, xem xét sự vật, hiện tượng hay nhận thức giải quyết một vấn đề gì thì ta cũng phải xem xét nó trong mối quan hệ, và phải phân biệt được vị trí, vai trò của các mối liên hệ có vậy thì ta mới hiểu ra được bản chất của sự vật hiện tượng trong thế giới
2) NỘI LỰC KINH TẾ VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ
2.1) NỘI LỰC CỦA MỘT NỀN KINH TẾ
2.1.1) NỘI DUNG CỦA VIỆC PHÁT HUY NỘI LỰC KINH TẾ
Nội lực của một nền kinh tế hay còn gọi là sức mạnh kinh tế của một quốc gia , chính là sự độc lập tự chủ về kinh tế của chính quốc gia đó Vậy bản chất của nội lực kinh tế quốc gia là một nền kinh tế độc lập, tự chủ - một nền kinh tế không
bị lệ thuộc, phụ thuộc vào các nước khác, người khác hoặc một tổ chức kinh tế nào
đó về đường lối chính sách phát triển, không bị bất cứ một thế lực nào áp đặt về kinh tế, tài chính, thương mại… Và một nền kinh tế độc lập tự chủ còn là nền kinh tế không bị khống chế, bị làm tổn hại đến chủ quyền quốc gia và lợi ích cơ bản của dân tộc ĐẢNG ta đã đưa ra một khái niệm rất xác đáng về một nền kinh
tế độc lập“ nền kinh tế độc lập, tự chủ là nền kinh tế trước những biến động của thị trường, trước sự khủng hoảng của nền kinh tế - tài chính bên ngoài, nó vẫn có khả năng duy trì sự ổn định và phát triển; trước sự bao vây, cô lập và chống phá của
Trang 5các thế lực thù địch, nó vẫn có khả năng đứng vững, không bị sụp đổ, không bị rối loạn” [7, Tr 109]
Khi đã có một nền kinh tế độc lập tự chủ, tức là quốc gia đó dã có một nguồn lực kinh tế, một sức mạnh kinh tế nội lực Xong để duy trì giữ vững được
nó thì bản thân mỗi quốc gia đó cần phải áp dụng sức mạnh đó vào thực tiễn, phát huy nó Đó là nội dung của vấn đề phát huy nội lực kinh tế
2.1.2) MỘT SỐ NÉT VỀ ĐƯỜNG LỐI PHÁT TRIỂN NỘI LỰC NỀN KINH TẾ NƯỚC TA:
2.1.2.2) PHƯƠNG CHÂM PHÁT HUY SỨC MẠNH KINH TẾ CỦA NƯỚC TA:
Trước sự sụp đổ về đường lối kinh tế XHCN ở Liên Xô và hệ thống XHCN trên toàn thế giới Để bước tiếp trên con đường XHCN và để xây dựng cho mình một nền kinh tế độc lập tự chủ Đảng và Nhà nước ta đã từng bước vạch ra hướng
đi cho mình
Thứ nhất về cơ cấu nền kinh tế Khi bước vào thời ký quá độ tiến lên CNXH, điểm xuất phát về lực lượng sản xuất, về phân công lao động xã hội, năng suất lao động và trình độ phát triển kinh tế rất thấp không đồng đều giữa các xí nghiệp, giữa các ngành, các vùng… trong nền kinh tế Bên cạnh đó xã hội cũ không ít các thành phần kinh tế mà không thể bỗng chốc có thể cải biến ngay được Hơn nữa sau nhiều năm cải tạo và xây dựng quan hệ sản xuất mới, đã làm xuất hiện thêm nhiều thành phần kinh tế mới như kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể, kinh tế tư bản nhà nước… Nhìn chung số lượng thành phần kinh tế ở nước ta ngày một nhiều hơn Nhìn vào tình hình đó để phát huy tốt lợi thế này, Đảng ta đã khẳng định rằng:“ Chính sách kinh tế nhiều thành phần có ý nghĩa chiến lược lâu dài, có tính quy luật từ sản xuất nhỏ đi lên CNXH và thể hiện tinh thần dân chủ kinh tế đảm bảo cho mọi người được tự do làm ăn theo pháp luật” ( Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung Ương Đảng cộng sản Viêt Nam lần thứ 6 khóa VI)
Đồng thời để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho đất nước, chúng ta đã và đang từng bước công nghiệp hóa, hiện đại hóa để đưa nước ta từ một nước sản xuất nhỏ, công nghiệp lạc hậu, công nghệ và năng suất lao động thấp thành một nước có cơ cấu công - nông nghiệp và dịch vụ hiện đại, khoa học và công nghệ
Trang 6tiên tiến, năng suất lao động cao trong các ngành kinh tế quốc dân Đảng ta cho rằng:“ Phát huy lực lượng sản xuất, công nghiệp hóa đất nước… là nhiệm vụ trọng tâm” ( Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH)
Ở nước ta nền kinh tế hàng hóa hay nền kinh tế thị trường đã và đang trên đà phát triển Nó đang trong quá trình chuyển biến từ nền kinh tế hàng hóa kém phát triển mang nặng tính tự cấp, tự túc sang thành nền kinh tế hàng hóa phát triển từ thấp đến cao có thể nói nó đang đi theo đúng hướng mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII đã xác định: “ Phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, theo định hướng xã hội chủ nghĩa vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước”
Với những phương hướng, đường lối mà Đảng và Nhà nước ta đã đề ra đang từng bước đưa nền kinh tế nước ta đi lên, theo kịp tiến độ của nền kinh tế thế giới Chúng ta cũng đã phần nào phát huy khả năng kinh tế của mình để góp phần xây dựng, thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhằm mục đích xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ trước sự biến động của nền kinh tế thế giới
2.2) HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ:
2.2.1) NỘI DUNG CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ:
Chúng ta đã từng biết đến cụm từ:“ Toàn cầu hóa kinh tế” vậy thì hội nhập kinh tế quốc tế cũng mang ý nghĩa tương tự.“Có thể hiểu đó là quá trình phát triển kinh tế của một quốc gia trên thế giới vượt khỏi giới hạn quốc gia đó, hướng tới phạm vi các nước cùng khu vực hoặc phạm vi toàn thế giới Trên cơ sở lực lượng sản xuất cũng như trình độ khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ và phân công quốc tế ngày càng sâu rộng, tính chất xã hội hóa của xã hội ngày càng tăng Hội nhập kinh
tế quốc tế với trọng tâm là mở cửa nền kinh tế, tham dự phân công hợp tác quốc
tế, tạo điều kiện kết hợp có hiệu quả nguồn lực trong nước và quốc tế, mở rộng không gian môi trường để phát triển, chiếm lĩnh vị trí phù hợp nhất có thể được trong quan hệ kinh tế quốc tế” ( Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, Nguyễn Thúy Anh, Tạp chí Cộng sản, số 12 (tháng 6-2001) Tr 19)
2.2.2) LỢI ÍCH VÀ HẠN CHẾ CỦA HỘI NHẬP KINH TẾ
2.2.2.1) LỢI ÍCH:
Trang 7Ngày nay , xu thế toàn cầu hóa kinh tế; hội nhập kinh tế quốc tế đã thúc đẩy nền kinh tế thế giới phát triển với tốc độ và quy mô rất lớn mạnh, lợi ích mà nó đem lại cho mỗi quốc gia là một thực tế mà mỗi chúng ta đều đã khẳng định được Quá trình hội nhập kinh tế đã khiến cho nền kinh tế giữa các nước phụ thuộc vào nhau chặt chẽ hơn, “ có thể nói thị trường của nền kinh tế thế giới vừa là đầu vào, vừa là đầu ra đối với hoạt động kinh tế của mỗi nước Điều đó vừa làm cho các nước phụ thuộc vào nhau và lợi dụng lẫn nhau để phát huy thế mạnh, khắc phục thứ yếu của mình, sản xuất sản phẩm mình có ưu thế, và mua sản phẩm không sản xuất được hoặc sản xuất sẽ rất đắt” [54, Tr 129]
2.2.2.2) HẠN CHẾ:
Hội nhập quốc tế là quá trình mở rộng thị trường, giao lưu buôn bán, trao đổi công nghệ, nó đã mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia Nhưng bên cạnh đó nó vẫn còn những hạn chế
Khi tham gia vào quá trình toàn cầu hóa nghĩa là các nước đã bước chân vào một cuộc cạnh tranh kinh tế gay gắt Mà trong cuộc cạnh tranh đó nếu đất nước nào không nắm bắt kịp hoặc còn non nớt về khả năng kinh tế, chính trị thì đất nước đó không những không giữ được nền kinh tế của đất nước mình, mà còn làm cho nó đi xuống Tổng kết của UNDP( tổ chức hỗ trợ phát triển liên hợp quốc) cho rằng từ khi diễn ra quá trình toàn cầu hóa đến nay trên thế giới có 10 nước giầu lên, nhưng có 130 nước nghèo đi, trong đó có 60 nước GDP bình quân đầu người trước khi tham gia toàn cầu hóa Tổng cước những nước vay nợ để phát triển kinh
tế cho thấy, chưa đến 10% số nước có khả năng trả nợ, số còn lại trở thành con nợ lưu cữu [5, Tr 25]
Qua những lợi ích và hạn chế của quá trình hội nhập kinh tế, cho ta thấy rằng
để có thể phát triển được nền kinh tế thì ta phải điều tiết tốt giữa quá trình phát huy nội lực và hội nhập kinh tế quốc tế Vậy mối quan hệ này như thế nào?
3) MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA PHÁT HUY NỘI LỰC VỚI HỘI NHẬP KINH TẾ.
Phát huy nội lực và hội nhập kinh tế là hai hướng đi khác nhau của một quốc gia, xong nó lai có mối liên hệ chặt chẽ và hỗ trợ cho nhau
Trang 83.1) YẾU TỐ CHỦ QUAN CỦA MỐI LIÊN HỆ NÀY
Trong quá trình toàn cầu hóa kinh tế, tất cả các nước tham gia hội nhập kinh tế đều xuất phát từ mục tiêu bên trong, phục vụ cho yêu cầu, lợi ích quốc gia Toàn cầu hóa, tự do hóa làm cho nền kinh tế phụ thuộc, đan xen vào nhau, tuy nhiên sự ràng buộc đó không mang tính thuần túy, và điều kiên, mà chính là vì phải chia sẻ lợi ích một cách hợp pháp, hợp lý, nhằm mục đích thu được nhiều lợi ích cho dân tộc mình, đất nước mình, giữ được tính độc lập của nền kinh tế qua mối quan hệ ràng buộc, phụ thuộc lẫn nhau – một sự ràng buộc đa phương về lợi ích, nhưng những lợi ích do hội nhập kinh tế đem lại không phải tự nhiên mà có, đó luôn là những lợi ích ở dạng tiềm tàng và nó có thành hiện thực hay không, và có được ở mức độ nào lại phụ thuộc vào điều cơ bản nhất là nội lực của nền kinh tế đó
Nhưng tính chủ quan của quá trình hội nhập kinh tế nó đang diễn ra, còn có tính chủ quan bởi chủ nghĩa tư bản, nhất là các nước tư bản phát triển đang chi phối quá trình này, lợi dụng, thúc đẩy, định hướng nó theo mục đích chủ ý của mình “Đối với Mỹ, toàn cầu hóa chỉ được chấp nhận và có thể chấp nhận được khi nó phục vụ sức mạnh của Mỹ Toàn cầu hóa sẽ không được chấp nhận nữa khi
nó có ý áp đạt lên trật tự pháp lý Mỹ một trật tự khác cao hơn” [5, Tr 20] “Mỹ muốn mở rộng tự do hóa thương mại trên thế giới và làm cho xu hướng trở nên không thể đảo ngược, nhưng họ lại đòi hỏi chu mình rất nhiều ngoại tệ: [6, Tr 124]
Bên cạnh những yêu cầu chủ quan còn có những giải thích khách quan đẻ dẫn đến quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
3.2) HỘI NHẬP KINH TẾ LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN
Trong thời đại này, nở rộng quan hệ kinh tế quốc tế đã và đang là một vấn đề cập nhập đối với hầu hết các nước
Tính khách quan và phổ biến của nó bắt nguồn từ yêu cầu của quy luật về sự phân công và hợp tác giữa các nước, từ sự phân bố tài nguyên thiên nhiên không đồng đều, và trình độ công nghiệp giữa các nước này với nước khác “Sự tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học, công nghệ làm cho lực lượng sản xuất vượt khỏi khuân khổ quốc gia để trở thành quốc tế [4, Tr 218] Đời sống thì luôn phát triển vì vậy nhu cầu tiêu dùng, sinh hoạt của mỗi cá nhân cũng phong phú
Trang 9hơn, cao hơn Mà để đáp ứng được nhu cầu này thì lại đòi hỏi đến thị trường thế giới, chứ thị trường quốc gia thì chưa đủ
3.3) MỐI LIÊN HỆ GIỮA PHÁT HUY LỘI LỰC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ Trong thời đại hiện nay, sức mạnh của một nền kinh tế không còn được hiểu là một nên kinh tế khép kín, tự cung tự cấp, mà được đặt trong mối liên hệ biện chứng với mở cửa, hội nhập, phải tham gia giao lưu, hợp tác và cạnh tranh quốc tế trên cơ sở phát huy tối đa nội lực và lợi thế so sánh của quốc gia Nếu ta kết hợp
và nắm bắt được những yếu tố bên trong, bên ngoài, để phát huy được tiềm năng của mình trong quá trình hội nhập thì việc hội nhập kinh tế sẽ đem lại cho ta những lợi ích để phát triển kinh tế Còn nếu ta chỉ thụ động với vấn đề hội nhập kinh tế thì những gì ta nhận được chỉ là sự suy giảm của kinh tế Nói như vậy có nghĩa là xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, luôn cải thiện, phát huy nó sẽ là điều kiện đảm bảo cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, còn hội nhập kinh tế quốc tế là cơ hội, điều kiện để xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ
4) SỰ KẾT HỢP GIỮA PHÁT HUY LỘI LỰC VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
4.1) NHẬN ĐỊNH CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA TRONG CÔNG CUỘC
PHÁT TRIỂN KINH TẾ
Đứng trước tình hình của đất nước và sự nhìn nhận về tình hình quốc tế Trong hội nghị giữa nhiệm kỳ của Đảng (Khóa VIII) và văn kiện đại hội VIII xác định
“Giữ vững độc lập tự chủ đi đôi với hợp tác quốc tế, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại”, “… Kiên trì đường lối kinh tế đối ngoại độc lập, tự chủ, mở rộng, …” Như vậy Đảng ta đã đưa ra một định hướng phát triển kinh tế phù hợp,
và đúng với quan hệ vốn có của nó Việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ không chỉ xuất phát từ quan điểm, đường lối chính trị độc lập tự chủ, mà còn đòi hỏi của thực tiễn, nhằm đảm bảo độc lập tự chủ vững chắc về chính trị, đảm bảo phát triển bền vững có hiệu quả cho chính ngay nền kinh tế, cho việc mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế
Khi nhu cầu của đất nước ngày càng phát triển, và việc toàn cầu hóa thế giới diễn ra vô cùng sôi nổi Đảng ta đã nhận thấy không thể ngồi yên chờ đợi, thụ động chịu tác động của toàn cầu hóa kinh tế mà đã đưa ra chiến lược, các chính sách phát triển nhằm nâng cao năng lực nội sinh, vừa tham gia toàn cầu hóa, vừa
Trang 10để chiếm giữ vị trí, lợi thế, tự bảo vệ nền kinh tế của mình, khuếch trương ưu thế
và những giá trị của mình đến mức cao nhất
Để đảm bảo độc lập tự chủ về kinh tế Đảng đã chỉ rõ hai điều kiện là phải có đường lối, chính sách độc lập tự chủ và có thực lực kinh tế đủ mạnh Xây dựng được nên kinh tế độc lập tự chủ thì trước hết chúng ta phải giữ được độc lập tự chủ
về đường lối chính sách kinh tế Tức là chúng ta đã tự mình lựa chọn đường lối phát triển, tự mình xác định chủ chương, chính sách và mô hình kinh tế, không bị thụ động và lệ thuộc bên ngoài, không chịu sức ép của bất kỳ ai vì mục đích không lành mạnh của họ “Xây dựng được nền kinh tế độc lập tự chủ là xây dựng được nền kinh tế có thực lực đủ mạnh” Tức là có mức tích lũy ngày càng cao từ nội bộ nền kinh tế, có cơ cấu kinh tế hợp lý, có sức cạnh tranh, kết cấu hạ tầng ngày càng hiện đại và có một số ngành công nghiệp nặng then chốt, có những lực nội sinh về khoa học và công nghệ, giữ vững ổn đinh kinh tế, tài chính vĩ mô, đảm bảo an ninh lương thực, an toan năng lượng tài chính môi trường
Đó là đường lối xây dựng kinh tế độc lập của nhiều nước mà cụ thể là của nước
ta trong thời kỳ này Vậy nếu ta xây dựng được nền kinh tế độc lập, tự chủ là đảm bảo tăng trưởng kinh tế, phát triển ổn định, có được năng lực cạnh tranh, có được nền kinh tế có khả năng ứng phó trước biến động kinh tế, chính trị, xã hội từ bên ngoài
Một bài học kinh nghiệm sâu sắc đối với một số nước châu á nói chung và nước ta nói riêng rút ra sau khi cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ 1997 – 1998,
là sự phụ thuộc của nền kinh tế về vốn, công nghệ, thị trường nước ngoài và sự đầu cơ trục lợi của những nhà kinh doanh tiền tệ qua thị trường chứng khoán và các luồng vốn ngắn hạn Các nền kinh tế này vượt qua giai đoạn khó khăn, phục hồi lại đất nước, theo các nhà phân tích kinh tế nước ngoài là do nền kinh tế Mỹ mấy năm qua có sự tăng trưởng khá Tuy nhiên hiện nay nền kinh tế Mỹ đang ngập trong những khó khăn, nhất là sau ngày 11-09-2001 vừa qua người ta lại dự đoán rằng nền kinh tế một số nước châu á khó bề vươn dậy vì đã dựa quá nhiều vào xuất khẩu, không tranh thủ thời cớ tiến hành những cải cách trong nước nhằm đảm bảo sự ổn định trong nền kinh tế của mình Rồi nợ nần và những hậu quả