MỞ ĐẦU I. Nguyên nhân vấn đề hạt nhân Bắc Triều Tiên là nguy cơ đe dọa của Mỹ. 1. Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng hạt nhân Bắc Triều Tiên lần 2. Một trong những lý do mà Mỹ đưa ra để biện minh cho một cuộc can thiệp đánh đòn phủ đầu vào một quốc gia là mối đe doạ từ nước đó đối với Mỹ cũng như đối với các nước khác. Nhưng Mỹ sẽ khó có thể áp dụng lý do này với Bắc Triều Tiên. Thực tế, trước khi cuộc khủng hoảng hạt nhân lần thứ hai nổ ra Bắc Triều Tiên đã có những nhượng bộ nhất định để có thể tiến tới bình thường hoá quan hệ với Mỹ. Dưới chính quyền Clinton, những thoả thuận giữa hai bên trong Hiệp định khung 1994, chuyến thăm Bình Nhưỡng vào tháng 92000 của Ngoại trưởng Mỹ Albright đã đặt dấu mốc cho sự công nhận lẫn nhau. Sau khi lên nắm quyền, tổng thống Bush đã đoạn tuyệt với chính sách can dự của Clinton và tỏ rõ thái độ cứng rắn với Bình Nhưỡng. Tổng thống Bush đã đề cập đến chế độ Kim Jong II như một chế độ độc tài, không đáng tin cậy. Trong chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Hàn Quốc tháng 32001, Tổng thống Mỹ đã bày tỏ sự nghi ngờ của ông đối với động cơ thực sự của Bắc Triều Tiên trong tiến trình hoà giải. Tuy nhiên Mỹ đã đưa Bắc Triều Tiên vào trục ma quỷ khiến cho quan hệ hai nước xấu đi nghiêm trọng. Về kinh tế, theo các điều khoản của Hiệp định khung 1994, Mỹ cam kết xây dựng cho Bắc Triều Tiên hai nhà máy điện hạt nhân nước nhẹ và hàng năm sẽ cung cấp cho Bắc Triều Tiên 500.000 tấn dầu nặng nhằm bù đắp thiếu hụt năng lượng của Bắc Triều Tiên cho đến khi nhà máy điện hạt nhân đầu tiên được hoàn thành. Nhưng Mỹ đã không thực hiện lời cam kết, ngừng cung cấp dầu nặng sau khi đựoc tin Bắc Triều Tiên có vũ khí hạt nhân, mặc dù tin này được Hàn Quốc xác nhận là không có thực, khiến Bắc Triều Tiên vào khủng hoảng năng lượng.
Trang 1MỞ ĐẦU
I Nguyên nhân vấn đề hạt nhân Bắc Triều Tiên là nguy cơ đe dọa của Mỹ
1 Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng hạt nhân Bắc Triều Tiên lần 2 Một trong những lý do mà Mỹ đưa ra để biện minh cho một cuộc can thiệp "đánh đòn phủ đầu" vào một quốc gia là mối đe doạ từ nước đó đối với
Mỹ cũng như đối với các nước khác Nhưng Mỹ sẽ khó có thể áp dụng lý do này với Bắc Triều Tiên
Thực tế, trước khi cuộc khủng hoảng hạt nhân lần thứ hai nổ ra Bắc Triều Tiên đã có những nhượng bộ nhất định để có thể tiến tới bình thường hoá quan hệ với Mỹ Dưới chính quyền Clinton, những thoả thuận giữa hai bên trong Hiệp định khung 1994, chuyến thăm Bình Nhưỡng vào tháng 9/2000 của Ngoại trưởng Mỹ Albright đã đặt dấu mốc cho sự công nhận lẫn nhau
Sau khi lên nắm quyền, tổng thống Bush đã đoạn tuyệt với chính sách can dự của Clinton và tỏ rõ thái độ cứng rắn với Bình Nhưỡng Tổng thống Bush đã đề cập đến chế độ Kim Jong II như một "chế độ độc tài, không đáng tin cậy" Trong chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Hàn Quốc tháng 3/2001, Tổng thống Mỹ đã bày tỏ sự nghi ngờ của ông đối với động cơ thực sự của Bắc Triều Tiên trong tiến trình hoà giải Tuy nhiên Mỹ đã đưa Bắc Triều Tiên vào "trục ma quỷ" khiến cho quan hệ hai nước xấu đi nghiêm trọng
Về kinh tế, theo các điều khoản của Hiệp định khung 1994, Mỹ cam kết xây dựng cho Bắc Triều Tiên hai nhà máy điện hạt nhân nước nhẹ và hàng năm sẽ cung cấp cho Bắc Triều Tiên 500.000 tấn dầu nặng nhằm bù đắp thiếu hụt năng lượng của Bắc Triều Tiên cho đến khi nhà máy điện hạt nhân đầu tiên được hoàn thành Nhưng Mỹ đã không thực hiện lời cam kết, ngừng cung cấp dầu nặng sau khi đựoc tin Bắc Triều Tiên có vũ khí hạt nhân, mặc dù tin này được Hàn Quốc xác nhận là không có thực, khiến Bắc Triều Tiên vào khủng hoảng năng lượng
Trang 2Với 2 nguyên nhân kinh tế và an ninh nói trên, Bắc Triều Tiên đã có thái độ cứng rắn hơn trong vấn đề vũ khí hạt nhân Và đến khi Mỹ tấn công Iraq thì Bắc Triều Tiên lại càng quyết tâm phải có vũ khí hạt nhân để tự đảm bảo cho mình trước một tương lai không chắc chắn
Đánh giá về nguyên nhân của cuộc khủng hoảng lần này, dư luận nhìn chung công kích Mỹ nhiều hơn, cho rằng thái độ hiếu chiến của chính quyền Bush đã kích động tâm lý bất an trong giới lãnh đạo Bình Nhưỡng "Mối đe doạ" từ Bắc Triều Tiên khác với Iraq Trước khi bị cấm vận, Iraq là một quốc gia có thực lực mạnh về quân sự, kinh tế trong khu vực và có ý đồ bành trướng ra ngoài Nhưng Bắc Triều Tiên nằm giữa các nước lớn trong khu vực, thực lực kinh tế, quân sự đều thua kém các nước này nên về cơ bản Bắc Triều Tiên lo phòng thủ và tồn tại Việc Bắc Triều Tiên đưa ra vấn đề hạt nhân chủ yếu nhằm mục tiêu: Mỹ từ bỏ chính sách thù địch với Bắc Triều Tiên tới bình thường hoá quan hệ và cung cấp viện trợ để nước này phát triển kinh tế, không nhằm mục đích đe doạ các quốc gia trong khu vực
Bởi vậy, cái cớ mà Mỹ đưa ra về "mối đe doạ" từ Bắc Triều Tiên sẽ khó thuyết phục được cộng đồng quốc tế cho một cuộc tấn công "đánh phủ đầu" Tư tưởng bài Mỹ đã xuất hiện ở nhiều nơi sau cuộc chiến tranh ở Iraq
Do đó, nếu Mỹ quyết tâm sử dụng vũ lực với Bắc Triều Tiên có thể sẽ vấp phải sự phản đối gay gắt hơn của dư luận, gây bất lợi cho sự hiện diện của Mỹ
ở khu vực khi mà Mỹ đang mong muốn quay trở lại Đông Nam á và Trung Á
Có thể thấy, trước khi để xảy ra căng thẳng với Mỹ, Bắc Triều Tiên đã tạo được sự ủng hộ mạnh mẽ của các nước trong khu vực thông qua những nỗ lực cải thiện quan hệ với những nước này Đây rõ ràng là một nhân tố quan trọng mà Mỹ phải tính đến khi cân nhắc khả năng đối đầu quân sự với Bắc Triều Tiên
Trang 3I.2 Tác động của vấn đề hạt nhân Bắc Triều Tiên tới lợi ích của Mỹ
II Chính sách của Mỹ với vấn đề Bắc Triều Tiên
II.1 Những chính sách đã có:
Đối với Mỹ, việc Bắc Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhân gây ra hai mối đe dọa tiềm tàng Thứ nhất, Bắc Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhân có thể gây “hiệu ứng đôminô” ở Đông Á, khơi lại học thuyết vũ trang hạt nhân của Nhật Bản và Hàn Quốc mà Mỹ đã từng tìm cách ngăn chặn Đồng thời, một bán đảo Triều Tiến có vũ khí hạt nhân có thể thôi thúc một số nước khác tăng cường an ninh, trang bị vũ khí dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang mới
ở khu vực Tình hình đó không chỉ phá hoại thể chế không phổ biến hạt nhân, phá vỡ thế cân bằng trong khu vực đe dọa đến lợi ích chiến lược của Mỹ mà còn làm giảm vai trò “chiếc ô hạt nhân”, chất keo kết dính Mỹ với các đồng minh trong khu vực Thứ hai, trong tình hình kinh tế ngày càng suy sụp, Bắc Triều Tiên có thể trở thành điểm xuất khẩu vũ khí hạt nhân cho các tổ chức khủng bố, đe dọa trực tiếp an ninh của nước Mỹ
Sau sự kiện khủng bố ngày 11/9, cuộc chiến chống khủng bố giai đoạn hai của Mỹ quyết định Mỹ sẽ theo đuổi đến cùng mục tiêu buộc Bắc Triều Tiên phải từ bỏ chương trình hạt nhân
Trong chính sách đối với Bắc Triều Tiên, Mỹ đã đạt ra 4 mục tiêu hàng đầu: một là, Bắc Triều Tiên phải bỏ các chương trình sản xuất nguyên liệu hóa học dùng để phát triển vũ khí hạt nhân ở Yongbyon; hai là, Bắc Triều Tiên phải phá huỷ cơ sở sản xuất uranium dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân và cho phép quốc tế đến kiểm tra; ba là, Bắc Triều Tiên phải hợp tác toàn diện với Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế IAEA; bốn là, Bắc Triều Tiên phải tuân thủ Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân mà họ đã kí kết
Với những yêu cầu đặt ra, nội dung cơ bản trong chính sách của Mỹ với Bắc Triều Tiên bao gồm: duy trì tiếp xúc đối thoại, lôi kéo Bắc Triều Tiên, duy trì các biện pháp răn đe quân sự
Trang 4Mặc dù nhiều nhân vật thuộc phái “diều hâu” trong chính quyền Mỹ đã bày tỏ ý định xóa bỏ kho vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên bằng hành động quân sự nhưng Tổng thống Bush đã bác bỏ khả năng này và tuyên bố rằng
“Tôi tin vấn đề Bắc Triều Tiên sẽ được giải quyết một cách hòa bình Đây là vấn đề ngoại giao chứ không phải vấn đề quân sự” Có thể thấy, chính quyền Bush cũng nhận thức được những khó khăn mà nước Mỹ sẽ phải đối mặt khi tính đến một giải pháp quân sự với Bắc Triều Tiên
Thứ nhất, vũ khí hạt nhân là một nhân tố mà Mỹ không thể không tính đến Nguy cơ bị huỷ diệt hoàn toàn vẫn có tác dụng răn đe to lớn Một cơ sở quan trọng khi chính quyền hạt nhân lần thứ nhất là cho rằng Bắc Triều Tiên chưa thật sự có vũ khí hạt nhân mà mới chỉ có vật liệu hạt nhân Do đó nếu biện pháp ngoại giao thất bại thì có thể dùng biện pháp quân sự Còn chính quyền Bush hiện nay thì lại cho rằng Bắc Triều Tiên đã có vũ khí hạt nhân Các chuyên gia của Mỹ và Hàn Quốc đã khẳng định rằng Bắc Triều Tiên có khoảng 10 kg Plutonim để sản xuất được 1 đến 2 đầu đạn hạt nhân Trong cuộc đàm phán ba bên tại Bắc Kinh tháng 4 vừa qua, Bắc Triều Tiên cũng công khai tuyên bố đã sở hữu vũ khí hạt nhân
Đồng thời Bắc Triều Tiên cũng đã từng cảnh báo họ phát triển loại vũ khí có giá thành thấp nhưng uy lực lớn hơn vũ khí hạt nhân mà theo dự đoán
có thể là vũ khí hóa học hoặc sinh học Đây là loại vũ khí dễ sản xuất nhưng tác hại không thua kém so với vũ khí hạt nhân
Ngoài ra, chương trình phát triển tên lửa và khả năng vũ khí thông thường của Bắc Triều Tiên cũng khiến Mỹ phải lo ngại Theo công bố của Chính phủ Hàn Quốc và quân đội Mỹ đóng tại Hàn Quốc, Bắc Triều Tiên có khoảng 1.000 tên lửa Tên lửa “Rodong” có tầm bắn khoảng 1.300km, như vậy có thể nhằm phát triển tên lửa Taepodong-2 tầm bắn 6.000km có thể phóng tới bờ tây nước Mỹ Lực lượng chiến đấu thông thường của Bắc Triều Tiên đã được cải thiện với khoảng 1,1 triệu hầu hết được bố trí gần khu phi
Trang 5quân sự Ngoài ra hỏa tiễn nhiều nòng 240mm và pháo tầm xa dọc khu phi quân sự có thể đặt các thành phố và cứ điểm phía Bắc Hàn Quốc vào tầm bắn
Với khả năng quân sự hùng mạnh như vậy, khả năng chống trả của Bắc Triều Tiên rõ ràng vượt xa so với Iraq Trong trường hợp xảy ra chiến tran, Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ nằm trực tiếp trong tầm tấn công của Bắc Triều Tiên Mỹ sẽ không thể ngăn được thiệt hại cho đồng minh vào đảm bảo
“thương vong số 0” cho 37.000 quân Mỹ đóng tại Hàn Quốc và 27.000 quân tại Nhật
Bài học thảm khốc từ các cuộc chiến tranh trước đây, đặc biệt là từ chiến tranh Việt Nam, khiến cho Mỹ phải tính toán hậu quả khi sử dụng vũ lực Kể từ sau chiến tranh lạnh, khi quyết định một cuộc can thiệp quân sự
Mỹ luôn phải cân nhắc đảm bảo: Đánh nhanh, rút gọn, không sa lầy và giảm thiểu thương vong cho binh lính Mỹ
Nhìn lại cuộc chiến tranh của Mỹ ở Iraq có thể thấy sự khác biệt rõ rệt giữa Iraq và Bắc Triều Tiên Iraq bị cấm vận trong 10 năm, lực lượng vũ khí, quân đội đều đã suy yếu Bởi vậy, Mỹ có thể đánh đòn phủ đầu và giành thắng lợi nhanh chóng Tuy nhiên, Bắc Triều Tiên với một lực lượng quân sự hùng mạnh vượt xa Iraq sẽ không chỉ có khả năng chống đỡ mà còn có thể giáng trả mạnh mẽ trước những đợt tấn công của Mỹ Mục tiêu đánh nhanh thắng nhanh mà Mỹ đặt ra khó có thể thực hiện được
Thứ hai, mặc dù Mỹ bước ra khỏi chiến tranh với tư cách là siêu cường duy nhất có đối thủ song thế lực của Mỹ không còn áp đảo tuyệt đối như trước đây
Cuộc chạy dua vũ trang tốn kém thời chiến tranh lạnh với Liên Xô đã làm cho nền tảng kinh tế Mỹ bị thiệt hại nặng nề Sức mạnh kinh tế của Mỹ
đã suy giảm qua từng thời kỳ, tỷ trọng kinh tế Mỹ trong nền kinh tế thế giới cũng liên tục suy giảm qua các thập kỷ 50 (54,6%), 70 (49,9%) và đầu thập
kỷ 90 (27%) Chính quyền Clinton với chính sách ưu tiên hàng đầu cho phát triển kinh tế đã giúp cho nước Mỹ lấy lại vị trí siêu cường của mình dựa trên
Trang 6những ưu thế sẵn có Tuy nhiên, khi chính quyền Bush lên cầm quyền và đặc biệt là sau sự kiện 11/9, nền kinh tế Mỹ lại rơi vào một chu kỳ suy thoái mới
Những khó khăn kinh tế buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược quân sự như cắt giảm quân ở nước ngoài, giảm chi phí quốc phòng, ép đồng minh chia
sẻ gánh nặng Hiện nay, theo đánh giá Mỹ có khoảng 48 vạn lục quân giảm
22 vạn so vói năm 1993, số quân tại ngũ khoảng 1,4 triệu giảm 50 vạn ở Châu á - Thái Bình Dương, Mỹ có khoảng 100.000 quân và 82% ở Đông Bắc á
Tuy giới quân sự Mỹ vẫn luôn khẳng định về khả năng Mỹ có thể tiến hành hai cuộc chiến tranh khu vực cùng một lúc nhưng trong thực tế, Mỹ không còn đủ khả năng để triển khai quân vào bất kỳ thời điểm nào và tới bất
cứ nơi nào t rên thế giới Trong tình hình hiện nay, khi một lượng lớn quân
Mỹ đang bị giam chân ở Afghanistan và Iraq, một cuộc chiến tranh ở Bắc Triều Tiên sẽ khiến quân Mỹ phải căng mỏng trên cả 3 mặt trận và khả năng giành thắng lợi sẽ càng mong manh hơn
Bên cạnh đó nếu Mỹ giành thắng lợi cũng sẽ phải tính đến viện trợ tái thiết sau chiến tranh Một cơ sở quan trọng để Mỹ tấn công Iraq đó là lợi nhuận thu được từ dầu mỏ sẽ giúp Mỹ bù đắp cho khoản viện trợ tái thiết Iraq
dự tính nhiều tỷ đô la Trong khi đó, Bắc Triêu Tiên lại không có lợi thế như Iraq Bởi vậy, đối với Mỹ, can thiệp quân sư ở Bắc Triều Tiên là không “kinh tế” và không phải là một sự lựa chọn khôn ngoan
Thứ ba, những nhân tố nội bộ Mỹ cũng đóng vai trò quan trọng trong các quyết sách đối ngoại của Mỹ Đấu tranh đảng phái, thời điểm trước bầu
cử hay cá nâhn tổng thống Mỹ trong một trường hợp có thể có tác động không nhỏ đối với một cuộc phiêu lưu quân sự của Mỹ Quyết dịnh tấn công Iraq của Tổng thống Bush được đưa ra vào thời điểm chỉ còn một năm là bầu cử Tổng thống, do đó khả năng thắng cử của ứng cử viên Đảng cộng hoà chắc chắn sẽ
bị ảnh hưởng bởi kết cục cuộc chiến ở Iraq Sau sự kiện ngày 11/9, những biện pháp tăng cường an ninh mạnh mẽ và quyết tâm tiêu diệt chủ nghĩa
Trang 7khủng ố của Tổng thống Bush đã nhận được sự ủng hộ của dân chúng, củng
cố thêm vị trí của ông sau thắng lợi không mấy vẻ vang trong cuộc bầu cử Bởi vậy, cuộc chiến tranh ở Iraq được xem như một canh bạc lớn của ông Bush với hy vọng một thắng lợi nhanh chóng ở Iraq mang lại nguồn lợi dầu lửa khổng lồ và các hợp đồng tái thiết béo bở sẽ góp phần cải thiện bức tranh
ảm đạm của nền kinh tế Mỹ, theo đó cũng sẽ tăng thêm uy tín của Chính phủ Quyết định tấn công Iraq của Tổng thống Bush đã vấp phải sự phản đối gay gắt của dư luận trong và ngoài nước Do đó nếu bị sa lầy trong một cuộc chiến quá nhiều rủi ro với Bắc Triều Tiên vào thời điểm hiện nay sẽ làm tổn hại đáng kể đến uy tín của cá nhân ông Bush Nói một cách khác Mỹ sẽ không thể xảy ra đối đầu với Bắc Triều Tiên, ít nhất là trong năm bầu cử Tổng thống
Những nhận thức trên đây về mặt chủ quan đã hạ thấp yếu tố quân sự trong tính toán chính sách ngắn hạn của chính quyền Bush Tuy nhiên, về lâu dài, khi Mỹ giải quyết được những khó khăn trước mắt, liệu có khả năng Bắc Triều Tiên sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo của Mỹ hay không?
Điều này còn phụ thuộc vào nhiều nhân tố khác
II.2 Mức độ triển khai chính sách
2 Triển khai chính sách
Mặc dù chính sách của Mỹ đối với Bắc Triều Tiên chưa đi ra ngoài khuôn khổ can dự, nhưng với một bộ máy hoạch định chính sách bảo thủ, hiếu chiến phần lớn là các cựu quan chức quốc phòng, bên cạnh chủ trương đấu dịu với Bắc Triều Tiên, Mỹ vẫn tăng cường các biện pháp răn đe kiềm chế
2.1 Mặt can dự - dính líu
Kể từ khi cuộc khủng hoảng hạt nhân nổ ra hồi tháng 10/2002, Mỹ khẳng định kế hoạch trên là không thể chấp nhận, song mỹ hy vọng giải quyết bằng biện pháp ngoại giao
Trang 8Tổng thống Bush nhấn mạnh: Mỹ đang tiến hành các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng hạt nhân hiện nay Trước những hành động lời lẽ khiêu khích, buộc tội Mỹ chuẩn bị chiến tranh của Bắc Triều Tiên, Mỹ khẳng định sẽ sẵn sàng nói với Bắc Triều Tiên là họ không có ý định tấn công nứơc này: “Chúng tôi sẵn sàng chuyển đến Bắc Triều Tiên một bức thông điệp theo cách không thể hiểu lầm rằng chúng tôi không có ý định tấn công họ” Mặc dù vẫn nhấn mạnh sẽ không ký Hiệp ước không xâm lược với Bắc Triều Tiên một cách phi chính thức dưới hình thức
“văn bản” chứ không chỉ là lời nói
Mặc dù Bắc Triều Tiên liên tục tăng những hành động gây căng thẳng
Mỹ vẫn không khép kín cánh cửa đối thoại Cuộc đàm phán Mỹ - Trung Quốc
- Bắc Triều Tiên diễn ra tại Bắc Kinh tháng 4 vừa qua, tuy được coi là “đàm phán ba bên” nhưng tính chất của nó đã khác xa so với yêu cầu đàm phán đa phương của Mỹ Cuộc đàm phán này không khác gì cuộc đàm phán song phương và Trung Quốc đóng vai trò đăng cai tổ chức Bởi vậy, đây được coi
là một sự nhượng bộ đáng kể của Mỹ đối với Bắc Triều Tiên
Ngoài ra, Mỹ vẫn không hoàn toàn cắt bỏ viện trợ lương thực cho Bắc Triều Tiên Trong chuyến thăm Hàn Quốc nhân dịp Tổng thống Roh Moo -Huyn nhậm chức ngày 24/2, Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố sẽ lại tiếp tục cung cấp viện trợ lương thực cho Bắc Triều Tiên, 40.000 tấn lương thực sẽ được chuyển gấp và 60.000 tấn nữa sẽ đựơc chuyển đến tiếp trong năm nay
Nhìn lại diễn biến cuộc khủng hoảng hạt nhân trong thời gian qua có thể đánh giá chính sách chính quyền Bush đối với Bắc Triều Tiên thể hiện rất
rõ nét đường lối bảo thủ, cứng rắn mang màu sắc Cộng hoà Về cơ bản, Mỹ khẳng định sẽ giải quyết biện pháp ngoại giao, nhưng biện pháp ngoại giao của Bush mang tính răn đe và tiến công mạnh mẽ Mặc dù có những mặt nhượng bộ với Bắc Triều Tiên, song mặt kiềm chế ngày càng tăng
Kể từ khi cuộc khủng hoảng bùng nổ, Mỹ có điều chỉnh về đối sách, lúc căng, lúc dịu nhưng lập trường cơ bản trước sau không thay đổi Một là,
Trang 9Mỹ kiên quyết không đối thoại trực tiếp với Bắc Triều Tiên trừ khi nước này
từ bỏ kế hoạch hạt nhân, khôi phục các nghĩa vụ đã cam kết trong Hiệp định khung và chấp nhận thanh sát quốc tế Hai là, Mỹ duy trì các biện pháp nhằm kiềm chế cô lập và gây sức ép thông qua các khuôn khổ ngoại giao song phương và đa phương để tăng áp lực ngoại giao với mục tiêu buộc Bắc Triều Tiên phải nhượng bộ trước khi tính đến các yêu cầu đòi hỏi của Bình Nhưỡng như ký hiệp ước không xâm lược Ba là, Mỹ phủ nhận quan điểm coi khủng hoảng hạt nhân là vấn đề giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên, mở rộng thành vấn đề
an ninh Đông Bắc á Mục tiêu của Mỹ là quốc tế hoá vấn đề hạt nhân của Bắc Triều Tiên qua đó lợi dụng dư luận và cộng đồng quốc tế để gây sức ép với Bình Nhưỡng Bốn là, gây sức ép quân sự thích đáng, nhấn mạnh không giải quyết bằng vữ lực nhưng không từ bỏ khả năng sử dụng vũ lực Thông qua biện pháp này, Mỹ giữ vững khả năng răn đe và tác động tâm lý mang tính răn đe
So với chính sách của chính quyền Clinton, chính sách của Mỹ trong cuộc khủng hoảng lần thứ hai có sự khác biệt rõ rệt Clinton chủ trương tiếp xúc, đối thoại, dùng viện trợ để đổi lấy sự nhượng bộ của Bắc Triều Tiên Đồng thời chính quyền Clinton cam kết tôn trọng vấn đề nội bộ Bắc Triều Tiên, tạo cơ sở cho tiến tới bình thường hoá quan hệ Chính quyền Bush trái lại hoàn toàn không có ý định bình thường hoá quan hệ với Bắc Triều Tiên và không từ bỏ ý đồ thay đổi chế độ ở Bình Nhưỡng Bởi vậy chính sách của chính quyền Bush mang tính kiềm chế và răn đe lớn hơn
Nhưng nhìn về tổng thể, chính quyền Bush lại chưa có chính sách rõ ràng nhất quán đối với Bắc Triều Tiên Dường như Mỹ đang dùng kế “hoãn binh” để tập trung cho những mục tiêu trước mắt: vấn đề hậu Iraq, tiến trình hoà bình Trung Đông, tình hình bất ổn ở Afghanistan Tuy nhiên, sau khi về
cơ bản giải quyết được những vấn đề trên, liệu Mỹ có chấp nhận để Bắc Triều Tiên tiếp tục gây căng thẳng nữa hay không?
II.3 Triển vọng vấn đề hạt nhân
Trang 10Dựa vào tình hình hiện nay, dự đoán, chính sách của Mỹ sẽ vận động theo những khả năng sau:
Khả năng thứ nhất, Mỹ không tiếp tục “tự kiềm chế” và đánh đòn phủ đầu với Bắc Triều Tiên Khả năng này tuy ít phải xảy ra song không thể loại trừ Hiện nay chính sách của chính quyền Bush đang dao động giữa quan điểm của hai phe: Một mặt, Mỹ bày tỏ ý định giải quyết bằng biện pháp hoà bình, mặt khác lại chuẩn bị cho việc leo thang đối đầu, trong đó có cả biện pháp quân sự Ngoại trưởng Mỹ Powell cũng đã tiết lộ: “Không phải Mỹ không tính đến đánh đòn phủ đầu Bắc Triều Tiên mà là chưa có phương án hay” Điều đó cũng có nghĩa nếu có “phương án hay” thì vẫn tồn tại khả năng can thiệp quân sự
Những động thái gần đây của Mỹ cho thấy dường như Mỹ đang chuẩn
bị cho phương án này Ngày 02/6, Lầu Năm Góc đã công khai thừa nhận kế hoạch di chuyển quân Mỹ ở Hàn Quốc Theo đó sư đoàn bộ binh số 2 của Mỹ
sẽ rút khỏi khu vực phi quân sự và đóng tại căn cứ không quân Mỹ ở Nam Seull Trong trường hợp xảy ra chiến tranh, Mỹ có thể tấn công các cơ sở hạt nhân của Bắc Triều Tiên mà không lo sợ quân Mỹ bị tổn thương
Mỹ đang trên đà thắng thế trong cuộc chiến chống khủng bố Và với những mục tiêu đã đặt ra trong chiến lược an ninh quốc gia mới công bố, Bắc Triều Tiên vẫn là một đối tượng mà Mỹ phải loại bỏ Mọi Tổng thống Mỹ khi lên nắm quyền đều muốn để lại dấu ấn thông qua một học thuýêt Tổng thống Bush chắc hẳn sẽ không muốn học thuyết của ông kết thúc sớm như vậy Nói như lời một nhà tâm lý luận chiến lược của Mỹ “Bắc Triều Tiên không phải là Iraq, Bắc Triều Tiên mới là sự kiểm nghiệm đúng đắn chiến lược an ninh mới của Bush” Bởi vậy, nếu Bắc Triều Tiên vẫn tiếp tục cứng rắn trước những yêu sách của Mỹ thì trong trường hợp cuộc chiến tranh ở Iraq có thể tạo đà cho nền kinh tế Mỹ cất cánh, kéo theo sự thắng thế của phe chủ chiến trong giới hoạch định chính sách Mỹ và trong trừơng hợp Tổng thống Bush đắc cử