LỜI MỞ ĐẦU Tỉnh Bắc Ninh được tái lập từ ngày 01 tháng 01 năm 1997 và là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và tam giác tăng trưởng kinh tế lớn là Hà Nội Hải Phòng Quảng Ninh. Mặc dù là tỉnh nhỏ, có diện tích tự nhiên rất hẹp khoảng 807,6km2, dân số là 998,4 nghìn người với 8 đơn vị hành chính là Thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn, huyện Tiên Du, Yên Phong, Quế Võ, Gia Bình, Lương Tài, Thuận Thành, là một tỉnh tiếp giáp với các địa phương như Thủ đô Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Giang có đường giao thông đường bộ, đường sắt và đường sông thuận lợi. Với truyền thống văn hoá lâu đời, Bắc Ninh là vùng quê có nhiều lễ hội truyền thống, hàng năm thu hút hàng vạn khách du lịch trong và ngoài nước đến thăm các khu di tích lịch sử, văn hoá, thăm các làng nghề truyền thống cùng các hoạt động buôn bán, giao lưu kinh tế, văn hoá. Từ khi tái lập tỉnh đặc biệt là sau Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ XVI năm 2000 và Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ XVII năm 2005, nền kinh tế tỉnh Bắc Ninh đã và đang phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, từ một tỉnh thuần nông, cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch theo hướng công nghiệp và dịch vụ. Bắc Ninh cũng là một tỉnh có tốc độ đô thị hoá khá nhanh, nếu như trước đây thành phố Bắc Ninh chỉ bao gồm các phường Tiền An, Ninh Xá, Thị Cầu, Đáp Cầu nằm dọc theo quốc lộ IA thì cho đến nay số lượng các phường đã mở rộng thêm bao gồm các phường mới như phường Đại Phúc, Suối Hoa, Hoà Đình, Kinh Bắc. Trong điều kiện chung của đất nước, nền kinh tế của tỉnh Bắc Ninh có sự phát triển, đời sống nhân dân được nâng lên cùng với tác động của xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh nói chung, tội phạm về ma tuý và tệ nạn ma tuý nói riêng luôn có chiều hướng gia tăng, tính chất và mức độ phạm tội cũng như hình thức sử dụng ngày càng tinh vi và đa dạng hơn. Diễn biến của tình hình tội phạm nói chung cũng như tình hình tội phạm về ma tuý và tệ nạn ma tuý đã và đang gây những tác hại về mặt kinh tế chính trị xã hội; ảnh hưởng rất lớn đến đời sống nhân dân và truyền thống đạo đức cũng như hình ảnh của vùng quê Kinh Bắc – Văn hiến lâu đời. Song song với sự phát triển kinh tế của tỉnh thì bên cạnh đó cũng còn tồn tại rất nhiều hạn chế như: tốc độ đô thị hóa quá nhanh, xã hội có sự phát triển vượt bậc so với thời kỳ bao cấp trong khi năng lực quản lý của chính quyền địa phương còn yếu đã dẫn đến sự buông lỏng quản lý, thiếu văn bản quy phạm pháp luật và thiếu cương quyết trong việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đã dẫn đến việc hình thành, tồn tại khá nhiều địa bàn thuận lợi cho hoạt động phạm tội. Theo số liệu điều tra cơ bản, toàn thành phố có nhiều địa bàn phức tạp về an ninh trật tự, phần lớn những địa bàn này là khu vực công cộng đó là các nhà ga, bến xe, công viên, chợ, khu vực giáp ranh… Trong tỉnh vẫn còn khá nhiều địa bàn dân cư phức tạp như: Khu 1 Thị Cầu, Khu 6 Đáp Cầu, Khu Đọ Xá, thôn Niềm Xá thuộc thành phố Bắc Ninh; xã Đông Cứu, Xuân Lai … Đây thực sự là những địa bàn lý tưởng, là nơi tập trung hoạt động phạm tội, nơi hội tụ của các đối tượng phạm tội và là địa bàn cho các hoạt động tệ nạn xã hội. Bên cạnh đó, rất nhiều thanh niên trong tỉnh bỏ đi làm thuê tại các địa phương khác trong toàn quốc, nay vì nhiều lý do khác nhau đã trở về quê sinh sống, dẫn đến việc quản lý, phân loại các đối tượng rất khó khăn. Đó là một trong các nguyên nhân dẫn đến các loại tội phạm và tệ nạn trên địa bàn tỉnh tăng hơn so với trước khi tách tỉnh, trong đó có các tội phạm về ma tuý và tệ nạn về ma tuý. Cùng với phát triển nền kinh tế thị trường, sự phân hoá giàu nghèo trong xã hội cũng trở nên rõ rệt, tạo ra những mâu thuẫn; Vấn đề việc làm cho người lao động vẫn còn nan giải, các chính sách xã hội còn nhiều bất cập, tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng, hoạt động phạm tội trên địa bàn tỉnh ngày càng tinh vi xảo quyệt. Từ những năm cuối thập niên 90 trở lại đây, tỷ lệ người thiếu việc làm tăng lên theo xu hướng ngày càng cao, theo số liệu điều tra của Uỷ ban nhân dân tỉnh hàng năm có 12.000 người đến tuổi lao động nhưng chưa có việc làm và khoảng 4.000 học sinh đang độ tuổi đi học nhưng không có điều kiện đi học. Tỷ lệ thất nghiệp ở Bắc Ninh tính đến năm 2002 là 7,08%. Vấn đề trên tạo gánh nặng về xã hội mà chưa thể giải quyết được ngay và cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình tội phạm nói chung và các tội phạm về ma tuý cũng như các tệ nạn về ma tuý nói riêng.
Trang 1Từ khi tái lập tỉnh đặc biệt là sau Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ
X VI năm 2000 và Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ XVII năm 2005, nềnkinh tế tỉnh Bắc Ninh đã và đang phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiệnđại hóa, từ một tỉnh thuần nông, cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch theo hướngcông nghiệp và dịch vụ Bắc Ninh cũng là một tỉnh có tốc độ đô thị hoá khánhanh, nếu như trước đây thành phố Bắc Ninh chỉ bao gồm các phường Tiền
An, Ninh Xá, Thị Cầu, Đáp Cầu nằm dọc theo quốc lộ IA thì cho đến nay sốlượng các phường đã mở rộng thêm bao gồm các phường mới như phường ĐạiPhúc, Suối Hoa, Hoà Đình, Kinh Bắc Trong điều kiện chung của đất nước,nền kinh tế của tỉnh Bắc Ninh có sự phát triển, đời sống nhân dân đượcnâng lên cùng với tác động của xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, tình hìnhtội phạm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh nói chung, tội phạm về ma tuý và tệnạn ma tuý nói riêng luôn có chiều hướng gia tăng, tính chất và mức độphạm tội cũng như hình thức sử dụng ngày càng tinh vi và đa dạng hơn.Diễn biến của tình hình tội phạm nói chung cũng như tình hình tội phạm
Trang 2về ma tuý và tệ nạn ma tuý đã và đang gây những tác hại về mặt kinh tế chính trị - xã hội; ảnh hưởng rất lớn đến đời sống nhân dân và truyềnthống đạo đức cũng như hình ảnh của vùng quê Kinh Bắc – Văn hiến lâuđời
-Song song với sự phát triển kinh tế của tỉnh thì bên cạnh đó cũng còn tồntại rất nhiều hạn chế như: tốc độ đô thị hóa quá nhanh, xã hội có sự phát triểnvượt bậc so với thời kỳ bao cấp trong khi năng lực quản lý của chính quyền địaphương còn yếu đã dẫn đến sự buông lỏng quản lý, thiếu văn bản quy phạmpháp luật và thiếu cương quyết trong việc thực hiện chủ trương, chính sách củaĐảng, Nhà nước đã dẫn đến việc hình thành, tồn tại khá nhiều địa bàn thuận lợicho hoạt động phạm tội Theo số liệu điều tra cơ bản, toàn thành phố có nhiềuđịa bàn phức tạp về an ninh trật tự, phần lớn những địa bàn này là khu vựccông cộng đó là các nhà ga, bến xe, công viên, chợ, khu vực giáp ranh… Trongtỉnh vẫn còn khá nhiều địa bàn dân cư phức tạp như: Khu 1 Thị Cầu, Khu 6Đáp Cầu, Khu Đọ Xá, thôn Niềm Xá thuộc thành phố Bắc Ninh; xã Đông Cứu,Xuân Lai … Đây thực sự là những địa bàn lý tưởng, là nơi tập trung hoạt độngphạm tội, nơi hội tụ của các đối tượng phạm tội và là địa bàn cho các hoạtđộng tệ nạn xã hội Bên cạnh đó, rất nhiều thanh niên trong tỉnh bỏ đi làm thuêtại các địa phương khác trong toàn quốc, nay vì nhiều lý do khác nhau đã trở
về quê sinh sống, dẫn đến việc quản lý, phân loại các đối tượng rất khó khăn
Đó là một trong các nguyên nhân dẫn đến các loại tội phạm và tệ nạn trên địabàn tỉnh tăng hơn so với trước khi tách tỉnh, trong đó có các tội phạm về matuý và tệ nạn về ma tuý
Cùng với phát triển nền kinh tế thị trường, sự phân hoá giàu nghèo trong
xã hội cũng trở nên rõ rệt, tạo ra những mâu thuẫn; Vấn đề việc làm cho ngườilao động vẫn còn nan giải, các chính sách xã hội còn nhiều bất cập, tệ nạn xãhội ngày càng gia tăng, hoạt động phạm tội trên địa bàn tỉnh ngày càng tinh vixảo quyệt Từ những năm cuối thập niên 90 trở lại đây, tỷ lệ người thiếu việclàm tăng lên theo xu hướng ngày càng cao, theo số liệu điều tra của Uỷ bannhân dân tỉnh hàng năm có 12.000 người đến tuổi lao động nhưng chưa có việc
Trang 3làm và khoảng 4.000 học sinh đang độ tuổi đi học nhưng không có điều kiện đihọc Tỷ lệ thất nghiệp ở Bắc Ninh tính đến năm 2002 là 7,08% Vấn đề trên tạogánh nặng về xã hội mà chưa thể giải quyết được ngay và cũng ảnh hưởng trựctiếp đến tình hình tội phạm nói chung và các tội phạm về ma tuý cũng như các
tệ nạn về ma tuý nói riêng
Trang 4vụ chiếm tỷ lệ 69,67% Trong số đó các vụ án về ma tuý đã được điều tra, truy
tố là 1297 vụ, bắt giữ 1665 đối tượng
Bảng 1: So sánh tình hình tội phạm về ma tuý với tình hình tội phạm nóichung trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh từ năm 1998 đến hết năm 2007
Năm
Số liệu tình hình tội phạmTổng số vụ phạm tội
Nguồn Công an Tỉnh Bắc Ninh
Xét tương quan giữa tình hình tội phạm nói chung và tình hình tội phạm
về ma tuý trong thời gian qua, diễn biến không ổn định, tăng, giảm thất thườngkhông theo quy luật Diễn biến của các tội phạm về ma tuý không giống nhưdiễn biến của các tội phạm nói chung mặc dù qua các năm số tội phạm đều cóchiều hướng gia tăng và đều có sự tăng đột biến vào năm 2007 Nếu như cáctội phạm nói chung có sự tăng đột biến vào năm 1999 (tăng 78 vụ) thì các tội
Trang 5phạm về ma tuý tăng đột biến vào năm 2007 (tăng 94 vụ) So sánh tình hình tộiphạm nói chung từ năm 1998 với năm 2007 thì số vụ phạm tội tăng 227 vụ,chiếm 5,96%, các tội phạm về ma tuý tăng 172 vụ, chiếm tỷ lệ 13,26% Các tộiphạm về ma tuý chiếm 34,05% so với tổng số các tội phạm nói chung đã đượcđiều tra truy tố Đây là một tỷ lệ không nhỏ nếu biết rằng các tội phạm nóichung bên trên bao gồm: các tội phạm về kinh tế, chức vụ; các tội phạm viphạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông; các tội phạm về trật tự
xã hội; các tội phạm về tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của conngười…
Trong 10 năm qua, Công an tỉnh Bắc Ninh đã điều tra, khám phá được
1297 vụ án về ma tuý, bắt giữ 1165 đối tượng Diễn biến từng năm được thểhiện như sau:
Bảng 2: Tình hình tội phạm ma tuý trên địa bàn tỉnh BắcNinh (các vụ án đã được điều tra, khám phá)
Nguồn: Phòng PC 17 - Công an tỉnh Bắc Ninh
Tội phạm về ma tuý là loại tội phạm có sự đồng phạm cao Tuy nhiênnhìn trên bảng thống kê trên thấy rằng, nếu như các năm 1998, 1999, 2000trung bình 2 bị can/1 vụ phạm tội thì từ năm 2001 đến năm 2007, chỉ hơn 1 bịcan/1 vụ phạm tội Do Bắc Ninh là một tỉnh nhỏ, chỉ là địa bàn trung chuyểnlên các đối tượng phạm tội về ma tuý bắt được tại đây chỉ là những đối tượngbuôn bán nhỏ, những kẻ được thuê vận chuyển …chỉ là một mắt xích nhỏ trongnhững đường dây tội phạm về ma tuý nên tỷ lệ đồng phạm không cao
Trang 6Tình hình khởi tố, truy tố, xét xử các vụ án về ma tuý trên địa bàn tỉnhBắc Ninh từ năm 1998 đến tháng 6 năm 2008 như sau:
Bảng 3: Tình hình khởi tố, truy tố, xét xử các vụ án về ma tuý trên địabàn tỉnh Bắc Ninh từ năm 1998 đến năm 2008 (tính cả hai cấp):
Nguồn: Công an - Viện kiểm sát - Toà án nhân dân tỉnh Bắc Ninh
Nhìn vào bảng số 3 chúng ta thấy, số vụ án về ma tuý được khởi tố từnăm 1998 đến năm 2008 là 1206 vụ với 1141 đối tượng, trong khi đó số vụ ánđược điều tra khám phá từ năm 1998 đến hết năm 2007 là 1297 vụ với 1665đối tượng Như vậy, tỷ lệ các vụ án được truy tố bị giảm đi rất nhiều so với các
vụ án đã được khởi tố Số các vụ án bị Viện kiểm sát truy tố trong vòng 11 năm
là 1141 vụ với 1240 bị can, số các vụ án bị truy tố chiếm tỷ lệ 94,61% so vớicác vụ án bị khởi tố Số các vụ án được đưa ra xét xử là 1127 vụ với 1222 bịcáo, chiếm tỷ lệ 93,45% so với các vụ án bị khởi tố và chiếm tỷ lệ 98,77% sovới các vụ án bị truy tố Đây là một tỷ lệ tương đối cao, chứng tỏ có sự phốihợp của cả 3 ngành Công an - Viện Kiểm sát - Toà án trong việc đưa các vụ án
về ma tuý ra xét xử nhanh chóng, kịp thời với mục đích vừa tuyên truyền, vừatrừng trị, răn đe và phòng ngừa chung
Trang 7Xem xét số liệu các vụ án bị khởi tố, truy tố, xét xử thấy có sự khônggiống nhau, số liệu các vụ án được đưa ra xét xử luôn thấp hơn so với số các
vụ án bị khởi tố và truy tố Tình trạng trên là do một số nguyên nhân sau:
- Do thời điểm thống kê của 3 ngành không giống nhau;
- Do hoàn hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung;
- Một số vụ án bị tồn đọng từ năm này sang năm khác;
- Một số vụ án đã bị khởi tố nhưng đến giai đoạn truy tố hoặc xét xử thì
bị đình chỉ do một số nguyên nhân chủ quan hoặc khách quan như bị cáo chếthoặc căn cứ để khởi tố không còn…
Theo số liệu thống kê của Toà án nhân dân tỉnh Bắc Ninh từ năm 1998đến tháng 6 năm 2008, tình hình xét xử các vụ án về ma tuý như sau:
Bảng 4: Tình hình xét xử các vụ án về ma tuý
Từ 7 năm trở xuống
Từ 7 - 15 năm
Từ 15
-20 năm
Chung thân
Tử hình
Xem xét các vụ án được đưa ra xét xử trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, chúng
ta thấy, các vụ án phạm tội "Tàng trữ trái phép chất ma tuý" chiếm số lượngcao nhất là 609 vụ với 637 bị cáo, chiếm tỷ lệ 56,18% so với tổng số các vụ ánđược đưa ra xét xử Các vụ án phạm tội "Mua bán trái phép chất ma tuý" là 364
vụ với 435 bị cáo, chiếm tỷ lệ 33,58% Đây là hai loại tội chiếm tỷ lệ cao nhất(89,76%) so với các vụ án về ma tuý được đưa ra xét xử và cũng là loại tội có
Trang 8tỷ lệ đồng phạm cao nhất 1,20 bị cáo/1 vụ, còn lại các vụ án về "Vận chuyểntrái phép chất ma tuý", "Sử dụng trái phép chất ma tuý", chỉ chiếm một tỷ lệnhỏ hơn 10%
Về mức hình phạt, chúng ta thấy đa số các bị cáo phạm tội có mức hìnhphạt từ 7 năm tù trở xuống (962 bị cáo ), chiếm tỷ lệ 80,09% trong đó tội "tàngtrữ trái phép chất ma tuý" chiếm số lượng nhiều nhất (606 bị cáo với tỷ lệ là50,45% so với tổng số các bị cáo được đưa ra xét xử) Mức hình phạt từ 7 nămđến 15 năm tù là 178 bị cáo, chiếm tỷ lệ 14,82%, ở mức hình phạt này tội
"Mua bán trái phép chất ma tuý" chiếm số lượng bị cáo nhiều nhất là 121 bịcáo, chiếm tỷ lệ 10,07% so với tổng số các bị cáo bị đưa ra xét xử Từ năm
1998 đến tháng 6 năm 2008, Toà án tỉnh Bắc Ninh cũng đã xét xử và tuyênphạt 50 bị cáo có mức hình phạt từ 15 năm đến 20 năm, 8 bị cáo bị xử phạt tùchung thân và 02 bị cáo bị xử tử hình đó là bị cáo Ngô Thị Thú - phạm tội
"Mua bán trái phép chất ma tuý " (với số lượng hơn 350gam Hêrôin) vàNguyễn Văn Bảo - Phạm tội mua bán trái phép chất ma tuý( với số lượng là703,30gam Hêrôin)
* Đặc điểm nhân thân của các bị cáo phạm tội về ma tuý:
Đặc điểm nhân thân của các bị cáo phạm tội về ma tuý bao gồm: giớitính, độ tuổi, nghề nghiệp, trình độ học vấn sẽ được thể hiện thông qua bảngdưới đây, dựa trên từng loại tội:
- Về giới tính:
Trang 9Nhìn vào bảng thống kê trên, chúng ta thấy trong vòng hơn 10 năm, Toà
án nhân dân tỉnh Bắc Ninh đã xét xử 203 bị cáo là nữ phạm các tội về ma tuý,chiếm tỷ lệ 16,90% Trong tổng số các bị cáo là nữ bị đưa ra xét xử thì số phạmtội "Mua bán trái phép chất ma tuý" chiếm số lượng nhiều nhất 168 bị cáo, tức
là hơn 2/3 so với tổng số các bị cáo là nữ được đưa ra xét xử
- Về độ tuổi:
Nhìn vào bảng số 5 và biểu đồ thể hiện độ tuổi của các bị cáo phạm tội
về ma tuý, chúng ta thấy có 8 bị cáo phạm tội dưới 18 tuổi trong đó phạm tội
“Mua bán trái phép chất ma tuý” có 6 bị cáo Mặc dù số bị cáo phạm tội dưới
18 tuổi chỉ chiếm một số lượng nhỏ so với tổng số các bị cáo phạm tội về matuý nhưng đây cũng là điều đáng báo động khi mà những đối tượng này thamgia vào việc mua bán “cái chết trắng” Đây là lứa tuổi về nhận thức còn hạn
Trang 10chế rất dễ bị lợi dụng, lôi kéo trở thành tay sai cho những kẻ buôn bán, sảnxuất chất ma tuý, gây những tác hại vô cùng to lớn.
Trong tổng số các bị cáo phạm tội về ma tuý thì số lượng các bị cáo ởlứa tuổi 18 đến 30 và từ 30 đến 50 tuổi chiếm số lượng nhiều nhất Đây là lứatuổi về nhận thức đã hoàn chỉnh, và những bị cáo này còn đang trong độ tuổilao động, điều gì đã đưa những con người này trở thành những kẻ phạm tội về
ma tuý, gieo rắc chất độc chết người? đây là câu hỏi rất cần sự quan tâm củacác cấp, các ngành trong việc đấu tranh phòng, chống các tội phạm về ma tuý
và tiến tới ngăn ngừa tình trạng phạm tội nói trên xảy ra
- Về nghề nghiệp của các bị cáo:
Nhìn vào biểu đồ trên, cho chúng ta thấy, tình trạng nghề nghiệp của các
bị cáo phạm tội về ma tuý Trong tổng số các bị cáo phạm tội về ma tuý, thì các
bị cáo không có nghề nghiệp, làm ruộng và nghề tự do chiếm tỷ lệ nhiều nhất,các bị cáo không nghề nghiệp là 294 bị cáo, làm ruộng là 463 bị cáo và làmnghề tự do là 378 bị cáo, các bị cáo là công nhân, sinh viên chỉ chiếm một sốlượng rất nhỏ, số bị cáo là công nhân là 49, sinh viên là 6 và cán bộ là 4 Số bịcáo phạm tội về ma tuý có nghề nghiệp là làm ruộng chiếm số lượng nhiềunhất Trong tình hình hiện nay, khi mà Bắc Ninh đang trong quá trình chuyểnđổi, tiến tới trở thành một tỉnh công nghiệp, rất cần nhiều đất đai để phục vụcho việc mở rộng sản xuất Do vậy các cấp, các ngành trong tỉnh cần phải xem
Trang 11xét phân bổ, quy hoạch các chính sách hợp lý để tạo việc làm cho người laođộng, có như vậy mới giảm thiểu tình trạng phạm tội trên địa bàn tỉnh.
- Về trình độ học vấn:
Nhìn vào biểu đồ trên, chúng ta thấy, đa số các bị cáo phạm tội có trình
độ học vấn ở mức Tiểu học (247 bị cáo) và Trung học cơ sở (641 bị cáo) Số bịcáo có trình độ Trung học cơ sở là 191 bị cáo, và trên trung học cơ sở là 14 bịcáo, đây là số bị cáo được coi là có trình độ nhận thức nhưng chỉ chiếm tỷ lệ
17, 06% so với tổng số bị cáo phạm tội về ma tuý, điều này có thể nói trình độnhận thức ảnh hưởng rất lớn đến hành vi phạm tội Nghèo đói và không hiểubiết chính là một trong những nguyên nhân dẫn con người tới sự phạm tội Vìvậy, giáo dục con người sao cho hiệu quả, hạn chế tình trạng bỏ học, tình trạngtrẻ em không được đến trường, tạo việc làm cho người lao động, xoá bỏ đóinghèo… sẽ hạn chế được phần lớn tội phạm có thể xảy ra Nâng cao trình độvăn hoá cho mọi người dân là một nội dung quan trọng của phòng ngừa các tộiphạm về ma tuý nói riêng và tội phạm nói chung
2 Đặc điểm về địa bàn, phương thức, thủ đoạn phạm tội.
Tình hình hoạt động của tội phạm ma tuý trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh vẫncòn diễn biến phức tạp trên cả 08 huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh, tập trung
ở một số địa bàn trọng điểm như: thành phố Bắc Ninh, thị xã từ Sơn và huyệnGia Bình (đặc biệt đối với địa bàn huyện Gia Bình các đối tượng phạm tội về
ma tuý không chỉ hoạt động trên địa bàn huyện mà còn hoạt động trên các địa
Trang 12bàn trọng điểm trong cả nước như Lạng Sơn, Sơn La, Điện Biên…) Nguồn matuý được vận chuyển vào Bắc Ninh gồm Hêrôin, thuốc phiện, ma túy tổng hợp
và tập trung ở các tuyến, địa bàn như: Tây Bắc - Hà Nội - Bắc Ninh; BắcGiang - Bắc Ninh và vận chuyển đi tỉnh ngoài tiêu thụ các tuyến: Bắc Ninh -Quảng Ninh; Bắc Ninh - Lạng Sơn
Về phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm về ma tuý trên địabàn tỉnh hiện nay thường là:
Đối với loại đối tượng buôn bán ma tuý phổ biến hoạt động mang tínhchuyên nghiệp, nhiều đối tượng có nhân thân xấu, tái phạm, tái phạm nguyhiểm, chúng thường dùng người nhà, anh em ruột thịt, bạn bè thân thiết tạothành một tổ chức đường dây khép kín Ngoài ra, chúng còn lợi dụng nhữngngười kém hiểu biết về pháp luật, những người có hoàn cảnh éo le, kinh tế khókhăn đưa vào đường dây hoạt động với vai trò vận chuyển thuê (như cặp vợchồng Nguyễn Văn Việt- Trần Thị Khánh và Nguyễn Văn Nghiệp- Nguyễn ThịThúy ở Gia Bình, Bắc Ninh…)
Chúng sử dụng phương tiện rất đa dạng và luôn thay đổi phương thứcvận chuyển như: ô tô, xe máy, xe đạp thậm chí đi bộ, đi tắt, đi lòng vòng đểtránh sự kiểm tra của Công an (như vụ Nguyễn Văn Bảo) Các đối tượng chínhthường không trực tiếp vận chuyển mà thuê những người khác vận chuyển,chúng tổ chức giám sát chặt chẽ quá trình vận chuyển, chia làm nhiều cungđoạn khác nhau, người vận chuyển trong từng cung đoạn không được biết nhau
và không biết được kẻ cầm đầu Mặt khác chúng thường chia nhỏ, lẻ để giảmtrọng lượng, nếu bị bắt giữ thì dễ dàng tiêu huỷ tang vật hoặc chỉ bị xử lý ởkhung hình phạt thấp Đối với loại tội phạm có tổ chức này, chúng thườngthông tin bằng các ám hiệu, tiếng lóng, điện thoại di động có nhiều sim khácnhau do vậy cơ quan điều tra rất khó phán đoán, xác định (như vụ Nguyễn ThịThuý)
Về thủ đoạn cất giấu ma tuý trong quá trình vận chuyển cũng hết sức đadạng, tinh vi, trên phương tiện công cộng chúng thường để ma tuý một nơi,người ngồi một chỗ khác hoặc giấu trong hàng cồng kềnh nên rất khó kiểm tra,
Trang 13bắt giữ Trong tàng trữ chúng không bao giờ để ma tuý trong nhà mà thườnggửi ở nhà người quen hoặc cất giấu ở một nơi khác ngoài phạm vi nhà chúng ở.
Bọn cầm đầu còn dụng cả trẻ em, người già, phụ nữ có thai tham gia vậnchuyển và mua bán ma tuý hòng đối phó với cơ quan Công an, hoặc dùng ngay
cả các con nghiện không có tiền tham gia vào việc mua bán, vận chuyển
3 Tình hình tội phạm ẩn.
Về nguyên tắc, mọi hành vi phạm tội xảy ra trên thực tế đều phải đượcphát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật Tuy nhiên, trên thực
tế công tác thống kê của các cơ quan tư pháp chưa được đầy đủ, chính xác về
số vụ phạm tội đã xảy ra, số vụ khởi tố, truy tố, xét xử Trong số đó, một lượngtội phạm nhất định đã xảy ra nhưng chưa được phát hiện và xử lý, tức là chưađược thống kê của bất kỳ cơ quan chuyên trách nào, khoa học pháp lý gọi đó làtội phạm ẩn
Tội phạm ẩn chính là những hành vi phạm tội thực tế đã xảy ra nhưngchưa bị các cơ quan chức năng phát hiện, chưa được thống kê hình sự và do đóchưa bị xử lý về mặt hình sự Thực tiễn cho thấy, không có một tỷ lệ tội phạm
ẩn chung cho mọi tội phạm mà mỗi loại tội phạm có một tỷ lệ ẩn khác nhau và
ở từng thời gian thì tỷ lệ đó cũng khác nhau
Theo thống kê của Công an tỉnh Bắc Ninh, hàng năm có khoảng hơn 40
vụ phạm tội về ma tuý không bị phát hiện so với số vụ phạm tội nói chung.Trong khoảng 10 năm, tội phạm hình sự xảy ra trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh là
5467 vụ, số vụ án được điều tra, khám phá là 3809 vụ, như vậy có khoảng
1658 vụ không điều tra, khám phá được, tính trung bình mỗi năm số vụ ánkhông điều tra, khám phá được là hơn 160 vụ
Nhìn chung, mức độ tiềm ẩn của tội phạm về ma tuý thường cao hơn sovới các loại tội phạm khác Vì các đối tượng phạm tội về ma tuý thường cóhành vi lén lút, nguỵ trang, che giấu bằng nhiều thủ đoạn khác nhau nên việcphát hiện loại tội này cũng gặp rất nhiều khó khăn, đôi khi phải sử dụng đếnnhững phương tiện hiện đại mới phát hiện được Nguyên nhân của tình trạngcác tội phạm về ma tuý không bị phát hiện là do:
Trang 14Thứ nhất: Do các yếu tố khách quan như nhận thức của công dân nói
chung làm cho thông tin về tội phạm không tới cơ quan tư pháp hoặc do khảnăng che dấu của người phạm tội Những hành vi phạm tội này đã xảy ra trênthực tế nhưng không bị các cơ quan pháp luật biết đến, phát hiện về sự phạmtội cũng như người phạm tội Theo quan điểm của các nhà tội phạm học thì đây
là dạng ẩn tự nhiên Các tội phạm về ma tuý nói chung và đặc biệt là các tội về
“Tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma tuý” nói riêng thì không cóngười bị hại, dấu vết về tội phạm và nhân chứng hầu như không có hoặc có rấtít; tin tức về trình báo; những người thực hiện tội phạm không có nhu cầu đền
bù thiệt hại và chuộc tội…Vì vậy, rất ít cơ sở ban đầu cho hoạt động điều tra.Điều này cũng nói lên tại sao tội phạm về ma tuý phát hiện được ít, tội phạm
ẩn chiếm tỷ lệ cao
Thứ hai: Do yếu tố chủ quan Đó là những hành vi phạm tội đã xảy ra,
tuy đã được các cơ quan chức năng phát hiện và đưa vào thống kê nhưng hành
vi phạm tội chưa bị xử lý theo pháp luật hình sự Dạng ẩn này mang yếu tố chủquan của các cơ quan, cán bộ tư pháp như khả năng nhận biết tội phạm kém,khả năng điều tra khám phá kém; trình độ năng lực của cán bộ kém, khả năng
mở rộng vụ án kém
Ngoài hai dạng ẩn trên, còn có một dạng ẩn nữa là dạng ẩn thống kê.Đây là trường hợp có những vụ phạm tội xảy ra trên thực tế và hành vi phạmtội đã được xử lý nhưng lại không nằm trong con số thống kê Tình trạng này
do nguyên nhân chủ quan của cán bộ tư pháp đã chủ động không đưa vàothống kê tội phạm, hoặc do khách quan số lượng cán bộ thống kê thiếu Trườnghợp này xảy ra đối với các tội phạm về ma tuý là tương đối lớn dẫn đến tìnhtrạng nhiều khi các con số của các ngành liên quan không khớp hoặc khôngnhất quán, mỗi lần thống kê lại có các con số khác nhau Vậy để khắc phục,tiến tới loại trừ tình hình tội phạm ẩn, chúng ta cần tăng cường giám sát, kiểmtra, thống nhất các ngành liên quan cùng chốt số liệu vào từng khoảng thờigian nhất định
II Tình hình tệ nạn về ma tuý.