TIỀM NĂNG, HIỆN TRẠNG và ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI ở cần GIỜ

ĐẶC ĐIỂM TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI CẦN GIỜ1.1.KHÁI QUÁT VỀ CẦN GIỜ Cần Giờ là một trong 5 huyện ngoại thành của thành phố Hồ ChíMinh, nằm án ngữ ở vùng biển phía Đông Nam th

MỤC LỤC:

MỤC LỤC: 1

1 ĐẶC ĐIỂM TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI CẦN GIỜ 4 1.1 KHÁI QUÁT VỀ CẦN GIỜ 4

1.2 TIỀM NĂNG RỪNG NGẬP MẶN 5

1.3 TIỀM NĂNG BIỂN 5

2 ĐẶC ĐIỂM CỦA KHU DỰ TRỮ SINH QUYỂN RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ 6

2.1 SƠ LƯỢC VỀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH 6

2.2 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 8

2.2.1 VỊ TRÍ ĐỊA LÝ 8

2.2.2 ĐỊA HÌNH 8

2.2.3 THỔ NHƯỠNG 9

2.2.4 KHÍ HẬU-THỦY VĂN 10

2.2.4.a LƯỢNG MƯA 10

2.2.4.b CHẾ ĐỘ NHIỆT-BỨC XẠ 10

2.2.4.c CHẾ ĐỘ GIÓ 11

2.2.4.d ĐỘ ẢM KHÔNG KHÍ-LƯỢNG BỐC HƠI 11

2.2.4.e MẠNG LƯỚI SÔNG RẠCH 11

2.2.4.f CHẾ ĐỘ THỦY TRIỀU 12

2.3 TÌNH HÌNH KINH TẾ-XÃ HỘI 12

2.4 ĐẶC ĐIỂM HỆ SINH THÁI RỪNG NGẠP MẶN CẦN GIỜ 13

2.4.1 VỀ THỰC VẬT 13

2.4.2 VỀ ĐỘNG VẬT 15

3 HIỆN TRẠNG DU LỊCH SINH THÁI Ở RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ 16

3.1 CÁC DỊCH VỤ VẬN CHUYỂN 16

3.1.1 ĐƯỜNG BỘ 16

3.1.2 ĐƯỜNG THỦY 17

3.1.3 MỘT SỐ ĐIỂM HẠN CHẾ 17

3.2 HỆ THỐNG CÁC ĐIỂM VÀ HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH SINH THÁI TẠI RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ 18

3.2.1 HỆ THỰC VẬT RỪNG TỰ NHIÊN 18

3.2.2 HỆ THƯC VẬT RỪNG TRỒNG 18

3.2.3 BIỂN CHẾT 18

3.2.4 CÂU CÁ SẤU 19

3.2.5 ĐẦM DƠI 19

3.2.6 SÂN CHIM 20

3.2.7 THÁP TANG BỒNG 20

3.2.8 VƯỜN SƯU TẦM THỰC VẬT 21

3.2.9 KHU BẢO TỒN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ 21

3.2.10 BẢO TÀNG CẦN GIỜ 21

3.3 CÁC DỊCH VỤ NGHỈ DƯỠNG 22

3.4 GIÁ TRỊ KINH TẾ TỪ HOẠT ĐỘNG SINH THÁI 22

4 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT PHÁT TRIỂN TẠI KHU DỰ TRỮ SINH QUYỂN RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ 24

4.1 VỀ BẢO VỆ YẾU TỐ SINH THÁI MÔI TRƯỜNG ĐẶC THÙ CỦA RỪNG NGẬP MẶN 24

4.2 VỀ YẾU TỐ CON NGƯỜI TRONG DU LỊCH SINH THÁI Ở RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ 25

4.2.1 ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ VÀ HƯỚNG DẪN

DU LỊCH SINH THÁI 25

4.2.2 ĐỐI VỚI KHÁCH DU LỊCH 26

4.2.3 ĐỐI VỚI NHỮNG CƯ DÂN ĐỊA PHƯƠNG 26

4.3 VỀ YẾU TỐ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG 28

4.4 VỀ VIỆC XÂY DỰNG VÀ QUẢNG BÁ THƯƠNG HIỆU 29

5 PHẦN KẾT LUẬN 30

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 45

1 1 ĐẶC ĐIỂM TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI CẦN GIỜ

1.1.KHÁI QUÁT VỀ CẦN GIỜ

Cần Giờ là một trong 5 huyện ngoại thành của thành phố Hồ ChíMinh, nằm án ngữ ở vùng biển phía Đông Nam thành phố và cách trung tâmthành phố khoảng 50km

Bán đảo Cần Giờ là phần duyên hải cực Nam, với bờ biển dài 13km

từ mũi Cần Giờ đến mũi Đồng Tranh Diện tích tự nhiên của huyện Cần Giờ là71.642 ha (chiếm trên 30% diện tích của toàn thành phố), trong đó trên 31% làdiện tích mặt nước; 46,4% (tương đương 33129 ha) là đất rừng và rừng Theothống kê của huyện năm 2009, dân số Cần Giờ là 68.213 người, Mật độ: 96người/km²

Cần giờ là vùng đất có nhiều tiềm năng phát triển về nuôi trồng vàđánh bắt thủy sản, về lâm nghiệp, về nông nghiệp, và đặc biệt là về du lịch sinhthái Cần Giờ hội đủ các yếu tố cần cho phát triển du lịch sinh thái như: rừng,biển, thủy hải sản, giao thông thủy, cảnh quan thiên nhiên, truyền thống lịch sửcách mạng, văn hóa lễ hội dân gian Là huyện duy nhất của thành phố Hồ ChíMinh có rừng ngập mặn gắn với mạng lưới sông rạch quanh co uốn khúc Hơnnữa, Cần Giờ còn có khu di tích lịch sử cách mạng rừng Sác, khu du lịch Lăng

Cá Ông, bãi biển 30/4, khu nhà vườn cây trái và nuôi trồng thủy hải sản; khuLâm Viên Cần Giờ với nhiều khả năng thu hút khách du lịch, đặc biệt là dukhách nước ngoài

Như vậy, ở Cần Giờ hai yếu tố rừng và biển là hai yếu tố quan trọngquyết định, thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái nói riêng và phát triển kinh tế-xãhội của huyện Cần Giờ nói chung Trong những năm gần đây, chính nhờ lợi thế

phát triển du lịch mà Cần Giờ được đầu tư nhiều về cơ sở hạ tầng, trong đó cáctuyến đường giao thong được ưu tiên hàng đầu Hiện nay, tuyến đường rừng Sác

là tuyến đường chính, xuyên suốt từ phà Bình Khánh đến mũi Cần Giờ đã đượcnâng cấp đạt chất lượng cao

1.2.TIỀM NĂNG RỪNG NGẬP MẶN

Nói đến du lịch Cần Giờ, yếu tố đầu tiên thu hút khách du lịch là cảnhquan tuyệt vời của khu rừng ngập mặn Cần Giờ Rừng ngập mặn Cần Giờ cóđiều kiện môi trường rất đặc biệt, là hệ sinh thái trung gian giữa hệ sinh thái thủyvực với hệ sinh thái trên cạn, hệ sinh thái nước mặn Rừng Cần Giờ nhận mộtlượng lớn phù sa từ sông Đồng Nai, cùng với ảnh hưởng của biển kế cận và cácđợt thủy triều mà hệ thực vật nơi đây rất phong phú với trên 150 loài thực vật,trở thành nguồn cung cấp thức ăn và nơi trú ngụ cho rất nhiều loài thủy sinh,cá

và động vật có xương sống khác Động vật ở đây cũng đa dạng không kém thựcvật Khu hệ động vật thủy sinh không xương sống trên 700 loài, khu hệ cá trên

130 loài, khu hệ động vật có xương sống có 9 loài lưỡng thê, 31 loài bò sát, 4loài có vú Trong đó có 11 loài bò sát có tên trong sách đỏ Việt Nam như: Tắc kè( geko gecko), kỳ đà nước ( varanus salvator)…Khu hệ chim có khoảng 130 loàithuộc 47 họ, 17 bộ Trong đó có 51 loài chim nước và 79 loài không phải chimnước sống trong nhiều sinh cánh khác nhau Đây là một khu rừng mà theo cácchuyên gia nước ngoài là được khôi phục, chăm sóc, bảo vệ thuộc loại tốt nhất ởViệt Nam và toàn thế giới Rừng ngập mặn Cần Giờ là địa điểm lý tưởng phục

vụ cho việc nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái

1.3.TIỀM NĂNG BIỂN

Cần Giờ có bờ biển dài 13km từ mũi Cần Giờ đến mũi Đồng Tranh.Mũi Cần Giờ cách mũi Nghinh Phong Vũng Tàu 10km đường biển băng qua

vịnh Ghềnh Rái Từ bờ biển nhìn ra là một bãi triều rộng hàng cây số khi triềuthấp với khoảng cách từ bờ trên 4km ở phía mũi Cần Giờ và trên 1km ở phía mũiĐồng Tranh Nhìn chung, toàn bãi Cần Giò là một bãi bồi rộng trên 100km2.Cũng cần phải nói thêm rằng, bãi Cần Giờ là đoạn bờ biển phía Đông cuối cùngcủa dải bờ biển Việt Nam ( tính từ Bắc vào Nam) có khả năng cải tạo phục vụ dulịch , tắm biển Đi xa hơn xuống phía Nam, bờ biển bị sình lầy khống chế và ít

có giá trị phục vụ du lịch- nghỉ ngơi giải trí

Với tiềm năng và lợi thế sẵn có, trong những năm qua, huyện Cần Giờ

đã đẩy nhanh tốc độ phát triển một số lĩnh vực kinh tế then chốt như: nuôi trồng

và đánh bắt thủy hải sản, sản xuất muối, thu hút du lịch, nông nghiệp và một sốdịch vụ nhằm đưa dân chúng thoát ra khỏi sự nghèo đói và từng bước đuổi kịpcác quận huyện khác của thành phố

2 ĐẶC ĐIỂM CỦA KHU DỰ TRỮ SINH QUYỂN RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ

2.1 SƠ LƯỢC VỀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH

Khu dự trữ sinh quyển Cần giờ còn gọi là rừng Sác là một quần thể gồmcấc loài động, thực vật rừng trên cạn và thủy sinh được hình thành trên vùngchâu thổ rộng lớn của câc sông Đồng Nai, Sài Gòn và Vàm Cỏ Đông, Vàm CỏTây

Trước chiến tranh Cần Giờ thuộc tỉnh Đòng Nai, và nơi đây đã là khurừng ngập mặn với quần thể động thực vật phong phú Rừng ngập mặn Cần Giờđược che phủ dày trên diện tích hơn 40000 ha Các loài cây rừng chịu mặn, chịu

lợ có chiều cao trung bình trên 20m, đường kính 25-40cm là nguồn cung cấpchất đốt và gỗ gia dụng cho thành phố Sài Gòn xưa kia, Các loại chim, thú rừng

quý hiếm, các loại cua biển, tôm cá, nghêu sò nước lợ khá dồi dào, cung ứng hầuhết cho các tỉnh miền Đong Nam Bộ Trong các thời kỳ chiến tranh chống Pháp,

Mỹ, rừng Sác nằm trên con đường giao thông huyết mạch, là cửa ngõ đuongefthủy yếu hầu của Sài Gòn Nhân dân và bộ đội đặc công rừng Sác anh hung lànỗi kinh hoàng của bọn xâm lược Từ đó chúng cho rằng: Còn rừng Sác thì SàiGòn không ổn định Cho nên với phương châm chiến tranh hiện đại, Mỹ quyếttâm lột da rừng Sác Từ năm 1964 đến 1970, Mỹ đã rải liên tục xuông khu rừngnày 1017515 galons chất khai hoang trong đó có 62,2% là hợp chất màu da cam.Mất rừng đất trở nên cằn cỗi, sông rạch bị xói mòn nghiêm trọng, nhiều vùng đất

đã trở thành sa mạc mặn Sau ngày đất nước giải phóng, cấc nhà sinh thái họcngười Mỹ như Pleifer, Wasting sau khi xem tận mắt khu rừng Sác, đã phát biểu:Phải cần khoảng 100 năm để khôi phục hệ sinh thái Cần Giờ Năm 1978, CầnGiờ được sáp nhập về thành phố Hồ Chí Minh Năm 1979, Ủy ban nhân dânThành phố Hồ Chí minh phát động chiến dịch trồng lại rừng Cần Giờ, thành lậpLâm Trường Duyên Hải (đóng tại Cần Giờ, thuộc ty Lâm nghiệp) với nhiệm vụkhôi phục lại hệ sinh thái ngập mặn Sau 20 năm với biết bao công sức và tiềnbạc, rừng ngập mặn Cần Giờ đã được khôi phục Hiện nay, diện tích rừng đã phủxanh hơn 31 nghìn ha, trong đó có gần 20 nghìn ha rừng trồng, hơn 11 nghìn hađược khoanh nuôi tái sinh tự nhiên và các loại rừng khác

Ngày 21/01/2000, khu rừng này đã được chương trình Con Người vàSinh Quyển_ MAB của UNESSCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển đầu tiêncủa Việt Nam, nằm trong mạng lưới các khu dự trữ sinh quyển của thế giới Cácnhà khoa học trên thế giới đã đến thăm và không khỏi thán phục : Rừng ngậpmặn Cần Giờ là khu rừng trồng được chăm sóc tốt nhất trên thế giới nó khôngchỉ là tài sản của nhân dân Việt Nam mà đã trở thành tài sản của nhân loại trongmạng lưới các khu dự trữ sinh quyển của thế giới

2.2.ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

2.2.1 VỊ TRÍ ĐỊA LÝ

Rừng ngập mặn Cần Giờ nằm gọn trong huyện Cần Giờ, Thành phố HồChí Minh Khu dự trự sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ được hình thành ở hạlưu sông Đồng Nai - Sài Gòn, nằm ở cửa ngỏ Đông Nam Thành phố Hồ ChíMinh

Từ Bắc xuống Nam dài 28km; từ Đông sang tây dài 30km

Cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 70km, khu dự trữ sinhquyển cần Giờ giáp tỉnh Tiền Giang và Long An ở phía Tây; và giáp tỉnh Bà Rịa– Vũng Tàu ở phía Đông

Tổng diện tích khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ là 75740 ha,trong đó vùng lõi 4721 ha, vùng đệm 41319 ha, và vùng chuyển tiếp 29880 ha

2.2.2 ĐỊA HÌNH

Rừng ngập mặn Cần Giờ nằm trên vùng đất có địa hình không bằngphẳng, không theo quy luật từ cao xuống thấp, từ trong ra ngoài, có dạng là vùngtrũng cao độ 0,0 – 1,5m, hướng nghiêng từ ba mặt Đông – Nam – Tây tạo thànhlòng chảo ở trung tâm và lệch về hướng Đông Bắc, trừ núi Giồng Chùa cao10,1m Có thể chia thành 5 dạng địa hình theo bảng sau:

Bảng 1: Các dạng địa hình trong vùng ngập mặn Cần Giờ.

Do lực tương tác sông – biển vùng rừng ngập mặn Cần Giờ có thể thấy rõnét:

Trên tuyến sông Soài Rạp hiện tượng bồi đắp các cửa sông và lòng lạch làmcho cạn dần ở khu vực Lâm Viên Cần Giờ (xã Long Hòa), rừng ngập mặn có xuhướng thu hẹp theo hướng Tây – Đông

Trên tuyến sông Lòng Tàu _ Gò Gia – Thị Vải hiện tượng xói lở ở khu vực

Cù Lao Phú Lợi, mũi Cần Giờ, mũi Đông Hòa vẫn tiếp tục và có xu thế mạnhhơn sông nên rừng ngập mặn có xu hướng bền và mở rộng về hướng Tây – Bắc

2.2.3 THỔ NHƯỠNG

Rừng ngập mặn Cần Giờ phát triển trên một đầm mặn mới do phù sasông Sài Gòn và sông Đồng Nai mang đến và lắng đọng tạo thành nền đất Đất ởCần Giờ được cấu tạo bởi các quá trình trầm tích sét, quá trình phèn hóa và quátrình nhiễm mặn

Có 5 loại đất cơ bản:

Đất mặn

Đất mặn phèn ít

2.2.4 KHÍ HẬU-THỦY VĂN

Khí hậu rừng ngập mặn Càn Giờ mang đặc tính nóng ẩm và chịu chi phốicủa qui luật gió mùa cận xích đạo, với 2 mùa mưa nắng rõ rệt

2.2.4.a LƯỢNG MƯA

Thấp nhất Thành phố Hồ Chí Minh, với lượng mưa trung bình từ 1300 –

1400 mm/năm, có xu hướng giảm dần từ bắc xuống Nam: Cần Giờ1557mm/năm; Tam Thôn Hiệp 1504mm/năm; và ở Mũi Nhà Bè 1744mm/năm

Số ngày mưa không quá 160 ngày/ năm Mùa mưa thường bất đầu từ tháng 4 vàkết thúc vào tháng 10 hằng năm, tập trung vào tháng 6 và tháng 9

2.2.4.b CHẾ ĐỘ NHIỆT-BỨC XẠ

Biên độ nhiệt trong ngày từ 5 – 70c; biên độ nhiệt trung bình 25,80c; nhiệt

độ thấp tuyệt đối là 18,80c; nhiệt độ cao tuyệt đối 350c

Lượng bức xạ trung bình ngày không chênh lệch nhiều, luôn đạt trên300calo/cm2 Lượng bức xạ thường giảm từ tháng 9 đến tháng 12, biến động từ

10 – 14calo/cm2/tháng; Cao nhất là tháng 3 với 14,2kcalo/cm2/tháng; thấp nhất làtháng 11 với 10,2kcalo/cm2/tháng

2.2.4.d ĐỘ ẢM KHÔNG KHÍ-LƯỢNG BỐC HƠI

Cao hơn các khu vực khác trong thành phố Hồ Chí Minh Trong mùamưa, ẩm độ từ 74 – 77%, ẩm nhất vào tháng 9 vá khô nhất vào tháng 4

Lượng bốc hơi bình quân 4mm/ngày và 1204mm/tháng, cao nhất vàotháng 6 (1732mm) và thấp nhất vào tháng 9 (834mm)

2.2.4.e MẠNG LƯỚI SÔNG RẠCH

Huyện Cần giờ với mạng lưới sông rạch chằng chịt, nguồn nước từ biểnđưa vào bởi hai cửa chính hình phểu là vịnh Đồng Tranh và vịnh Gành Rái,nguồn nước từ sông đổ ra là hợp lưu của sông Sài Gòn và sông Đồng Nai ra biểnbằng hai tuyến chính là Lòng Tàu và Soài Rạp Ngoài ra còn có sông Thị Vải,

Gò Gia và các phụ lưu của nó

Diện tích sông rạch là 22161 ha chiếm 31,27% diện tích của toàn huyệnCần Giờ Sông Lòng Tàu là thủy lộ chính đưa các tàu có tải trọng đến 20000 tấnvào Cảng Sài Gòn

Tên sông Chiều dài (km) Chiều rộng (m) Chiều sâu (m)

Biên độ triều trong rừng ngập mặn từ 4 – 4,2m vào loại cao nhất ViệtNam có xu hướng giảm dần từ phía Nam lên lên phía Bắc vì phía Nam giáp BiểnĐông Thời gian có biên độ triều lớn nhất từ tháng 8 đến tháng Giêng với biên

độ từ 3,6 – 4,2m ở phía Nam và từ 2,8 – 3,3 ở phía Bắc

Các tháng có đỉnh triều cực đại là 10 và 11, thấp nhất là 4 và 5 Theo âmlịch, vào các ngày 29, 30, 1, 2, 3 và các ngày 14, 15, 16, 17, 18 mỗi ngày cps 2con nước lớn ngập toàn bộ rừng ngập mặn Cần Giờ Hai ngày triều thấp nhất là 8

và 25

2.3.TÌNH HÌNH KINH TẾ-XÃ HỘI

Tổng diện tích tự nhiên của huyện Cần Giờ là 71642 ha bao gồm 1 thị trấn

và 7 xã Theo số liệu thống kê năm 1999 của huyện, dân số Cần Giờ có 58819người Trong đó, 31363 người trong độ tuổi lao động, lao động đang làm việc

24500 người Tỷ lệ gia tăng dân số bình quân hằng năm là 1,23% Mật độ dân sốtrung bình toàn huyện là 82 người/km2

Phân bố dân cư không đồng đều trên toàn huyện, các điểm tập trung dântheo cụm dân cư ấp hoặc xã nằm ven bìa rừng ngập mặn cần Giờ Trong địaphận 24 tiểu khu rừng phòng hộ dân cư rất thưa thớt, chủ yếu khoảng 600 hộ giađình, gồm các hộ dân nhận khoán bảo vệ rừng và các hộ đang sản xuất ngưnghiệp dưới tán rừng Các cụm dân cư vẫn mang đậm tính chất nông thôn Cụmdân cư lớn nhất là xã Bình Khánh với 15805 dân, thấp nhất là xã Thạnh An với

4116 dân

Về mức sống hiện nay, theo thống kê của huyện, mức thu nhập bình quânđầu người là 294167 đ/ tháng Hoạt động sản xuất chủ yếu là đánh bắt và nuôitrồng thủy sản, nông nghiệp, muối, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng, thươngnghiệp và dịch vụ

2.4.ĐẶC ĐIỂM HỆ SINH THÁI RỪNG NGẠP MẶN CẦN GIỜ2.4.1 VỀ THỰC VẬT

Rừng ngập mặn Cần Giờ có điều kiện môi trường rất đặc biệt, là hệsinh thái trung gian giữa hệ sinh thái thủy vực với hệ sinh thái trên cạn; giữa hệsinh thái nước ngọt với hệ sinh thái nước mặn Rừng ngập mặn Cần Giờ nhânmột lượng lớn phù sa từ sông Đồng Nai, cùng với ảnh hưởng của biển kế cận vàcác đợt thủy triều mà hệ thực vật nơi đây rất phong phú

Theo điều tra của Ban quản lý Rừng phòng hộ môi trường Thành phố

Hồ Chí Minh năm 1999 có 35 loài thực vật thân gỗ ngập mặn gồm: Đước, Đưng,Bần, Mấm, Giá, Dà, Cóc, Xu, Sú, Vẹt…Mức độ này so với các khu rừng ngậpmặn trong nước cũng như các nước trong khu vực Châu Á là phong phú Ví dụ:Campuchia (26/35 loài), Thái Lan (37/35 loài), Indonesia (37/35 loài), Malaisia(35/35 loài), Philippines (32/35 loài), Pakistan (5/35 loài), New Zealand (1/35

loài) Đồng thời số loài cây gia nhập rừng ngập mặn tại Cần Giờ lên đến 120loài, với hầu như gần đầy đủ so với khu vực miền Đong Nam Bộ.

Thảm thực vật rừng ngập mặn Cần Giờ được cấu thành bởi 15 loại quần

xã tạo nên mức độ đa dạng hết sức phong phú của các kiểu sinh cảnh tự nhiêncũng như trồng trồng trên đất ngập nước Các kiểu sinh cảnh bao gồm:

Quần xã Mấm trắng (Avicennia alba) phân bố trên đát mới bồi, bùn lỏng.Chúng mọc thuần loại hoặc hỗn giao với Bần chua (sonneratica cáeolaris), Mấmđen (Avicennia officinalis)

Quần xã Mấm trắng – Bần trắng (Sonneratia alba) phân bố ở các cửa sông,ven sông rạch bùn nhão

Quần xã Mấm trắng – Mấm đen phân bố ở vùng đất ổn định hơn

Quần xã Mấm đen – Đước (Rhizophora apiculata) phân bố ở vùng đất ốn định

ít ngập triều

Quần xã Đước – Mấm đen phân bố ở nơi có địa hình cao hơn và Đước dầnchiếm ưu thế

Quần xã Đước thuần loại, nằm trên vùng đất cao tương đối ổn định, các quần

xã tự nhiên dần được thay thế bằng rừng trồng Loại quần xã này có diện tíchlớn, trở thành kiểu rừng quan trọng và chiếm ưu thế cho hệ sinh thái toàn vùng(khoảng 21000 ha)

Quần xã Đước – Cây bụi phân bố trên các vùng đất cao hơn, các loài cây thân

gõ nhỏ bắt đầu xuất hiện xâm chiếm với cây Đước

Quần xã Đưng (Rhizophora muccronata) trên đất bãi bồi khá cao, toàn bộ làrừng trồng

Quần xã Mấm quăn (Avicennia lanata) phân bố ở các vùng đất chặt, ngậptriều cao, các ruộng muối bỏ hoang đã có Mấm quăn xuất hiện tự nhiên

Quần xã Cóc vàng (Lumnitzera racemosa) phân bố trên vùng đất cao, sét chặt,trên cả ruộng muối bỏ hoang.

Quần xã Chà Là nước (Phoenix paludosa) phân bố trên vùng đất cao, sét chặt,

ít ngập triều, thuần loại hoặc hỗn giao với Ráng đại (Acrostichum aurerum), Lức(Pluchea indicas), Tra lâm Vồ (Thespesia populnea)…

Quần xã Dà (Ceriops tagal) – Cóc – Giá (Excoecaria agallocha) phân bố trenđất sét chặt, ngập triều cao

Quần xã Ráng phân bố khá rộng trên vùng đất từ mặn sang lợ, nơi đất cao chỉngập khi triều cường

Quần xã Bần chua (Sonnerarita caseolaris) phân bố ở vùng đất mới bồi dọcsông, nước lợ Quần xã Bần chua có thể mọc thuần loại hoặc hỗn giao với Mấmtrắng, Mấm đen tùy theo độ ccao cua đất

Quần xã Dừa nước (nypa fruiticans) phân bố dọc theo kênh rạch có độ mặnthấp ( nước lợ) Đất phù sa bồi đắp đã bắt đầu ổn định, chặt Quần xà Dừa nước

có thể mọc thuần loại hoặc hỗn giao với Mái Dầm, Ô rô, Lác, Cói,…

Khu hệ cá có trê 137 loài thuộc 39 họ và 13 bộ

Khu hệ động vật có xương sống trên cạn có 9 loài lưỡng thê, 31 loài bò sát.Trong đó có 11 loài bò sát có tên trong sách Đỏ việt Nam như: Tắc kè (gekkogekko), Kỳ đà nước (Varanus salvator), Trăn đất (Python molurus), Trăn gấm

(Python reticulatus), Rắn Cạp nong (Bungarus fasciatus), Rắn Hổ mang (Najanaja), Rắn Hổ chúa (Ophiphagus Hannah), Vích (Chelonia mydas), Cá sấu Hoa

Cà (Crocodylus porosus),…

Khu hệ chim có khoảng 130 loài thuộc 47 họ, 17 bộ Trong đó, có 51 loàichim nước và 79 loài không phải chim nước sống trong nhiều sinh cảnh khácnhau Với 130 loài chim, Cần Giờ có khu hệ chim phong phú hơn so với rừngngập mặn Cà Mau đã được bảo vệ tại các vườn chim chỉ có 83 loài

Như vậy, ta thấy rằng nếu so với các khu rừng ngập mặn khác trongnước cũng như các nước khác trong vùng Châu Á Thái Bình Dương thì hệ sinhthái rừng ngập mặn Cần Giờ mang tính đa dạng sinh học tương đối cao hơn vàphong phú hơn Chính vì vậy mà khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ có giá trị rấtlớn về nhiều mặt, trong đó có du lịch sinh thái

3 HIỆN TRẠNG DU LỊCH SINH THÁI Ở RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ

Ngoài ra, khách du lịch còn có thể đi xe buýt đến khu du lịch sinh thái rừngngập mặn Cần Giờ bằng tuyến Bến Thành – Cần Giờ Sau khi qua phà BìnhKhánh, khách tiếp tục mua vé lên tuyến Bình Khánh – Cần Thạnh Trên đường

đi, đến cầu Dần Xây thì dừng lại đi vào trạm đón khách Vàm Sát và bắt đầuchuyến tham quan

3.1.2 ĐƯỜNG THỦY

Khách du lịch đến trạm đón khách tại chân cầu Dần Xây thuộc huyện CầnGiờ mua vé và lên tàu bắt đầu chuyến tham quan Hành trình đường thủy sex cónhiều thú vị vì khách có thể chiêm ngưỡng cảnh quan tuyệt đẹp hai bên bờ sông

và quan sát cuộc sống của những ngư dân địa phương

3.1.3 MỘT SỐ ĐIỂM HẠN CHẾ

Tuyến dường giao thông nối thành phố Hồ Chí Minh – Cần Giờ còn gâynhiều trở ngại cho du khách như những đoạn đường hẹp, lồi lõm, ngập nước vàomùa mưa Tiến độ thực hiện các dự án đường Rừng Sác, các tuyến đường vàocác xã, trừ thị trấn Cần Thạnh, còn quá chậm

Phương tiện di chuyển giữa các điểm du lịch ở Cần Giờ chủ yếu là đườngthủy nhưng đến nay huyện vẫn chưa có bến tàu, cầu tàu thì sơ sài nên tàu, thuyềnkhông thể neo đậu được Điều này làm cho du khách không có cảm giác an toàn

và tin tưởng tuyệt đối

3.2.HỆ THỐNG CÁC ĐIỂM VÀ HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH SINH THÁI TẠI RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ

3.2.1 HỆ THỰC VẬT RỪNG TỰ NHIÊN

Trong hệ thực vật này có một kiểu rừng đặc biệt đó là rừng hỗn giao lárộng mưa mùa nhiệt đới, kể cả kiểu rừng tre nứa qua nhiều năm chiến tranh đã bịtàn phá nặng nề nhưng vẫn còn sót lại như rặng rừng , tre gai, táo rừng…còn lạichủ yếu là những loại cây sống trong vùng nước lợ và ngập mặn như: Hội đoànchà là, ráng, chìa vôi thường mọc trên địa hình cao ít ngập nước

3.2.2 HỆ THƯC VẬT RỪNG TRỒNG

Bạch đàn, keo lá tràm thường được trồng trên bờ để giữ đất, chống lở, nóthích nghi với nền đất của Chà là, Ráng

Dừa lá phân bố ở vùng nước lợ là chủ yếu và có cả ở đất phèn mặn

Đước chiếm 75% diện tích rừng ngập mặn và các khu vực có độ cao từ 0,7đến 0,9m

3.2.3 BIỂN CHẾT

Đây là một hồ bơi dành

cho tất cả mọi người, kể cả

những người không biết bơi Ý

tưởng độc đáo này được thực

hiện dựa theo Biển Chết ở

Jordan Độ mặn trong hồ khá

cao – 30% - gấp 10 lần của

nước biển Bằng cách này khối

lượng riêng của cơ thể người

HÌNH 1: Biển chết-Cần Giờ

sẽ nhỏ hơn khối lượng nước trong hồ,tại đây du khách có thể bơi theo mọi kiểuthậm chí có thể nằm ung dung trên mặt nước để đọc báo

3.2.4 CÂU CÁ SẤU

Khu du lịch cá sấu có một trại cá sấu đang nuôi khoảng 60 con.Du kháchđến đây để tham quan môi trường sống, tìm hiểu tập quán và cách săn mồi củachúng Nơi đây cũng có một trò chơi khá ấn tượng và thú vị: “Du thuyền câu cásấu” Thuyền câu là một chiếc xuồng đặc biệt làm bằng chất liệu Composit cócác khoang không khí giữ thăng bằng Thuyền còn được bao bọc bởi lưới B40,bảo đảm an toàn cho du khách ưa mạo hiểm

HÌNH 2: Câu cá sấu tại Cần Giờ 3.2.5 ĐẦM DƠI

Là một khoảng rừng đước rậm rạp, yên tĩnh Nơi đây có hàng trăm con DơiQuạ với sải cánh từ 1 – 1,5m trú ngụ Khu vực xung quanh Đầm Dơi ít ngườisinh sống nhằm bảo đảm sự an toàn cho chúng Tại đây du khách sẽ thấy hàng

ngàn con theo bầy sống tự nhiên nơi rừng đước giữa đầm như bán đảo, vào thamquan bằng xuồng tam bàn, len lỏi vào khu rừng đước để tận mắt chứng kiếnnhững con dơi quạ bay với sải cánh rộng cả thước sống tự nhiên Loài dơi nàyđược phân bố các nước như Úc, Indonesia, Malaisia, Campuchia, Lào…Đặcbiệt, loài này khác hẳn với những loài dơi khác mà chúng ta thấy trong thànhphố Chúng ăn trái cây và định vị bằng khứu giác và thính giác, do đó, tai, mắt,mũi phát triển Chúng có bộ lông màu vàng đen Loài này có tập quán ban ngàyngủ trên những cây đước cao, đến ban đeem thì bay đi kiếm ăn Đến với ĐầmDơi này, chúng ta sẽ nghe và thấy sự ồn ào náo nhiệt của chúng, một âm thanhrất tự nhiên và hoang dã Khu vực nơi dơi làm tổ nằm ngay ngay trung tâm khuĐầm Dơi, được bao bọc bởi những con sông , rạch và đầm tôm Đặc biệt, khuvực này là rừng đước được trồng từ năm 1979 nên rất to lớn Số lượng dơinhững năm 1998, 1999 vào khoảng 3000 con, nhưng đến nay đã giảm đáng kể

do trong quá trình đi kiếm ăn, dơi bị con người bẫy lưới.Tính đến tháng 7/2006,

số lượng dơi chỉ còn lại khoảng trên 300 con

HÌNH 3: Đầm rơi ở Cần Giờ

3.2.6 SÂN CHIM

Tổng diện tích Sân chim là 602,5 ha, trong đó vùng lõi là 126,2 ha và vùngđệm là 476,3 ha Cây rừng chủ yếu là các loài sống trên vùng đất cao của rừngngập mặn như: Chà là, Giá, Dà, Tra Ráng…Nhờ có vùng đệm tương đối rộngnên có khả năng là khu dự trữ cho sự phát triển các bầy vhim trong tương lai.Hướng về phía Bắc của sân chim là khu rừng tự nhiên rộng 199 ha và các đầmnuôi tôm

HÌNH 4: Sân chim Cần Giờ

Sân chim Vàm Sát có 26 loài, trong đó có 11 loài chim nước (gồm 9 loài tụnhiên và 2 loài nuôi) Cò và Vạc thường làm tổ tên cây Chà Là và Dà, trong đóChà Là là cây cò gai nên được chim chọn làm tổ nhiều hơn để giữ tổ chim chặtkhông bi rơi và các loài nhủ rắn, khỉ không thể trèo lên lấy trứng hay bắt chimnon Chim thường đẻ vào mùa mưa tù tháng 5 – 10, mỗi lần đẻ từ 1 – 3 trửng/ tổ.Chim non sống trong tổ cho đến khi được chim bố mẹ tập bay Nguồn thức ăn

nơi đây rất dễ tìm và phong phú nhờ hệ thống sông ngòi chằng chịt và các đầmnuôi tôm xung quanh.

3.2.7 THÁP TANG BỒNG

Ngoài việc là một khu dự trữ sinh quyển thế giới, rừng ngập mặn Cần Giờtrước đây còn là Căn cứ địa cách mạng, một di chỉ văn hóa – lịch sử nổi tiếng,ghi dấu nhiều chiến công oanh liệt của quân dân ta trong 2 cuộc kháng chiếnchống Pháp và Mỹ

Để tưởng nhớ đến các chiến sĩ đặc công rừng Sác đã làm nhiệm vụ tại đây.Khu du lịch sinh thái Vàm Sát đã dựng lên một ngọn tháp cao 28 mét đặt tênTang Bồng, hình cánh cung Đây là biểu tượng cho sức mạnh và ý chí của tuổitrẻ các thế hệ cha anh trong chiến tranh Khi lên đỉnh tháp, khách tham quan sẽchiêm ngưỡng được toàn cảnh vẻ đẹp hoang sơ và quyến rũ của rừng ngập mặnCần Giờ

HÌNH 5: Tháp Tang Bồng

3.2.8 VƯỜN SƯU TẦM THỰC VẬT

Môi trường của Rừng ngập mặn Cần Giờ có điều kiện đặc biệt, nó là một

hệ sinh thái trung gian (hệ đệm) giữa hệ sinh thái thủy vực với hệ sinh thái trêncạn, hệ sinh thái nước ngọt và hệ sinh thái nước mặn.Rừng ngập mặn Cần Giờnhận được một lượng lớn phù sa và chất dinh dưỡng từ thượng nguồn và lưu vựccủa các con sông và dưới ảnh hưởng của biển – thủy triều đã hình thành hệ thựcvật rừng Sác rất phong phú về các chủng loại Vì thế đây là một bộ sưu tập thựcvật các loại cây ngập mặn có thể giúp cho khách thấy được sự đa dạng và phongphú của hệ thực vật nơi đây như : Cóc, Đước, Mấm, Giá, Ô-rô, Dà, Quách…

3.2.9 KHU BẢO TỒN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ

Cần Giờ trước đây nổi tiếng với nhiều loài thú dữ hoạt động khắp vùngnhư: Hổ, heo rừng Nhưng theo thời gian cùng với sự tàn phá của chiến tranh và

sự xâm lấn của con người, một số loài đã biến mất Những loài còn tồn tại sốlượng rất ít với nguy cơ bị săn bắn cao Khu du lịch Vàm Sát đã và đang cố gắngtạo một môi trường tự nhiên và an toàn nhất để thu hút các loài động vật quay vềvừa để bảo vệ chúng, vừa khôi phục môi trường tự nhiên sau bao năm bị tàn phá

Số lượng và chủng loại đang thuần dưỡng hiện nay không còn nhiều: nai, kỳ đà,

cá sấu, heo rừng, rái cá…

HÌNH 6: Một số loài động vật được bảo tồn tại Cần Giờ