Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHÂU VĂN LIÊM, QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ THỊ MINH HUỆ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHÂU VĂN LIÊM , QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ THỊ MINH HUỆ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHÂU VĂN LIÊM , QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: PGS.TS TRỊNH VĂN MINH

HÀ NỘI – 2015

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC BẢNG 4

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Error! Bookmark not defined MỤC LỤC 1

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Câu hỏi nghiên cứu: 6

3 Giả thuyết khoa học 7

4 Mục đích nghiên cứu: 7

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 7

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 7

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 8

8 Phương pháp nghiên cứu 8

9 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn 9

10 Cấu trúc luận văn 9

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ

CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI

CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined

1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined

1.2.2 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined

1.2.3 Tổ chuyên môn Error! Bookmark not defined

1.3 Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân và hoạt động tổ

chuyên môn ở trường trung học cơ sở Error! Bookmark not defined

1.3.1 Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dânError! Bookmark not defined

1.3.2 Hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sởError! Bookmark not defined

1.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở trong bối

cảnh đổi mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined

1.4.1 Những yêu cầu đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong bối

cảnh đổi mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong bối cảnh đổi mới giáo

dục hiện nay Error! Bookmark not defined

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên mônError! Bookmark not defined 1.5.1 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined

1.5.2 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN

MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHÂU VĂN LIÊM, QUẬN

PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHError! Bookmark not defined

2.1 Khái quát về phát triển kinh tế- xã hội và giáo dục quận Phú Nhuận,

thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined

2.1.1 Vị trí địa lý quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế- xã hội và giáo dục quận Phú Nhuận, thành

phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined

2.2 Tình hình phát triển giáo dục trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm,

quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined

2.2.1 Đặc điểm Trường Trung học cơ sở Châu Văn LiêmError! Bookmark not defined

2.2.2 Thống kê số lượng giáo viên, tổ chuyên môn, cán bộ quản lý ở trường

trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận năm học 2014-2015Error! Bookmark not defined

2.2.3 Kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh trường trung học cơ sở

Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.3 Giới thiệu khảo sát và kết quả khảo sát thực trạngError! Bookmark not defined

2.3.1 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Châu

Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở

Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý hoạt động tổ chuyên mônError! Bookmark not defined 2.4.1 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined

2.4.2 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined

2.5 Đánh giá khái quát những thành công, hạn chếError! Bookmark not defined

2.5.1 Điểm mạnh Error! Bookmark not defined

2.5.2 Điểm yếu Error! Bookmark not defined

2.5.3 Thời cơ Error! Bookmark not defined

2.5.4 Thách thức Error! Bookmark not defined

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ

CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHÂU VĂN

LIÊM, QUẬN PHÚ NHUẬN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG

BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAYError! Bookmark not defined

3.1 Định hướng đổi mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined

3.2 Những nguyên tắc đề xuât biện pháp Error! Bookmark not defined

3.2.1 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined

3.2.2 Đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined

3.2.3 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined

3.2.4 Đảm bảo tính kế thừa, phát triển Error! Bookmark not defined

3.2.5 Đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined

3.3 Một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ

sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

3.3.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho tổ trưởng chuyên môn và giáo

viên về vai trò, trách nhiệm và chủ trương đổi mới hoạt động của tổ chuyên

môn trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nayError! Bookmark not defined

3.3.2 Biện pháp 2:Chỉ đạo xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên mônError! Bookmark not defined

3.3.3 Biện pháp 3: Quản lý hoạt động dạy học ở các tổ chuyên môn theo yêu

cầu đổi mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined

3.3.4 Biện pháp 4: Quản lý đổi mới sinh hoạt chuyên môn trong các tổ

chuyên môn: Error! Bookmark not defined

3.3.5 Biện pháp 5: Bồi dưỡng năng lực quản lý cho đội ngũ tổ trưởng chuyên

môn Error! Bookmark not defined

3.3.6 Biện pháp 6: Tăng cường kiểm tra- đánh giá hoạt động của tổ chuyên

môn Error! Bookmark not defined

3.3.7 Các điệu kiện hỗ trợ thực thi các biện phápError! Bookmark not defined

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.5 Thăm dò tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuấtError! Bookmark not defined

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined

2.1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined

2.2 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí

Minh Error! Bookmark not defined

2.3 Đối với trường trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành

phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương (khóa XI) thông qua Nghị quyết về “Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Ðào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế" Nghị quyết đã đánh giá sâu sắc thực tra ̣ng giáo du ̣c nước ta : “Chất lượng giáo du ̣c và đào ta ̣o chưa đáp ứng yêu cầu phát triển , nhất là đào ta ̣o nguồn nhân lực trình đô ̣ cao vẫn còn ha ̣n chế; chưa chuyển ma ̣nh sang đáp ứng nhu cầu của xã hô ̣i Chưa giải quyết tốt mối quan hê ̣ giữa tăng số lượng quy mô với nâng cao chất lượng , giữa da ̣y chữ và da ̣y người Chương trình, nô ̣i dung phương pháp da ̣y và ho ̣c la ̣c hâ ̣u , châ ̣m đổi mới; cơ cấu giáo du ̣c không hợp lý giữa các lĩnh vực , ngành nghề đào ta ̣o; chất lượng giáo du ̣c toàn diê ̣n giảm sút , chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiê ̣n đa ̣i hóa ”

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diê ̣n giáo du ̣c , nâng cao chất lượng giáo dục phải đổi mới đồng bộ Trong đó, đổi mới công tác quản

lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay là vấn đề cấp bách Nói đến hoạt động quản lý của nhà trường thì quản lý hoạt động chuyên môn là nền tảng cơ sở và luôn đặt lên hàng đầu bởi vì hoạt động chuyên môn tác động trực tiếp tới chất lượng dạy của giáo viên và học tập của học sinh

Tổ chuyên môn là đơn vị cơ sở trực tiếp nhất đối với các hoạt động của giáo viên, là nền tảng để tổ chức và triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn một cách cụ thể và hiệu quả trong nhà trường phổ thông nói chung, nhà trường trung học cơ sở nói riêng Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện đổi mới dạy và học của thầy và trò; trong đó, đặc biệt đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của học sinh;

là “trung tâm” bồi dưỡng giáo viên nhằm giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn nói chung và thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học và

kiểm tra đánh giá nói riêng Đồng thời, tổ chuyên môn là nơi quản lý trực tiếp bồi dưỡng giáo viên về nhận thức, chuyên môn, nghiệp vụ; phát hiện ra những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn của từng giáo viên trong quá trình giảng dạy và giáo dục Là một bộ phận chủ yếu, giữ vai trò quyết định trong công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên Chỉ có ở tổ chuyên môn, giáo viên mới có điều kiện trực tiếp và thuận lợi nhất để rèn luyện và từng bước nâng cao trình độ tay nghề của mình

Hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận trong những năm qua có chuyển biến tích cực như đội ngũ giáo viên và tổ trưởng chuyên môn được ổn định về số lượng, trình độ tay nghề của giáo viên có nâng cao Tuy nhiên, công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn còn nhiều yếu kém, chưa được đồng bộ về cơ cấu, còn nhiều bất cập trong hoạt động, các nội dung hoạt động của tổ chuyên môn còn mang tính hình thức, chưa thực sự đi vào chiều sâu, chậm đổi mới nên chưa bắt kịp với sự phát triển kinh tế- xã hội của nước ta trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Quản

lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quâ ̣n Phú Nhuâ ̣n , thành phố Hồ Chí Mi nh trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay” Qua đề tài này, chúng tôi thực sự mong muốn đóng góp một

phần nhỏ bé của mình để nghiên cứu và đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn của nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, nâng cao chất lượng dạy học ở quận nhà, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động chuyên môn theo quy định của Ngành trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

2 Câu hỏi nghiên cứu:

2.1 Thực trạng công tác quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh như thế nào?

2.2 Những biện pháp nào giúp cho quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh đạt hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

3 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm quận Phú Nhuận trong những năm gần đây có nhiều thành quả đáng khích lệ Tuy nhiên, trong quá trình quản lý vẫn còn những điều chưa phù hợp và bất cập Nếu đề xuất được hệ thống các biện pháp quản lý dựa trên cơ sở khoa học và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương

và quận nhà, thì sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn của nhà trường, góp phần nâng cao được chất lượng dạy học ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, Quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

4 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở lí luận và khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm quâ ̣n Phú Nhuâ ̣n, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học của nhà trường, phù hợp với bối cảnh đổi mới

giáo dục hiện nay

5 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

5.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quâ ̣n Phú Nhuâ ̣n

5.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở

trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quâ ̣n Phú Nhuâ ̣n, thành phố Hồ Chí

Minh

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đề ra như trên, đề tài sẽ tập trung vào các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở

- Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh

- Đề xuất các biện pháp quản lý đối với hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận phù hợp với bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

- Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của biện pháp đề xuất

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Đối tượng khảo sát:

+ Đội ngũ cán bộ quản lý: 34 người (bao gồm: Chuyên viên Phòng Giáo dục, Ban Giám hiệu các trường Trung học cơ sở công lập quận Phú Nhuận, Ban Giám hiệu trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, tổ trưởng, phó chuyên môn và giáo viên mạng lưới các trường trong quận)

+ Đội ngũ giáo viên trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm: 33 giáo viên

- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 10/2014 đến tháng 10/2015

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Thu nhập thông tin, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các công trình nghiên cứu, các quan điểm, đường lối giáo dục của Đảng, Nhà nước và của Ngành nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng bảng câu hỏi, phỏng vấn: Phiếu khảo sát (dành cho cán bộ quản lý, giáo viên)

- Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn giáo dục

- Phương pháp chuyên gia để khảo sát cơ sở thực tiễn và thăm dò tính cấp thiết, khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất

8.3 Phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu

- Lập hồ sơ, biểu bảng, biểu mẫu, kiểm chứng tính khả thi

- Thống kê so sánh, phân tích trường hợp điển hình

9 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

- Nghiên cứu đề tài là cơ hội hệ thống hóa, phân tích lý luận về quản

lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở; đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa sau 2015 của Ngành

- Trên cơ sở tìm hiểu thưc trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất hệ thống các biện pháp có cơ sở khoa học và thực tiễn; góp phần quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường, phù hợp với bối cảnh đổi mới giáo dục hiên nay

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường

Trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

Chương 2: Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn và quản lý hoạt

động của tổ chuyên môn trường Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quâ ̣n Phú Nhuâ ̣n, thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường

Trung học cơ sở Châu Văn Liêm, quâ ̣n Phú Nhuâ ̣n, thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh đổi mới giáo du ̣c hiê ̣n nay