Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả trong xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ---***---Đặng Thị Minh Hằng NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP, NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH LĨ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-*** -Đặng Thị Minh Hằng

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP,

NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG XỬ LÝ

VI PHẠM HÀNH CHÍNH LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-*** -Đặng Thị Minh Hằng

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP,

NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG XỬ LÝ

VI PHẠM HÀNH CHÍNH LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Chuyên ngành: Quản lý đất đai

Mã số : 60850103

Người hướng dẫn khoa học: TS Thái Thị Quỳnh Như

Hà Nội 2015

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 9

1.1.Khái niệm và đặc điểm vi phạm hành chính 9

1.1.1.Khái niệm, phân loại vi phạm pháp luật 9

1.1.2.Khái niệm, đặc điểm và cấu thành của vi phạm hành chính 9

1.1.3 Khái niệm xử lý vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chínhError! Bookmark not defined

1.2 Một số nội dung cơ bản về vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.Error! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.Error! Bookmark not defined

1.2.2 Các yếu tố cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai Error! Bookmark not defined

1.2.3.Các loại hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đaiError! Bookmark not defined

1.3 Cơ sở pháp lý hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai Error! Bookmark not defined

1.3.1 Khái niệm và đặc điểm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai Error! Bookmark not defined

1.3.2 Đối tượng, hành vi và các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

vực đất đai Error! Bookmark not defined

1.3.3 Các hình thức và mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai Error! Bookmark not defined 1.3.4 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đaiError! Bookmark not defined

1.3.5 Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đaiError! Bookmark not defined

CHƯƠNG II: NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VI PHẠM HÀNH

CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH

OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined

2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và sử dụng đất đai huyện Thanh

Oai……….Error! Bookmark not defined 2.1.1 Đặc điểm tự nhiên Error! Bookmark not defined

2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined

2.1.3 Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Thanh Oai Error! Bookmark not defined

2.2 Đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn

huyện Thanh Oai giai đoạn 2010 - 2015 Error! Bookmark not defined

2.2.1 Tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đaiError! Bookmark not defined

2.2.2.Đánh giá tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bànError! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng xử lý vi phạm pháp luật, vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai

trên địa bàn huyện Thanh Oai Error! Bookmark not defined

2.3.1 Quan điểm, chủ trương của Huyện ủy, UBND huyện Thanh Oai về vi phạm

hành chính về đất đai nói chung và xử phạt hành chính về đất đai nói riêngError! Bookmark not defined

2.3.2 Kết quả xử lý vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

vực đất đai tại địa bàn huyện Thanh Oai Error! Bookmark not defined

2.3.3.Nhận xét đánh giá về tình hình xử lý vi phạm hành chính về đất đai tại huyện

Thanh Oai Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU

QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘIError! Bookmark not defined

3.1 Giải pháp chung Error! Bookmark not defined

3.1.1.Tăng cươ ̀ ng sự lãnh đa ̣o của Đảng đối v ới công tác quản lý đất đai và xử lý vi

phạm hành chính về đất đai Error! Bookmark not defined

3.1.2.Hoàn thiện hệ thống pháp luật đất đai và pháp luật xử lý vi phạm hành chính

về đất đai Error! Bookmark not defined

3.1.3 Phổ biến, tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai Error! Bookmark not defined

3.1.4 Tăng cường số lượng và chất lượng cho lực lượng xử phạt vi phạm hành

chính trong lĩnh vực đất đai Error! Bookmark not defined

3.2 Giải pháp cụ thể trên địa bàn huyện Thanh Oai Error! Bookmark not defined

3.2.1 Tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện Chương trình 09 CTr/ThU của Thành ủy về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong quản lý, sử dụng và xử lý

vi phạm đất đai trên địa bàn Thành phố Error! Bookmark not defined

3.2.2 Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý đất đai và xử lý vi

phạm hành chính về đất đai Error! Bookmark not defined

3.2.3 Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thực hiện tốt việc thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất; đẩy

nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Error! Bookmark not defined

3.2.4.Tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của đội ngũ cán bộ, công

chức làm công tác quản lý, xử lý vi phạm đất đai Error! Bookmark not defined. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 85 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

Ở ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn

Luật đất đai năm 2003 khẳng định: “Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh và quốc phòng Trải qua nhiều thế hệ, nhân dân ta đã tốn bao công sức, xương máu mới tạo lập, bảo vệ được vốn đất đai như ngày nay” [29] Đất đai có vai trò quan trọng như vậy, nên Đảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm vấn đề đất đai, tăng cường quản lý nhà nước về đất đai thông qua việc ban hành, sửa đổi, bổ sung các quy định, các chủ trương, đường lối, chính sách trong quản lý nhà nước về đất đai cho phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Thực tiễn cho thấy, từ khi nước ta chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, nhà nước thực hiện cơ chế quản lý mới bằng việc trả lại đất đai những giá trị vốn có thì tình trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai phát sinh có xu hướng ngày càng tăng cả về số lượng cũng như tính chất phức tạp

về mặt hành vi Tính phức tạp của hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai không chỉ bắt nguồn từ những lợi ích kinh tế, từ hệ quả của sự quản lý thiếu hiệu quả của cơ quan công quyền, sự bất hợp lý và thiếu đồng bộ của hệ thống chính sách, pháp luật đất đai mà còn do những nguyên nhân có tính lịch sử trong quản lý và sử dụng đất đai qua các thời kỳ Việc nghiên cứu, tìm hiểu về

vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thật sự

có ý nghĩa cấp bách cả về lý luận cũng như thực tiễn Không những giúp nhà nước trong lỗ lực xác lập cơ chế trong xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai một cách có hiệu quả mà còn góp phần vào việc bổ sung, hoàn

thiện hệ thống chính sách, pháp luật đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay, qua đó góp phần lập lại trật tự kỷ cương, phòng chống vi phạm, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai

Thanh Oai là huyện đồng bằng thuần nông, nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam thành phố Hà Nội Huyện phía Bắc và phía Tây Bắc giáp quận Hà Đông; phía Tây giáp huyện Chương Mỹ; phía Tây Nam giáp huyện Ứng Hòa; phía Đông Nam giáp huyện Phú Xuyên; phía Đông giáp huyện Thường Tín và phía Đông Bắc giáp huyện Thanh Trì Thanh Oai là khu vực có tốc độ phát triển khá nhanh trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay Trước xu thuế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, đã tác động tích cực đối với huyện Thanh Oai, nhu cầu phát triển kinh tế của từng tổ chức hộ gia đình, cá nhân đã thúc đẩy việc xây dựng và sử dụng đất vào mục đích để ở và kinh doanh, sản xuất ngày càng phát triển Tuy nhiên với sự am hiểu pháp luật về đất đai còn hạn chế, từ

đó đã phát sinh nhiều vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai

Vì vậy, việc nghiên cứu, tìm hiểu về vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thực sự có ý nghĩa cấp bách cả về lý luận cũng như thực tiễn, không những giúp Nhà nước trong nỗ lực xác lập cơ chế xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai một cách có hiệu quả mà còn góp phần vào việc bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay, qua đó góp phần lập lại kỷ cương, phòng, chống vi phạm, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai là rất cần thiết Xuất phát từ lý do

thực tiễn đó, học viên đã chọn đề tài luận văn thạc sỹ “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp, nâng cao hiệu quả trong xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu thực tiễn về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng quan những vấn đề về lý luận cũng như các quy định pháp luật

về vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thông qua các cơ quan hành chính Nhà nước

- Đánh giá thực trạng vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai pháp luật đất đai trên địa bàn huyện Thanh Oai

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội

4 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian nghiên cứu: Đề tài được thực hiện trên địa bàn

huyện Thanh Oai

Phạm vi khoa học: Đề tài giới hạn nghiên cứu ở các vấn đề liên quan

đến xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập số liệu: Điều tra thu thập các tài liệu, số liệu về

điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, tài nguyên thiên nhiên, đất đai, hoạt động quản lý nhà nước về đất đai, các số liệu thống kê tình hình vi phạm và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thanh Oai tại thời điểm hiện tại để phục vụ cho việc nghiên cứu

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu và tổng hợp: Trên cơ sở các số

liệu, tài liệu thu thập được, tiến hành thống kê, tổng hợp số liệu về số vụ vi phạm, hình thức vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai và tình hình xử phạt VPHC trong lĩnh vực đất đai qua các các năm trên địa bàn huyện Thanh

Oai

- Phương pháp phân tích, đánh giá: Thông qua số liệu đã được tổng

hợp và xử lý, tác giả phân tích và đưa ra đánh giá về tình hình sử dụng đất, biến động sử dụng đất của khu vực nghiên cứu, tình hình VPHC và xử lý VPHC trong lĩnh vực đất đại trên địa bàn huyện Thanh Oai Từ đó phân tích xem những hạn chế yếu kém của hoạt động xử lý VPHC trong lĩnh vực đất đai là gì, nguyên nhân ra sao và đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về đất đai cũng như xử lý VPHC trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện

6 Cơ sở tài liệu để thực hiện Luận văn

- Luật Đất đai năm 2003, 2013; Luật xử lý vi phạm hành chính năm

2012

- Các Nghị định của Chính phủ, Thông tư của các Bộ, ngành và các văn bản của địa phương về hướng dẫn thực hiện Luật Đất đai, về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai

- Tài liệu chuyên ngành của các chuyên gia

- Tài liệu, số liệu thu thập, điều tra thực tế tại địa phương

7 Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm:

- Phần mở đầu,

- 3 Chương:

+ Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu + Chương 2: Nghiên cứu, đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội

+ Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội

- Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1.Khái niệm và đặc điểm vi phạm hành chính

1.1.1.Khái niệm, phân loại vi phạm pháp luật

- Khái niệm vi phạm pháp luật

Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi, do chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm hại các quan

hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

- Phân loại vi phạm pháp luật

Hiện tượng vi phạm pháp luật trong xã hội rất đa dạng Có thể phân chia vi phạm pháp luật theo nhiều tiêu chí khác nhau :

Theo loại quan hệ xã hội mà pháp luật bảo vệ bị xâm hại, thì vi phạm pháp luật phân theo lĩnh vực Ví dụ: vi phạm pháp luật về tài chính, vi phạm pháp luật về lao động, vi phạm pháp luật về đất đai, vi phạm pháp luật hình

sự, vi phạm pháp luật dân sự…

Theo mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, thì vi phạm pháp luật phân thành vi phạm pháp luật là tội phạm và vi phạm hành chính

Theo tính chất vi phạm và trách nhiệm pháp lý, thì vi phạm pháp luật phân thành Vi phạm pháp luật hình sự (Tội phạm), Vi phạm hành chính, Vi phạm dân sự, Vi phạm kỷ luật nhà nước

Vi phạm pháp luật là sự kiện pháp lý và là cơ sở để truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với người thực hiện hành vi vi phạm pháp luật

1.1.2.Khái niệm, đặc điểm và cấu thành của vi phạm hành chính

- Khái niệm vi phạm hành chính

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Nghị quyết

số 19/NQ-TW ngày 31/10/2012 Hội nghị Trung ương 6 khóa XI về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, Hà Nội

2 Nguyễn Ngọc Bích (2003), Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính vơ ́ i người chưa thành niên , Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ luâ ̣t ho ̣c , Trường Đa ̣i

học Luật Hà Nội, Hà nội

3 Bộ Tư Pháp (2005), Bình luận khoa học pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002, Nxb Tư Pháp

4 Chính phủ (2004), Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai, Hà Nội

5 Chính phủ (2004), Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, Hà

Nội

6 Chính phủ (2009), Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11/11/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, Hà Nội

7 Chính phủ (2014), Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 10/11/2014 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, Hà Nội

8 Đảng Cộng sản Việt Nam (1988), Chỉ thị số 47-CT/TU ngày 31/8/1988 của Bộ Chính trị về việc giải quyết một số vấn đề cấp bách về ruộng đất,

Hà Nội

9 Đảng Bộ huyện Thanh Oai (2010), Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Huyện Thanh Oai lần thứ VII

10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành trung ương khóa X về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao