Đặc trưng văn hoá vùng miền trong các chương trình văn nghệ Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh

Bản sắc văn hóa vùng Nam Bộ thể hiện qua nội dung và hình thức trong các chương trình văn nghệ trên HTV………42 2.4.. Công chúng truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh tiếp nhận các chương trìn

Đặc trưng văn hoá vùng miền trong các chương

trình văn nghệ Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh

Keywords: Báo chí học; Báo chí học; Văn hóa vùng miền

Content:

MỤC LỤC

Trang

Mở đầu……….1 Chương 1: ĐẶC TRƯNG VÙNG VĂN HÓA NAM BỘ VÀ NGÔN NGỮ TRUYỀN HÌNH………8

1.1 Vùng văn hóa Nam Bộ trong không gian văn hóa Việt Nam…… 8 1.2 Phản ánh vùng văn hóa Nam Bộ bằng ngôn ngữ truyền hình…….17 Tiểu kết chương 1……… 26

Chương 2: PHÂN TÍCH BẢN SẮC VĂN HÓA VÙNG NAM BỘ TRONG QUY TRÌNH TỔ CHỨC CHƯƠNG TRÌNH VĂN NGHỆ TRÊN HTV………27

2.1 Quy trình thực hiện các chương trình văn nghệ trên sóng HTV….27 2.2 Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và các chương trình văn nghệ mang bản sắc văn hóa vùng miền Nam Bộ……… 32

2.3 Bản sắc văn hóa vùng Nam Bộ thể hiện qua nội dung và hình thức trong các chương trình văn nghệ trên HTV………42

2.4 Công chúng truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh tiếp nhận các chương trình văn nghệ trên HTV 56

Tiểu kết chương 2 64

Chương 3: BÀI HỌC THỂ NGHIỆM BẢN SẮC VÙNG VĂN HÓA NAM

BỘ TRONG CHƯƠNG TRÌNH VĂN NGHỆ CỦA HTV VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN 66

3.1 Từ chương trình văn nghệ của HTV thể nghiệm sự bảo tồn và phát huy bản sắc vùng văn hóa Nam Bộ 66

3.2 Hạn chế từ thể nghiệm bản sắc văn hóa vùng miền trong các chương trình văn nghệ trên HTV……… 74

3.3 Giải pháp nâng cao chất lượng chương trình văn nghệ trên HTV 77 Tiểu kết chương 3……… 84

Kết luận………86

MỞ ĐẦU

1 Tính thời sự và lý do chọn đề tài:

Ở Việt Nam hiện nay, truyền hình nở rộ với hàng loạt đài truyền hình cũng như mạng lưới kênh truyền hình phủ sóng cả nước Người ta có thể xem truyền hình ở bất cứ đâu, với nhiều lựa chọn khác nhau Đặc biệt, trong lĩnh vực văn nghệ, càng ngày càng có nhiều kênh và nhiều chương trình xuất hiện thể hiện phương diện văn nghệ phong phú ở nước ta Tuy nhiên, những chương trình khai thác các khía cạnh văn hóa của vùng này không phải chương trình nào cũng thành công như mong muốn Do vậy, đi tìm những vấn đề để khiến tính đặc trưng của văn hóa vùng Nam Bộ hiện rõ nét trong các chương trình truyền hình và cách thưởng thức của công chúng thuộc vùng văn hóa Nam Bộ, để từ

đó tìm ra các phương thức thực hiện hiệu quả hơn các chương trình truyền hình nhằm bảo vệ và gìn giữ những nét văn hóa bản địa, từ cả hai phía HTV và công chúng HTV là điều cần thiết

2 Tình hình nghiên cứu đề tài:

Từ trước đến nay, công trình nghiên cứu về văn hóa đặc trưng Nam Bộ có rất nhiều Bên cạnh đó, các tài liệu nghiên cứu về việc gìn giữ, phát huy văn hóa truyền thống, văn hóa vùng miền cũng đã được đề cập đến trong một số công trình đã được công bố Tuy nhiên, việc nghiên cứu về vùng văn hóa đặc trưng Nam Bộ trên các chương trình truyền hình văn nghệ trên sóng HTV thì đến thời điểm này chưa có đề tài nào đề cập Đây là luận văn lần đầu khảo sát góc nhìn văn hóa đặc trưng qua con mắt của những người làm truyền hình, của công chúng tiếp nhận qua các chương trình văn nghệ của HTV

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài:

- Mục đích của đề tài:

- Nghiên cứu nét đặc sắc, mang tính bản sắc văn hóa vùng miền Nam Bộ qua sự phân tích nội dung, hình thức trong các chương trình truyền hình văn nghệ trên sóng HTV

- Qua đó tìm ra những nét đặc sắc về văn hóa Nam Bộ được thể hiện trong chương trình văn nghệ trên sóng HTV

- Mang đến cho công chúng những đặc trưng văn hóa vùng Nam Bộ qua từng chương trình văn nghệ và tiếp tục thúc đẩy việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy văn hóa đặc trưng vùng Nam Bộ của những người thực hiện chương trình

- Nhiệm vụ của đề tài:

Về mặt thực tiễn, với tư cách là một biên tập viên của HTV, người trực tiếp viết tin dựng bài cho các chuyên mục, việc thực hiện luận văn về đề tài đã nói ở trên, cũng là một cơ hội để người viết luận văn nghiên cứu vấn đề thể nghiệm bản sắc Nam Bộ trong tác nghiệp truyền hình để từ đó tổng kết và rút ra những bài học thực tiễn soi sáng cho công việc của bản thân cũng như các đồng nghiệp

- Khảo sát đối tượng công chúng truyền hình để đánh giá về nội dung cũng như hình thức thể nghiệm văn hóa đặc trưng vùng Nam Bộ từ chủ thể truyền hình

- Khảo sát đánh giá các kênh, các chương trình truyền hình văn nghệ của Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh Và một số đài truyền hình khác để so sánh, đối chiếu

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu:

Hoạt động tổ chức của các chương trình văn nghệ về bản sắc văn hóa Nam

Bộ qua các kênh: HTV9, HTV7; HTVC Thuần Việt; HTVC Ca nhạc

Công tác thể nghiệm đặc trưng văn hóa vùng Nam Bộ qua ngôn ngữ truyền hình trong các chương trình văn nghệ trên HTV

Công chúng đặc thù tại khu vực Nam Bộ tiếp nhận, thưởng thức các chương trình văn nghệ trên HTV

- Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu các chương trình văn nghệ trên sóng HTV trong thời gian 2 năm (từ tháng 4.2010 đến 2012) và sự tiếp nhận, thưởng thức của công chúng HTV dành cho các chương trình văn nghệ trên HTV

5 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp phân tích tài liệu

- Phương pháp tiến cận vấn đề bằng văn hóa học

- Phương pháp ứng dụng lý thuyết về văn hóa vùng để giải quyết vấn đề văn hóa vùng Nam Bộ

- Phương pháp ứng dụng lý thuyết về ngôn ngữ truyền hình vì nghiên cứu văn hóa vùng trong ngôn ngữ truyền hình, do loại hình truyền thông truyền hình chiếm ưu thế hơn cả trong việc thể hiện các chương trình văn nghệ

- Phương pháp điều tra và khái quát để làm rõ tác động của văn hóa vùng miền Nam Bộ đối với công chúng tiếp nhận qua các chương trình văn nghệ trên HTV

Luận văn được thực hiện trên cơ sở đường lối quan điểm chính sách của

Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương sở tại

6.Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài:

Nghiên cứu Đặc trưng văn hóa vùng miền trong các chương trình văn nghệ Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh được thực hiện từ góc nhìn của

báo chí, từ ngôn ngữ của loại hình truyền hình nhằm xác định sự tác động của văn hóa bản địa trong các chương trình văn nghệ trên sóng HTV, với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa vùng Nam Bộ trong thời kỳ hội nhập văn hóa với toàn cầu

Từ những nghiên cứu của luận văn, chúng tôi đưa ra những ưu điểm, hạn chế và khuyến nghị giúp HTV – cơ quan báo chí của Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh có thêm cơ sở và định hướng trong tổ chức nội dung thông tin, nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thông về gìn giữ, bảo tồn và phát huy văn hóa bản địa

7 Kết cấu luận văn:

Luận văn gồm:

 PHẦN MỞ ĐẦU

 PHẦN NỘI DUNG: Gồm 3 chương

Chương 1: ĐẶC TRƯNG VĂN HÓA VÙNG NAM BỘ VÀ NGÔN NGỮ TRUYỀN HÌNH

Chương 2: PHÂN TÍCH BẢN SẮC VĂN HÓA VÙNG NAM BỘ TRONG CÁC CHƯƠNG TRÌNH VĂN NGHỆ TRÊN HTV

Chương 3: BÀI HỌC THỂ NGHIỆM BẢN SẮC VĂN HÓA VÙNG NAM BỘ TRONG CHƯƠNG TRÌNH VĂN NGHỆ CỦA HTV VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN

 PHẦN KẾT LUẬN

 TÀI LIỆU THAM KHẢO

 PHỤ LỤC

CHƯƠNG 1: ĐẶC TRƯNG VÙNG VĂN HÓA NAM BỘ VÀ NGÔN NGỮ

TRUYỀN HÌNH

1 1 Vùng văn hóa Nam Bộ trong không gian văn hóa Việt Nam

1.1.1 Không gian văn hóa và Lãnh thổ văn hóa Việt Nam

1.1.1.1 Không gian văn hóa

Để xác định vị trí của một đất nước, người ta cần định vị của quốc gia đó nằm trên toàn cảnh trái đất Còn để xác định vị trí của một nền văn hóa của một quốc gia, người ta không chỉ xác định tọa độ, ranh giới giữa các quốc gia, mà còn phải xác định nó dưới góc nhìn ba chiều: Chủ thể văn hóa – Không gian văn hóa – Thời gian văn hóa

1.1.1.2 Lãnh thổ văn hóa

Qua từng thời kỳ lịch sử, lãnh thổ Việt Nam được mở rộng theo hướng từ Bắc vào Nam Trên bản đồ lãnh thổ Việt Nam hiện nay có hình dáng chữ S chạy dài theo hướng Đông Nam của bán đảo Đông Dương, từ Hà Giang đến Cà Mau, diện tích khoảng 322.885km2

1.1.2 Vùng văn hóa Nam Bộ trong 6 vùng văn hóa Việt Nam

Cách phân thành 6 vùng của Trần Quốc Vượng được xem là khách quan

và hợp lý hơn cả, bao gồm: “Vùng văn hóa Tây Bắc, Vùng văn hóa Việt Bắc, Vùng văn hóa Bắc Bộ, Vùng văn hóa Trung Bộ, Vùng văn hóa Tây Nguyên và Vùng văn hóa Nam Bộ

Không gian văn hoá Nam Bộ là phần mở rộng của không gian văn hoá Việt Nam trên một vùng đất mới mà ở đó, chung tay khai phá với người Việt còn có các tộc người bản địa và các tộc người di dân Vì vậy, trên vùng đất này, ngay từ đầu văn hoá của cư dân Việt, mà trong đó đã có sẵn yếu tố Chăm,

đã giao lưu mật thiết với văn hoá của các cư dân Khmer, Hoa Trong thời cận đại và hiện đại, trong suốt một thời gian dài vùng đất này lại chịu ảnh hưởng của văn hoá Pháp rồi tiếp đó là văn hoá Mỹ Và từ năm 1975, nơi đây cũng trở thành một địa bàn biến động mạnh mẽ về thành phần tộc người không kém Tây Nguyên Vì vậy, Nam Bộ cũng là một vùng đất mà giao lưu , tiếp biến văn hoá

đã và đang diễn ra với tốc độ rất nhanh Hệ quả là hầu như không có hiện tượng văn hoá nào ở nơi đây còn nguyên chất thuần Việt mà luôn có bóng dáng của những nền văn hoá khác, đã hội tụ nơi đây trong hơn ba thế kỷ qua Cho nên, có

thể nói, giao thoa văn hoá c hính là một trong những bản sắc của văn hoá Nam Bộ Nó khiến cho văn hoá Nam Bộ vừa tương đồng, lại vừa khác biệt với cội nguồn của nó là văn hoá Việt ở đồng bằng Bắc Bộ và Trung Bộ

1.1.3 Thành phố Hồ Chí Minh trong vùng văn hóa Nam Bộ

Thành phố Hồ Chí Minh được coi là “trung tâm” của Nam Bộ ở tất cả các phương diện sinh hoạt văn hóa

Cùng là sự hội tụ tinh hoa của nhiều nguồn văn hoá, nhưng TP Hồ Chí Minh và Hà Nội lại có sự khác biệt rõ rệt Nếu Hà Nội là một đô thị mang tính hướng nội, văn hoá Hà nội là sự chắt lọc tinh hoa văn hoá của mọi miền đất nước thì văn hoá TP Hồ Chí Minh vừa mang trong mình gam màu đa sắc hiện đại hướng ngoại, lại vừa kín đáo, gìn giữ được những dấu xưa trầm tích trong từng góc phố, từng mái nhà và trong nếp sinh hoạt của người dân

Một nét văn hoá cũng rất nổi tiếng tại thành phố này chính là nghệ thuật tài tử, cải lương - thính phòng

TP HCM được coi là một Nam Bộ thu nhỏ, một tiểu vùng đẹp nhất của không gian văn hóa vùng Nam Bộ, hội tụ đầy đủ các yếu tố của bản sắc văn hóa vùng Nam Bộ Chính vì thế, nhưng người thực hiện các chương trình văn nghệ trên sóng HTV đã cố gắng phản ánh đầy đủ các khía cạnh văn hóa đặc trưng của tiểu vùng TP HCM, mở rộng ra là của vùng Nam Bộ

1.2 Văn hóa vùng Nam Bộ được thể hiện qua ngôn ngữ truyền hình

1.2.1 Lý luận chung về ngôn ngữ truyền hình

1.2.1.2 Các yếu tố cấu thành ngôn ngữ truyền hình

Ngôn ngữ truyền hình được hình thành trên cơ sở âm thanh và hình ảnh, thì tất nhiên nó phải dựa trên yếu tố cơ bản của hai thành phần này

Về hình ảnh, ngôn ngữ truyền hình sử dụng hình ảnh động, hình ảnh tĩnh Về

âm thanh, truyền hình sử dụng lời nói, âm nhạc, tiếng động để cùng hình ảnh mang lại cho khán giả những hiệu quả nhất

1.2.2 Đặc trưng vùng miền văn hóa trong ngôn ngữ truyền hình của HTV

1.2.2.1 Sử dụng hình ảnh và âm thanh

Hình ảnh là âm thanh là hai yếu tố không thể tách rời vì “Hãy hình dung chúng như một chuỗi các bánh răng ăn khớp và nối tiếp nhau một cách liên tục, nhuần nhuyễn”

Thường mối quan hệ này sẽ không có sự cố định, có lúc là 30% -70% nghiêng về hình ảnh khi hình ảnh ấn tượng mạnh, mà ở đó người xem không cần đến nhiều lời bình cũng có thể hiểu đang xảy ra chuyện gì

1.2.2.2 Giọng nói, âm sắc của giọng nói và tốc độ của giọng nói

Giọng nói : Hiện nay, trong việc sử dụng giọng nói trên truyền hình ở

mỗi đài truyền hình có một giọng đặc trưng khác nhau Ở khu vực miền Nam thì lấy giọng của Thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn cũ) làm giọng chuẩn

Ngoài việc sử dụng chất giọng thì việc sử dụng đơn giọng, đa giọng cũng

là một yếu tố cấu thành nên thành công của chương trình

Âm sắc của giọng nói: Âm sắc lời nói là chất giọng riêng của từng người, giống như khuôn mặt riêng của từng người vậy, không âm sắc của người nào giống người nào, đôi khi có sự gần giống nhưng thực ra không thể giống 100% được Sử dụng âm sắc lời nói của các BTV, PTV trên sóng HTV thường

có điểm chung là thanh hơn so với các đài truyền hình khu vực miền Bắc và Miền Trung

Tốc độ của giọng nói: Tốc độ nói cũng là một phần rất quan trọng, có

ảnh hưởng khá nhiều đến sự thành công của chương trình truyền hình Tốc độ nói của mỗi MC, BTV, PTV, PV khác nhau Có người nói với tốc độ bình thường, có người nói với tốc độ nhanh, có người nói chậm, thậm chí có người nói với tốc độ cực nhanh hoặc rất chậm Đây cũng là một cách để tạo nên phong cách cho từng người

Tiểu kết Chương 1

Nam Bộ là một trong 6 vùng của Việt Nam được phân chia theo cách của

GS Trần Quốc Vượng, có bản sắc văn hóa riêng, khác biệt với các vùng văn hóa khác trong đất nước Văn hóa Nam Bộ là sự giao thoa của văn hóa Việt, văn hóa Khơme, văn hóa Chăm, văn hóa Trung Hoa và phương Tây Cộng thêm với điều kiện tư nhiện là khí hậu nóng quanh năm, nắng lắm mưa nhiều,

với mênh mông sông nước, kênh rạch chằng chịt, trời đất bao la, ruộng cò bay thẳng cánh, tạo cho người dân Nam Bộ có cái nhìn phóng khoáng hơn, cách nói

thẳng thắn, thật thà, tình yêu quê hương đất nước

Trong đó, TP HCM lại là tiểu vùng mang đầy đủ bản sắc văn hóa vùng Nam Bộ, do đó có thể coi TP HCM là một Nam Bộ thu nhỏ

Với sự đặc sắc trong thể hiện âm thanh và hình ảnh, các chương trình văn nghệ của HTV mang đến cho công chúng “cái nhìn” thật nhất, rõ nét nhất và phong phú nhất, từ Lễ hội độc đáo vùng sông nước; Sân khấu với các nét đặc trưng về vọng cổ - cải lương – đơn ca tài tử…; Nghề truyền thống; Ngôn ngữ; Kiến trúc; Văn chương; Tín ngưỡng, tôn giáo; Phong tục tập quán…

Từ đó có thể tác động vào nhận thức với lớp công chúng xem truyền hình trong việc bảo tồn, gìn giữ và phát triển bản sắc văn hóa vùng Nam Bộ

Chương 2: PHÂN TÍCH BẢN SẮC VĂN HÓA VÙNG NAM BỘ TRONG

CÁC CHƯƠNG TRÌNH VĂN NGHỆ TRÊN HTV 2.1 Quy trình thực hiện các chương trình văn nghệ trên sóng HTV

Nói đến các chương trình văn nghệ phát sóng trên HTV trước hết phải nói đến đội ngũ tạo ra những tác phẩm ấy Chương trình truyền hình là kết quả hoạt động, là sản phẩm của tập thể cơ quan đài: bộ phận lãnh đạo, bộ phận kỹ thuật,

bộ phận nội dung chương trình, bộ phận hậu cần,… Để xây dựng một chương trình truyền hình ở HTV qua các bước như sau: Lập kế hoạch tuyên truyền; Bố cục chương trình; Phân định thời gian phát sóng có thời lượng được xác định; Thực hiện nội dung chương trình

Ý đồ sản xuất các chương trình văn nghệ mang bản sắc văn hóa vùng miền Nam Bộ không nằm ngoài ý nghĩa bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị

di sản văn hóa vùng mà tất cả nhân lực thực hiện phải nắm rõ

Lấy chương trình ca nhạc dân tộc “Đờn ca tài tử - Hồn quê Nam Bộ”, do Ban Văn nghệ phát sóng trên HTV9 vào ngày 20 tháng 8 năm 2011, phân tích

để thấy rõ hơn ý đồ thực hiện của chủ thể những người thực hiện của HTV

2.2 Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và các chương trình văn nghệ mang bản sắc văn hóa vùng miền Nam Bộ

2.2.1 Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh

Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh là đài truyền hình do nhà nước Việt Nam quản lý, trực thuộc Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Tên viết tắt của đài là HTV lấy từ tiếng Anh Ho Chi Minh City Television và tên này có trong biểu trưng của đài

Đối tượng phục vụ chính của HTV là nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận Hiện tại HTV đang thực hiện việc mở rộng vùng phủ sóng ở các tỉnh, thành nhằm phục vụ đông đảo nhân dân tất cả Việt Nam So với các đài truyền hình trung ương, HTV có lợi thế là nắm chắc hoàn cảnh cụ thể, phong tục tập quán địa phương, đi sâu vào từng đối tượng riêng biệt, từ đó thông tin gần gũi, góp phần tác động vào tư tưởng, tình cảm của người dân địa phương một cách trực tiếp

2.2.2 Giới thiệu các chương trình văn nghệ trên HTV góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Nam Bộ

Nhắc đến các chương trình văn nghệ trên HTV trước tiên phải kể đến kênh truyền hình Thuần Việt trên hệ thống truyền hình cáp HTVC, kênh HTVC

ca nhạc

Ngoài các kênh truyền hình có tính chất phản ánh chuyên về mảng văn nghệ trên HTV, thì trên sóng HTV còn có những chương trình riêng lẻ về đề tài này ở nhiều kênh khác nhau, gồm: Ca nhạc truyền thống: Phát sóng trên HTV9, HTV7; Ca nhạc trẻ: Phát sóng trên HTV9, HTV7, HTVC Ca nhạc; Ca nhạc dân tộc: Phát sóng trên HTV9, HTV7, HTVC Thuần Việt; Tài tử cải lương: Phát sóng trên HTV9, HTV7, HTVC Thuần Việt; Vầng trăng cổ nhạc: Phát sóng trên HTV9, HTV7, Thuần Việt; Chuông vàng vọng cổ: Phát sóng trên HTV9, HTV9, Thuần Việt; Giao lưu âm nhạc: Phát sóng trên HTV9

2.3 Bản sắc văn hóa vùng Nam Bộ thể hiện qua nội dung và hình thức trong các chương trình văn nghệ trên HTV

2.3.1 Về nội dung

Xây dựng nội dung chương trình: là yếu tố đầu tiên trong việc thực hiện một quy trình sản xuất chương trình truyền hình Trước hết, người biên tập hay phóng viên phải tìm ra được đề tài cho chương trình Chương trình văn nghệ ở truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh là đài mang tính chất địa phương, nên cái nhìn ban đầu cũng do tính bản địa chi phối Công tác tổ chức chương trình ở đài địa phương phải bảo đảm tính đại chúng – dân tộc, vừa phải đáp ứng nhu cầu bản địa của tỉnh thành đó Do vậy, vấn đề xây dựng kịch bản, xây dựng đề cương từ những chất liệu cuộc sống thường ngày phải đáp ứng được yêu cầu: thỏa mãn nhu cầu và trong tầm hiểu biết ưa thích của khán giả Vì thế kịch bản chính là xương sống cho một tác phẩm, một chương trình truyền hình Mỗi một tác phẩm chương trình đều phải có đặc trưng riêng của mình, phải có bản sắc riêng, không chương trình nào giống chương trình nào để tránh gây nhàm chán cho khán giả xem đài Cho nên, nét văn hóa riêng ở mỗi nơi đã là một mảng màu cho chương trình truyền hình Không thể chối cãi khác đi trong cái mạch văn hóa bản địa ấy

Chúng tôi có khảo sát mức độ trung thành của khán giả TP HCM về nội dung các chương trình văn nghệ trên HTV so với các đài truyền hình khác, để

thấy được khán giả TP HCM thực sự mong muốn được xem các nội dung gì, yêu thích các nội dung gì

2.3.2 Về hình thức

Những phong tục tập quán, những ngày lễ hội tưng bừng, những ký ức lịch sử không thể phai mờ, những loại hình nghệ thuật độc đáo v v…rất cả là những chất liệu quý báo cho các chương trình văn nghệ sẽ được xây dựng trên truyền hình Dựa vào chất liệu ấy, ekip thực hiện sẽ lựa chọn cách làm, thể loại báo chí nào phù hợp với nội dung để truyền tải đến người xem những gì đang diễn ra xung quanh họ Tính cộng đồng và bản sắc văn hóa dân tộc lúc này được thể hiện rõ nét và thuyết phục nhất Nó thuyết phục công chúng ở phương diện nội dung là có thật, song hành cùng cuộc sống hàng ngày của họ Hơn thế nữa, vì là chương trình về văn nghệ nên nó sẽ gần gũi hơn với khán giả thông qua cách thức thể hiện mềm mại, uyển chuyển, không khô cứng, dễ đi vào lòng người xem hơn Nhưng bên cạnh đó, nhu cầu của khán giả ngày càng cao, cho

dù là những thứ ở xung quanh vẫn diễn ra hàng ngày, họ vẫn muốn được nhìn thấy nó dưới nhiều hình thức thể hiện trên truyền hình Do vậy, cách thức thể hiện vừa phải mang tính đại trà gần gũi lại phải mang tính sáng tạo, thu hút khán giả

Các chương trình văn nghệ trên HTV được thể hiện dưới khá nhiều hình thức phong phú, từ phóng sự, ký sự, phim tài liệu, ca nhạc, gameshow, truyền hình thực tế v v

2.4 Công chúng TP HCM tiếp nhận các chương trình văn nghệ trên HTV 2.4.1 Khảo sát công chúng TP HCM

Để tìm hiểu công chúng Nam Bộ tiếp nhận đặc trưng về văn hóa vùng miền trong các chương trình văn nghệ trên HTV ra sao, chúng tôi đã tiến hành hỏi và phỏng vấn sâu đối với cư dân nội thành TP HCM Cụ thể như sau:

Điều tra bằng bảng hỏi đối với 1000 cư dân, gồm các nhóm:

- Các quận nội thành cũ: quận 3,5,8,10,11, Phú Nhuận

- Các quận mới đô thị hóa: quận 9, 12, Tân Phú

- Các huyện ngoại thành: huyện Nhà Bè, Hoc Môn

Chúng tôi cho rằng, ở các quận huyện trên điển hình cho cơ cấu dân cư của TP HCM, từ trung tâm đến các vùng lân cận, phản ánh rõ nét và là điển hình các tập quán sinh hoạt của người dân Nam Bộ chung chung Tuy vậy, với

1000 người của Nam Bộ thì những số liệu này không mang tính chất đại diện cho toàn bộ dân cư của khu vực Nam Bộ

Phương pháp tiến hành:

Cuộc điều tra được tiến hành ở 11/24 quận, huyện với tổng số người được hỏi là 400 theo phương pháp chọn ngẫu nhiên, phân tần kết hợp với việc phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp bằng phiếu xin ý kiến

Về phương pháp xử lý: Thông tin được xử lý trên máy vi tính bằng chương trình SPSS ( Là một chương trình phần mềm dùng để sử lý số liệu thông kê.)

Nội dung trong bảng câu hỏi và phỏng vấn, bao gồm về:

Độ tuổi, Giới tính, Trình độ học vấn, Nghề nghiệp, Các chương trình truyền hình thường xem, Kênh truyền hình thường xem, Chương trình - kênh yêu thích nhất, Thói quen theo dõi các chương trình truyền hình văn nghệ trên HTV so với các đài khác, Các chương trình ca nhạc yêu thích nhất, Độ tuổi theo dõi các chương trình văn nghệ, Nhóm nghề nghiệp của khán giả theo dõi các chương văn nghệ, Các chương trình văn nghệ được yêu thích nhất, Mức độ yêu thích các chương trình văn nghệ ở các kênh của các đài truyền hình trong khu

vực Nam Bộ

Thời gian tiến hành từ ngày 12/6/2011 đến hết tháng 6/2012

Qua khảo sát, có thể thấy chân dung khán giả xem truyền hình của TP HCM là những cư dân còn khá trẻ, chiếm 56,4% trong độ tuổi từ 16 -45 tuổi

Và đây cũng là độ tuổi có nhiều sự lựa chọn trong việc thưởng thức các chương trình truyền hình Từ đó có thể có thể mở ra một cái nhìn mới đối với công chúng trẻ thông qua việc lựa chọn các chương trình và kênh truyền hình mà mình yêu thích

2.4.2 Mức độ theo dõi của khán giả TP HC M về các chương trình văn nghệ của HTV

Kết quả bảng hỏi cho thấy các kênh truyền hình mà khán giả TP HCM thường xem thì HTV vẫn đứng đầu danh sách, với lần lượt HTV7 là 51,55%; HTV9 với 41,21%; rồi mới tới các kênh của đài truyền hình trung ương VTV Biểu đồ này cũng cho thấy, các khán giả của TP HCM dành ít thời gian cho các kênh truyền hình của các đài truyền hình khác ( ngoài HTV và VTV) với các % không đáng kể