Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giảm nghèo trên địa bàn xã Xuân Trường huyện Bảo Lạc tỉnh Cao Bằng.

Gi ng d n : ThS Nguy n Th Châu

Kinh t và phát tri i H c Nông Lâm Thái Nguyên, sau khi hoàn tành khóa h c n hành th c t p t t nghi p t i xã

ng, huy n B o L c, t nh Cao B ng v tài:

B o L c, t nh Cao B

ng

Tôi xin chân thành c i H c Nông Lâm Thái Nguyên

o, gi ng d tôi trong su t quá trình h c t p và nghiên

Tôi xin c ThS Nguy n Th Châu gi ng viên khoa Kinh

t n tình trong su t th i gian th c hi tài

Tôi xin c y cô giáo trong khoa Kinh T và Phát Tri n Nông Thôn o m u ki n thu n l ng th i tôi xin c

xã t o m u ki tôi trong quá trình th c hi tài

Thái nguyên, tháng 05

Sinh viên

Nông Th Lan

2012 - 2014 29

B ng 4 ng 31

B ng 4.4: B u Dân s ng c 33

B ng 4.5: Tình hình nghèo t n 2012 - 2014 39

B u các nhóm h 42

B ng 4.7: Thông tin chung v nhóm h u tra 43

B ng và nhân kh u c a nhóm h u tra 45

B ng 4.9: Tình hình s d t c a các h u tra phân theo nhóm h 46

B ng 4.10: Tài s n c a nhóm h u tra 47

B ng 4.11: Tình hình thu nh p t tr ng tr t c a nhóm h u tra 49

B ng 4.12: B ng k t qu p c a nhóm h u tra 49

B ng 4.13: Tình hình thu nh p t tr ng tr a nhóm h u tra .51

B ng 4.14: Chi phí cho s n xu t và chi phí ph c v i s ng hàng ngày c a nhóm h u tra 53

B ng 4.15: T ng h p thu nh p và chi phí trong s n xu t và sinh ho t c a nhóm h u tra 54

B ng 4.16: T ng h p nguyên nhân d a nhóm h u tra 56

B ng 4.17: Tình hình vay v n c a các h u tra 57

Hình 4.2: T l h c v n c a nhóm h nghèo 59

1.1 Tính c p thi t c a vi c nghiên c tài 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 3

c c a khóa lu n 3

1.4 B c c c a khóa lu n 4

PH LÝ LU N VÀ TH C TI N 5

lý lu n 5

2.1.1 M t s quan ni m v nghèo 5

2.1.2 Khái ni m v Vi t Nam 7

2.1.3 Nguyên nhân c 8

2.1.4 H nh chu n nghèo c m nghèo qu c gia 10

th c ti n 13

2.2.1 Th c tr ng nghèo trên th gi i và khu v c hi n nay 13

2.2.2 Th c tr ng nghèo t i Vi t Nam 13

2.2.3 M t s t công tác gi m nghèo và xây d ng nông thôn m i 13

PH N 3: NG, N C U 21

3 ng và ph m vi nghiên c u 21

3 ng nghiên c u 21

3.1.2 Ph m vi, th i gian nghiên c u 21

3.2 N i dung nghiên c u 21

3.3 Câu h i nghiên c u 21

3 u 22

3.4.1 p s li u 22

m kinh t i 28

a bàn nghiên c u 35

4.2 Phân tích th c tr ng và nguyên nhân d n nghèo c a các h dân trên a bàn nghiên c u 38

4.2.1 Th c tr ng nghèo c n 2012 - 2014 38

4.2.2 Tình hình chung c a nhóm h u tra 43

4.2.4 Nguyên nhân d n nghèo c a nhóm h u tra 55

c th c hi n t 61

PH N 5: CÁC GI I PHÁP 65

5.1 M t s gi i pháp gi m nghèo t 65

ng 65

5.1.2 M c tiêu c n t i: 67

5.2 M t s gi i pháp gi m nghèo ch y i v ng, huy n B o L c, T nh Cao B ng 67

5.2.1 Gi i pháp chung 67

5.2.2 Gi i pháp c th 72

5.3 K t lu n 74

5.4 Ki n ngh 75

i v c 75

i v i chính quy n xã 76

i v i h 76

TÀI LI U THAM KH O

mang tính ch t toàn c u luôn t n t i trong xã h i

n kinh t ch m phát tri n, gi i quy t v

ng l phát tri n kinh t xã h i Ngay c nh c phát tri

tri n kinh t xã h i v a c c m t, v n lâu dài".

Vi t Nam là m t trong nh c nghèo trên th gi i, v i g n 80% dân

nông nghi p Do s phát tri n ch m c a l ng s n xu t, s l c h u v kinh t

ng xã h i kém, d n t ng xã h i và

vùng xâu vùng xa v n t n t i các h i nghèo, xã nghèo Chính vì v y

Cao B ng là m t t u ki n kinh t , xã h còn nhi u h n ch ,

L c t nh B ng là m t xã ph ng b ng ngh nông nghi p thu nh p ch

y u d a vào nông nghi i u ki n s n kinh t xã h nh

n s n xu t i s ng c i dân T l h nghèo còn cao nên

m nghèo là m t v c p thi t và nan gi i T nh ng

u b c thi t c i dân, nh ng công tác xóa

m nghèo và nâng cao cu c s ng c

tôi ch tài: Nghiên c xu t m t s gi i pháp gi m nghèo trên

ng, huy n B o L c, t nh Cao B

Nghiên c u khoa h cho sinh viên th c hành nh ng ki n

th c, áp d ng các ki n th c vào th c t , giúp sinh viên nâng cao ki n th c và kinh nghi p th c t , các k t câu h i, khai thác thông

sinh ho t và s n xu t c i dân t t qu nghiên c tài

gian T ch c y t th gi i nh ngh a nghèo theo thu nh t

i là nghèo khi thu nh t n a m c thu nh p bình

a qu c gia [11]

T i h i ngh bàn v ch y ban kinh t xã h i khu v c

c c xã h i th a nh n tu theo trìn phát tri n kinh t xã

h i và phong t c t p quán c a t c xã h i th a nh nh

c khác nhau là khác nhau Theo s

li u c a ngân hàng th gi i thì hi n nay trên th gi i có kho ng 1,3 t i

Theo khái ni m trên không có chu n nghèo chung cho m i qu c gia, chu n nghèo cao hay th p ph thu u ki n c th c a t ng qu c gia

i theo không gian và th i gian

Chu n nghèo phân bi t ai nghèo ai không nghèo t

xem n0]

vào tình hình kinh t xã h i và m c thu nh p c a nhân

Nghèo là tình tr ng m t b ph ch có nh u ki n thomãn nh ng nhu c u t i thi b n nh t trong cu c s ng và có m c s ng

M t cách hi u khác: Nghèo là m t b ph có m c s i

tri n kinh t xã h i c th c a t ng qu c gia

Vi c chia thành các m c khác nhau: nghèo tuy t

i, nghèo có nhu c u t i thi u

- Nghèo tuy i: Là tình tr ng m t b ph thu c di n nghèo không có kh mãn nhu c u t i thi u c a cu c s

ch tho mãn m t ph n nhu c u t i thi u c a cu c s ng và có m c s ng th p

không thu n ti s h t ng thi u th u ki n phát tri n s n

xu m b o cu c s ng và là vùng có s h nghèo và xã nghèo cao.[10]

N

.

[12]

nh h nghèo trên 5 khía c nh y t , giáo

d c, nhà u ki n s ng và ti p c n thông tin

2.1.3

n xu t, gây ra tình tr m t vùng, khu v c

- Nhóm nguyên nhân ch quan c i nghèo: thi u ki n th c làm

-i nghèo ( ng nhà c a, ti n nghi sinh ho t, y t , giáo d c và

c 2: T p hu n ngi p v nh h ngèo, h c n nghèo các c p

gia c a các bên liên quan

c 4: L p danh sách các h p thôn

c 5: Phân lo i h p thôn

c 6: T ng h p k t qu phân lo i h p xã/huy n/t nh

c 7: Th ng nh t s ng và t l h nghèo, h c n nghèo c p huy n, xã, c a t nh

c 8: Bình xét danh sách các h nghèo c n nghèo

c 9: L p danh sách h nghèo và h c n nghèo chính th c

c 10: T ng h p thông tin v m h nghèo, h c n nghèo

c 11: Báo cáo k t qu nh hô nghèo, h c n nghèo

c 12: L p s h nghèo, h c n nghèo c p xã

Theo n LHQ (PUND) g n1/2 dân s th gi i s ng

i m c s ng t i thi u, t i 2 dola/ngày Theo th ng kê, m

phát tri n s tr em ch c 5 tu i l n 1/10 Hi n nay th gi i có 42

phát tri n Riêng châu Phi, theo d a các nhà khoa h

m t s qu c gia s m dân s nh này Hi n nay, trên th gi i

-

-20

-9]

g

-tham gia xây

-huy

biên phòng, nhân dân xóm

[13]

2.2.3.3 Xã Cao

Nhân dân xóm

hù là xã vùng II -

V

-00% xóm

nông th

thông xã phân chia thành 2 vùng , giao thông khác

m 1.300

-

- -

g

T

luôn

Th c hi n t t quy ch ph i h p 3 l ng, công an, dân quân và b i biên phòng tham gia b o v an ninh biên gi i, n a, n i b

và tr t t an toàn xã h ng công tác tu n tra, ki m soát hành chính,

-4

t v l n c a xã h i nói chung và c a xã Xuân

t ng sâu r ng trong c ng nhân dân xã M c dù trong nh

hi n nay t l h nghèo trong xã v n còn khá cao và còn nhi u v xoay

c tháo g

nh h nghèo c a xã theo quy nh s-TTg v vi c ban hành chu n h nghèo, h c n nghèo áp d ng

n 2011 - 2015

SST hành

chính

T ng s (h )

S h nghèo (h )

T l h nghèo (%)

T ng s (h )

S h nghèo (h )

T l h nghèo (%)

T ng s (h )

S h nghèo (h )

T l h nghèo (%)

Hình 4.1: T l h nghèo c n 2012 - 2014

Ta th y h nghèo ng chi m t l cao T l h nghèo

2 toàn xã có 73,7% h

nghèo trên 90% Phìn S ng, Th m Tôm có t l h nghèo trên 80% B n Thán, B n Chu l h nghèo chi m trên 50% s h trong xóm

chi m 47% T l h nghèo th p nh t xóm Nà Ch c 8/27 h chi m 25,0%

y h nghèo chi m t l cao nh t các xóm vùng cao và c a các vùng là khác nhau do ph thu u ki n v t nhiên, kinh t xã h i

nghèo gi m t 550 xu ng còn 404 h gi m xu ng 146 h chi m 21,7% so v i

xóm t l h nghèo không gi m v n chi m 100

u ki n giao thông, kinh t xã h i phát tri

* Theo k t qu phân lo i h c

Theo các tiêu chí:

+ H c n nghèo có thu nh p t 401.000 - ng i/tháng+ H trung bình có thu nh p t 521.000 - i/tháng

D a vào các tiêu chí k t qu phân lo i h c c t ng h p qua

b ng sau:

h c n nghèo là 46 tu i, không có s chêng l ch nhi u v s tu i bình quân

i h u này cho th y r ng kh p c n và ti p thu KHKT c a các h còn r t th p

và thu nh p c a h , h nhi u nhân kh u s có nhi u ngu n thu nh p tuy nhiên

C n nghèo (n=5)

Nghèo (n=20)

C n nghèo (n=5)

T b ng trên ta th y t l phi u tra c a 2 vùng là b ng nhau có 25

+ S nhân kh u/h gi a các h và các vùng còn khá cao và có s khác nhau Vùng 2 s nhân kh n so v i vùng 1 vùng 1 bình quân nhân kh u/h c a nhóm h nghèo là 3,9 kh u còn nhóm h c n nghèo cao

u/h vùng 2 binh quân nhân kh u/h vùng 1, nhóm

h nghèo có trung bình 5,5 kh u/h còn nhóm h c n nghèo 6 kh u/h

ng/h c a c 2 vùng c a nhóm h c n

n tình hình s n xu t và sinh ho t c a h i v i

u s n xu t vô cùng quan tr ng g n li n v i ho ng

u và phân b c a ngành nông nghi p Nghiên c u v t

Bình quân/h (m2)

Bình quân/kh u (m2)

S

ng (m2)

Bình quân/h (m2)

Bình quân/kh u (m2)

t th n t p/h c a hai nhóm h có s khác nhau v i nhóm h nghèo m i h có bình quân 1.056,825 m2 i v i nhóm h

c n nghèo m i h có bình quân 1.081 m2 u này cho th y di t th

n t p ng nhi u t i ho ng kinh t c a h

, t i qu c gia t u c

g ng s m cho mình nh ng chi c ti vi c n nghèo ch có 72,5% h

y cu c s ng các h này còn r t thi u

i c i dân, tuy nhiên t l các h có xe máy c a các h còn khá th p nhóm h nghèo ch có 45% h có xe máy Nhóm h c n

i 60% Tuy nhiên giá tr c a các chi c xe máy này là khác nhau, chúng có giá tr t 4 tri n 18 tri ng 100% các h không

Công c s n xu t c a 2 nhóm h cung có s khác nhau Máy say sát

c a nóm h nghèo ch có 2,5%, nhóm h c n nghèo có 40% s h có máy say sát Máy tu i lúa, máy qu t thóc c a 2 nhóm h c n nghèo và h u

c h tr ph c v cho vi c s n xu t Trâu, bò là tài s n không th

u h t t t c các hcung c p ngu n s c kéo và phân bón cho vi c s n xu t nông nghi p Có thnói trâu, bò là tài s n có giá tr nh t c a các h c n nghèo và

chu ng tr

S n

ng (t )

Giá bán/t (1000 ng)

T ng thu (1000 ng)

Di n tích (sào)

S n ng (t )

Giá bán (1000 ng)

T ng thu (1000 ng)

S n ng

Giá bán/kg (1000 ng)

T ng thu

S

ng (con)

S n ng (kg)

Giá bán/kg

T ng thu (1000 ng)

+ L n: có t ng 140 con l n bình quân m i giá

T ng thu nh p t nuôi l n 474.950.000 ng

t các h u tra kém phát tri ng xuyên thi u

c và thi u v mua gi ng t ng s v t bình quân 2,2kg/con

Giá bán bình quân 10 ng/kg t ng thu t t

ng

- T trên ta có ta có th t ng h p tình hình thu nh p chung c a các

h nghèo.

vùng 1: T ng thu nh p c a nhóm h c nhóm h

nhóm h c n nghèo tuy ch có 5 h ng thu nh t 159.084.000

ng S h nghèo g p 4 l n s h g p 2,15 l n

nhóm h c n nghèo là 193.920.000 ng Nhóm h nghèo ch g p 2,06 l n trong khi s h g p 4 l n so v i h c n nghèo Có th th y r ng nhóm h c n nghèo có thu nh n so v i nhóm h nghèo nó ph thu c vào quy

c a các nhóm h trong m a nhóm h u tra

Nó bao g m chi phí cho gi ng, phân bón V i t ng di n tích tr ng cây hàng

+ Chi phí ph c v cho sinh ho t h c t c tính t ng cho c a các nhóm h u tra bao g m ti ng, h c t p và các kho n chi khác

c a h

Chi bình quân/ h (1000 ng)

Chi phí (1000 ng)

Chi phí bình quân/h (1000 ng)

Chi phí (1000 ng)

Chi phí (1000 ng)

Chi phí (1000 ng)

Chi phí (1000 ng)

tr ng tr t c nhóm h c n nghèo và h nghèo Chi phí cho s n xu t c a

Chi phí hàng ngày cho sinh ho t, h c t p c a nhóm h nghèo th

nhóm h c u này cho th y m c s ng c a hai nhóm h

khác nhau

( ng)

Ngu n thu

H nghèo (n=20)

H c n nghèo (n=5)

H nghèo (n=20)

H c n nghèo (n=5)

T b ng 4.15 ta th y thu nh p bình quân c a hai nhóm h nghèo và

c n nghèo có s khác nhau rõ ràng và chênh l ch nhi u vùng 1 binh quân thu nh p c a nhóm h nghèo ch t 288.000

h c n nghèo có thu nh p 441.000 i/tháng cao g p 1,5 l n so v i nhóm h nghèo

nhóm h c n nghèo chi tiêu nhi i s ng sinh ho t hàng ngày so

nhóm h nghèo h chi tiêu nhi i m c thu nh p nguyên nhân

c xa nhà vì v y h c n nhi u ti chi tiêu

i nhóm h nghèo vùng 1 Thu nh p c a nhóm h c n nghèo là

kh u cao nên thu nh i/tháng th vùng 1 Thu nh p

i dân còn th nan gi i và là m t trong nh ng thách th c

m nghèo t

4

Là m t xã nông nghi i s ng c a bà con còn g p nhi

s n xu t nông nghi p còn ph thu c nhi u ki n t nhiên, g p nhi u

r i ro trong phát tri n s n xu t

u ki n t nhiên không thu n l i, th i ti t l nh, mùa khô thi c

t nhi u trong s n xu t nông nghi p, trong sinh ho t, xã

ch s n xu t lúa c m t v vì thi c và th i ti t quá l nh

H u h t các h nghèo l i nhi u kh ng chính l i không nhi u Nhi i ph thu c d n các kho n chi tiêu cao thu nh

c nhu c u thi t y u hàng ngày

H nghèo không có v n s n xu t, vi

n hi u qu s n xu t không cao, thu nh p không nh tùy thu u

ki n t nhiên T nh ng nguyên nhân trên có th t s nguyên nhân

c th d n nghèo c a các h

a h S h

(h )

T l (%)

S h (h )

T l (%)

a, Thi u v n

hàng ngày Vì v y h v tái s n xu t, mu n vay v n ngân

nghèo th p h ch trông ch vào s c a bà con hàng xóm, c ng

nh nh Chính vì tâm lý an toàn s r i dân không d y

m r ng s n xu t mà ch s n xu t v i quy mô nh Do v y thi u

v n là nguyên nhân d n t i thi n xu t c a h và t i

nào thì s Vì v y dù có các kho

v n không dám vay m nh d

Qua b ng 4.14 ta th y 32 h nghèo thi u v n chi m 80% t y cho

th y thi u v n là nguyên nhân d n t i nghèo c a các h u tra

b, Thi t s n xu t

t s n xu t có ng tr c ti p t i ho ng s n xu t c a các h

còn th p nên các h nông dân thi t s n xu t canh tác

hi u qu s n xu t không cao trung bình ngô ch c 25 t t lúa do thi c và do khí h u l nh giá nên ch c c m t v Ngoài v mùa

t tr ng ngô và m t s rau m u tra có 50% h nghèo thi t s n xu t t y ta th y thi t s n xu t là nguyên nhân d n n nghèo c a h nghèo

c, ng là y u t quy nh t i s n xu t c a h Qua s li u tra có th th y bình quân m i h nghèo có 3,9 nhân kh có bình

thu t tr ng tr quy mô nh và không có ngu n thu nào nh,

gi i quy nông dân t thoát nghèo Có 14 h nghèo thi ng chi m 35% t ng s h nghèo

h trong nhóm h nghèo còn th p còn có t l mù ch 12,5% và 47,5% các

ch h ch h n c p 1 Nên kh p nh n các thông tin v gi ng cây

tr ng, v t nuôi, thông tin v th ng c i dân s b h n ch n t i

h th ng trong các ho ng s n xu t kinh doanh

Hình 4.2: T l h c v n c a nhóm h nghèo

- T các s li u tra cho th y các nguyên nhân thi u v n, thi t s n

xu t, thi ng, t n n, giá c th ng b p bênh,

h c v n th p, thi u thông tin là các nguyên nhân ch y u d n nghèo c a các h u tra

4.2.4.2 Nguyên nhân khách quan

a hình cao thi c nên m t s h t tr c

T n n xã h i luôn là m t v muôn th a nó gây ra nhi u nh ng

i trong xã h i làm cho cu c s ng sinh ho t và s n xu t c i dân g p nhi u khó Nguyên nhân m t ph

n n xã h i M t h d n nghèo là do m c vào các t n n c b u chè N i dân khi không có vi c gì làm trong nh ng th i gian r nh r i

4

N

- 2014

có

rình này

-: -

-,

sóc

ng

ng chính sách h tr cho vay có hoàn tr u ki n và có th i h y

m nh công tác truy n thông, tuyên truy n, nâng cao nh n th c.Các chính sách gi m nghèo s ng phân lo i chính sách

phát tri n kinh t - xã h i, an sinh xã h