Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai (Khóa luận tốt nghiệp)

Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .Giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở xã Bản Qua huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai .

L I C

Gi y m nh chuy n d u kinh t nông lâm nghi p theo

ng s n xu t hàng hóa xã B n Qua,huy n Bát Xát,t

Trong th i gian nghiên c u và th c hi n lu

tôi trong su t quá trình th c hi tài t t nghi p này

o và khoa KT&PTNT cùng các th y cô giáo nhcung c p trang thi t b ki n th c cho tôi trong su t quá trình th c t p

nghiên c u nên b n khóa lu n này không tránh kh i nh ng thi u sót Tôi r t mong

Xin chân thành c

Sinh viên

Nông Thanh Th o

M C L C

1

1.1 1

1.2 3

1.2.1 3

1.2.2 3

3

3

3

1.5 4

5

5

5

2.1.2 6

2.1.3 8

2.1.4 8

2.1.5 12

2.2 13

2.2.1 13

2.2.2 13

2.2.3 14

2.2.4 14

15

2.3.1 15

2.3.2 17

2.4 .

18

19 ng và ph m vi nghiên c u 19

ng nghiên c u 19

3.1.2 Ph m vi nghiên c u 19

3.2 N i dung nghiên c u 19

u 20

n m u nghiên c u 20

p thông tin 20

ng h p thông tin 21

21

21

21

3.4.3 H th ng ch tiêu ph u ki n s n xu t kinh doanh c a h s n xu t nông nghi p 22

22 22

24

4.1 24

24

44

53

53

55

61

64

66

67

4.2.7 Khái quát -2014 68

77

77

79

80

82

h Lào Cai 82

82

82

83

85

5.2 89

5.2.1 89

5.2.2 90

DANH M C B NG

2012 2014 31

2012 2014 42

2014 45

B ng 4.4 Giá tr s n xu t tr ng tr t c a xã B -2014 48 B ng 4.5 Giá tr s n xu a xã B n Qua 2012-2014 50

58

59

60

61

62

63

65

66

67

70

71

72

B ng 4.19: Chi phí s n xu t c a nhóm h 73

B a nhóm h 74

B ng 4.21: Chi phí cho s n xu t lâm nghi p c a các h u tra Ch tiêu 75

76

DANH M C HÌNH

-2014 46

Bi u giá tr ngành tr ng tr Bi u giá tr 54

63

78

78

79

PH N 1

1.1 Tính c p thi t c tài

,cung c p nguyên li u phát tri n công nghi p nh và công nghi p ch bi n ,cung

Nông nghi p- nông thôn là th ng quan tr ng c a các ngành công nghi p, d ch

ng

xu t hàng hóa t p trung, g n v i vi c chuy n giao công ngh s n xu t và ch bi n,

kh c ph c tình tr ng s n xu t manh mún, t

c quan tâm hi n nay c a nhi c trên th gi i, nh t là

n i dung không th thi c ta có trên 70% dân s s ng b ng ngh s n xu t

Xã B n Qua n m ông c a huy n Bát Xát , bao b c xung quanh

mún, phân tán sang s n xu t hàng hóa Tuy nhiên, so v i nhu c u phát tri n và ti m

i th c a xã thì quá trình chuy n d u kinh t nông lâm nghi p c a xã

c s n xu t t cung t c p là chính, các cây tr ng ch y u là: Lúa, ngô,

ng s n xu t hàng hóa g n v i công nghi p ch bi n và th ng, th c hi n

n khí hóa, th y l i hóa, ng d ng thành t u khoa h c, công ngh ,

tranh c a nông s n hàng hoá trên th ng là m c tiêu mà các c p và nhân dân c a

chung c a huy n, c a t nh và yêu c u riêng c a xã trong phát tri n kinh t , xã h i,

chuy n d u kinh t nông lâm nghi ng s n xu t hàng hóa xã

B n Qua, huy n Bát Xát, t nh m tìm ra các gi i pháp cho vi c chuy n

d ch CCKT nông- lâm nghi p c a xã có hi u qu và b n v ng là yêu c u c p thi t

c v lý lu n và th c ti n

1.2 M c tiêu nghiên c tài

chuy n d ch cõ c u kinh t nông lâm nghi p Xã B n Qua trong nh

- Góp ph n cung c p các lu n c v chuy n d u kinh t nông nghi p theo

- i v i xã h i: góp ph n gi i quy t v ng có vi c làm trong nông

m nghèo, c i thi i s ng, gi m t n n xã h i, an toàn tr t t xã h i,

b o v an ninh qu c phòng, xây d ng nông thôn m

Nh ng m t m nh, h n ch , nguyên nhân là gì?

u kinh t là m t ph m trù kinh t bao g m nhi u b ph n có m i quan h

bi n ch ng v i nhau h p thành c u trúc bên trong c a n n kinh t c s p x p

u kinh t nông nghi p là khái ni m ch t ng th các ho ng kinh t trong

c s n xu t nông nghi p, th hi n b ng t l nh nh v m nh tính và

không gian và th i gian c th [5]

u kinh t nông thôn là m t khái ni m bi u th t ng th các ho ng kinh

t - xã h i di a bàn nông thôn trong m t không gian và th i gian nh t

ti u th công nghi p và d ch v [2],[5]

Công nghi p hóa hi i hóa nông nghi p là quá trình chuy n d u

thành t u khoa h c, công ngh c h t là công ngh sinh h t b , kthu t và công ngh hi i vào các khâu s n xu t nông nghi p nh

su t, ch ng, s c c nh tranh c a nông s n hàng hóa trên th ng (NQ h i ngh TW 5, khóa IX ) [3].

- Công nghi p hóa , hi i hóa nông nghi p , nông thôn

Công nghi p hóa hi i hóa nông nghi p, nông thôn là quá trình chuy n

s n ph ng các ngành công nghi p và d ch v , gi m d n t tr ng s n

ph ng nông nghi p, xây d ng k t c u h t ng kinh t - xã h i, quy

ho ch phát tri n nông nghi p, nông thôn, b o v ng sinh thái, t ch c l i

s n xu t và xây d ng quan h s n xu t cho phù h p, xây d ng nông nghi p, nông

a nhân dân nông thôn (NQ h i ngh TW5 ,khóa IX ) [3]

2.1.2 N i dung c u kinh t nông nghi p, nông thôn và s chuy n d ch

ng công nghi p hóa, hi i hóa.

u kinh t nông nghi p, nông thôn bao g u ngành và n i b

2.1.2.1 V u ngành và n i b ngành

u kinh t ngành và n i b ngành trong nông nghi p g m tr ng tr t và

v t nuôi th y s n

u kinh t phân theo ngành c a n n kinh t nông thôn bao g m 3 nhóm

thác, ch bi n, s n xu t v t li u xây d ng, ti u th công nghi p, ngành ngh truy n

th ng) D ch v nông thôn (bao g m c d ch v i s ng và d ch v s n xu t).Trong

Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t u ngành nông nghi p d ch

Trong n i b ngành tr ng tr u c n ph i chuy n d ch theo

c u vùng là l i th so sánh v u ki n t nhiên, kinh t - xã h i Xu th chuy n

xu t và d ch v , hình thành nh ng vùng s n xu t t p trung có hi u qu cao Trong

vùng chuyên môn hóa c c xem xét và nghiên c u c th , th n tr ng, n u vi

ph m sai l m có th d n khó kh c ph c và ch u t n th t r t l n

2.1.2.3 V u thành ph n kinh t

ng s n xu t kinh doanh theo pháp lu t

Trong quá trình chuy n d u kinh t nông thôn, các thành ph n

ng chuy n bi n kinh t h t cung, t c p sang s n xu t hàng hóa [7],[9]

2.1.3 u nông nghi p nông thôn

M t là c u kinh t nông nghi p, nông thôn mang tính khách quan, không

Hai là, u kinh t nông nghi p, nông thôn mang tính l ch s , xã h i g n

li n v i ð c ði m kinh t xã h i c a t ng vùng sinh thái

Ba là, u kinh t nông nghi p, nông thôn không ng ng v ng, bi i

ng ngày càng hoàn thi n, h p lý hóa và có hi u qu

B n là u kinh t nông nghi p, nông thôn là m u kinh t m , luôn

tri n (ch y u là ngh truy n th ng, ti u th công nghi p), ngành d ch v

Sáu là u kinh t nông nghi p, nông thôn v ng ,phát tri n trên m t

a bàn r ng l n

2.1.4 Nh ng nhân t ch y u n s chuy n d u kinh t

nông nghi p nông thôn

2.1.4.1 Nhóm các nhân t v u ki n t nhiên

lý Nh ng vùng g n th ng tiêu th , thu n l i v giao thông, thu n l i v các

2.1.4.2 Nhóm các nhân t v u ki n kinh t - xã h i

ai?[16]

h cung c u, quy lu t giá tr và quy lu t c nh tranh Ba quy lu t này luôn chi ph i

Hi u qu c a quá trình s n xu t nông nghi p ph thu c r t l

th c k t h p gi a y u t ng s ng và y u t v ng v t hóa trong quá

v i ti n trình chuy n d u kinh t nông nghi p Vai trò quan tr

hi n các m t [16]:

- Nh n th ra quy nh s n xu t c ng trong n n kinh t

t c a các y u t s n xu t trong nông nghi p

i s n xu t b trí tr ng cây gì, nuôi nh ng con gì, ch y u là nh

l i l i ích kinh t cho b n thân và gia

Trong n n s n xu t nh u s n xu t nông nghi p có tính ph bi n c a

i nông dân là t p trung s n xu t các lo i s n ph m gi i quy t v

hóa ngành nông nghi p, chuy n nông nghi p t s n xu t nh , manh mún sang s n

lâu dài thì giá thành nông s n s h th p

2.1.4.3 Nhân t v khoa h c và công ngh

su t cây tr ng, v t nuôi, t ng cao, t n chuy n d ch

u kinh t nông nghi p, nông thôn

s phát tri n không ng ng c a khoa h c-k thu t mà hàng lo t các

i, nhà kính, b th y canh, lò p tr ng cùng v i h th ng th y nông,

gian và v m t th i gian, t u ki n b trí h th ng cây tr ng, v t nuôi phong phú

ch ng lo i và v th i v [8],[16]

2.1.5 Yêu c u ph i chuy n d u kinh t nông lâm nghi ng s n

xu t hàng hóa.

u kinh t nông nghi p là khái ni m ch t ng th các ho ng kinh t

nghi p không nên hi u ch là áp d ng ti n b c a công ngh sinh h c, t ng

nghi p công ngh cao-n n nông nghi p ng d ng bi n các thành t u KHCN trong

nhi u lý do:

1 Do th c tr ng y u kém b t h p lý c a CCKT hi n nay K t sau c i cách

yêu c u toàn c u hóa và h i nh p kinh t S h i nh

4 Xu t phát t yêu c u c a n n kinh t phát tri n có hi u qu , phát huy l i th

nghi p nông thôn

+ S n xu t hàng hóa l n: là hình th c s n xu t hàng hóa cao, th

c a các ch th kinh t i này mu n tiêu dùng s n ph ng c i

2.2.3 a s n xu t hàng hóa

hai ki u t ch c kinh t khác nhau là s n xu t t cung, t c p và s n xu t hàng hóa

s n xu t

i s n xu t ph vào nhu c u c a xã h i, nói r ng ra là s n xu t ph i g n

- Trong n n s n xu t hàng hóa, s ng c a quy lu t giá tr , quy lu t

Tuy nhiên, bên c nh m t tích c c, s n xu t hàng hóa có nh ng m

i s ng xã h i

2.3 Kinh nghi m v chuy n d u kinh t nông nghi p ,nông thôn c a

m t s c trên th gi i và Vi t Nam

2.3.1 Kinh nghi m c a m t s qu c gia trên th gi i

2.3.1.1 Kinh nghi m c a Trung Qu c

Trong s n xu t nông nghi p, Trung Qu c chú tr c bi t t i s n xu t

u và t p trung m i ngu n l s n xu

phát tri n cây công nghi p và phát tri n ngh r ng, khai thác và nuôi tr ng th y s n,

y m nh công nghi p ch bi n và d ch v nông nghi p

ng b t nh

2.3.1.2 Kinh nghi m c

khá nhanh

ngh trong nông nghi c bi t là công ngh ch n t o gi ng và công ngh vi sinh

u gi ng cây tr ng, v t chLúa, mía, v i, các lo i rau, l n n

nông nghi p Nh t B n là:

c: Ngay sau chi n tranh th gi i th hai, Nh t

B n xu t nông nghi p và công nghi p s n xu t hàng tiêu dùng là quan

+ Nh t B n là m t trong nh u th gi i v phát tri n khoa h c k

v i công nghi p ch bi n công ngh cao [6]

2.3.2 Kinh nghi m c a Vi t Nam

Chuy n d u kinh t nông lâm nghi p t nh Hà Giang

7.923 km2 Phía B c và Tây B c giáp Trung Qu c v ng biên gi i,

t nh Lào Cai và Yên Bái Toàn t nh có t i 6 huy n nghèo nh t c c và 115/195

c chú tr ng là: Nhân r ng di n tích cây c i d u lên 16.000 ha trong

s n trong GDP chi m 32%, công nghi p và xây d ng 29%, d ch v t 39%, thu

nhi u huy n B c Quang, V Xuyên, Quang Bình v i di n tích trên 6.000 ha, s n

B c Quang, V i di n tích 17.398 ha, s t 46.749

t y m nh vi c phát tri n cây chè San Tuy t huy n Xí M n và Hoàng Xu Phì

còn khuy n khích vi c phát tri n cây c li i tán r ng, ch y u là cây th o

2.4 M t s bài h c kinh nghi m rút ra t nghiên c u lý lu n và th c ti n

huy

+ M r ng và phát tri n h th ng d ch v nông thôn là xu th ph bi n

+ Chuy n d u kinh t nông lâm nghi p, nông thôn g n li n v i vi c

c v u ki n t nhiên, kinh t , xã h i t i xã B n Qua

xu t m t s gi i pháp chung nh m phát tri n kinh t nông nghi p t i

p theo

3.3 u

- Thu th p thông tin th c p

+ Thu th p thông tin t các công trình khoa h c, các báo cáo t ng k t, các bài

ng, phòng nông nghi p, thu nh p t các báo cáo, t p chí,

n s n xu t nông nghi i s ng, nh ng thu n l i khó kh c hi n

+ Ch n 4 thôn trong xã theo 4 ti u vùng c a xã g m vùng phía B c là thôn Tân B o,vùng gi a là thôn B n Qua, phía Nam là thôn B n Vai và B n V n T ng

trong th i gian t i nh y m nh chuy n d u kinh t nông lâm nghi p

ng s n xu t hàng hóa cho xã B n Qua huy n Bát Xát t nh Lào Cai

3.3 ng h p thông tin

3.3.

3.4.2 Nhóm các ch chuy n d u kinh t :

s n ph m nông lâm nghi p nói chung và nông lâm nghi p hàng hóa c a xã nói riêng

thông qua ph n m m máy tính Excel

n kinh t nông nghi p có th s d ng m t s chtiêu sau:

T ng giá tr s n xu t (GO): Là toàn b giá tr các s n ph m và d ch v do các

Giá tr s n xu t ngành nông nghi p

Giá tr s n xu t ngành ngh

Giá tr s n xu t buôn bán d ch v

Pi Qi

kinh doanh Công th c tính: VA = GO IC

Thu nh p h n h p (MI): Là ph n thu n túy c a nông h s n xu t, bao g m c

PH N 4

K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 4.1 a bàn nghiên c u

giáp xãQuang Kim, huy n Bát Xát

Phía Namgiáp các xãQuang Kimvà Phìn Ngan, huy n Bát Xát

Phía Tâygiáp các xãPa cheovà ng Vi, huy n Bát Xát

Phía B cgiáp xã B cvà giápTrung Qu c(sông H nglà ranh

gi i t nhiên)

a ch t

h u nhi i gió mùa Th i ti

sinh ho t c a nhân dân

M i th a xã B n Qua r ng, phong phú thu n l i r t l n

các nhu c u dùng khác

* Nh n xét chung: Có th u ki n khí h u th a xã B n Qua khá thu n l i cho vi c phát tri n các ngành nông, lâm nghi p v i các cây tr ng v t nuôi thích h p v a bàn trung du

4.1.1.4 Tài nguyên

4.1.1.6 Tình hình dân s ng c a xã

tu i chi m khá cao, d i dào, tuy nhiên trình

4.1.1.8 Các ch tiêu chính v phát tri n kinh t - xã h i c a xã

Theo báo cáo th ng kê c a UBND xã B

- Cây ngô: T ng di n tích gieo tr ng 161,3 ha, s ng 877,2 t n.

Ph i h p v i Trung tâm khuy n nông t nh tri n khai mô hình lúa v mùa v i di n tích 0,58ha/5h thôn B n Trung + Tân B o

* Cây công nghi p ng n ngày.

+ Cây mì (s n): Di n tích tr t 78 t /ha, s t 1,56 t n

B ng 4.3: Di n tích gieo tr ng m t s cây tr ng chính c a xã B n Qua qua 3

2014

Ch tiêu

DT (ha)

CC (%)

DT (ha)

CC (%)

DT (ha)

CC (%)

Bi 4.1 Di n tích gieo tr ng c -2014

Ngu n: (UBND xã B n Qua)

Nhìn chung ngành tr ng tr t c a xã khá phát tri u ki n t nhiên thu n l i

i v y mà vi c s n xu t

t, ch ng s n ph

nh ng ti n b tích c c trong s n xu t áp d ng khoa h c vào s n xu t, có

Trong ngành nông nghi p thì tr ng tr t quan tr ng vì tr ng

tr t chi m t r t cao trong ngành nông nghi p, c th c th hi n qua b ng sau

B ng 4.4 Giá tr s n xu t tr ng tr t c a xã B -2014.

(tri u ng)

u (%)

Giá tr (tri u ng)

u (%)

Giá tr (tri u ng)

c u (%)

Qua b ng ta th y trong ngành tr ng tr t thì cây lúa là lo t giá tr s n xu t

nh d n chuy u cây tr ng t tr ng ngô và s n sang tr ng cây mía.

Ngu n: (UBND xã B n Qua)

l tr ng cây hoa màu l c, khoai

Nhìn chung giá tr s n xu t c n 2014 phát tri n khá

u (%)

Giá tr (tri u ng)

u (%)

Giá tr (tri u ng)

c u (%)

th

i v i gia c m thì có s bi ng nh v giá tr s n xu t

xu ng này là do trong th i gian nuôi gia c m b m c các d ch b

* M t s a bàn xã B n Qua có n phát tri n kinh t xã h i

Nh ng thu n l i

+ Xã B n Qua có có thu n l phát tri n nông nghi p và ti p c n v i các

c, các ngu n tài nguyên khoáng s n, các ngu n nguyên li u nông lâm s n phong

phát tri n

+ V giáo d o, y t , thông tin liên l c và các m t kinh t - xã h i, k t

c u h t ng nông thôn

Nh

Bên c nh nh ng thu n l i trên, xã B n Qua còn g

th c trong quá trình phát tri

và ý th

+ Có nhi u phong t c t p quán l c h u ph n ch kh p thu khoa h c k thu t và chuy n giao ti n b khoa h c k thu t

i cây tr ng, v t nuôi phù h p nên giá tr s n xu c phát tri n V i

qu kinh t cao, phá th c canh trong nông nghi p, áp d ng các công th c luân

Bi 4.4 u giá tr s n xu t ngành nông lâm nghi p xã B n Qua

2012-2014

( Ngu n: Ban th ng kê xã b n Qua)

s n xu t hàng hóa là ch y u, mang l i giá tr kinh t

vào s phát tri n kinh t -xã h i c a huy n nói chung và n n nông nghi p nông thôn

xã B n Qua nói riêng Tro

+Lúa Xuân xen cá+ Lúa Hè thu xen cá+ Cá v 3: Cho t ng thu nh p trung

trung ch y u thôn B

+Lúa Xuân + Lúa Hè thu + Cá v 3: Cho t ng thu nh p trung bình 41,6 tri u

a bàn xã hi n có kho ng 5,3 ha, t p trung ch y u thôn B n Cát, thôn B n M