DAU HIEU NHAN BIET hợp chất vô cơ

Nguyễn Thị Vân Anh Chuyên đề nhận biết Kết tủa màu bạc sáng Kết tủa màu đỏ gạch HCOOH Ag2O/NH3 Kết tủa màu bạc sáng Axit cacboxylic Quì tím Quì hóa xanh HCOOR Ag2O/NH3 Kết tủa bạc

Trang 1

Nguyễn Thị Vân Anh Chuyên đề nhận biết

1 Nhận biết NH3

- Dung dịch phenolphtalein: Dung dịch phenolphtalein từ không màu màu tím hồng

- Quỳ tím: Làm xanh giấy quỳ tím

- Giấy tẩm dung dịch HCl: Có khói trắng xuất hiện

NH3 + HCl → NH4Cl (tinh thể muối)

- Dung dịch muối Fe2+ Tạo dung dịch có màu trắng xanh do NH3 bị dung dịch muối Fe2+ hấp thụ

2NH3 + Fe2+ + 2H2O → Fe(OH)2 (trắng xanh) + 2NH4+

2 Nhận biết SO3

- Dung dịch BaCl2: Tạo kết tủa trắng, bền, không phân hủy

3 Nhận biết H2S

- Giấy tẩm Pb(NO3)2: Làm đen giấy tẩm

H2S + Pb(NO3)2 → PbS↓ + HNO3

4 Nhận biết O3, Cl2

- Dung dịch KI: Làm xanh giấy tẩm hồ tinh bột

O3 + 2KI + H2O → 2KOH + O2↑ + I2

Cl2 + 2KI → 2KCl + I2

I2 sau khi sinh ra thì làm xanh giấy tẩm hồ tinh bột

5 Nhận biết SO2

- Dung dịch Br2: Làm nhạt màu đỏ nâu của dung dịch Br2

SO2 + Br2 + 2H2O → H2SO4 + 2HBr

- Dung dịch KMnO4: Làm nhạt màu dung dịch thuốc tím

5SO2 + 2KMnO4 + 2H2O → K2SO4 + 2MnSO4 + 2H2SO4

- Dung dịch H2S: Tạo bột màu vàng

SO2 + 2H2S → 3S↓ + 2H2O

- Dung dịch I2: Nhạt màu vàng của dung dịch I2

SO2 + I2 + 2H2O → H2SO4 + 2HI

- Dung dịch Ca(OH)2 dư: Làm cho nước vôi trong bị vẩn đục

SO2 + Ca(OH)2 → CaSO3↓ + H2O

Trang 2

6 Nhận biết CO2

- Dung dịch Ca(OH)2 dư: Làm cho nước vôi trong bị vẩn đục

CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O

7 Nhận biết CO

- Dung dịch PdCl2: Làm vẩn đục dung dịch PdCl2

CO + PdCl2 + H2O → Pd↓ + HCl

8 Nhận biết NO2

- H2O, O2, Cu: NO2 tan tốt trong nước với sự hiện diện của không khí, dung dịch sinh ra hòa tan Cu nhanh chóng

4NO2 + 2H2O + O2 → 4HNO3

8HNO3 + 3Cu → 3Cu(NO3)2 + 2NO↑ + 4H2O

9 Nhận biết NO

- Khí O2: Hóa nâu khi gặp O2

2NO + O2 → 2NO2↑ (màu nâu)

- Dung dịch muối Fe2+: Bị hấp thụ bởi dung dịch muối Fe2+ tạo phức hợp màu đỏ sẫm

Fe2+ + NO → [Fe(NO)]2+

10 Nhận biết H2, CH4 :Bột CuO nung nóng và dư: - Cháy trong CuO nóng là cho CuO màu đen chuyển sang màu đỏ của Cu

H2 + CuO → Cu↓ (màu đỏ) + H2O

CH4 + CuO → Cu↓ (màu đỏ) + CO2↑ + H2O

Riêng CH4 có tạo ra khí CO2 làm đục nước vôi trong có dư

11 Nhận biết N2, O2

- Dùng tàn đóm que diêm:

N2 làm tắt nhanh tàn đóm que diêm

O2 làm bùng cháy tàn đóm que diêm

Trang 3

12 Chất rắn:

Fe(OH)2 màu trắng

xanh AgBr vàng nhạt

Fe(OH)3 màu đỏ nâu AgI vàng

Ag3PO4 (vàng) Ag2S đen

Ag2S màu đen K2MnO4 : lục thẫm

I2 rắn màu tím

thì fải KMnO4 :tím

Mn2+:

vàng nhạt Zn2+ trắng Al3+: trắng AgCl, BaSO4, PbCl2, NaHCO3, CaCO3, màu trắng

dd Br2 có màu da cam hoặc đỏ nâu tùy nồng độ

màu của muối sunfua

_Đen: CuS ,FeS ,Fe2S3 ,Ag2S ,PbS ,HgS

_Hồng: MnS

_Nâu: SnS

_Trắng: ZnS

_Vàng: CdS

1 số muối khi đốt thì cháy với các ngọn lửa màu khác nhau

K+ ngọn lửa màu tím

Na+ thì ngọn lửa màu vàng

Ca2+ thì cháy với ngọn lửa màu cam

Li Li cho ngọn lửa đỏ

Cs ngọn lửa mầu xanh da trời

Chất hoặc ion Thuốc thử Phương trình phản ứng Hiện tượng

Fe2+ OH-

Kết tủa màu lục nhạt

Fe3+ OH-

Kết tủa màu nâu đỏ

Mg2+ OH-

Kết tủa màu trắng

Ba2+ đốt có màu lục vàng

Trang 4

Na,Na+ Ngọn lửa đèn cồn Ngọn lửa màu vàng

K, K+ Ngọn lửa đèn cồn Ngọn lửa màu tím

Cd2+ S2-

Kết tủa màu vàng

Ca2+ CO32-

Al dd OH-

Sủi bọt khí

Al3+ OH-

Kết tủa màu trắng sau đó tan trong dd OH- dư

Zn2+ OH-

Kết tủa màu trắng sau đó tan trong dd OH- dư

Pb2+ S2-

Kết tủa màu đen

Cu2+ OH-

Kết tủa màu xanh

Hg2+ I-

Kết tủa màu đỏ

Ag+ Cl-

NH4+ OH-

Khí mùi khai

Ba2+ SO42-

Sr2+ SO42-

SO42- Ba2+

Trang 5

SO3 dd Ba2+

SO2(Ko màu) tác dụng với dd Brom

dd brom mất màu

H2S Pb2+

Kết tủa màu đen

SO32- dd brom hoặc Ba2+,Ca2+

SO32- +Br2+ H2O > 2H+ +SO42-+2Br-

Mất màu dd brom

CO32- Ca2+

CO2 dd Ca(OH)2

PO43- Ag+

I- Ag+

Kết tủa vàng đậm

Br- Ag+

Kết tủa màu vàng nhạt

Cl- Ag+

NH3 Quỳ tím ẩm Làm xanh quỳ tím

Rượu Na ROH

Sủi bọt khí

Rượu đa

Cu(OH)2 Tạo dung dịch màu xanh

Andehit

2OH kề nhau hoặc Cu(OH)_2/OH^-

Trang 6

Kết tủa màu bạc sáng

Kết tủa màu đỏ gạch

HCOOH Ag2O/NH3

Kết tủa màu bạc sáng

Axit cacboxylic Quì tím Quì hóa xanh

HCOOR Ag2O/NH3

Kết tủa bạc sáng

Phenol dd Brom

Kết tủa trắng

Anilin dd Brom

Kết tủa trắng

Amin mạch hở dd quì tím

Quì tím hóa xanh

Kết tủa bạc sáng

Fructozo Rezoxin Kết tủa đỏ hồng

Saccarozo Dung dịch xanh lam

Mantozo Kết tủa bạc sáng

Tinh bột nhỏ vài dọt iot > dung dịch chuyển màu Màu xanh lam

Anken dd brom

Anken & Dd KMnO43

Mất màu dd dịch Brom, KMnO4

Ankin-1 Ag2O/NH3

Stiren dd Brom

Mất màu dd Brom

Toluen dd thuốc tím (KMnO4)

Mất màu ddKMnO4

Trang 7

muối photphat thì dùng phản ứng với tạo ra màu vàng

Tên và công thức các loại quặng

stt tên công thức

1 Boxit Al2O3.nH2O

2 Berin Al2O3.3BeO.6SIO2

3 Anotit CaO.Al2O3.2SiO2

4 Cacnalit KCl.MgCl2.6H20

5 Pirit FeS2 (pirit sắt)

6 Xementit Fe3C

7 Hematit Fe2O3

8 Hematit nâu Fe2O3.nH2O

9 Xiderit FeCO3

10 Magietit Fe3O4

11 Cancopirit CuFeS2(Pirit đồng)

12 Cancozin Cu2S

13 Cuprit Cu2O

14 Photphorit Ca3(PO4)2

15 apatit 3Ca3(PO4)2.CaF2

Phèn chua:

Phèn amoni:

Phèn crom:

PK thuốc thử hiện tượng phương trình phản ứng xảy ra

quỳ tím ẩm

giấy quỳ ẩm hóa đỏ sau đó màu đỏ nhạt dần do sự tẩy màu của clo ẩm

đd KI và hồ tinh

bột

đd KI xuất hiện kết tủa đen nâu làm hồ tinh bột hóa xanh

dùng hồ tinh bột

hồ tinh bột hóa xanh, nếu đun nóng thì màu xanh biến mất ,để nguội lại hiện

ra

dùng que đóm que đóm cháy bùng lên

Trang 8

đang cháy dở

đưa vào bình

đựng khí oxi

dùng đd KI và

hồ tinh bột

xuất hiện có màu tím đen và làm hồ tinh bột hóa xanh

S đốt cháy trong

oxi không khí

cháy với ngọn lửa xanh tạo

ra khí có mùi hắc(khí này làm mất màu đd brom)

là chất khí trơ ở

đk thường nên

dc nhận biết sau

cùng

P cháy trong oxi

tạo ra nhiều khói trắng gồm các hạt rất nhỏ tan trong nước tạo thành đd làm quỳ tím hóa

đỏ

C đốt cháy trong tạo ra khí khí này

làm nước vôi trong vẩn đục

đốt cháy trong

tạo ra hơi nước làm

khan từ khồn màu chuyển thành màu xanh

hoặc đốt thì cháy với ngọn lửa màu xanh

Trang 9

NHẬN BIẾT MỘT SỐ HỢP CHẤT HỮU CƠ

(tổng hợp từ "Bài tập lý thuyết và thực nghiệm Hóa học tập II - Cao Cự Giác)

1 Hidrocacbon no (ankan, xicloankan):

*Có thể nhận biết ankan và xicloankan(n>=5) bằng tính trơ hóa học với hầu hết các thuốc thử thông thường như không làm mất màu dd nước Br2, KMnO4 và cũng không tan trong axit H2SO4

*Các xicloankan (n>=4) tan trong H2SO4 đặc, làm mất màu Br2 trong CCl4 nhưng không làm mất màu dd KMnO4

Các hidrocacbon có 1-4 nguyên tử C tồn tại ở thể lỏng

2 Hidrocacbon không no (anken, ankadien, ankin):

*Tan trong H2SO4 đặc

* Nhận biết tính không no: làm mất màudd Br2 (nâu đỏ), dd KMnO4 (tím) do phản ứng cộng

và phản ứng oxi hóa không hoàn toàn

*Nhận biết ank-1-in: tạo kết tủa màu vàng với dd AgNO3/NH3, tạo kết tủa màu đỏ với dd CuCl/NH3

*Xác định cấu tạo của anken bằng phản ứng ozon phân hoặc oxi hóa bằng KMnO4/H+ Dựa vào cấu tạo của các chất sản phẩm suy ra cấu tạo của anken

*Phân biệt hidrocacbon chứa nối đôi C=C và chứa nối ba C-=C bằng phản ứng cộng nước (H+) Nếu tạo ra rượu đó là hidrocacbon chứa nối đôi Nếu tạo andehit/xeton là hidrocacbon chứa nối ba

3 Aren (benzen và các chất đồng đẳng):

*Nhận biết benzen: chất lỏng không màu, không tan trong nước (nhẹ nổi lên trên), có mùi thơm đặc trưng, không làm mất màu dd Br2 và KMnO4

*Nhận biết đồng đẳng benzen: không làm mất màu dd Br2, không tan trong nước, làm nhạt màu dd KMnO4 khi đun nóng (do phản ứng ở C mạch nhánh)

*Có thể phân biệt aren với anken và xicloankan bằng H2SO4 đặc (aren tan được)

4 Dẫn xuất halogen:

*Nhận biết sự có mặt của halogen: Dùng giấy lọc tẩm rượu, cho thêm vài giọt hóa chất cần nhận biết (chất lỏng hoặc dung dịch trong rượu) rồi đốt và hứng sản phẩm cháy vào một phễu thủy tinh có phủ lớp dd AgNO3 và úp ngược Nếu hóa chất nhận biết là dẫn xuất halogen sẽ tạo kết tủa trắng hoặc vàng ở thành phễu (bạc halogenua) Kết tủa này tan nếu cho thêm amoniac

Trang 10

*Phân biệt các loại dẫn xuất halogen: dùng dung dịch AgNO3 trong rượu cho trực tiếp vào dẫn xuất halogen cần nhận biết Tùy theo bậc của dẫn xuất halogen (độ linh động của nguyên tử halogen) mà phản ứng tạo thành bạc halogenua có thể xảy ra nhanh hay chậm hoặc không xảy

ra Ví dụ:

+Alyl, benzylhalogenua: tạo kết tủa rất nhanh ở nhiệt độ phòng

+Dẫn xuất halogen bậc 3: tạo kết tủa nhanh ở nhiệt độ phòng:

+Dẫn xuất halogen bậc 2: tạo kết tủa ngay khi đun nóng:

+Dẫn xuất halogen bậc 1: tạo kết tủa khi đun lâu hơn

+Dẫn xuất vinyl và phenylhalogenua: không tạo kết tủa

*Có thể phân biệt các dẫn xuất halogen dựa vào phản ứng thủy phân sau đó tùy theo đặc điểm của sản phẩm thủy phân sẽ có thể suy ra cấu tạo của dẫn xuất halogen ban đầu

5 Rượu (ancol và poliancol):

*Rượu nguyên chất: cho Na vào có hiện tượng tan và sủi bọt khí không màu

*Dung dịch rượu: cho axit axetic vào và đun nóng trong H2SO4 đặc có mùi thơm của este tạo thành

*Phân biệt bậc của rượu bằngthuốc thử Lucas (hỗn hợp HCl đặc và ZnCl2 khan):

+ Rượu bậc 3: phản ứng ngay tức khắc, tạo dẫn xuất halogen làm vẩn đục dung dịch

+Rượu bậc 2: tạo ra sản phẩm sau vài phút (dung dịch phân lớp)

+ Rượu bậc 1: không phản ứng

*Có thể phân biệt bậc của rượu bằng cách oxi hóa rượu trong ống đựng CuO đun nóng sau đó nghiên cứu sản phẩm

+ Nếu sản phẩm tạo ra là andehit: rượu ban đầu là bậc 1

+ Nếu sản phẩm tạo ra là xeton: rượu bậc 2

+ Nếu rượu không bị oxi hóa: rượu bậc 3

*Rượu đa chức có ít nhất 2 nhóm chức OH ở 2 nguyên tử C cạnh nhau có thể hòa tan Cu(OH)2 tạo dd màu xanh lam trong suốt

6 Phenol:

*Phenol có thể được phát hiện bằng phản ứng với dung dịch NaOH, khi đó phenol (đục vì ít tan) chuyển thành muối C6H5ONa (trong suốt và tan) Khi thổi khí CO2 vào dung dịch trong suốt C6H5ONa lại thấy dung dịch trở nên vẩn đục vì tạo ra C6H5ONa ban đầu (ít tan)

*Phenol phản ứng với dd Br2 tạo 2,3,6-tribromphenol kết tủa trắng

*Có thể phân biệt ancol và phenol với các hợp chất hữu cơ khác bằng phản ứng tạo phức chất

Trang 11

có màu với thuốc thử xeri amoninitratphức màu đỏ (NH4)2Ce(NO)6 Thuốc thử này có màu vàng nhạt, nếu nó cho là ancol, phức màu xanh-nâu là phenol

*Nhận biết phenol bằng phản ứng với dung dịch FeCl3 tạo phức phenolat của sắt có màu tím: 6C6H5OH + FeCl3 <~~~> [Fe(OC6H5)6]3- + 6H+ + 3Cl-

7 Amin:

*Nhận biết amin mạch hở: làm giấy quỳ tím hóa xanh

*Các amin khí có mùi khai, tạo khói trắng với HCl đặc

*Amin thơm phản ứng với dung dịch Br2 tạo kết tủa trắng như phenol nhưng nếu dùng dư Br2 thì tạo kết tủa vàng

*Có thể nhận ra sự khác nhau giữa phenol và anilin là phenol tan trong kiềm, anilin tan trong axit

*Phân biệt bậc của amin bằng cách cho amin phản ứng với NaNO2 và HCl ở nhiệt độ từ 0-5*C: + Amin bậc 3: không phản ứng

+ Amin bậc 2: tạo ra hợp chất N-nitrozo (chất lỏng màu vàng ít tan trong nước

R-NH-R' + NaNO2 + HCl ~~> RR'-N-N=O + NaCl + H2O

+ Amin bậc 1: tạo muối diazoni

RNH2 + NaNO2 + 2HCl ~~~> R-N=NCl + NaCl + 2H2O

+ Nếu là amin no bậc 1 thì muối diazoni sẽ phân hủy ngay, giải phóng khí N2 và tạo ra rượu:

RN2Cl + H2O ~~> ROH + N2 + HCl

+ Nếu là amin thơm bậc 1 thì muối diazoni bền ở 0-5*C có thể tiến hành phản ứng ghép đôi với beta-naphtol tạo sản phẩm màu

Muốn phân hủy muối diazoni thơm phải đun nóng nhẹ, khi đó thu được phenol, N2

8 Andehit:

*Phản ứng với thuốc thử Tolen (AgNO3/NH3) tạo Ag kết tủa (phản ứng tráng gương)

*Phản ứng với thuốc thử Sip (dung dịch axit fucsinssunfuro không màu) cho màu hồng

*Phản ứng với thuốc thử Felinh (phức của Cu2+ với ion tactrat), thuốc thử Benedic (phức của Cu2+ với ion xitrat) hoặc Cu(OH)2/OH- đun nóng tạo kết tủa Cu2O màu đỏ gạch

*Phản ứng với dung dịch NaHSO3 bão hòa tạo tinh thể kết tinh

*Phản ứng với thuốc thử 2,4-dinitrophenylhidrazin (2,4-DNPH) tạo ra sản phẩm không tan có màu đỏ

*Phản ứng oxi hóa làm mất màu nước brom và dung dịch thuốc tím (tạo axit cacboxylic)

Trang 12

9 Xeton:

*Không có phản ứng tráng gương, không tạo kết tủa đỏ gạch với Cu(OH)2

*Phản ứng với thuốc thử 2,4-DNPH tạo sản phẩm không tan có màu đỏ

*Có thể nhận ra metylxeton R-CO-CH3 bằng phản ứng iodofom (tác dụng với I3 trong môi trường kiềm) tạo ra CHI3 kết tủa vàng

*Có thể nhận ra metylxeton bằng phản ứng với dung dịch NaHSO3 bão hòa tạo tinh thể kết tinh

10 Axit:

*Tác dụng với Na hoặc bột Fe tạo khí không màu

*Làm quỳ tím hóa đỏ

*Axit cacboxylic và phenol đều tan trong kiềm nhưng có thể phân biệt chúng bằng quỳ tím (phenol không đổi màu) hoặc cho phản ứng với muối cacbonat (axit giải phóng khí CO2,

phenol không phản ứng)

*Axit foocmic tham gia phản ứng tráng bạc, phản ứng với Cu(OH)2 tạo kết tủa Cu2O đỏ gạch

*Để phân biệt các dẫn xuất khác nhau của axit (clorua axit anhidrit axit, este, amit) có thể dùng dung dịch AgNO3 (clorua axit cho AgCl kết tủa trắng), dd NaOH:

+ clorua axit: cho phản ứng mạnh, tan ngay

+ anhidrit axit: tan ngay khi mới đun

+ este: chỉ tan khi đun sôi mà không giải phóng amoniac

+ amit: cũng tan khi đun sôi, đồng thời giải phóng khí NH3 làm quỳ hóa xanh

11 Este:

*Dùng phản ứng thủy phân và nhận biết sản phẩm taọ thành

*Phân biệt este và axit bằng phản ứng với kim loại

*Chỉ có axit, phenol, este phản ứng với kiềm tạo ra muối Este phản ứng chậm và phải đun nóng

*Este fomiat HCOOR được nhận biết bằng phản ứng tráng bạc

12 Glucozo và fructozo:

*Phản ứng với dd AgNO3/NH3 tạo Ag kết tủa

*Phản ứng với Cu(OH)2 tạo dd xanh thẫm, đun nóng cho Cu2O kết tủa đỏ gạch

*Để phân biệt glucozo và fructozo người ta thử với dung dịch brom, sau đó thử tiếp với dung dịch FeCl3, chỉ có glucozo tạo kết tủa màu vàng xanh

Trang 13

13 Saccarozo và mantozo:

*Dùng dung dịch vôi sữa cho dung dịch saccarat canxi trong suốt

*Phân biệt saccarozo và mantozo bằng phản ứng tráng gương (saccarozo không phản ứng)

14 Tinh bột:

*Nhận biết hồ tinh bột bằng dung dịch I2 cho sản phẩm màu xanh, khi đun nóng bị mất màu, sau khi để nguội lại xuất hiện màu xanh

15 Protit:

*HNO3 làm protit chuyển sang màu vàng

*Cu(OH)2 chuyển sang màu xanh tím

Trang 14

MỘT SỐ CƠNG THỨC CƠ BẢN

1 Nồng độ %

ct

dd

C%

m





2 Nồng độ mol (C M )

M

dd

n C

V (l)









n : số p.tử gam chất tan

V : thể tích dung dịch

3 Hệ thức liên lạc giữa nồng độ % (C%) và nồng độ mol (C M )

M

10 C% D

C

M



mo







D : khối lượng riêng của dd (g / ml)

M : khối lượng l chất tan

4 Khối lượng dung dịch

m (g)dd V (ml) D(g / ml)dd 

5 Cơng thức tính số mol (n)

- Tổng quát: n m

M



- Khí ở điều kiện chuẩn: n V(l)

22, 4



- Chất tan ở trạng thái dung dịch: n V(l)

22, 4



dd C% m C% D(g / ml) V(ml)

n

Lưu ý: với những chất khí ở ĐK khác với ĐKTC ta dùng cơng thức:

PV = nRT - P, V, T lần lượt là áp suất, thể tích, nồng độ của khí

- n là số mol khí

- với P : at và V(lít)

- T(oK) = toC + 273

- 1at = 760(mmHg) = 76(cmHg)

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	643,55 KB